امروز 17 شهریور برابر با 8 سپتامبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم. رویداد ها: 562 - اخراج حبشی ها از یمن توسط دو سپاه کرمان و فارس هشتم سپتامبر 562 ميلادي (17 شهریور) تني چند از سران يمن در تالار معروف به طاق كسري در شهر تيسفون (36 کیلومتری بغداد امروز) پايتخت آن زمان ايران با خسروانوشيروان، شاه وقت ايران ملاقات كردند و از او خواستند كه براي اخراج حبشي ها از وطنشان نيرو به يمن فرستد. ارتش مسيحيان حبشه با استفاده از اختلافات داخلي سران قبايل يمن، اين سرزمين را تصرف كرده بود. شاه ساسانی (به نوشته تاريخ طبري «انوشروان» و به گفته سعدي «نوشيروان») پس از تبادل نظر با مشاوران خود و افسران ارشد، اين درخواست را پذيرفت و دستور داد كه سپاه کرمان ـ سیستان و سپاه پارس (استان فارس) با كشتي به يمن فرستاده شوند. خسروانوشيروان در آن روز پس از پذيرفتن مردم عادي (عوام الناس) كه از مقامات كشوري شكايت داشتند در تالار كاخ خود، به نوشته تاريخ بلعمي «ايوان كسري در مدائن»، و دريافت شكايات آنان و شنيدن ناله هايشان از مظالم، نمايندگان قبايل يمن را پذيرفته بود. خسرو یکم این تالاررا عمدتا برای دیدار با مردم ساخته بود که در فواصل مشخص با او ملاقات می کردند. علاوه بر این تماسهای مستقیم، خسروانوشیروان یک سازمان سراسری جمع آوری اطلاعات تاسیس کرده بود تا مشکلات مردم ـ مردمی که صدا نداشتند به گوش او برساند. بقاياي تالار ملاقاتهاي عمومي خسرو انوشيروان ساساني در عراق امروز «قاضی تاریخ» با توجه به همین کارهای مردمی بود که به وی لقب «دادگر» داد. تالار كسري كه هنوز برپاي ايستاده است حدود پنجاه متر طول و 25 متر عرض دارد. به نوشته مورخان رومي، ايراني و عرب، دو سپاه اعزامي ايران با وجود اين كه از نظر شمار كمتر از حبشي ها بودند، با تسلیحات برتر و تاکتیک پیشرفته نيروهاي حبشه مجهز به فیل جنگی را ازجای برکندند و به درياي سرخ ريختند. به درخواست سران قبايل يمن، از آن پس تا مدتها يك ژنرال ايراني در سرزمين يمن مستقر بود و عملا در حكومت مشاركت داشت. سکه ايران با تصوير خسروانوشيروان 1380 - نبرد کوليکوو - نخستين پيروزي بزرگ روس ها پس از خروج از تفرقه روس هاي متفرق بالاخره پس از 160 سال تحت سلطه مغولان و تاتارها بودن و سركوب شدن، گرد هم آمدند و به سركردگي «دميتري ايوانوويچdmitri» امير منطقه مسكو و ولاديمير به جنگ با سلطه گران شتافتند و هشتم سپتامبر سال 1380 ميلادي در «كوليكووKulikovo » واقع در کنار رود «دنdon» نزديك به شهر امروز «تولاTula» مغولان و تاتارها به سرکردگي "مامايMamai" را شكست دادند و اين پيروزي در عين حال روس ها را به وحدت نزديک ساخت و به تدريج كشور واحد روسيه به وجود آمد. در جنگ کوليکوو 7 هزار ليتوانيايي هم به تاتارها کمک کرده بودند. در اين جنگ شمار روسها 80 هزار و عده تاتارها و مغولها 125 هزار نفر بود. با جنگ «كوليكوو» قدرت مغولها و تاتارها كاملا پايان نيافت و صد سال طول كشيد تا برتري و حكومت روس ها را بر خود پذيرفتند. روس ها همه كساني را كه در طول تاريخ از دشت «گبي» و ساير مناطق شرق آسياي مركزي به روسيه مهاجرت كرده و يا هجوم برده بودند «تاتار» مي خوانده اند و واژه تاتار از نام قبيله مغولي تاتا (دادا) گرفته شده است. اقوام ساكن آسياي مركزي در قرون چهارم تا ششم ميلادي به قصد ايران دست به مهاجرت زده بودند كه ارتش ايران ساساني آنان را به روسيه و اروپا فراري داده بود. بعدا باتو خان نوه چنگيز متصرفات تاتارها را در خاک روسيه گسترش داد که اروپايي آنان را گلدن هرد Golden Horde نوشته اند. دولت شوروي در طول عمر خود كوشيد تا با اعزام شماري از تاتارها به قفقاز جنوبي، ماهيت نژادي اين منطقه را كه ايراني تبار هستند تغيير دهد، ولي موفق نشد كه بيش از چند هزار تن از آنان را به عنوان كارگر نفت به جمهوري آذربايجان بفرستد. 1644 - انگليسي ها با چند كشتي توپدار و 300 تفنگدار منطقه «نيو آمستردام» را در آمريكاي شمالي از دست هلندي ها خارج ساختند و آن را به افتخار دوك آو يورك به «نيويورك» تغيير نام دادند. دوك آو يورك 1831 - ژنرال پاسكويچ که قيام لهستاني ها را سركوب كرد هشتم سپتامبر سال 1831، ژنرال روس ـ ايوان ف. پاسكويچ Paskevich بپاخيزي لهستاني ها برضد روسيه را به خاك و خون كشيد. در اين روز نُه هزار لهستاني به دست نظاميان روسيه كشته شدند. روس ها و لهستاني ها همنژاد و «اسلاو» هستند. Paskevich پاسكويچ همان ژنرالي است كه فرماندهي نيروهاي روسيه را در جنگ سال 1826 تا 1828 با ايران را برعهده داشت كه به شکست نظامي ايران (و تا حدي با دسيسه هاي دولت لندن و مستشاران نظامي آن) و تنظيم و امضاي قرارداد ترکمن چاي و از دست رفتن قفقاز انجاميد. وي سپس با نيروهاي خود وارد جنگ با عثماني شد که از 1828 تا 1829 طول کشيد. پاسکويج (1782 ـ 1856) در سرکوبي مجارستاني ها و در جنگهاي کريمه نيز شرکت کرد. وي که مدتي نايب السلطنه لهستان بود سعي در روسي کردن لهستاني ها داشت. 1906 - برکناري و تبعيد عين الدوله 34 روز پس از امضاي فرمان مشروطيت، مظفرالدين شاه قاجار در ظاهر براي جلب مشروطه خواهان و در باطن بر اثر فشار انگلستان، 8 سپتامبر 1906(شهريور 1285 خورشيدي) بلافاصله پس از تاييد آيين نامه انتخابات مجلس، حكم بركناري عين الدوله (عبدالمجيد ميرزا) را از رئيس الوزرايي صادر و وي را از تهران تبعيد كرد. عين الدوله از مخالفان مشروطه شدن سلطنت بود و با اين كار ضديت فراوان كرده بود و چندبار هم از انگليسي ها خواسته بود كه از ادامه حمايت از مشروطه شدن ايران دست بردارند. طبق خاطرات بعضي رجال آن دوره، عين الدوله بارها گفته بود كه در شرايط موجود، مشروطه جز تامين منافع تني چند از رجال و بازرگانان و باز شدن هر چه بيشتر دست انگليسي ها چيز ديگري عايد نخواهد كرد و سودي براي عوام الناس نخواهد داشت . وي ازجمله كساني بود كه مشوقان به سفارت انگلستان را خائن مي پنداشتند. اسنادي كه بعدا انتشار يافت نشان داد كه چند روز پيش از بركناري عين الدوله كه در جبار بودن او ترديد نيست رئيس هيات نمايندگي انگلستان در تهران به لندن گزارش كرده بود كه دولت روسيه كه روي دربار قاجاريه نفوذ فراوان دارد مظفرالدين شاه را تشويق به پس گرفتن امضاي خود و لغو فرمان مشروطيت و دست كم تعليق آن مي كند .در اين گزارش ضمن اشاره به نگراني دولت روسيه از وضعيت خود و مستعمراتش در قفقاز از تحول اخير ايران، نوشته شده است كه دولت روسيه از اين كه سفارت انگلستان در تهران از متحصصنين به خوبي پذيرايي و توجه مردم را نسبت به خود جلب كرده است حسادت و احساس شكست مي كند و به همين لحاظ هرچه بيشتر به شاه نزديك شده است. دوستي شاه با دربار روسيه اينك بيش از هروقت ديگر است و عين الدوله از استفاده از هر فرصتي بر ضد منافع انگلستان خودداري نمي كند. عين الدوله برخي از مورخان ، پناهنده شدن شماري از تبريزيان معترض به ظلم و استبداد محمد علي ميرزا وليعهد وقت به كنسولگري انگلستان در آن شهر در پايان شهريور ماه 1285 را نتيجه تشويق آنان از سوي عوامل انگلستان و جزئي از رقابت انگلستان و روسيه دانسته اند. اين تحولات درست يك سال پيش از امضاي قرارداد سن پترزبورگ و تقسيم ايران به دو منطقه نفوذ صورت گرفت. 1307 ش - افتتاح بانك ملي ايران در 14 ارديبهشت 1306 قانوني از مجلس شوراي ملي گذشت كه به موجب آن، دولت، مأمور تأسيس بانكي براي پيشرفت امور بازرگاني و كشاورزي و پيشه و هنر گرديد. سرمايه اين بانك، طبق قانون 150 ميليون ريال پيش بيني شده بود كه پس از مدتي 20 ميليون ريال از طرف دولت به اين امر اختصاص يافت. پس از آن، بانك ملي ايران در 17 شهريور 1307 ش رسماً افتتاح شد. در خرداد 1309، دولت حق نشر اسكناس را از بانك شاهنشاهي متعلق به انگلستان باز خريد نمود. حق انحصار چاپ اسكناس در 23 اسفند 1310 به بانك ملي ايران واگذار گرديد. در نهايت از اول فروردين 1311، اسكناسهاي بانك ملي ايران منتشر شد. 1951 - امضاي معاهده صلح كشورهاي جهان با ژاپن در كنفرانس سانفرانسيسكو با پايان يافتن جنگ جهاني دوم و تسليم ژاپن به متفقين، اين كشور به اشغال قواي امريكا درآمد. اين وضعيت در سالهاي بعد نيز ادامه داشت تا اين كه كنفرانس چهار روزهاي در سانفرانسيسكوي امريكا با حضور 49 كشور برگزار گرديد و در جريان اين كنفرانس، پيمان صلح با ژاپن در هشتم سپتامبر 1951م به امضا رسيد. بر اساس اين قرارداد، ژاپن تمام متعلقات و متصرفات ماوراء بحار خود را از دست داد اما در عين حال از پرداخت غرامت معاف شد. همچنين به موجب اين پيمان، ژاپن درسال 1952م، حاكميت دوباره خود را به دست آورد، هرچند برخي از نواحي كشور در اشغال نيروهاي نظامي امريكا باقي ماند. در كنار پيمان سانفرانسيسكو، ژاپن و امريكا در همين روز در مورد يك پيمان امنيتي به توافق رسيدند كه بر اساس آن ايالات متحده اجازه مييافت تا براي مدتِ نامحدودي، سربازانِ خود را در خاك ژاپن مستقر سازد. اين مسئله به ويژه در دو دهه پاياني قرن بيستم اعتراضات گسترده مردم ژاپن را در پي داشته است. 1978 - رويداد خونين ميدان ژاله شهر تهران در 17 شهريور 1357 17شهريور 1357 (سال انقلاب) كه در آن سال مصادف با جمعه بود روزي است كه واحدهاي فرمانداري نظامي تهران در ميدان ژاله به سوي مخالفان نظام حكومتي وقت كه تظاهرات وسيعي را به راه انداخته بودند آتش گشودند كه ضمن آن دهها تن كشته و يا مجروح شدند. دولت جمع تلفات را 308 کشته و مجروح و فرمانداری نظامی تهران 58 کشته و 205 مجروح اعلام کرده بود که به گزارش خبرنگاران دو روزنامه عصر، تلفات بمراتب بیش از این ارقام بود. اين رويداد در نخستين روز برقراري حكومت نظامي در تهران صورت گرفت. شوراي وزيران به رياست جعفر شريف امامي شب پيش از آن برقراري حكومت نظامي در 12 شهر از جمله تهران را براي شش ماه تصويب و سپهبد غلامعلي اويسي فرمانده نيروي زميني (و قبلا رئیس ژاندارمری ایران) را به سمت فرماندار نظامي تهران تعيين كرده بود. مقررات حكومت نظامي در تهران كه از بامداد جمعه به اجرا گذارده شده بود برگزاري اجتماعات را منع كرده بود كه مخالفان نظام (انقلابیون) بدون توجه به اين مقررات همانند روزهاي پيش از آن در ميدان فوزيه (میدان امام حسین) و خيابانهاي جنوبي آن تا ميدان ژاله اجتماع و دست به تظاهرات زده بودند كه واحدهاي فرمانداري نظامي آنان را در ميدان ژاله كه بعدا به ميدان شهداء تغيير نام داده شد محاصره و به گلوله بستند. تظاهرات در میدان ژاله [میدان شهداء] از هفتم شهریور (در آن سال مصادف با ماه مبارک رمضان) آغاز شده بود که روز نهم شهریور براثر تیراندازی پلیس شماری تلفات داشت. در اعتراض به این تیراندازی (تیراندازی نهم شهریور)، 16 شهریور صدها هزار تن دست به راهپیمایی گسترده ای از قیطریه تا میدان راه آهن زدند. گستردگی همین راهپیمایی باعث وحشت دولت و احتمالا انگیزه اعلام حکومت نظامی از بامداد روز بعد شده بود. صفحه اول شماره 18 شهريور 1357 روزنامه اطلاعات که تماما درباره رويداد 17 شهريور تهران بود ـ در سمت چپ (قسمت پايين) عکس سپهبد اويسي فرماندار نظامي تهران چاپ شده بود زادروزها ۱۱۵۷ - زادروز ریچارد یکم (انگلستان) پادشاه انگلستان ۱۷۷۹ - زادروز مصطفی چهارم سلطان امپراتوری عثمانی ریچارد یکم ۱۸۳۰ - زادروز فردریک میسترال نویسنده فرانسوی ، برنده جایزه نوبل ادبیات سال۱۹۰۴ ۱۸۴۱ - زادروز آنتونین دورژاک آهنگساز مشهور اهل بوهم فردریک میسترال ۱۲۸۹ - زادروز جعفر شریف‌امامی، از سیاست‌مداران ایرانی دوران پهلوی ۱۹۲۵ - زادروز پیتر سلرز بازیگر فیلم‌های کمدی و کارگردان بریتانیایی سینما و تئاتر پیتر سلرز ۱۹۷۹ - زادروز پینک (خواننده) ترانه‌سرا و بازیگر آمریکایی ۱۳۵۸ - زادروز مصطفی احمدی روشن، دانشمند فیزیک هسته‌ای ایران پینک درگذشت‌ها ۱۱۵۹ - درگذشت آدریان چهارم از پاپ‌های کلیسای کاتولیک رم ۱۸۹۴ - درگذشت هرمان فون هلمهولتز فیزیکدان آلمانی هرمان فون هلمهولتز ۱۸۹۵ - درگذشت آدام اوپل، بنیانگذار شرکت اوپل. ۱۹۳۳ – درگذشت فیصل اول نخستین پادشاه عراق آدام اوپل ۱۹۴۹ - درگذشت ریشارد اشتراوس آهنگساز و رهبر ارکستر آلمانی ۱۹۸۰ - درگذشت ویلارد لیبای شیمی‌فیزیک دان آمریکایی ، برنده جایزه نوبل شیمی سال ۱۹۶۰ ریشارد اشتراوس ۱۹۸۱ - درگذشت هیدکی یوکاوا دانشمند ژاپنی ، بنیانگذار فرضیه مزون‌ها ۲۰۰۳ - درگذشت لنی ریفنشتال کارگردان، بازیگر و رقاص آلمانی هیدکی یوکاوا ***** منابع: -پايگاه نوشيروان کيهاني زاده -ویکی پدیای فارسی -صفحه امروز در تاریخ در توئیتر -راسخون
امروز 19 شهریور برابر با 10 سپتامبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم. رویداد ها: 1288 ش - انتقال محمدعلي شاه پادشاه مخلوع قاجار به روسيه پس از شكست قواي محمدعلي شاه قاجار از مشروطه طلبان و فتح تهران توسط آزاديخواهان، محمدعلي شاه قاجار به سفارت روس پناهنده شد. پس از مذاكرات مفصَّل بين محمدعلي شاه قاجار پادشاه مخلوع و هيئت مديره كميسيون عالي، متشكل از نمايندگان مجلس و...، قرار بر اين شد كه شاهِ قاجار به همراه خانواده خود و همراهان، سفارت روس را به مقصد اروپا ترك كنند. از 25 تيرماه 1288 كه محمدعلي شاه به سفارت روس پناهنده شد تا اين روز در حدود پنجاه و هفت روز طول كشيد، سرانجام شاه قاجار به همراه 120 قزاق ايراني، به خواري از ايران رانده شد. او به روسيه رفت و در بندر اُدِسا در كنار درياي سياه، مسكن گزيد. طبق توافق و پيمان، قرار شد كه دولت ايران، ساليانه، يكصد هزار تومان به محمدعلي ميرزا و خانواده وي پرداخت كند و در عوض او هم املاكش را به دولت واگذار كرده، جواهرات سلطنتي را پس بدهد. با عزل محمدعلي شاه قاجار، احمد ميرزا به پادشاهي قاجار رسيد، هرچند به دليل اينكه دوازده ساله بود، تا سالياني، قدرت در دست نايب السلطنه قرار داشت و اوضاع مملكت روز به روز بدتر ميشد. دو سال پس از تبعيد محمدعلي شاه، وي در سر، سوداي سلطنت كرد و با تعدادي از هوادارانش وارد ايران شد. ولي اين عمل، تحقق نيافت و از آن پس، مقرري او نيز قطع شد. محمدعلي شاه در اواخر عمر 1898 - پليس «هيزلتن» ايالت پنسيلوانياي آمريكا به سوي كارگران اعتصابي معدن محل كه عمدتا مهاجر اسلاو (مردم اروپاي شرقي) بودند آتش گشود و 19 نفر از آنان را كشت. بيشتر مقتولين لهستاني بودند. معدنچیان هیزلتن 1898 - ترور ملكه امپراتوري اتريش در جريان فعاليت آنارکيست ها (آنارشيست ها) که در تلاش براي تحقق فرضيه اي بودند که شورا به جاي افراد بايد حکومت کند و فساد اداري ـ اقتصادي، استثمار و اجحاف بايد از جامعه محو شود و سنديکاها و اتحاديه ها امور کارکنان را به دست داشته باشند، هشتم سپتامبر 1898 «لوئيجي لوچنيLuigi Lucheni» يك ايتاليايي تبار متولد فرانسه، اليزابت (ارزابت) ملكه امپراتوري اتريش ـ هنگري را ترور كرد. Luigi Lucheni اليزابت دختر پادشاه باواريا و زن امپراتور فرانتس ژوزف يکم هنگام قتل 61 ساله بود. لوئيجي پس از دستگير شدن گفته بود او مي خواست يك پادشاه، شاهزاده، حكمران و دولتمند را بكشد و ديگر برايش فرق نمي كرد كه چه فردي باشد. وي افزوده بود كه موروثي بودن حكومت و يا تعيين حكمران و دولتمند با چنين انتخابات ساختگي و با اين توده بي اعتنا اهانت به بشريت است. مبارزه افرادي مانند او براي دادن هشدار است تا نحوه انتخاب دولت و حكومت كردن اصلاح شود. فرد آزمند و جاه طلب نخست با وارد شدن در چند معامله ثروتمند مي شود سپس مي خواهد وارد دولت شود و آرزوي بعدي او باقي ماندن در اين طبقه است بدون انجام خدمت صادقانه براي جامعه و بشريت. همفكران من چون از ميان برداشتن افراد بالفطره زيان آور را رد نمي كنند تروريست خوانده مي شوند حال آنكه دولتها خودشان هرمخالفي را كه بخواهند از طريق قاضي اعدام مي كنند و .... بعدا اعلام شد كه لوئيجي در زندان (از طريق حلق آويز) خودكشي كرده است. در آن سالها بسياري از مقامات دولتي در اروپا و آمريکا ازجمله چند رئيس کشور و رئيس دولت به دست آنارکيست ها ترور شدند. يک فيلسوف روس فرضيه آنارکيسم را ارائه داده است. اليزابت ملکه مقتول 1914 - آغاز نبرد مازوري ميان آلمان و روسيه در جريان جنگ جهاني اول در پي آغاز جنگ جهاني اول و پيوستن روسيه به متفقين و نيز اعلام جنگ آلمان به اين كشور، در 10 سپتامبر 1914م يكي ديگر از صحنههاي رويارويي و نبرد ميان روس و آلمان آغاز گرديد. در اين جنگ سه روزه كه در كنار درياچه مازوري ميان نيروهاي دو كشور به وقوع پيوست، آلمانيها با استفاده از تكنيكهاي جديد رزمي و سلاحهاي جديد پيروز شدند. در اين نبرد حدود 20 هزار سرباز روسي كشته و 45 هزار نفر اسير شدند. 1945 - اعدام دو نخست وزير در دو کشور در يک روز به جرم خيانت! دهم سپتامبر سال 1945 در يك روز و در دو كشور، دو نخست وزير سابق به جرم همكاري با دولت آلمان در دوران جنگ جهاني دوم اعدام شدند. پيرلاوال Pierre Laval نخست وزير فرانسه كه به جوخه اعدام سپرده شده بود با آخرين نفس خود فرياد كشيد: زنده باد فرانسه. پير لاوال وي به اين ترتيب ثابت كرد كه به خاطر فرانسه زير بار دولت آلمان رفته بود. ديگري، ويكون كويسلينگ Vidkun Quisling بود كه در طول اشغال نظامي نروژ توسط آلمان، نخست وزير آن کشور بود و با نازي ها همکاري داشت. ويكون كويسلينگ 1951 - تحريم ايران توسط دولت انگلستان به اجرا در آمد. گناه ايران اين بود كه نفت خود را ملي كرده بود. اين تحريم تا پايان كار حكومت دكتر مصدق ادامه داشت. 1983 - مجموعه تلویزیونی کارآگاه گجت برای اولین بار از تلویزیون پخش شد. 1990 - قتل ساموئل دوئه رئيس جمهور ليبريا در يك كودتا ساموئل كانيون دوئه جوانترين رئيس جمهور قرن بيستم كه ده سال بر كشور افريقايي ليبِرْيا حكومت كرد، در سال 1951م به دنيا آمد. او پس از تحصيلات متوسطه وارد ارتش شد و در دوازدهم آوريل 1980م در سن 29 سالگي با درجه استوار يكمي عليه حكومت 9 ساله ويليام تولْبِرْتْ حاكم ليبريا دست به كودتا زد. وي با استفاده از نارضايتي مردم از فقر مطلق و تورم موجود در كشور، تولْبِرت و تمامي رهبران و سران حكومت را يك جا تيرباران كرد. اين عمل باعث عكس العمل ديگر كشورها و انزواي سياسي و اقتصادي ليبريا شد. با اين حال، حكومت دوئه بعدها مورد حمايت امريكا و اروپاي غربي قرار گرفت و وامها و كمكهاي اقتصادي فراواني از بلوك غرب دريافت كرد. ساموئل كانيون دوئه ساموئل دوئه پس از ده سال حكومت، سرانجام، در دهم سپتامبر 1990م هنگامي كه كاخ خود را به قصد ورود به ساختمان مجاور و محل اقامت نيروهاي پاسدار صلح افريقايي ترك ميكرد، هدف تيراندازي شديد نيروهاي شورشي كه تا نزديكي كاخ وي پيشروي كرده بودند قرار گرفت. در اين حمله، حداقل 64 نفر از همراهان و محافظان وي كشته شدند و دوئه از ناحيه پا به شدت آسيب ديد. او سپس توسط شورشيان مسلح دستگير شد و روز بعد خبر رسيد كه جسد تكه تكه شده دوئه 39 ساله براي بازديد عموم به نمايش گذاشته شده است. 2005 - «يوليا تيموشنكو» از نخسن وزیری اوکراین برکنار شد بانو «يوليا تيموشنكو Yulia Tymoshenko» نخست وزير وقت دولت «انقلاب نارنجي» اوكراين متهم به برخي سوء استفاده هاي مالي شد و هشتم سپتامبر 2005 بركنار و اين عمل باعث ايجاد انشعاب ميان «انقلاب نارنجي» هاي اوكراين شد. با وجود اين، وي چندي بعد دوباره نخست وزير اوكراين شد و هنوز هم اين آرزو را از دست نداده است. اختلاف او با رئيس جمهوري اوكراين كه او نيز از انقلاب ناريجي ها بود همچنان ادامه داشت. همين اختلاف سبب شد كه در جريان بحران گرجستان (آگوست 2008) يوليا حاضر نشود به خواست رئيس جمهور، سياست روسيه را محكوم كند. اين وضعيت سبب نگراني دولت واشنگتن شد به گونه اي که همان وقت چني معاون رئيس جمهور وقت آمريكا در سفر به قفقاز و اوكراين، به طور جداگانه ساعت ها با يوليا مذاكره کرد تا شايد اختلاف وي و رئيس جمهور اوکراين رفع شود و يکپارچه در برابر مسکو بايستند و انقلاب مخملي شکست نخورد (که در انتخابات بعد شکست خورد). اندكي پس از خروج چني از اوكراين، باز يوليا گفت كه حاضر نيست فعاليت ناوگان روسيه در درياي سياه را كه خواست امريكاست محدود كند. دولت آمريكا و دولتهاي اتحاديه اروپا خواهان ادامه حكومت «انقلاب نارنجي ها = مخملي ها» در اوكراين بودند كه با كمك همين دولت ها روي كار آمده بودند تا اوكراين را که قرن ها بخشي از روسيه و سپس از اعضاي جماهيريه شوروي و زادگاه بسياري از سران و مقامات دولت وقت مسکو بود از روسيه دور سازند. بسياري از اتباع بويژه در مناطق شرقي اوكراين، روس هستند كه تمايل به مسكو دارند. Yulia Tymoshenko يوليا همانند ساير مقامات جمهوري هاي استقلال يافته شوروي از پلكان حزب كمونيست بالا آمده بود. وي كه اقتصاد خوانده است و روحيه كسب و كار دارد اواخر دوران گورباچف و آغاز خصوصي سازي موسسات دولتي، يك موسسه ويدئو متعلق به سازمان جوانان حزب كمونيست اوكراين را غيردولتي و متعلق به خود كرد و سپس با فروش آن وارد كار معاملات گازِ خريداري شده از روسيه شد و پس از رسيدن به ثروت لازم به تاسيس حزب پرداخت و وارد سياست شد. وي پيش از نخست وزير شدن متهم به تقلب در معاملات گاز و مقررات گمرك شده و حتي چند هفته هم به زندان افتاده بود. يوليا که دو بار و جمعا 20 ماه نخست وزير بود در انتخابات رياست جمهوري سال 2010 شکست خورد و در پي اين شکست بود که پرونده هاي اختلاس و سوء استفاده هاي او بويژه در معاملات گاز روسيه به اروپا و ... رو شد و ارقام ثروت او خبر روزنامه ها گرديد، تحت تعقيب قضايي قرار گرفت و 11 اکتبر 2011 به هفت سال زندان محکوم شد و دادگاه تجديد نظر نيز حکم را تاييد و به حبس افتاد که در تحولات سال 2014 آزاد شد. در آن ميان شوهر او هم به پراک رفت و از دولت چِک تقاضاي پناهندگي کرد که پذيرفته شد. يوليا در زندان اعلام بيماري کرده بود و چون آزاد موقت نشد از بيستم اپريل تا نهم ماه مي به مدت 19 روز اعتصاب غذا کرد ولي باز موفق به رهايي از زندان نشد تا زمان از سرگيري تحولات مخملي و تغيير دولت. بسياري از نويسندگان خواسته اند که درباره زندگاني يوليا کتاب بنويسند تا درس عبرت باشد که ديگران از راهي که او رفت نروند. زمان و انسانهاي امروز با گذشته فرق بسيار کرده اند و نادرستي ها پنهان نمي مانند، برملاء مي شوند و شرمندگي و گرفتاري ببار مي آيد. زادروزها ۱۶۵۹ - زادروز هنری پرسل نوازندهٔ اُرگ و آهنگساز باروک اهل انگلستان ۱۸۳۹ - زادروز چارلز سندرز پرس فیلسوف، منطق‌دان، ریاضی‌دان و دانشمند آمریکایی چارلز سندرز پرس ۱۸۹۲ - زادروز آرتور هالی کامپتون فیزیکدان آمریکایی، برندهٔ جایزه نوبل فیزیک سال ۱۹۲۷ ۱۹۴۱ - زادروز استفان جی گولد دیرین‌شناس، زیست‌شناس تکاملی و مورخ علم اهل آمریکا استفان جی گولد ۱۹۶۰ - زادروز کالین فرث بازیگر انگلیسی، برندهٔ جایزه اسکار کالین فرث درگذشت‌ها ۲۱۰ پیش از میلاد -درگذشت چین شی هوانگ امپراتورچین ۹۵۴ - درگذشت لویی چهارم پادشاه فرانسه از سال ۹۳۶ تا زمان مرگش ملکه ماتیلدا ۱۱۶۷ - درگذشت ملکه ماتیلدا ملکهٔ انگلستان ۱۷۹۷ - درگذشت مری ولستون‌کرافت نویسندهٔ انگلیسی مری ولستون‌کرافت ۱۹۴۸ - درگذشت فردیناند یکم تزار بلغارستان ۱۹۷۵ - درگذشت جرج پاجت تامسون فیزیکدان انگلیسی، برندهٔ جایزه نوبل سال۱۹۳۷، پسر جوزف تامسون جرج پاجت تامسون ۱۹۸۳ - درگذشت فلیکس بلاک دانشمند آمریکایی سوئیسی-تبار، برندهٔ جایزه نوبل فیزیک سال ۱۹۵۲ ۲۰۰۳ - درگذشت دکتر ادوارد تلر طراح بمب هیدروژنی. ادوارد تلر ۲۰۰۶ - درگذشت آگوستو پینوشه رئیس جمهور سابق شیلی ۲۰۰۷ - درگذشت جین وایمن خواننده، رقصنده و بازیگر آمریکایی جین وایمن ***** منابع: -پايگاه نوشيروان کيهاني زاده -ویکی پدیای فارسی -صفحه امروز در تاریخ در توئیتر -راسخون
امروز 21 شهریور برابر با 12 سپتامبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم. رویداد ها: 492 پيش از ميلاد - تصرف تراكيه براي ايران 12 سپتامبر سال 492 پيش از ميلاد «مردونيا ــ مردونيه» ژنرال ايراني كه از سوي داريوش مامور حل مسئله منطقه ايوني (يوناني نژاد هاي آناتولي و جزاير درياي اژه) شده بود تراكيه را تصرف كرد (تراكيا، منطقه وسيعي در اروپاي جنوبي است كه غرب و شرق و جنوب آن را سه درياي سياه، اژه و مرمره محدود مي كنند و اينك در سه كشور تركيه، بلغارستان و يونان قرار گرفته است ـ استانبول اروپا در تراكيه قرار دارد). مردونيا كه داماد داريوش و شوهر آرتوزوسترا (تلفظ، يوناني است) بود پس از عبور از هلس پونت (داردانل) تراكيه را متصرف شده بود. تراكيه تا زمان فيليپ دوم (پدر اسكندر) به مدت دهها سال جزيي از قلمرو ايران بود. مردونيه، در اصل از جانب داريوش مامور شده بود كه مسئله ايوني را كه مردمش برضد فرمانداران منصوب از جانب ايران شورش كرده و اين شورش متناوبا پنج سال طول كشيده بود براي هميشه حل كند. مردونيه در جريان حقيقت يابي خود در محل، متوجه شد كه ايوني ها خواهان فرماندار انتخابي هستند. بنابراين، با دمكراتيك شدن اين منطقه موافقت كرد و شخصا بر انتخابات شهرها و جزاير ايوني نظارت كرد. وي همچنين متوجه شده بود كه قسمتي از شورش، نتيجه تحريك ايوني ها از جانب آتني ها است و براي حل اين مسئله، از هلس پونيت گذشت و تراكيه را تصرف كرد. تراکیه باستان روی نقشه در کنار مقدونیه، ایلیریا، مسیا و داکیا، از الکساندر فندلی، نقشه جغرافی باستان در ايران باستان و تا پايان دوران ساسانيان حاكم ايالت را ساتراپ (نگهبان و حافظ ايالت ـ شهربان و شهريار) مي خواندند و واژه فرماندار (كسي كه داراي فرمان شاه براي اداره شهر است) مربوط به دوران معاصر است. واژه استاندار، از لحاظ دمكراسي مي تواند قابل قبول باشد، ولي فرماندار، مگر اين كه انتخابي باشد و اكثريت مردم با آراء خود به او «فرمان» اداره شهرستان را داده باشند، كمي نامانوس و غير دمكراتيك به نظر مي رسد. مي دانيم كه اليور كرمول انگليسي هم كه كتاب هاي هردوت را خوانده بود پس از بركناركردن پادشاه انگلستان خود را «محافظ ـ نگهبان» كشور لقب داد. 1299 - شهادت روحاني مبارز شيخ محمد خياباني روحاني مجاهد، شيخ محمد خياباني در سال 1259 ش (1297 ق) در خامنه در نزديكي تبريز متولد شد. وي پس از فراگيري علوم مقدماتي، از محضر حضرات آيات سيد ابوالحسن انگجي و ميرزا عبدالعلي، فقه و اصول و هيئت و نجوم را آموخت و پس از مدتي به تدريس پرداخت. زندگي شيخ محمد خياباني پس از پيروزي مشروطه در سال 1285 ش، با تأسيس انجمن ايالتي در تبريز، وارد مرحله تازهاي گرديد و در جريان محاصره تبريز، در دفاع از شهر نقش مهمي ايفا كرد. در زمان خياباني اوضاع جهان اسلام و به ويژه ايران، به خاطر دخالتهاي بيگانگان از جمله روسيه، انگليس و آلمان، بسيار آشفته و تأسفانگيز بود. پس از خلع محمدعلي شاه از سلطنت، خياباني در سي سالگي به عنوان نماينده مردم تبريز راهي مجلس شوراي ملي گرديد. او با اولتيماتوم روسيه در مجلس دوم مخالفت كرد و همچنين با قرارداد استعماري وثوقالدوله با دولت انگلستان (قرارداد 1919) نيز به مبارزه برخاست. شيخ محمد خياباني شيخ محمد خياباني، از آنجا كه حكومت مركزي را ضعيف و وابسته ميديد، ايجاد يك تحول اساسي در سيستم حكومت ايران و احياي آزادي را گام نخست براي خانه تكاني ايران و بيرون راندن اشغالگران خارجي ميدانست. ولي برداشتن گام اول را از طريق مذاكره سياسي امكانپذير نميشمرد و تنها راه را در قيام و مقاومت دليرانه در برابر استبداد و دخالت خارجي ميدانست. از اين رو، بعد از قبول قرارداد 1919 م از سوي دولت ايران، در تبريز دست به قيام زد. وي در جريان اين قيام كه از 17 فروردين 1299 شمسي، آغاز شد، نهادهاي دولتي تبريز را به تصرف خود درآورد و شهر را از دست دولتيان خارج ساخت. قيام پيروزمندانه مردم تبريز به رهبري شيخ محمد خياباني، بيش از پنج ماه ادامه داشت اما به دليل خيانت كساني كه قول همكاري داده بودند، كم بودن نيروها و حضور قواي قزاقخانه در كنار شهر تبريز و همكاري آنها با حكومت مركزي، اين قيام به شكست منجر شد. سرانجام با ورود نيروهاي دولتي، قزاقان به فرمان مُخبرالسلطنه فرستاده ويژه مشيرالدوله، صدراعظم وقت، شيخ محمد خياباني را در 21 شهريور 1299 برابر با 29 ذيحجه 1338ق در چهل سالگي به شهادت رساندند و او را در گورستان سيد حمزه تبريز به خاك سپردند. بعدها، آن گورستان به مدرسه تبديل شد و پس از ويراني مدرسه، مقبره خياباني هم از بين رفت. 1339 ش - انتخابات مُرداد 1339 و محبوبیت خواننده زنی که بیشترین آرا را آورد! محبوبيت بانو دلكش (خواننده وقت و متوفی در 79 سالگی در شهریور 1383 = 2 سپتامبر 2004) در ميان مردم تا آن اندازه بود كه در انتخابات امُردادما 1339 در حوزه راي گيري جنوب شرقي تهران (محله امامزاده حسن و خزانه) بيشترين آراء را به نام او به صندوق ريخته بودند، حال آن كه وي نامزد انتخابات نبود و در آن زمان، زنان هنوز حق شركت در انتخابات را به دست نياورده بودند. [در ایران وقت لیست نامزدهای ثبت نام شده به متصدیان صندوقهای رای گیری داده نمی شد، آراء با دست نوشته می شد و چون محرمانه و اصطلاحا مخفی بود، متصدی صندوق متوجه نمی شد که آیا رای به نامزد ثبت نام کرده داده شده یا هرکس را که رای دهنده خواسته]. در آن سال (روز انتخابات که 26 امُرداد بود) سردبیر روزنامه اطلاعات به هر خبرنگار پوشش اخبار رای گیری گوشه ای از شهررا سپرد. در محله امامزاده حسن، محل یکی از صندوقهای رای گیری دبستان دولتی شاه آباد بود. در اینجا، از هرکس که پس از انداختن رای خود در صندوق از ساختمان خارج می شد و می پرسیدم به چه کسانی رای داده بود می گفت که به بانو دلکش هم رای داده بود. برای آنان که سواد نداشتند قهوه چی محل که آنجا بود نام هر نامزدی را که می گفتند می نوشت و از دهان تقریبا همه اینان نام دلکش بیرون می آمد که اسم شناسنامه ای اش (عصمت باقرزاده) را هم نمی دانستند و فقط «دلکش» می نوشتند. پس از قرائت آراء هم معلوم شد که بانو دلکش در آن منطقه آراء بیشتری آورده بود که این آراء قاعدتا به دور ریخته شد. بعدا و کلّا به این دوره مجلس (دوره بیستم) ایراد وارد آمد و از نمایندگان خواسته شد که کناره گیری کنند و انتخابات تجدید شد. عصمت باقرزاده (دلکش) اواخر دهه 1330، مجيد دوامي (متوفی در اروپا) سردبیر وقت اطلاعات هفتگی [بعدا مجله های روشنفکر و زن روز و قبلا سردبیر روزنامه اطلاعات و پیش همه این سمت ها، یک خبرنگار پارلمانی] در مطلبي در آن مجله، بانو دلكش را با يك خواننده ديگر (بانو مرضیه) مقايسه و ضعیف تر توصیف کرده بود كه هواداران دلکش پس از انتشار مجله به ساختمان موسسه اطلاعات هجوم بردند و مي خواستند آن را ويران سازند. دلكش (متوفی) از جمله خوانندگاني بود كه پس از انقلاب، بمانند دیگران ترک وطن نکرد و تا پایان عمر در تهران ماند. 1944 - امضاي قرارداد اشغال آلمان توسط متفقين در لندن نمایندگان امریکا، انگلستان و شوروی قرارداد اشغال آلمان را درلندن امضا کردند. این قرارداد زمانی امضا شد که جنگ جهانی دوم هنوز خاتمه نیافته بود. پس ازانعقاد قرارداد اشغال آلمان، متفقین حملات هماهنگ خود را ازغرب و شرق آغازکردند و خطوط دفاعی آلمان نازی را درهم شکستند. درسال 1945 میلادی آلمان بطورکامل ازمتفقین شکست خورد و فرماندهان متفقین زمام امور آلمان را دربرلین بدست گرفتند. گفتنی است که برلین به لحاظ موقعیت خاص خود منطه بین المللی و آزاد اعلام شد. 1955 - اصابت اولين موشك شوروي به ماه در تاريخ تحقيقات فضايي براي اولين بار در تاريخ تحقيقات فضايي ،يكي از موشكهاي آمريكايي كه به قصد فرود در كره ماه پرتاب شده بود ،در نقطهاي كه تعيين شده بود به كره ماه اصابت كرد و اين عمل 5 سال بعد از اصابت اولين موشك روسيه به ماه اتفاق افتاد .موشك روسيه روز 12 سپتامبر 1955 ميلادي به ماه اصابت كرده بود .موشك آمريكايي كه در اين روز به ماه اصابت كرد" رنجر هفتم "نام داشت. 1960 - روزي که با ايجاد Opec موافقت شد 12 سپتامبر 1960 كشورهاي صادر كننده نفت با هدف محافظت از منافع خود با تاسيس سازمان واحدي موافقت كردند كه به اختصار «اوپك» ناميده مي شود و هنوز باقي است. اين توافق در پايان مذاكرات نمايندگان اين كشورها در بغداد حاصل شد. در دهه هاي اخير افزايش كشورهاي صادر كننده نفت كه خارج از اين سازمان قرار گرفته اند رو به افزايش بوده و اوپك مجبور است كه براي حفظ بهاي نفت خام با آنها كه در صدرشان روسيه قرار گرفته است كنار آيد. با وجود اين، دولتهاي عضو اوپك كه سران برخي از آنها وابستگي هاي خارجي دارند با ساير اعضاي اين سازمان هماهنگي كامل ندارند. جلسه اوپک سال 1960 1974 - يك كودتاي نظاميان چپگرا حكومت هايله سلاسي را در اتيوپي (حبشه) سرنگون ساخت و به عمر نظام سلطنتي هزاران ساله اين كشور پايان داد. سلاسی در آخرین روزهای سلطنت زادروزها ۱۴۹۴ - زادروز فرانسوای اول پادشاه فرانسه ۱۸۹۷ - زادروز ایرن ژولیو-کوری فیزیکدان و شیمیدان فرانسوی، برندهٔ جایزه نوبل شیمی سال۱۹۳۵، دختر ماری و پی یر کوری ایرن ژولیو-کوری ۱۹۱۳ - زادروز جسی اونز دوندهٔ آمریکایی ۱۹۲۱ - زادروز استانیسواو لم نویسندهٔ لهستانی آثار علمی-تخیلی، خالق رُمان سولاریس استانیسواو لم ۱۹۶۶ - زادروز انوشه انصاری اولین توریستفضانورد ایرانی ساکن‌آمریکا و اولین زن کیهان‌گرد ۱۹۷۳ - زادروز پل واکر بازیگر آمریکایی انوشه انصاری ۱۹۸۶ - زادروز امی رسوم بازیگر، خواننده و ترانه سرای آمریکایی ۱۳۵۶ - زادروز فرزاد حسنی، مجری، بازیگر و ترانه سرای ایرانی فرزاد حسنی درگذشت‌ها ۱۷۶۴ - درگذشت ژان فیلیپ رامو آهنگساز و نظریه‌پرداز فرانسوی ۱۳۶۰ - درگذشت آیت الله اسدالله مدنی، نمایندهٔ مجلس خبرگان و امام جمعهٔ تبریز (اولین شهید محراب) آیت الله اسدالله مدنی ۱۹۸۱ - درگذشت یوجنیو مونتاله شاعر و مترجم ایتالیایی، برندهٔ جایزه نوبل ادبیات سال ۱۹۷۵ ۲۰۰۳ - درگذشت جانی کش خواننده، ترانه‌سرا، بازیگر و موسیقیدان آمریکایی جانی کش ۲۰۰۹ - درگذشت نورمن بورلاگ دانشمند آمریکایی، برندهٔ جایزه نوبل صلح سال ۱۹۷۰ ۲۰۱۰ - درگذشت کلود شابرول کارگردان فرانسوی، از بنیان‌گذاران موج نوی فرانسه نورمن بورلاگ ***** منابع: -پايگاه نوشيروان کيهاني زاده -ویکی پدیای فارسی -صفحه امروز در تاریخ در توئیتر -راسخون
امروز 21 شهریور برابر با 12 سپتامبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم. رویداد ها: 492 پيش از ميلاد - تصرف تراكيه براي ايران 12 سپتامبر سال 492 پيش از ميلاد «مردونيا ــ مردونيه» ژنرال ايراني كه از سوي داريوش مامور حل مسئله منطقه ايوني (يوناني نژاد هاي آناتولي و جزاير درياي اژه) شده بود تراكيه را تصرف كرد (تراكيا، منطقه وسيعي در اروپاي جنوبي است كه غرب و شرق و جنوب آن را سه درياي سياه، اژه و مرمره محدود مي كنند و اينك در سه كشور تركيه، بلغارستان و يونان قرار گرفته است ـ استانبول اروپا در تراكيه قرار دارد). مردونيا كه داماد داريوش و شوهر آرتوزوسترا (تلفظ، يوناني است) بود پس از عبور از هلس پونت (داردانل) تراكيه را متصرف شده بود. تراكيه تا زمان فيليپ دوم (پدر اسكندر) به مدت دهها سال جزيي از قلمرو ايران بود. مردونيه، در اصل از جانب داريوش مامور شده بود كه مسئله ايوني را كه مردمش برضد فرمانداران منصوب از جانب ايران شورش كرده و اين شورش متناوبا پنج سال طول كشيده بود براي هميشه حل كند. مردونيه در جريان حقيقت يابي خود در محل، متوجه شد كه ايوني ها خواهان فرماندار انتخابي هستند. بنابراين، با دمكراتيك شدن اين منطقه موافقت كرد و شخصا بر انتخابات شهرها و جزاير ايوني نظارت كرد. وي همچنين متوجه شده بود كه قسمتي از شورش، نتيجه تحريك ايوني ها از جانب آتني ها است و براي حل اين مسئله، از هلس پونيت گذشت و تراكيه را تصرف كرد. تراکیه باستان روی نقشه در کنار مقدونیه، ایلیریا، مسیا و داکیا، از الکساندر فندلی، نقشه جغرافی باستان در ايران باستان و تا پايان دوران ساسانيان حاكم ايالت را ساتراپ (نگهبان و حافظ ايالت ـ شهربان و شهريار) مي خواندند و واژه فرماندار (كسي كه داراي فرمان شاه براي اداره شهر است) مربوط به دوران معاصر است. واژه استاندار، از لحاظ دمكراسي مي تواند قابل قبول باشد، ولي فرماندار، مگر اين كه انتخابي باشد و اكثريت مردم با آراء خود به او «فرمان» اداره شهرستان را داده باشند، كمي نامانوس و غير دمكراتيك به نظر مي رسد. مي دانيم كه اليور كرمول انگليسي هم كه كتاب هاي هردوت را خوانده بود پس از بركناركردن پادشاه انگلستان خود را «محافظ ـ نگهبان» كشور لقب داد. 1299 - شهادت روحاني مبارز شيخ محمد خياباني روحاني مجاهد، شيخ محمد خياباني در سال 1259 ش (1297 ق) در خامنه در نزديكي تبريز متولد شد. وي پس از فراگيري علوم مقدماتي، از محضر حضرات آيات سيد ابوالحسن انگجي و ميرزا عبدالعلي، فقه و اصول و هيئت و نجوم را آموخت و پس از مدتي به تدريس پرداخت. زندگي شيخ محمد خياباني پس از پيروزي مشروطه در سال 1285 ش، با تأسيس انجمن ايالتي در تبريز، وارد مرحله تازهاي گرديد و در جريان محاصره تبريز، در دفاع از شهر نقش مهمي ايفا كرد. در زمان خياباني اوضاع جهان اسلام و به ويژه ايران، به خاطر دخالتهاي بيگانگان از جمله روسيه، انگليس و آلمان، بسيار آشفته و تأسفانگيز بود. پس از خلع محمدعلي شاه از سلطنت، خياباني در سي سالگي به عنوان نماينده مردم تبريز راهي مجلس شوراي ملي گرديد. او با اولتيماتوم روسيه در مجلس دوم مخالفت كرد و همچنين با قرارداد استعماري وثوقالدوله با دولت انگلستان (قرارداد 1919) نيز به مبارزه برخاست. شيخ محمد خياباني شيخ محمد خياباني، از آنجا كه حكومت مركزي را ضعيف و وابسته ميديد، ايجاد يك تحول اساسي در سيستم حكومت ايران و احياي آزادي را گام نخست براي خانه تكاني ايران و بيرون راندن اشغالگران خارجي ميدانست. ولي برداشتن گام اول را از طريق مذاكره سياسي امكانپذير نميشمرد و تنها راه را در قيام و مقاومت دليرانه در برابر استبداد و دخالت خارجي ميدانست. از اين رو، بعد از قبول قرارداد 1919 م از سوي دولت ايران، در تبريز دست به قيام زد. وي در جريان اين قيام كه از 17 فروردين 1299 شمسي، آغاز شد، نهادهاي دولتي تبريز را به تصرف خود درآورد و شهر را از دست دولتيان خارج ساخت. قيام پيروزمندانه مردم تبريز به رهبري شيخ محمد خياباني، بيش از پنج ماه ادامه داشت اما به دليل خيانت كساني كه قول همكاري داده بودند، كم بودن نيروها و حضور قواي قزاقخانه در كنار شهر تبريز و همكاري آنها با حكومت مركزي، اين قيام به شكست منجر شد. سرانجام با ورود نيروهاي دولتي، قزاقان به فرمان مُخبرالسلطنه فرستاده ويژه مشيرالدوله، صدراعظم وقت، شيخ محمد خياباني را در 21 شهريور 1299 برابر با 29 ذيحجه 1338ق در چهل سالگي به شهادت رساندند و او را در گورستان سيد حمزه تبريز به خاك سپردند. بعدها، آن گورستان به مدرسه تبديل شد و پس از ويراني مدرسه، مقبره خياباني هم از بين رفت. 1339 ش - انتخابات مُرداد 1339 و محبوبیت خواننده زنی که بیشترین آرا را آورد! محبوبيت بانو دلكش (خواننده وقت و متوفی در 79 سالگی در شهریور 1383 = 2 سپتامبر 2004) در ميان مردم تا آن اندازه بود كه در انتخابات امُردادما 1339 در حوزه راي گيري جنوب شرقي تهران (محله امامزاده حسن و خزانه) بيشترين آراء را به نام او به صندوق ريخته بودند، حال آن كه وي نامزد انتخابات نبود و در آن زمان، زنان هنوز حق شركت در انتخابات را به دست نياورده بودند. [در ایران وقت لیست نامزدهای ثبت نام شده به متصدیان صندوقهای رای گیری داده نمی شد، آراء با دست نوشته می شد و چون محرمانه و اصطلاحا مخفی بود، متصدی صندوق متوجه نمی شد که آیا رای به نامزد ثبت نام کرده داده شده یا هرکس را که رای دهنده خواسته]. در آن سال (روز انتخابات که 26 امُرداد بود) سردبیر روزنامه اطلاعات به هر خبرنگار پوشش اخبار رای گیری گوشه ای از شهررا سپرد. در محله امامزاده حسن، محل یکی از صندوقهای رای گیری دبستان دولتی شاه آباد بود. در اینجا، از هرکس که پس از انداختن رای خود در صندوق از ساختمان خارج می شد و می پرسیدم به چه کسانی رای داده بود می گفت که به بانو دلکش هم رای داده بود. برای آنان که سواد نداشتند قهوه چی محل که آنجا بود نام هر نامزدی را که می گفتند می نوشت و از دهان تقریبا همه اینان نام دلکش بیرون می آمد که اسم شناسنامه ای اش (عصمت باقرزاده) را هم نمی دانستند و فقط «دلکش» می نوشتند. پس از قرائت آراء هم معلوم شد که بانو دلکش در آن منطقه آراء بیشتری آورده بود که این آراء قاعدتا به دور ریخته شد. بعدا و کلّا به این دوره مجلس (دوره بیستم) ایراد وارد آمد و از نمایندگان خواسته شد که کناره گیری کنند و انتخابات تجدید شد. عصمت باقرزاده (دلکش) اواخر دهه 1330، مجيد دوامي (متوفی در اروپا) سردبیر وقت اطلاعات هفتگی [بعدا مجله های روشنفکر و زن روز و قبلا سردبیر روزنامه اطلاعات و پیش همه این سمت ها، یک خبرنگار پارلمانی] در مطلبي در آن مجله، بانو دلكش را با يك خواننده ديگر (بانو مرضیه) مقايسه و ضعیف تر توصیف کرده بود كه هواداران دلکش پس از انتشار مجله به ساختمان موسسه اطلاعات هجوم بردند و مي خواستند آن را ويران سازند. دلكش (متوفی) از جمله خوانندگاني بود كه پس از انقلاب، بمانند دیگران ترک وطن نکرد و تا پایان عمر در تهران ماند. 1944 - امضاي قرارداد اشغال آلمان توسط متفقين در لندن نمایندگان امریکا، انگلستان و شوروی قرارداد اشغال آلمان را درلندن امضا کردند. این قرارداد زمانی امضا شد که جنگ جهانی دوم هنوز خاتمه نیافته بود. پس ازانعقاد قرارداد اشغال آلمان، متفقین حملات هماهنگ خود را ازغرب و شرق آغازکردند و خطوط دفاعی آلمان نازی را درهم شکستند. درسال 1945 میلادی آلمان بطورکامل ازمتفقین شکست خورد و فرماندهان متفقین زمام امور آلمان را دربرلین بدست گرفتند. گفتنی است که برلین به لحاظ موقعیت خاص خود منطه بین المللی و آزاد اعلام شد. 1955 - اصابت اولين موشك شوروي به ماه در تاريخ تحقيقات فضايي براي اولين بار در تاريخ تحقيقات فضايي ،يكي از موشكهاي آمريكايي كه به قصد فرود در كره ماه پرتاب شده بود ،در نقطهاي كه تعيين شده بود به كره ماه اصابت كرد و اين عمل 5 سال بعد از اصابت اولين موشك روسيه به ماه اتفاق افتاد .موشك روسيه روز 12 سپتامبر 1955 ميلادي به ماه اصابت كرده بود .موشك آمريكايي كه در اين روز به ماه اصابت كرد" رنجر هفتم "نام داشت. 1960 - روزي که با ايجاد Opec موافقت شد 12 سپتامبر 1960 كشورهاي صادر كننده نفت با هدف محافظت از منافع خود با تاسيس سازمان واحدي موافقت كردند كه به اختصار «اوپك» ناميده مي شود و هنوز باقي است. اين توافق در پايان مذاكرات نمايندگان اين كشورها در بغداد حاصل شد. در دهه هاي اخير افزايش كشورهاي صادر كننده نفت كه خارج از اين سازمان قرار گرفته اند رو به افزايش بوده و اوپك مجبور است كه براي حفظ بهاي نفت خام با آنها كه در صدرشان روسيه قرار گرفته است كنار آيد. با وجود اين، دولتهاي عضو اوپك كه سران برخي از آنها وابستگي هاي خارجي دارند با ساير اعضاي اين سازمان هماهنگي كامل ندارند. جلسه اوپک سال 1960 1974 - يك كودتاي نظاميان چپگرا حكومت هايله سلاسي را در اتيوپي (حبشه) سرنگون ساخت و به عمر نظام سلطنتي هزاران ساله اين كشور پايان داد. سلاسی در آخرین روزهای سلطنت زادروزها ۱۴۹۴ - زادروز فرانسوای اول پادشاه فرانسه ۱۸۹۷ - زادروز ایرن ژولیو-کوری فیزیکدان و شیمیدان فرانسوی، برندهٔ جایزه نوبل شیمی سال۱۹۳۵، دختر ماری و پی یر کوری ایرن ژولیو-کوری ۱۹۱۳ - زادروز جسی اونز دوندهٔ آمریکایی ۱۹۲۱ - زادروز استانیسواو لم نویسندهٔ لهستانی آثار علمی-تخیلی، خالق رُمان سولاریس استانیسواو لم ۱۹۶۶ - زادروز انوشه انصاری اولین توریستفضانورد ایرانی ساکن‌آمریکا و اولین زن کیهان‌گرد ۱۹۷۳ - زادروز پل واکر بازیگر آمریکایی انوشه انصاری ۱۹۸۶ - زادروز امی رسوم بازیگر، خواننده و ترانه سرای آمریکایی ۱۳۵۶ - زادروز فرزاد حسنی، مجری، بازیگر و ترانه سرای ایرانی فرزاد حسنی درگذشت‌ها ۱۷۶۴ - درگذشت ژان فیلیپ رامو آهنگساز و نظریه‌پرداز فرانسوی ۱۳۶۰ - درگذشت آیت الله اسدالله مدنی، نمایندهٔ مجلس خبرگان و امام جمعهٔ تبریز (اولین شهید محراب) آیت الله اسدالله مدنی ۱۹۸۱ - درگذشت یوجنیو مونتاله شاعر و مترجم ایتالیایی، برندهٔ جایزه نوبل ادبیات سال ۱۹۷۵ ۲۰۰۳ - درگذشت جانی کش خواننده، ترانه‌سرا، بازیگر و موسیقیدان آمریکایی جانی کش ۲۰۰۹ - درگذشت نورمن بورلاگ دانشمند آمریکایی، برندهٔ جایزه نوبل صلح سال ۱۹۷۰ ۲۰۱۰ - درگذشت کلود شابرول کارگردان فرانسوی، از بنیان‌گذاران موج نوی فرانسه نورمن بورلاگ ***** منابع: -پايگاه نوشيروان کيهاني زاده -ویکی پدیای فارسی -صفحه امروز در تاریخ در توئیتر -راسخون
امروز 22 شهریور برابر با 13 سپتامبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم. رویداد ها: 490 سال پيش - سالروز جنگ ماراتن 13 سپتامبر سالروز نبرد يك روزه ماراتن Marathon است كه در سال 490 پيش از ميلاد روي داد و نيروي دريابرد ايران در آن موفق نبود و با تحمل تلفات عقب نشيني كرد. داريوش بزرگ، تنها با هدف گوشمالي آتني ها - نه تصرف آتن - كه يوناني زبانهاي آسياي صغير (شهرها و جزاير ايوني) قلمرو ايران را تحريك به شورش و نافرماني مي كردند يك سپاه پياده و سوار را با كشتي روانه سرزمين اصلي يونان كرد كه به صورت كشور - شهر يا ايالات متحده اداره مي شد. داريوش بزرگ اين نيرو كه بزرگترين لشكركشي آمفي بياس از آغاز تاريخ تا اواخر قرن 19 ميلادي است پس از تصرف شهر ارتريا Eretria و جزيره ايوبويي Euboea (اوبوآ)، در ساحل شرقي اتيكا Attica پياده شد. به نوشته مورخان يوناني، آتن و متحدان آن جز اسپارت براي دفاع، موفق به گردآوري ده هزار نظامي شده بودند و در انتظار نيروي اعزامي اسپارت بسر مي بردند كه ميلتيادس Miltiades فرمانده دفاع از آتن شنيد كه فرمانده نيروهاي دريا برد ايران بيش از نيمي از سربازان خود و عمدتا سواره نظام را به كشتي ها بازگردانده و قصد حمله مستقيم به شهر آتن را دارد و واحدهايي كه در شرق اتيكا باقي مانده اند در حال برپا كردن اردوگاه هستند، ولي زميني كه در آنجا پياده شده اند گود و نيمه باتلاق و سست است. تصوير مجسمه Miltiades وي پس از مشورت با هشت ژنرال ديگر تصميم گرفت پيش از آن كه نيروي باقيمانده ايران در شرق اتيكا بتواند زمين بهتري بيابد و از اردو زدن فارغ شود به آن شبيخون زند. سربازان آتني كه در زمين هاي با ارتفاع بيشتر و خشك موضع گرفته بودند با سرعت به سوي نيروي ايران به حركت درآمدند. واحدهاي ايراني كه در مركز صحنه بودند حمله آتني ها را دفع كردند، ولي دو جناح راست و چپ تاب مقاومت نياوردند و كل نيرو به محاصره درآمد. همزمان، كشتي هاي آتني به كشتي هاي حامل تداركات نيروهاي ايراني كه بدون دفاع مانده بودند حمله بردند و نيز آنها را از دسترس نيروهاي در حال جنگ دور ساختند. در اين عمليات، به نوشته مورخان يوناني نيروي دريابرد ايران با تحمل شش هزار و چهارصد تن تلفات دست به عقب نشيني زد و آتني ها به پاس نجات شهرشان در دلفي Delphi خزانه اي ساختند و به آپولو Apollo خداي خود هديه كردند. سپس ميلتيادس كه پيش بيني كرده بود ايران درصدد گرفتن انتقام برخواهد آمد دستور ساختن 200 كشتي جنگي را داد كه اين بار ايران از راه خشكي به يونان حمله برد. منابع ايران تنها از پيروزمند نبودن اين لشكركشي و خشم داريوش بزرگ از اين پيش آمد و سوگند او كه از آتني ها انتقام خواهد گرفت ياد كرده اند. داريوش گفته بودكه پسر پدرش نخواهد بود اگر انتقام نگيرد و تا هفت پشت نام پدر و نياكانش را ذكر كرده بود كه اصطلاح هفت پشت از همان زمان باقي مانده است و ايرانيان مي كوشيدند كه نام پدر، پدربزرگ و ... خود را تا هفت پشت به ياد داشته باشند و تاريخ كارهاي خوب و بد آنان را به خاطر بسپارند. درپاره اي از تاريخها به ويژه كتابهاي مورخان امريكايي روز 12 سپتامبر سالروز جنگ ماراتن ذكر شده است كه احتمالا به دليل 6 تا 9 ساعت عقب تر بودن زمان در امريكا از آتن باشد. مورخان متفق القول نوشته اند كه از آغاز تاريخ بشر تا به امروز ، جهان امپراتوري با عظمتي چون امپراتوري پارسها در دوران هخامنشيان را به خود نديده است كه بر پايه نظم اداري ، قانون ، توجه خاص به ارتباطات ( راهها ، بنادر ، پستخانه و... ) و تحمل اديان و عقايد به وجود آمده بود. امپراتوري ايران در زمان جنگ ماراتن 122 - ساخت دیوار «هادریانوس» در بريتانيا سيزدهم سپتامبر سال 122 ميلادي به تصمیم «هادريانوس» امپراتور وقت روم، كار ساختن يك ديوار سراسری عرضی سنگچين در بريتانيا آغاز شد كه طوايف ساکن شمال بریتانیا (اسکاتلند) را از تعرض به منطقه جنوبی بريتانيا (اینگلند) بازدارد و جنوبی هارا از يك ترس و بيم و کابوس دائمي ناشی از آن رهاسازد. بقایای این دیوار باقی مانده است. رومی ها کل این سرزمین را بریتانیا می خواندند و این نام را از سفرنامه «پیتیاس» سیّاح و جغرافیدان قرن چهارم پیش از میلاد یونان آموخته بودند. بریتانیا از سال 43 میلادی بمانند ساير نقاط اروپا، جزیی از قلمرو رومیان شد. دیوار «هادریانوس» تعرض رومیان به آن جزایر غرب اروپا از سال 55 پیش از میلاد آغاز شده بود ولی استقرار آنان تا سال 43 میلادی قطعی نشده بود. «اینگلند» که از نام آلمانی های مهاجر به جنوب بریتانیا گرفته شده از قرن پنجم میلادی متداول شده است که در آغاز کار «اینگا لاند» بود و از نام اِنگلِس های آلمانی گرفته شده بود. ساکسون ها نیز از آلمان به جنوب بریتانیا مهاجرت کرده اند و به همین مناسبت بریتانیایی ها را «انگلوساکسون» می نامند که آلمانی تبارند و زبان انگلیسی از خانواده زبان آلمانی است که پارسی نیز از همین خانواده است. لندن در منطقه اینگلند واقع شده است. مناطق بریتانیا در سال 927 متحد و چند قرن بعد «یونایتدکینگدوم» نامیده شدند. 1250 - وقوع نبرد "منصوره" در جريان جنگ هاي صليبي بين فرانسه و مصر هفتمين مرحله از جنگهاي صليبي در اوت سال 1248م آغاز گرديد و در جريان آن، پادشاه فرانسه كه سه سال در پي تدارك اين جنگ بود به سوي قبرس به حركت درآمد و پس از توقفي چند ماهه، به سوي مصر حركت كرد. پادشاه فرانسه بر اين باور بود كه مصرْ كليدِ بيتالمقدس ميباشد. بنابراين با نيرويى كه نزديك به يكصد و بيست كشتي بزرگ آنها را منتقل ميساخت، در ژوئن 1249م به منطقه دمياط واقع در شمال مصر رسيد و آن جا را تصرف نمود. در اين زمانْ نيروهاي صليبي با پنجاه هزار سرباز قصد تسلط بر قاهره را داشتند اما سپاهيان مصر در شهر منصوره كه به شهر دمياط نزديك بود اردو زدند و با تاخت و تاز و حملات پراكنده خود، امنيت و آسايش اردوگاه صليبي را بر هم زدند. چندي بعد از اين نبرد كه در 13 سپتامبر 1250م به وقوع پيوست، لشگر مصر موفق شد راه تداركاتي صليبيها از طريق دريا را قطع نموده و آنها را در محاصره قرار دهد. اين وضعيت موجب گرديد تا سپاهيان صليبي در قحطي شديد و انواع بيماريهاي واگيردار گرفتار آيند. در نتيجه، فرماندهي صليبي مجبور به تسليم شده و سلاحهاي خود راتحويل دهند. پادشاه فرانسه كه بيمار و اسير بود، در صلح نامهاي كه با مصريها امضاء نمود، پذيرفت تا با پرداخت غرامت، خود و سربازانش را آزاد نمايد. به اين ترتيب مرحله هفتم جنگهاي صليبي با پيروزي مسلمانان خاتمه يافت. 1899 - نخستين تصادف اتومبيل منجر به مرگ سيزدهم سپتامبر سال1899 «هنري هيل بليس» به عنوان نخستين قرباني تصادف اتومبيل در آمريكا و دومين آن در جهان جان خود را از دست داد. وي در خيابان 74 غربي شهر نيويورك با تاكسي شماره 43 تصادف كرده بود. نخستين انساني كه قرباني تصادف اتومبيل شده بود زني به نام «بريجت دريسكول» بود. وي در 17 آگوست 1896 در لندن با اتومبيل تصادف كرده بود. بريجت از عرض خيابان مي گذشت كه اتومبيلي كه تنها هفت كيلومتر در ساعت سرعت داشت وي را به گوشه اي پرتاب كرد. اين اتومبيل به نوبت كساني را كه مشتاق تجربه سوار شدن در درشكه بدون اسب بودند در خياباني سنگفرش به طول دو كيلو متر سواري مي داد. هنري بليس 1780 - اختراع آسانسور در امريكا "آسانسور" اختراع شد و مبتكر اولين دستگاه بالارونده ،يك آمريكايي به نام" جان بيكبارت "بود .اولين آزمايش آسانسور در اين روز در شهر شيكاگو در آمريكا انجام گرفت و عبارت از جعبهاي چوبي در ارتفاع صد فوتي بود كه زن و مرد در آن مينشستند و پايين و بالا ميرفتند .اولين آسانسور برقي در سال 1889 ميلادي و اولين آسانسور اتوماتيك در سال 1915 ميلادي ساخته شد، جان بيكبارت و اختراع ماندگارش 1911 - ترور نخست وزير روسيه در برابر چشم تزار 13 سپتامبر سال 1911 پيوتر آركادويچ ستوليپين Pyotr Arkadyevich Stolypin نخست وزير روسيه ظاهرا به اشاره تزار نيكلاي دوم در اپراي «كي اف» در حضور پادشاه روسيه هدف دو گلوله قرار گرفت و پنج روز بعد در بيمارستان درگذشت. قبلا هم در خانه او بمب كار گذارده بودند كه ضمن اين انفجار، Stolypin پسر و دختر و 21 تن از همكاران و بستگانش را از دست داده بود. تقريبا همه برجستگان روسيه با ستوليپين كه 5 سال نخست وزير روسيه بود و انقلاب بلشويكي شش سال بعد (1917) را پيش بيني كرده بود و مي خواست با رفتن از يك راه ميانه و ناسيوناليستي از آن پيشگيري كند مخالفت مي كردند. به دليل اصلاحات ارضي و دادن آزاديهاي مطبوعاتي و موافقت با تاسيس اتحاديه و سنديكا، تزار و سرمايه داران با او مخالف بودند و سوسياليستها هم به اين سبب كه راههاي ستوليپين، انقلاب اساسي را به تعويق مي انداخت با او دشمني داشتند و تعطيل كردن مراكز فرهنگي ساير مليتهاي امپراتوري روسيه هم مزيد بر علت شده بود و غير روسها او را ناسيوناليست افراطي و دشمن خود تلقي مي كردند. پس از انقلاب اكتبر 1917 معلوم شد كه قاتل وي از عوامل پليس تزار بود. «تاريخ» اين ترور را يك اشتباه تزار مي داند كه با از دست دادن اين دريچه اطمينان باعث انهدام خود و روي كارآمدن بلشويكها شد. Pyotr A. Stolypin قاتل ستوليپين «مردخا بوگروف Mordkha Bogrov »وكيل دعاوي و يك يهودي بود. او در عين حال براي پليس مخفي تزار خبرچيني مي كرد. ستولي پين هنگام مرگ 49 ساله بود. دو دختر از فرزندان تزار هنگام تيراندازي در كنار پدر و شاهد ترور بودند. مردخا دو گلوله به سوي نخست وزير شليك كرد. وي بدون برخورد با مانعي وارد جايگاه ويژه تزار در تالار اپرا شده بود. در زمان نخست وزيري ستوليپين بود که قرارداد تقسيم ايران ميان روسيه و انگلستان امضاء شده بود. 1940 - حمله ارتش ايتاليا به كشور ليبي بنیتو موسولینی (در ایتالیایی: Benito Amilcare Andrea Mussolini) رهبر ایتالیای فاشیست طی دوران جنگ جهانی دوم بود. وی در جریان جنگ به کشور لیبی حمله کرد. موسولینی در پایان جنگ جهانی دوم در حالی که به اتفاق همسرش در حال فرار از نیرو های متفقین بودند در مزرعه ای توسط پارتیزان های ایتالیایی دستگیر شده و در همان جا پس از محاکمه صحرایی به اعدام محکوم شدند و در حالی که او و همسرش بصورت وارونه به سیم خاردار بسته شده تیرباران شدند ورود ایتالیایی ها به خاک لیبی 1942 - آغاز حمله آلماني ها به استالينگراد حمله نيروهاي نظامي آلمان به شهر استالينگراد (ولگوگراد امروز) از 13 سپتامبر سال 1942 آغاز شد كه دفاع از آن به صورت يك حماسه درآمد. استالينگراد آخرين حد پيشروي نيروهاي آلماني در خاک شوروي بود. يک صحنه از جنک خياباني در استالينگراد 1971 - شورش زندان «اتيكا» در نيويورك به دست گارد ملي اين ايالت سركوب شد. در جريان زد و خورد دو طرف، 42 زنداني جان خودرا از دست دادند. اغلب زندانیان سیاه پوست بودند زادروزها ۱۸۷۴ - زادروز آرنولد شونبرگ آهنگساز و نظریه‌پرداز اتریشی ۱۹۱۶ - زادروز رولد دال داستان‌نویس و فیلم‌نامه‌نویس بریتانیایی رولد دال ۱۹۴۰ - زادروز اسکار آریاس دو دوره رئیس جمهور کاستاریکا، برندهٔ جایزه صلح نوبل سال ۱۹۸۷ ۱۹۴۱ - زادروز احمد نجدت سزر دهمین رئیس جمهور ترکیه اسکار آریاس ۱۹۷۳ - زادروز فابیو کاناوارو فوتبالیست ایتالیایی ۱۹۸۹ - زادروز توماس مولر فوتبالیست آلمانی فابیو کاناوارو ۱۳۰۵ - زادروز احسان نراقی پژوهشگر ایرانی حوزه فلسفه و جامعه‌شناسی ۱۳۵۱ - زادروز پارسا پیروزفر، بازیگر ایرانی و کارگردان تئاتر احسان نراقی ۱۳۵۳ - زادروز حسام نواب صفوی، بازیگر ایرانی پارسا پیروزفر درگذشت‌ها ۸۱ - درگذشت تیتوس امپراتور روم ۱۵۹۲ - درگذشت میشل دو مونتین از تاثیرگذارترین نویسندگان رنسانس اهل فرانسه میشل دو مونتین ۱۵۹۸ - درگذشت فیلیپ دوم پادشاه اسپانیا و پرتغال ۱۸۷۲ - درگذشت لودویگ فویرباخ فیلسوف آلمانی لودویگ فویرباخ ۱۹۴۹ - درگذشت شاک کروگ زیست‌شناس دانمارکی، برندهٔ جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی سال ۱۹۲۰ ۱۹۹۶ - درگذشت توپاک شکور خواننده، ترانه سرا، بازیگر، آهنگساز، شاعر و فعال اجتماعی اهل آمریکا توپاک شکور ۱۳۲۱ - درگذشت دانته آلیگیری شاعر، نویسنده و اندیشمند ایتالیایی قرون وسطی ۱۳۸۲ - درگذشت رضا بیک ایمانوردی، بازیگر و ورزشکار ایرانی رضا بیک ایمانوردی ۱۳۸۴ - درگذشت بیتا توکلی، بازیگر تاجیک‌تبار ایرانی ۱۳۸۷ - درگذشت عطاءالله کاملی، از پیشکسوتان دوبله در ایران عطاءالله کاملی ***** منابع: -پايگاه نوشيروان کيهاني زاده -ویکی پدیای فارسی -صفحه امروز در تاریخ در توئیتر -راسخون
امروز 23 شهریور برابر با 14 سپتامبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم. رویداد ها: 488 پيش از ميلاد - ضرب سكه «داريك» در ايران چهاردهم سپتامبر سال 488 پيش از ميلاد را روزی به دست داده اند که در آن روز داريوش بزرگ (Darius the Great) شاه وقت ايران دستور ضرب سكه ای را داد با وزن و شکل و عیار مشخص و یکنواخت تا واحد پول ايران قرارگيرد كه مورخان يوناني در كتابهاي خود آن را «داريك Daric (منتسب به داريوش)» نوشته اند. تا زمان رواج داريك، معاملات تجاري به صورت مبادله اجناس صورت مي گرفت كه كاري پيچيده بود و بازار هميشه نوسان داشت. ملل دیگر از طلا برای مبادله کالا و خدمات استفاده می کردند ولی نه بصورت سکه یکنواخت با عیار و وزن و شکل واحد. به عبارت دیگر تا سپتامبر 488 پیش از میلاد، بازرگانان و افراد شکل و عیار طلای «وسیله مبادله» را تعیین می کردند نه دولتها. داريوش همزمان دستور ايجاد پستخانه را در ايران صادر كرد كه تاريخنگاران وي را مبتكر «پُست» و ارتباط پستي در تاريخ جهان معرفي كرده اند. داريوش بزرگ داريوش همچنین در سپتامبر 488 پيش از ميلاد دستور ايجاد يك ارتش دائمي را براي ايران صادر كرده بود كه مورخان معاصر از آن به نام سپاه جاويدان نام برده اند. به اين ترتيب، ايرانيان نخستين ملت جهان بودند كه به اهميت وجود يك ارتش دائمي پي برده و آن را به وجود آورده بودند. پيش از آن، هنگام جنگ دست به جمع آوري نيرو زده مي شد و يک ارتش دائمي وجود نداشت. بعدا اسكندر و سپس روميان اين ابتكار داريوش را اقتباس كردند. داريوش در همين سال ساختن تالار صد ستون را در تخت جمشيد داده بود كه محل اجتماع و ديد و بازديد هاي عمومي باشد و نيز ساختن راه طولاني شوش به سارد (ساحل مديترانه) را. وي كه سال پيش از آن دستور تقسيم ايران به استان هاي متعدد (ساتراپي) را داده بود دو سال پس از ضرب سكه داريك و قراردادن آن به عنوان وسيله معاملات درگذشت. داريوش واژه ساتراپ را از آن جهت انتخاب كرد كه «استاندار» بداند نگهبان ايالت خود است نه سرور مردم. 661 - شورش هرات بر ضد عرب 14سپتامبر سال 661 ميلادي، مردم هرات كه خبر بازگشت پيروز پسر يزدگرد سوم آخرين شاه ايران از دودمان ساساني را از چين به تخارستان (شمال شرق افغانستان امروز ـ همانجایی که احمدشاه مسعود در سپتامبر 2001 کشته شد) شنيده بودند بر ضد حكمران عرب خود سر به شورش برداشتند. «پيروز» كه در طول سلطنت پدر، حكمران مناطقي چند در ايران خاوري بود؛ پس از قتل یزدگرد به چين رفته بود تا از امپراتور این کشور براي بيرون راندن اعراب كمك گيرد. دژ نظامي که اسکندر در هرات ساخت (پس از نوسازي) هرات واقع در دره «هري رود» در زمان داريوش بزرگ به صورت شهر درآمد و از عمر آن دو هزار و پانصد و بيست و چند سال مي گذرد. هرات همزمان با اصفهان گسترش يافت كه اصفهان در 25 قرن پيش «اسپاندانا» ناميده مي شد كه بعدا سپاهان خوانده شد. مردم هرات در سال 330 پيش از ميلاد در برابر سلطه اسكندر مقاومت شديد از خود نشان دادند و اسكندر پس از تصرف شهر، در آنجا دژي براي نظاميان خود ساخت كه بقاياي آن هنوز باقي است. هدف از ساختن اين دژ، حفظ نظاميان از شورش احتمالي مردم شهر بود. هرات كه چند بار هم پايتخت ايران و وليعهد نشين آن شده بود در ميان دسته نخست شهرهاي ايران بود كه اشكانيان آن را از سلطه اسكندريان آزاد كردند، كاري كه يعقوب ليث صفار در سال 876 ميلادي انجام داد و آن را از اعراب پس گرفت. هرات كه به مهد فرهنگ و تمدن ايراني و ادبيات فارسي شهرت يافته است در زمان هخامنشيان «آرتاكوآنا Artacoana» تلفظ مي شد كه بعدا اين تلفظ به «هرويو Haroyu» تغيير يافت و مركز ساتراپي آريا شد. هرات توسط چنگيز خان مغول و امير تيمور گوركان (دو بار) كاملا ويران شد كه جانشينان تيمور و به ويژه شاهرخ ميرزا (ميرزا = امير زاده) خرابي هاي وارده را ترميم كردند. هرات به مدت دو هزار سال مركز اصلي مبادله كالا ميان ايران، چين و هند بود. دولت لندن در نیمه دوم قرن 19 هرات را با توسل به زور از ایران جداکرد ولی قرارداد پاریس مبنی بر این جدایی مشروط است. 786 - روزي كه هارون الرشيد خليفه عباسي شد چهاردهم سپتامبر سال 786 ميلادي هارون الرشيد 23 ساله در بغداد بر جاي برادر خود الهادي كه تنها يك سال بر سر كار بود نشست و خليفه پنجم عباسيان شد. وي پسر المهدي خليفه سوم عباسي بود. هارون كه قبلا در ارتش، فرمانده سپاه بود با ارتش روم شرقي جنگيده و تا حاشيه قسطنطنيه (استانبول) پيش رفته بود. مورخان، هارون را كه 23 سال حكومت كرد و 24 مارس سال 809 در توس (خراسان) درگذشت، بزرگترين امپراتور جهان اسلام نوشته اند كه بر منطقه اي از شمال آفريقا تا رود سند و آسياي ميانه حكومت داشت و با شارلماني رهبر غرب و نيز دربار امپراتوران چين مناسبات حسنه داشت. اقتدار و پيشرفت هارون نتيجه شايستگي وزيران و مديران ايراني اش به ويژه يحيي برمكي و پسر او جعفر بود كه بعدا جعفر را كشت و يحيي و منسوبان او را به زندان افكند و ملت ايران را از خود رنجانيد. نوشته اند كه وي جعفر را دو شقه كرد و هر شقه اش را در يك طرف پل دجله آويزان ساخت كه به مدت سه سال به همان صورت بود. جعفر شوهر خواهر او «عباسه» بود و هارون به اين زن و شوهر تاکيد کرده بود که نبايد داراي فرزند شوند و آنان اين دستور را رعايت نکرده بودند. هارون الرشيد در زمان هارون شهر بغداد به صورت بزرگترين شهر جهان درآمده بود. درباره هارون افسانه سرايي فراوان شده است از جمله اين كه شب ها با لباس مبدل در كوچه و بازار پرسه مي زد تا از درد دل مردم آگاه شود و كار خود را اصلاح كند. وي يك بار نيز به منظور ترساندن سوري ها كه به وفاداري آنان ترديد داشت، دربار خود را به آن سرزمين منتقل كرده بود. هارون شيعيان را در مدينه سركوب كرد كه برخي از آنان به مراكش مهاجرت كردند و علويان مراكش را تشكيل دادند كه بعدا به قدرت دست يافتند. لطف هارون به شعراء و نويسندگان همه ديار سبب شد كه درباره بنويسند و بسرايند و برايش شهرت جهاني به وجود آورند. درباره هارون و دربار او افسانه سرايي بسيار شده است از جمله داستان هزار و يك شب و فيلم سينمايي علاء الدين و داستان «عباسه». 1389 - تصرف صربستان توسط امپراتوري عثماني صربستان از سدههاي ششم و هفتم ميلادي با ورود صربها از اسپانيا، شكل گرفت و پس از سالها جنگ داخلي، در سال 1217م كشور مستقل صربستان به وجود آمد. با اين حال، با آغاز ضعف صربستان در يك قرن بعد، اين كشور جولانگاهي براي حملات پراكنده نيروهاي عثماني گرديد. در اين ميان، نبردهايى بين صربستان و امپراتوري عثماني روي داد كه پس از پيروزي عثماني در چهاردهم سپتامبر 1389م صربستانْ خراج گذار دولت عثماني شد. در سال 1459م اين منطقه رسماً توسط حكومت عثماني ضميمه قلمرو آنها گرديد. دوران حاكميت 400 ساله عثماني بر صربستان تا نيمه قرن نوزدهم به طول كشيد و پس از آغاز ضعف و شكلگيري روند انحطاط در دولت عثماني، ابتدا اين منطقه داراي خودمختاري گرديد و بعد از جنگ جهاني اول و فروپاشي خلافت عثماني، منطقه صربستان نيز به استقلال دست يافت. 1812 - تصرف مسكو پايتخت روسيه توسط "ناپلئون بُناپارت" حمله ناپلئون بُناپارت امپراتور فرانسه به روسيه در 24 ژوئن سال 1812م، آغازي بر پايان اقتدار ناپلئون به شمار ميآيد. سرعت پيشروي نيروهاي فرانسوي در آغاز اين حمله، حتي با وسايل و تجهيزات امروزي هم عجيب و باورنكردني است. او فاصله مرزهاي آن روز روسيه با لهستان را در كمتر از سه ماه پيمود و روز چهاردهم سپتامبر 1812م وارد مسكو شد. ناپلئون گمان ميكرد كه با فتح مسكو، تزار روسيه را به زانو در خواهد آورد و سرزمين پهناور روسيه را به قلمرو امپراتوري خود خواهد افزود، ولي فرداي ورود سربازان او به مسكو، شهر آتش گرفت و سربازان روسي كه ضمن عقب نشيني، شهر را به آتش كشيده بودند، سپاه ناپلئون را در اين شهر بدون آذوقه گذاشتند. شدت آتش سوزي به حدي بود كه سه چهارم شهر مسكو به كلي طعمه حريق شد و نابود گشت. ناپلئون در مسکو با فرا رسيدن زمستان سخت روسيه و كمبود تداركات و مواد غذايى، ناپلئون تصميم گرفت از روسيه عقبنشيني كند ولي در بين راه، سرما و گرسنگي از يك طرف و حملات پيدرپي نيروهاي روسيه از طرف ديگر، صدها هزار نفر از سربازان فرانسوي را از پاي درآورد، به طوري كه از ارتش 530 هزار نفري ناپلئون، تنها 30 هزار نفر به مبداء حركت خود بازگشتند. اين شكست پايان اقتدار ناپلئون بُناپارت را رقم زد و از آن پس در برابر اتحاد كشورهاي مخالف خود، ناكام ماند. 1847 - روزي که ارتش ايالات متحده مكزيكو سيتي را تصرف کرد 14 سپتامبر سال 1847 واحدهاي ارتش آمريكا به فرماندهي ژنرال وينفيلد اسكات Winfield Scott مكزيكو سيتي پايتخت كشور مكزيك را به تصرف خود در آوردند تا اين دولت که مقرّ خودرا به شهری دیگر منتقل ساخته بود مجبور شود از دعاوي اش نسبت به ايالات از دست داده واقع در شمال «ريو گرانده» و نيز كاليفرنيا، آریزونا، کلرادو، نوادا و یوتا دست بردارد. نيروهاي آژنرال سکات در دو ستون جداگانه وارد مكزيك شده و ضمن چند زد و خورد ارتش مكزيك را شكست داده بودند. نزاع دو دولت از سال 1845 بر سر تکزاس آغاز شده بود که دولت واشنگتن آن را به عنوان يک ايالت عضو فدراسيون ضميه قلمرو خود کرده بود. تکزاس در سال 1836 اعلام استقلال کرده و يک جمهوري شده بود که بعدا اکثريت تکزاسي ها در يک رفراندم راي به الحاق به اتحاديه ايالتها (ايالات متحده) دادند. Winfield Scott طبق آمار منتشره در سال 2010، يک اقليت چشمگير مکزيکي تبار در تکزاس زندگي مي کنند. برپايه همين آمار، بیش از 11 میلیون مکزیکی و لاتينو هم به صورت غیر قانونی در ایالات متحده بسر مي برند. 1286 ش - درگذشت مشکوک نخستين رئيس الوزرا پس از مشروطيت در چنين روزي در سال 1286 در تهران اعلام شد که ميرزا نصرالله مشير الدوله 21 شهريور (دو روز پيش از آن) درگذشته است. مرگ ميرزا نصرالله خان که به درستي معلوم نشده که هوادار استبداد بود يا مشروطه، ناگهاني و مشکوک اعلام و وعده رسيدگي در اين زمينه داده شده بود. ميرزانصرالله مشيرالدوله ميرزا نصرالله خان نخستين رئيس الوزرا پس از مشروطيت ايران بود. وي قبل از مشروطيت هم به سمت رئيس الوزرايي دست يافته بود. پس از وي، ميرزا علي اصغرخان اتابک به سمت رئيس الوزرايي تعيين شده بود. 1901 - در پي ترور «ويليام مك كينلي» رئيس جمهور وقت آمريكا، معاون او تئودور روزولت برجايش نشست كه روزنامه ها او را «هارون الروزولت ( مشابه هارون الرشيد)» لقب داده بودند و سياست خارجي او بود كه امپرياليسم آمريكا را خلق كرد. 1950 - ورود نيروهاي امريكايي به شبه جزيره كُره در جريان جنگ دو كره جنگ كره كه از روز 25 ژوئن 1950م با حمله نيروهاي كره شمالي به كره جنوبي آغاز شد، نخستين برخورد نظامي بين شرق و غرب بعد از جنگ جهاني دوم به شمار ميرود. اين امر واكنش سازمان ملل متحد را برانگيخت و نيروهاي ملل متحد براي دفع تجاوز كره شمالي، متشكل از سربازان شانزده كشور، راهي شبه جزيره كره شدند. در اين ميان، بخش عمده اين نيروها را سربازان امريكايى تشكيل ميدادند و نيروهاي پانزده كشور ديگر، بيشتر نقش سمبوليك داشتند. نيروهاي امريكايى در روز چهاردهم سپتامبر 1950م، با پياده شدن در پشت خطوط نيروهاي كره شمالي در يكي از بنادر آن كشور، حمله متقابل عليه نيروهاي كره شمالي را آغاز كردند و همزمان با اين عمليات، حمله نيروهاي سازمان ملل متحد در سراسر جبهه هاي جنوب آغاز شد. اين امر واكنش چين را برانگيخت، از اين رو با اعزام دويست هزار نيروي داوطلب، نيروهاي امريكا و متحدين آنها را وادار به عقبنشيني نمود. اين امر اختلافات امريكا و چين را تشديد كرد به طوري كه قصد كشاندن جنگ به داخل خاك چين مطرح گرديد كه به دليل مخالفت سياستمداران امريكايي اين امر عملي نشد. 1982 - ترور بشير جمايل رئيس جمهوري منتخب لبنان 14 سپتامبر سال 1982 بشير جمايل رئيس جمهور منتخب لبنان بر اثر انفجار بمب كشته شد. اين بمب در ساختمان حزب الکتائب (فالانژ) لبنان کار گذارده شده بود. در اين انفجار 26 تن کشته شدند. با کشته شدن بشير که يک مسيحي ماروني بود بحران اين كشور كه از 1975 آغاز شده بود شدت بيشتري يافته بود. بشير پسر پيِر جمايل و موسس حزب الکتائب در 1936 در جريان جنگ داخلي 15 ساله لبنان (1975 - 1990)، 23 آگوست 1982 برياست جمهور اين کشور که طبق قانون اساسي اش بايد يک مسيحي ماروني باشد انتخاب شده بود ولي هنوز دوره رياست جمهوري خودرا آغاز نکرده بود که کشته شد. بشير جمايل بشير که در دالاس تکزاس (آمريکا) درس حقوق خوانده بود دهم نوامبر 1947 به دنيا آمده بود و هنگام مرگ 37 ساله و پدر سه کودک بود. حزب الکتائب رونوشتي از حزب فالانژ اسپانيا (ژنرال فرانکو) و حزب فاشيست ايتاليا (دوران موسوليني) و نيمه سياسي ـ نيمه نظامي و يک حزب ناسيوناليسي ماروني ـ فنيقي است. کتائب به معناي گردان سربازان است. 2008 - بزرگترين تظاهرات خودجوش مردم، اما نتيجه هيچ! سيزده روز پس از پايان يك رشته تظاهرات و اعتراضهاي صدها هزارنفري در گوشه و كنار كشور مكزيك برضد جرايم سازمان يافته، آدمربايي، قتل و قاچاق مواد مخدر ـ سيزدهم سپتامبر 2008 در حاشيه مكزيكو سيتي و بيخ گوش دولت در كنار يك بزرگراه و نه چندان دور از يك پارك ملي 24 جسد به دست آمد كه به طريقه اعدام كشته شده بودند. همه اجساد با شليك گلوله به مغرشان جان داده بودند و دست هاي برخي از آنان هم از پشت بسته بود. پليس گفته بود كه كار دسته هاي رقيب قاچاق موادمخدر است كه به اين ترتيب از يكديگر انتقام مي گيرند. مكزيك ديرزماني است كه مسير انتقال مواد مخدر به ايالات متحده شده است. تظاهرات ضد جنايت در مكزيك (که در چند روز آخر آگوست 2008 برپا شده بود) پس از وعده رئيس جمهور اين كشور كه با جرائم سازمان يافته مبارزه خواهد كرد پايان يافته بود. اين نخستين تظاهرات وسيع خودجوش و سراسري مردم معمولي برضد يك مشكل اجتماعي در طول تاريخ بشمار آورده شده است. كثرت جرم و جنايت، مكزيكي ها را مجبور به اين اعتراض هاي گروهي كرده بود. برغم اين اعتراضها و وعده هاي دولت، جنايات از اين دست در کشور مکزيک ادامه يافته و در سال 2010 چند شهردار، رئيس پلیس، نامزد انتخاباتي و داديار کشته شدند و اين جرائم ادامه دارد. چند جسد از 24 مقتول انتقامگيري گروههاي ارتکاب جرم در مکزيک از يکديگر كشف 24 جنازه در سپتامبر 2008م همچنين مصادف بود با سالروز تصرف مكزيكو سيتي توسط نيروهاي دولت واشنگتن به فرماندهي ژنرال اسكات در سال 1847. تصرف اين شهر دنباله دو سال جنگ دو كشور بود كه بالاخره دولت مكزيك مجبور شد از دعاوي ارضي خود در قبال مناطقي در تكزاس و ... صرفنظر كند. تصاويري از تظاهرات صدها هزارنفري خودجوش مکزيکي ها برضد افزايش جرم و جنايت در آن کشور در روزهاي پاياني ماه اوت 2008 زادروزها ۱۷۶۰ - زادروز لوئیجی کروبینی آهنگساز ایتالیایی ۱۷۶۹ - زادروز الکساندر فون هومبولت بنیانگذار جغرافیای نوین الکساندر فون هومبولت ۱۸۴۹ – زادروز ایوان پاولف روان‌شناس روس ۱۹۳۷ - زادروز رنزو پیانو معمار برجستهٔ ایتالیایی رنزو پیانو ۱۹۶۵ - زادروز دمیتری مدودف رئیس جمهور سابق و نخست وزیر فعلی روسیه ۱۹۸۳ - زادروز امی واینهاوس خواننده و ترانه‌سرای بریتانیایی دمیتری مدودف ۱۳۵۹ - زادروز لیندا کیانی، بازیگر ایرانی ۱۳۶۲ - زادروز خسرو حیدری، بازیکن فوتبال ایرانی امی واینهاوس ۱۳۶۲ - زادروز آرش برهانی، بازیکن فوتبال ایرانی خسرو حیدری و آرش برهانی درگذشت‌ها ۱۳۲۱ - درگذشت دانته آلیگیری شاعر ایتالیایی ۱۸۵۲ - درگذشت آرتور ولزلی، سیاستمدار بریتانیایی دانته آلیگیری ۱۹۸۲ - درگذشت گریس کلی بازیگر و مدل آمریکایی ،ملکه موناکو، برندهٔ جایزه اسکار ۲۰۰۹ - درگذشت پاتریک سوویزی بازیگر ،رقصنده ،خواننده و ترانه سرا ی آمریکایی گریس کلی ۱۰۱۷ - درگذشت جان هاروارد، موسس دانشگاه هاروارد جان هاروارد ۱۳۸۹ - درگذشت هانیبال الخاص، نقاش و مجسمه‌ساز ایرانی هانیبال الخاص ***** منابع: -پايگاه نوشيروان کيهاني زاده -ویکی پدیای فارسی -صفحه امروز در تاریخ در توئیتر -راسخون
برترین ها: امروز 26 شهریور برابر با 17 سپتامبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم. رویداد ها: 1908 - نخستين سانحه هواپيما در تاريخ بشر 17 سپتامبر سال 1908 جهان با نخستين سانحه هواپيما رو به رو شد. در اين روز كه از عمر هوانوردي (باهواپيما، نه بالن) چندي بيش نمي گذشت يك هواپيما در آسمان آمريكا سرنگون شد و يک افسر آمريکايي به نام ستوان توماس سلفريج SelFridge جان سپرد. خلباني اين هواپيما را "اورويل رايت" برعهده داشت که مجروح شده بود. سانحه در آسمان "فورت ماير" در منطقه آرلينگتون (حاشيه شهر واشنگتن) روي داد. SelFridge سه سال بعد در همين روز (سال 1911 ) نخستين پرواز ميان شرق و غرب ايالات متحده به انجام رسيد و هواپيمايي كه از نيويورك به پرواز در آمده بود 82 ساعت و 4 دقيقه بعد در پاسادناي كاليفرنيا بر زمين نشست. در حال حاضر هواپيماهاي بازرگاني اين مسافت را در پنج ساعت طي مي كنند. 1939 - تهاجم ارتش سرخ شوروی به لهستان در آغاز جنگ جهاني دوم پس از حمله ارتش آلمان به لهستان و اعلان جنگ انگلستان و فرانسه به آلمان و شعلهور شدن بيشترِ آتش جنگ جهاني دوم، شوروي عليرغم توافق سري خود با آلمان براي حمله به لهستان، در ابتدا به لهستان يورش نبرد. در اين ميان، ارتش لهستان در برابر تهاجم نيروهاي آلمان نازي مقاومت كرد و پيشبيني هيتلر مبني بر فتح لهستان طي يك هفته به وقوع نپيوست. خودداري ارتش سرخ شوروي از پيشروي در شرق لهستان كه موجب تمركز نيروهاي لهستان در جبهه غرب شده بود، هيتلر را خشمگين ساخت و طي پيامي براي استالين ديكتاتور شوروي، به وي تذكر داد كه اگر خواهان سهم خود از لهستان است بايد در جنگ شركت كند. ظاهراً علت ترديد و تعلل استالين در فرمان حركت به ارتش سرخ در شرق لهستان، علاوه بر نگراني او از عواقب ورود انگليس و فرانسه در جنگ، اين بود كه ميخواست ارتش لهستان ابتدا در جنگ با آلمان تضعيف شود و قدرت مقاومت زيادي در برابر ارتش سرخ نداشته باشد. سرانجام در روز هفدهم سپتامبر 1939م كه هزيمت و عقب نشيني ارتش لهستان در برابر نيروهاي هيتلر آغاز شده بود، استالين فرمان حمله به خاك لهستان را صادر كرد و ارتش سرخ بدون برخورد با مقاومت جدي نظاميان لهستان، شروع به پيشروي نمود. لهستان سرانجام پس از چهار هفته مقاومت در برابر دو همسايه نيرومند شرقي و غربي خود، شكست خورد و نبرد دليرانه ورشو در آخرين روزهاي جنگ، پايان بخش اين نبرد نابرابر بود. در جريان اين جنگ، بيش از سيصد هزار لهستاني جان باختند. ارتش سرخ در خاک لهستان 1941 - رضا شاه زنداني انگليسي ها شد هفدهم سپتامبر 1941 (26 شهريور 1320) محمدرضا پهلوي در جلسه فوق العاده مجلس به رعايت كامل قانون اساسي سوگند خورد و شاه شد و قول داد كه اگر درگذشته اشتباهي صورت گرفته جبران كند. 24 ساعت پس از خروج رضاشاه از تهران، در گوشه و كنار شنيده مي شد كه وي آزاد نيست. گرچه آزادانه حركت مي كند، ولي عملا زنداني دولت انگلستان است و هركجا كه اين دولت بخواهد اورا خواهد بُرد و تحت مراقبت قرار خواهد داد و به احتمال زياد از ايران تبعيد و به يك مستعمره دورافتاده انگلستان فرستاده خواهد شد. در همين روز سرلشكر احمد نخجوان كه پس از مرخص كردن سربازان پادگانها و بي دفاع كردن كشور، از دست رضا شاه كتك خورده بود، خلع درجه و زنداني شده بود آزاد شد و ضمن تجليل از او! پنج روز بعد دوباره وزير جنگ شد!. سرتيپ علي رياضي هم كه به همان دليل زنداني شده بود آزاد گرديد. رضاشاه [بدون اطلاع از واقعيت هاي پشت پرده و جريانات روز] گفته بود که اين دو و خائنان ديگر بايد در محکمه نظامي زمان جنگ [محکمه حرب] محاکمه و اعدام شوند و خودش بر جريان اين محاکمه نظارت خواهد کرد. احمد نخجوان و پاداش خيانت در همين روز نيروهاي شوروي و انگلستان به عنوان فاتح ايران وارد تهران شدند و اين شهر را به اشغال خود درآوردند و فرار اتباع آلمان و ايتاليا از ايران تسريع شد. محبوسين زندان قصر كه از اشغال تهران آگاه شده بودند قصد فرار داشتند كه به سوي آنان تيراندازي شد. باوجود اين، بعداز ظهر اين روز دستور آزادي زندانيان ـ سياسي و عادي ـ صادر گرديد. اشغال نظامي تهران بر دامنه احتكار و به سبب آن گراني اجناس مورد نياز از جمله نان افزوده شد و گزارشهاي متعدد در زمينه ناامن شدن راهها و راهزني انتشار يافت و برنگراني مردم افزود. اين گراني و ناامني سبب شده بود که مردم عادى تا مدتها از رفتن رضاشاه ناخرسند باشند. نيروي هوايي که در زمان تعرض خارجي داراي 400 هواپيما و 8 پايگاه ازجمله دو پايگاه در تهران (دوشان تپه و قلعه مرغي) بود به دليل ايستادگي در برابر متجاوزين عملا منحل شد؛ متجاوزين شش پايگاه آن را تعطيل و دو پايگاه تهران را خود در دست گرفتند (قلعه مرغي در دست روسيه و دوشان تپه در دست انگلستان)، کارخانه هواپيماسازي شهبار و دانشکده نيروي هوايي بسته شدند و بسياري از هواپيماها که ساخت 4 کشور بودند منهدم و يا مصادره شدند و دولت انگلستان 15 هواپيماي تازه اي را که رضاشاه در ماه مي 1941 (4 ماه پيش از تعرض) از آمريکا وارد کرده بود به هندوستان منتقل ساخت. نيروي هوايي ايران در سال 1304 تاسيس شد. در سال 1303 جمعي دانشجوي نظامي و افسر زميني ازجمله همين احمد نخجوان به روسيه و فرانسه فرستاده شده بودند تا آموزش خلباني و رزم هوايي فراگيرند و نخجوان و تني چند از اين خلبانان تازه کار پنجم اسفند 1304 هجري با هواپيماهاي خريداري شده از فرانسه از اين کشور به ايران بازگشته بودند. 1978 - انجام مذاكرات صلح "كمپ ديويد" بين سران مصر و رژيم صهيونيستي با پايان يافتن جنگ چهارم اعراب و اسرائيل در اكتبر 1973م، خاورميانه و جهان اسلام شاهد يك تحول عجيب و يك تصميم جديد در ميان يكي از كشورهاي سردمدار مبارزه با صهيونيسم بود. انور سادات، رئيس جمهور وقت مصر پس از سرخوردگي از شكست در برابر رژيم صهيونيستي و اتخاذ سياست نزديكي به غرب، در ژوئيه 1977م اعلام كرد در ازاي خروج نيروهاي رژيم صهيونيستي از سرزمينهاي اشغاليِ صحراي سينا، حاضر به امضاي قرارداد صلح با رژيم اشغالگر قدس خواهد بود. وي چهار ماه بعد در 19 نوامبر 1977م در ميان بُهت جهان اسلام و كشورهاي عرب در يك سفر خفتبار به سرزمينهاي اشغالي فلسطينْ با مقامات اسرائيلي ديدار كرد و در پارلمان رژيم صهيونيستي سخنراني نمود. از چپ به راست، مناخیم بگین، جیمی کارتر و انور سادات لحظاتی پس از امضای پیمان کمپ دیوید. اين حركت از سوي كشورهاي عربي و نيز سازمان آزاديبخش فلسطين به عنوان تسليم محض قلمداد گرديد و به شدت محكوم شد. با اين حال مذاكرات صلح ميان سران دو رژيم با ميانجيگري امريكا ادامه يافت. به دنبال اين امر، در هفدهم سپتامبر 1978م، ضمن ملاقات روساي جمهوري امريكا و مصر و نخست وزير رژيم صهيونيستي در كمپ ديويدِ امريكا، انور سادات كه در مسير ذلت و خفت قرار گرفته بود، نه تنها به اعتقادات ديني و اسلامي، بلكه به آرمانهاي عربي و ملي نيز خيانت نمود و با امضاي موافقت نامهاي، زمينه انعقاد پيمان ننگينِ كمپ ديويد در 26 مارس سال 1979م را فراهم آورد. به موجب اين قرارداد، پس از تخليه صحراي سينا از نيروهاي صهيونيستي، صلح نهايى ميان دو رژيم منعقد ميگرديد. همچنين در اين قرارداد به تشكيل حكومت خودمختار فلسطيني نيز اشاره شد كه بعدها به آن نيز عمل نگرديد. اين قرارداد از سوي تمامي كشورهاي اسلامي و عربي محكوم شد و بسياري از اين كشورها، روابط سياسي خود را با رژيم مصر قطع كردند. 1332 ش - قرار بازداشت دكتر مصدق صادر شد با اين كه دكتر مصدق از بيست و نهم مرداد 1332 زنداني شده بود، در اين روز - 26 شهريور - قرار بازداشت وي از سوي يك بازپرس نظامي به اتهام ضديت با شاه و قصد برانداختن سلطنت صادر شد و همان روز مورد تائيد دادستان ارتش قرار گرفت. قرار بازداشت پس ازنخستين جلسه بازپرسي از دكتر مصدق كه 29 روز پس از زنداني شدنش انجام شد صادر گرديد. وي به بازپرس كه طبق فرم چاپي بازجويي شغلش را پرسيده بود، خود را نخست وزير منتخب، و قانوني ايران معرفي كرده بود و دستگير كنندگانش را كودتاگران و عمال اجانب خوانده بود. تا اين زمان بسياري از همكاران دكتر مصدق دستگير و زنداني شده بودند. اسنادي كه بعدا انتشار يافت نشان داده است كه انگلستان اصرار بر مجازات دكتر مصدق داشت كه دست آن دولت را پس از 13 دهه از ايران كوتاه كرده بود. دكتر مصدق هنگام انتقال از بازداشتگاه به دستگاه قضايي ارتش در 1332 1359 - الغاء يك جانبه قرارداد 1975 الجزاير توسط صدام حسين با سقوط محمدرضا شاه و پيروزي انقلاب اسلامي در ايران، ستون نظامي ساختار امنيتي متمايل به غرب در منطقه فروپاشيد، منطقه خليج فارس با بحران خلأ قدرت طرفدار غرب مواجه گرديد و موازنه قوا زير سؤال رفت. پيروزي انقلاب اسلامي ايران، آثار عميقي بر مناسبات كشورهاي منطقه و قدرتهاي بزرگ صاحب نفوذ در آن بر جاي گذاشت. در سطح بينالمللي، انقلاب اسلامي، موازنه قوا به سود غرب در دهههاي پس از جنگ دوم جهاني را براي اولين بار تغيير داد و راه را براي ظهور و بروز نيروهاي جديد در منطقه هموار ساخت. در اين حال رقابت برسرِ كسب مقام ژاندارمي و جانشيني شاه را در بين كشورهاي منطقه شدت بخشيد و قدرتهاي جهان كه منافع خود را در منطقه در خطر ميديدند، تصميم به سرنگوني نظام نوپاي اسلامي گرفتند. از اين رو، با حمايت و تشويق رژيم بعث عراق، هدف خود را تعقيب ميكردند. در اين حال و در هنگامي كه ايران درگير مشكلات داخلي پس از انقلاب و حل اين مسائل و نابسامانيهاي برجاي مانده از رژيم گذشته بود، عراق از فرصت استفاده كرده، به طور مكرر، به تجاوز هوايي، زميني و دريايي عليه ايران اقدام مينمود. گسترش اين حملات در دورههاي زماني مختلف، اين نتيجه را ميرساند كه عراق، برنامه ريزي دقيقي براي حمله به ايران داشته است. همچنين پس از چند ماه كه از حملات پراكنده ارتش بعث عراق در مرزهاي ايران ميگذشت، در مجلس ملي عراق، جلسه اضطراري، تشكيل شد و صدام حسين ديكتاتور اين كشور، قرارداد 1975 الجزاير كه مرزهاي بينالمللي را معين كرده بود ملغي اعلام كرد. وي الغاي اين موافقتنامه را مطابق با سيستم شوراي فرماندهي انقلاب عراق عنوان نمود و گستاخانه مسؤوليت قانوني اين الغا را بر دوش جمهوري اسلامي ايران انداخت. براساس تصميم شوراي فرماندهي عراق كه صدام حسين آن را اعلام نمود، اروندرود به طور كامل به عراق و اعراب تعلق پيدا ميكرد. وي با الغاي يكطرفه قرارداد 1975م، در حقيقت آغاز تجاوز نظامي رژيم بعثي را اعلام كرد تا مگر بتواند مطامع و خواستههاي جاهطلبانه خود را از طريق جنگي ظالمانه و ناخواسته بر مردم ايران تحميل كند. او در حالي عنوان كرد كه عراق هيچ گونه چشمداشتي به خاك ايران ندارد كه در همان زمان چندين نقطه مرزي جمهوري اسلامي ايران را به تصرف درآورده بود. اعلام تصميم شوراي فرماندهي عراق منجر به جنگ تحميلي در 31 شهريور 1359 گرديد كه نود و چهار ماه به طول انجاميد و حماسهاي جاودان از رشادتهاي ملت غيور ايران به نمايش گذاشت. در اين جنگ دهها كشور بيگانه، سيل كمكهاي مالي، تسليحاتي و نيز نيروهاي نظامي و تبليغاتي خود را به عراق روانه كردند تا بتوانند ايرانِ اسلامي را به زانو درآورند. اما مقاومت سرسختانه ملت مسلمان ايران با رهبري حكيمانه حضرت امام خميني(ره)، دشمنان را ناكام ساخت و بدون آنكه جنگ به نتيجه دلخواه آنان برسد، در مرداد 1367 به پايان رسيد. 1970 - سپتامبر سياه ـ روزي که قلع و قمع مبارزان فلسطيني در اردن آغاز شد در چنين روزي در سال 1970 ملك حسين پادشاه اردن قلع و قمع مبارزان فلسطيني را در اين كشور آغاز كرد و ظرف 9 روز شمار زيادي از آنان را كشت. قبلا فلسطيني ها چند هواپيماي مسافر غرب را ربوده و در زميني باز در اردن فرود آورده و پس از پياده كرده 300 مسافرشان، هواپيماهارا آتش زده بودند. ملك حسين پادشاه اردن در پي اين رويداد، ملك حسين به واشنگتن رفت و پس از اطمينان از حمايت نظامي آمريكا در صورت لزوم، قلع و قمع مبارزان فلسطيني و اخراج آنان را از اردن آغاز كرد. بيشتر جمعيت اردن را فلسطيني ها تشكيل مي دهند. در خيابانهاي شهر امّان: سنگربندي فلسطيني ها در برابر تانكها و زرهپوشهاي ارتش اردن 1980 - آناستازيو ساموزا ديكتاتور نيكاراگوئه كه از كشور خود فرار كرده بود در شهر آسانسيون در پاراگوئه ترور شد. آناستازيو ساموزا زادروزها ۸۷۹ - زادروز شارل ساده پادشاه فرانسه ۱۵۵۲ - زادروز پل پنجم از پاپ‌های کلیسای کاتولیک روم شارل ساده ۱۸۲۶ - زادروز برنهارت ریمان ریاضی‌دان آلمانی ۱۸۵۷ - زادروز کنستانتین تسیولکوفسکی دانشمند و نویسندهٔ روسی در زمینهٔ موشک، پیشگام نظریه پروازهای فضایی برنهارت ریمان ۱۹۵۸ - زادروز یانز یانشا سیاستمدار اسلوونیایی، نخست وزیر اسلوونی از فوریه ۲۰۱۲ تا مارس ۲۰۱۳ ۱۹۶۸ - زادروز آناستازیا پادشاه فرانسه کنستانتین تسیولکوفسکی ۱۳۲۶ - زادروز عباس قادری، خواننده‌ی اهل ایران عباس قادری درگذشت‌ها ۱۱۷۹ - درگذشت هیلدگارد از بینگن نویسنده، آهنگساز، فیلسوف و نقاش آلمانی ۱۶۶۵ - درگذشت فیلیپ چهارم پادشاه اسپانیا، ناپل و سیسیل از ۱۶۲۱ تا ۱۶۶۵ و پادشاه پرتغال از ۱۶۲۱ تا ۱۶۴۰ هیلدگارد از بینگن ۱۸۷۹ - درگذشت اوژن ویوله لودوک معمار فرانسوی ۱۹۶۱ - درگذشت عدنان مندرس اولین رئیس دولت ترکیه مدرن اوژن ویوله لودوک ۱۹۹۴ - درگذشت کارل پوپر فیلسوف ونویسندهٔ انگلیسی ۱۹۷۷ - درگذشت واروژ هاخباندیان ملقب به واروژان آهنگساز و تنظیم کنندهٔ مشهور ایرانی واروژان ***** منابع: -پايگاه نوشيروان کيهاني زاده -ویکی پدیای فارسی -صفحه امروز در تاریخ در توئیتر -راسخون
امروز 28 شهریور برابر با 19 سپتامبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم. رویداد ها: 1729 - سالروز جنگ نادرشاه افشار با اشرف افغان در دامغان 19سپتامبر سال 1729 (28 شهريور) سالروز نبرد نادرقلي افشار (در آن زمان، يك ژنرال و سپهسالار ايران) با اشرف قندهاري (افغان) در ميهماندوست دامغان است. ميدان اين نبرد خونين يكروزه در 20 كيلومتري شمال دامغان و كنار رود كوچك ميهماندوست بود. به نوشته كوكل انگليسي، در اين جنگ 12 هزار تن از نيروهاي اشرف كشته و نادر نيز 4 هزار كشته تلفات داشت. عده سربازان نادر (سپاه خراسان از جمله شهرهای هرات، بلخ، مرو و بخارا) در اين نبرد 25 هزار تن و شمار نيروهاي اشرف 50 هزار نفر بود. نادر شاه دليل پيروزي نادر در اين نبرد، انضباط شديد نظاميان او بود كه نادر اكيدا دستور داده بود كه در زمان جنگ، كوركورانه از افسران فرمانده اطاعت كنند. در برابر، قندهاري ها به جاي فرمانده كل، فقط از سران طوايف خود دستور مي گرفتند و ضمن محاربه، گاهي حملات در يك جهت نبود. اين نخستين برخورد نادر با افغانها بود. اشرف پس از اين شكست دست به عقب نشيني زد و از طريق ورامين و تهران به اصفهان رفت و از آنجا عازم جنگ با نادر شد كه وي را دنبال مي كرد، ولي در مورچه خورت هم كه صحنه اين جنگ (دومين نبرد) بود شكست خورد، به اصفهان بازگشت و با خزائن به فارس گريخت. اشرف در زرقان فارس نيز از نادر شكست خورد و به شورش قندهاري ها عليه دولت مركزي پايان داده شد. نادر بعدا قندهار را گرفت و در تعقيب فراريان اين شهر به هند رفت و دهلي را هم متصرف شد. 1733 - كشف دو قطب مثبت و منفي جريان برق در فرانسه "دوفا" دانشمند فيزيكدان فرانسوي موفق به كشف يكي از قوانين الكتريسيته شد. وي بعد از آزمايشها و تحقيقات فراوان ثابت كرد كه جريان برق ،معلول دو قطب به نامهاي "مثبت" و "منفي" است و چنانچه يكي از دو قطب وجود نداشته باشد جريان برق نيز وجود نخواهد داشت. دوفا 1955 - خوآن پرون رئیس جمهور آرژانتین، پس از وقوع یک کودتای نظامی توسط ارتش و نیروی دریایی، از کشور خود گریخت. خوآن پرون 1956 - تاسيس سازمان امنيت کشور (ساواك) و آغاز دوران پرونده سازی و ناراضی تراشی لايحه تاسيس سازمان اطلاعات و امنيت كشور (ساواك) كه در شوراي وزيران تصويب شده بود 19 سپتامبر 1956 (28شهريور سال 1335) جهت تصويب به مجلس داده شد که پس از بررسی به تصویب رسید. تا زمان اجراي اين قانون درسال 1337، امور اطلاعاتي شهرها در دست اطلاعات شهرباني (پليس) بود كه يك دائره مطبوعات هم داشت، و در روستاها و حومه شهرها از اختيارات ژاندارمري. ساواك حق مداخله در امور نظاميان را نداشت و اين كار از وظايف اطلاعات ارتش (ركن 2) بود. تيمور بختيار در پی تاسیس ساواک، تیمور بختیار فرماندار نظامی تهران رئیس آن شد و کارکنان فرمانداری را هم که عمدتا درجه دار ارتش (گروهبان و استوار) بودند به آنجا منتقل کرد. بنابراین، ساواک برجای فرمانداری نظامی نشست. همان زمان بسیاری از اصحاب نظر و ازجمله چند نماینده پارلمان گفته بودند که با این ماموران و کارکنان، سنگ نخست ایجاد این سازمان حساس و مهم کج گذارده شده است و طولی نخواهد کشید که به یک ماشین ناراضی تراشی و پرونده سازی تبدیل خواهد شد. در یک سازمان اطلاعاتی، «تحلیلگر» اطلاعات خام نقش اساسی دارد و تحلیلگر فردی باید باشد بسیار آگاه، باهوش، خردمند و تحصیلکرده، که این ساواک با کارمندانی که منتقل و يا استخدام کرده فاقد آن است. در آن سال و سال بعد، طرز استخدام کارمند تازه برای ساواک نیز در سطح وزیران و مقامات بالا مورد ایراد و انتقاد بود زیراکه آگهی کرده بودند یک سازمان دولتی نیاز به کارمند دارد، متقاضیان درخواست خودرا به صندوق شماره ... پُست ارسال دارند!. استخدام مامور و کارمند برای چنین سازمانی حساس به این صورت در همه جهان و در طول تاریخ بی سابقه بود. ایجاد ساواک روزنامه نگاران تهران را بيش از ديگران نگران کرده بود زیرا که با مامور قدیمی دایره مطبوعات شهرباني (پلیس) معروف به «محرم علی خان» روابط دوستانه داشتند. ناراضی بودن مردم از ساواک در دهه های بعد به حدی بود که در سال انقلاب هرمقام تازه منصوب از سوی شاه، وعده انحلال آن را می داد. برخی از مورّخان نوشته اند که روش و طرز عمل مقامات ساواک در جریان انقلاب به گونه ای بود که به انهدام نظام سلطنتی کمک فراوان کرد!. بررسی پرونده های ساواک که ساختمان آن [برغم مين گذاري بودن ورودي هاي آن] در دو روز اول پیروزی انقلاب به دست مردم افتاده بود نشان داد كه ماموران اين سازمان نه تنها برای مردم معمولی و کارمندان بلکه برای مقامات تراز اول و وزیران وقت پرونده سازي كرده بودند؛ پرونده هاي درد سر ساز!. در دهه نخست پس از انقلاب به همین پرونده ها استناد شد و .... در كشورهاي پيشرفته، افراد مي توانند در صورت درخواست، از مفاد گزارشهاي محرمانه برضد خود (که ارتباط با مسائل امنیت کشور نداشته باشد) آگاه شوند و در صورت «خلاف واقع بودن» به دادگاه دادخواست دهند و تقاضاي پاك كردن اتهام از سابقه خودرا كنند. براي مثال: در آمريكا هر فرد هر وقت كه بخواهد مي تواند با پُر كردن يك فرم و پرداخت مبلغي مختصر (4 دلار)، از چنين گزارشهايي در اف بي آي (امنيت داخلي) درباره خود آگاه شود. به علاوه، گزارشهاي راكد پس از گذشت زمان معين، مشمول مرور زمان و بلا اثر مي شوند. قوانين اساسي کشورها، تصميمگيري نسبت به افراد را به استناد گزارش هاي محرمانه ممنوع کرده اند مگر پس از تفهيم مفاد گزارش و دفاع فرد در برابر آن از خود و يا حکم دادگاه پس از محاکمه علني فرد. 1957 - آمريكا نخستين آزمايش اتمي زير زميني را در "نوادا" انجام داد. 1963 - شايعه تشكيل كنفدراسيون ايرانزمين در 1963 19 سپتامبر 1963 (1342خورشيدي)، محمدظاهرشاه پادشاه وقت افغانستان (كه اخيرا فوت شد) و بانويش، براي يك ديدار رسمي از ايران وارد تهران شدند. با ورود آنان به تهران بار ديگر شايعه تشكيل كنفدراسيونی از دو كشور كه بيش از دو هزار سال بخش اصلي يك امپراتوري را تشكيل مي دادند و سپس گسترش آن در همه ايرانزمين (مردمي كه داراي تاريخ، فرهنگ و نياكان مشترك هستند) بر سر زبانها افتاد و خبر رسانه هاي جهان شد و وسيعا مورد بحث و تفسير قرار گرفت. [بعدا معلوم شد که عواملي درانتشار شايعه و بزرگ کردن آن دست داشتند تا قدرت هاي وقت به استناد آنها واکنش نشان دهند و موضوع بارديگر به بايگاني سپرده شود]. محمدظاهرشاه در آن زمان دو بلوك غرب و شرق ـ به يك نسبت ـ با ايجاد اين كنفدراسيون مرکب از كشورهاي مستقل مخالف بودند. شوروي نگران ايجاد ناآرامي در تاجيكستان (بخش اصيل ايرانزمين) و شهرهاي سمرقند، بخارا و منطقه مرو بود، پاكستان نمي خواست بلوچها و پاتانها را از دست بدهد، تركيه دلواپس نا آرامي در ميان كُردهايش بود و ناتو (غرب) در اضطراب از گسترش كنفدراسيون احتمالي، آينده خليج فارس و نفت، و لذا ضديت آغاز شد و .... محمدظاهرشاه که 16 اکتبر 1914 به دنيا آمده بود 23 جولاي 2007 و پس از 93 سال عمر و 40 سال سلطنت درگذشت. 2004 - روزگار صدام حسين در زندان نوزدهم سپتامبر 2004 (9 ماه پس از بازداشت صدام حسين و دو سال و سه پيش از اعدام او) جان برنز روزنامه نگار آمريكايي درباره زندگي و رفتار وي در زندان از قول «بختيار امين» عضو كابينه موقت عراق در نيويورك تايمز چنين نوشته بود: "صدام كه همچنان خودرا رئيس جمهوري قانوني عراق مي داند در محوطه يكي از كاخهاي خود در نزديكي فرودگاه بغداد در يك سلول 3متر در چهارمتر بسر مي برد و نظاميان آمريكايي با انواع اسلحه نگهبان اين محوطه هستند. او دمپايي پلاستيك بر پا و عباي عربي بر دوش مي افكند، قرآن و كتب تاريخ عرب و افتخارات اعراب را مي خواند و به گياه و بوته علاقه مند است و گاهي هم درخواست سيگار و شيريني مي كند. ناشتايي او همان غذاي از پيش آماده شده (پاكتي) سربازان آمريكايي است. هر روز سه ساعت هواخوري و ورزش مي كند. چون به بيماري بزرگ شدن پروستات مبتلاست و احتمال تبديل اين بيماري به سرطان وجود دارد منظما براي درمان با هلي كوپتر به بيمارستان نظامي آمريكا منتقل مي شود. او مي گويد كه هرچه را كه در طول سه دهه حكومتش انجام داده بود بر طبق وظايف قانوني اش بود.". صدام در زندان بختيار امين كه خود از دست صدام به خارج از عراق فرار كرده بود و در طول تبعيد رابط ناراضيان عراقي با سازمانهاي جهاني دفاع از حقوق بشر بود گفته بود كه در همين محوطه 80 همكار ديگر صدام نگهداري مي شوند ولي با او تماس ندارند لكن يازده تن از آنان كه ارشديت دارند در ساعات هواخوري با خودشان درتماسند و مي توانند با هم شطرنج و تخته نرد بازي كنند. آنان همچنان يكديگر را «جناب» خطاب مي كنند و القاب سابق را بكار مي برند. زادروزها ۸۶ - زادروز آنتونیوس پیوس امپراتور روم بین سال‌های ۱۳۸ تا ۱۶۱ ۱۵۵۱ - زادروز آنری سوم شاه فرانسه و به طور همزمان شاه لهستان و لیتوانی ویلیام گلدینگ ۱۹۱۱ - زادروز ویلیام گلدینگ شاعر و رمان‌نویس بریتانیایی، برندهٔ جایزه نوبل ادبیات در ۱۹۸۳ ۱۹۴۸ - زادروز جرمی آیرونز بازیگر انگلیسی‌تبار سینمای انگلستان و آمریکا جرمی آیرونز ۱۹۶۷ - زادروز الکساندر کارلین ورزشکار مرد رشتهٔ کشتی اهل کشور روسیه درگذشت‌ها ۱۷۱۰ - درگذشت اوله کریستنسن رومر اخترشناس دانمارکی ۱۸۴۳ - درگذشت گوستاو کوریولیس ریاضی‌دان، مهندس مکانیک و دانشمند فرانسوی، کاشف شبه-نیروی کوریولیس گوستاو کوریولیس ۱۸۸۱ - درگذشت جیمز آبرام گارفیلد بیستمین رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا ۱۹۰۲ - درگذشت ماسائوکا شیکی از بزرگ‌ترین هایکوسرایان ژاپنی جیمز آبرام گارفیلد ۱۹۳۵ - درگذشت کنستانتین تسیولکوفسکی دانشمند و نویسنده روسی در زمینهٔ موشک، پیشگام نظریه پروازهای فضایی ۱۹۸۵ - درگذشت ایتالو کالوینو نویسنده، خبرنگار و مقاله‌نویس ایتالیایی ایتالو کالوینو ۱۳۸۴ - درگذشت حسین شکوئی، جغرافیدان معاصر ایرانی حسین شکوئی ***** منابع: -پايگاه نوشيروان کيهاني زاده -ویکی پدیای فارسی -صفحه امروز در تاریخ در توئیتر -راسخون
امروز 29 شهریور برابر با 20 سپتامبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم. رویداد ها: 356 پيش از ميلاد - زادروز اسكندر مقدوني زادروز اسكندر مقدوني را بيستم سپتامبر در سال 356 پيش از ميلاد به دست داده اند. وي در 20 سالگي در پي ترور پدرش فيليپ دوم كه موفق به تصرف همه کشور ـ شهرهاي يونان شده بود جانشين او گرديد. اسكندر كه در نوجواني شاگرد ارسطو بود و به دست او يک مرد «انديشه و عمل» شده بود، در منطقه خود در 16 سالگي يك سوار جنگي بنام بشمار مي رفت. وي تا 32 سالگي كه در بابل (عراق جنوبي) درگذشت تمامي خاورميانه و آسياي جنوبي و ميانه را متصرف شده بود. پاره اي از مورخان سال تولد اورا سال 357 پيش از ميلاد نوشته اند. تصوير يکي از مجسمه هاي اسکندر اسکندر تلاش کرده بود که از طريق رفتار (نه تنها حرف و سخن)، فرهنگ يوناني ازجمله تفکر حکومت دمکراتيک (انتخاب بهترها براي مديريت جامعه)را در متصرفات خود ترويج دهد. حکومت دمکراتيک اشکانيان نشان داد که تلاش اسکندر تا چه حد موثر افتاده بود. اشکانيان جانشينان اسکندر را از شرق مديترانه بيرون راندند ولي نه همه دستاوردهاي يونانيان ازجمله حکومت قانون و قانونمداري و .... را. از نيمه هزاره دوم و پس از ترجمه و انتشار عقايد و نظريه هاي فلاسفه يونان باستان و تاثير معلم در پرورش انسان، در اروپا سعي در رعايت اين اصل افلاتون شده است که مدير جامعه (حاکم) بايد هم مرد عمل باشد و هم مرد انديشه (فيلسوف). بزرگان کشورهاي اروپايي از همان عصر رُنسانس در صدد اجراي آن برآمدند و در انگلستان بعدا يک کالج براي پرورش چنين اشخاصي تاسيس شد که هنوز بکار ادامه مي دهد. بخشي از پيشرفت هاي اروپايي به دليل داشتن و بکار گماردن چنين افرادي است. همين افراد بودند که در لباس نظامي و ديپلمات بر شرق آمدند و دولت لندن را بر آسياي جنوبي و خاور ميانه مسلط ساختند. 622 - طبق تقويم ميلادي، در اين روز حضرت محمد (ص) به شهر يثرب (مدينه) مهاجرت كردند كه مبداء تقويم هجري قرار گرفته است. 1638 - سازش ايران و عثماني بر سر بغداد 20 سپتامبر سال 1638 ميلادي مراد چهارم سلطان عثماني كه بغداد را به محاصره گرفته بود از نيروهاي ايراني مدافع شهر خواست كه تسليم شوند كه فرمانده اين نيروها درخواست سلطان عثماني را رد كرد و تاكيد كرد كه جنگ دفاعي خودرا تا آخرين نفر ادامه خواهد داد و سه ماه روي اين تعهد خود ايستادگي كرد. سرانجام سلطان عثماني كه اصرار داشت همه سرزمينهاي عربي را تصرف كند و وجود نيروهاي ايراني را در بغداد سدي در برابر اين هدف خود مي ديد از طريق ديپلماتيک وارد عمل شد و روز 24 دسامبر سال 1638 ضمن قراردادي با شاه صفي، تعهد سپرد كه اگر بغداد از نيروهاي ايراني تخليه شود، وي شهر «ايروان» را به عنوان جزئي از قلمرو ايران به رسميت خواهد شناخت و تعرض ديگري به قفقاز نخواهد كرد. و در پي امضاي اين قرارداد بود كه شاه صفوي از اصفهان به فرمانده پادگان بغداد اطلاع داد كه شهر را ترك گويد و با نيروهاي خود به همدان منتقل شود. هدف سلطان مراد چهارم تحقق شعار سلاطين عثماني و احياء خلافت عباسيان و حکومت بر ملل سنّی مذهب بود. سلطان مراد چهارم كه يك سال پس از مصالحه بر سر بغداد درگذشت نادرشاه بعدا این قرارداد را زیر پا نهاد و اعلام کرد که بین النهرین هزار و چند صد سال متعلق به ایران بود و پس از آن هم ديلميان بر آن حکومت کردند و نمی توان بر تسلیم آن به خارجی صحه گذارد و به آنجا لشکر کشید و این نزاع و اختلاف نظر دو دولت تا زمان پادشاهی محمدشاه قاجار (نوه فتحعلی شاه) ادامه داشت. در دهه سوم قرن 20 انگليسي ها در بين النهرين و مناطق اطراف آن ازجمله بخشي از کردستان که قبلا سه ايالت عثماني را تشکيل مي دادند کشوري به نام عراق تاسيس و مرزهاي آن با ايران را به صورت استخوان لاي زخم تعيين کردند و لذا وضعیت و اختلافات قديم تهران و بغداد (اختلافات مرزي و ارضي و ...) ادامه داشته، که بارها به زد و خورد مرزي و سرانجام جنگ 8 ساله عراق و جمهوری اسلامی ایران انجاميد. 1831 - اختراع اتوبوس بخار توسط "گوردون برانز" مبتكر انگليسي در بيستم سپتامبر 1831م، اولين اتوبوس بخاري توسط يك مبتكر انگليسي به نام گوردون برانز ساخته شد. ساخت و اختراع اين اتوبوس كه از نيروي بخار براي حركت آن استفاده ميشد، درست دو سال پس از اختراع اتوبوس اسبي صورت گرفت. برانز پس از مشاهده اتوبوس اسبي به فكر اختراع اتوبوس بخاري افتاد و آنرا در اين روز به كار انداخت. اتوبوس جديد ظرفيت 30 نفر را داشت و سرعتِ آن بسيار كم بود. امروزه اتوبوسها با استفاده از سوختهاي جديد و تجهيزات پيشرفته، در شمار مهمترين وسايط نقليه عمومي تبديل شدهاند. 1979 - سقوط هواپيماي حامل كمك به مناطق زلزله زده طبس در شيراز پس از وقوع زلزله طبس كمكهاي مردمي و دولتي به اين منطقه سرازير شد. اما در بيست و نهم شهريور 1357ش، يك فروند هواپيماي سي 130 نيروي هوايي كه به منظور حمل وسايل و خواربار مورد نياز مردمِ زلزله زده طَبَس از پايگاه شيراز عازم تهران بود، در حدود ساعت هشت صبح، در فرودگاهِ دوشان تپه سقوط كرد و نه نفر ارتشي در آن كشته شدند. 1979 - كودتا در افريقاي مركزي و سرنگوني "ژان بدِل بوكاسا" امپراتور اين كشور ژان بدِل بوكاسا ديكتاتور خونآشام افريقاي مركزي در 22 فوريه 1921م در اين كشور به دنيا آمد و در كودكي در مدارس فرانسوي تحصيل كرد. او در دوران تحصيل با شخصيت ناپلئون بُناپارت آشنا شد و شيفته او گرديد. همچنين وي ژنرال دوگل، رهبر فرانسه را همانند پدر خود ميدانست و مرگ او را به منزله يتيم شدن خود عنوان كرد. بوكاسا در سال 1965م در زماني كه فرماندهي كل قواي كشور افريقاي مركزي را بر عهده داشت، با بركنار كردن پسر عمويش، داكو، در يك كودتاي تقريباً بدون خونريزي به قدرت رسيد. از آن پس، بوكاسا با درجه فيلْدْ مارشالي، دبير كلّي تنها حزب كشورش، وزارت دادگستري، دفاع، خدمات غير نظامي، بيمههاياجتماعي و خلاصه 14 وزارت از 16 وزارت را در آنِ واحد برعهده گرفت. ژان بدِل بوكاسا بوكاسا در سال 1976م اعلام نمود كه به اسلام گرويده است، از اين رو، ساير مقاماتِ كشور نيز بر وي تاسي كرده و كشور، رسماً اسلامي شد. اين امر باعث شد تا رهبران كشورهاي عرب، ميليونها دلار به وي هديه كردند اما بوكاسا پس از دريافت پولها، دوباره مسيحي كاتوليك شد و بار ديگر مقامات از او پيروي كردند. او سپس خود را امپراتور بوكاساي اول ناميد و پولهاي اهدايي كشورهاي عرب را صرف مراسم تاجگذاري بسيار پرهزينه خود كرد. بوكاسا سرانجام در بيستم سپتامبر 1979م زماني كه در ليبي به سر ميبُرد در يك كودتاي نظامي از قدرت بر كنار شد و بار ديگر، داكو پسر عموي بوكاسا به قدرت رسيد. بوكاسا در طول 14 سال حكومت بر افريقاي مركزي، جنايات و كشتارهاي فراواني انجام داد و ثروت كشور را به تاراج برد. بوكاسا حتي به آدم خواري نيز متهم شد و لقب قصاب افريقاي مركزي گرفت، اما هيچ گاه اين اتهام را رد نكرد. بعدها در جريان محاكمه وي مشخصشد كه او از گوشت بدن زندانيانِ خود تغذيه ميكرده و خوردن گوشت حيوانات را دون شأن يك امپراتور ميدانسته است. زادروزها ۱۸۳۳ - زادروز ارنستو مونتا روزنامه‌نگار و فعال صلح‌طلب ایتالیایی ، برندۀ جایزه صلح نوبل ۱۹۳۴ - زادروز سوفیا لورن ، بازيگرايتاليایی سوفیا لورن ۱۹۴۰ - زادروز برهان‌الدین ربانی رهبر حزب جمعیت اسلامی افغانستان، رئیس جمهور سابق این کشور ۱۹۴۰ - زادروز تارو آسو سیاستمدار ژاپنی ، نودو دومین نخست‌وزیر این کشور برهان‌الدین ربانی ۱۹۴۸ - زادروز جورج آر. آر. مارتین نویسنده و نمایش‌نامه‌نویس آمریکایی سبک‌های فانتزی، نویسنده «بازی تاج و تخت» ۱۹۵۲ - زادروز مانوئل زلایا سیاستمدار هندوراسی ، رئیس جمهور هندوراس جورج آر. آر. مارتین ۱۳۵۶ - زادروز زیبا بروفه، بازیگر ایرانی درگذشت‌ها ۱۸۶۳ - درگذشت یاکوب گریم حقوق‌دان، زبان شناس، نویسنده و اسطوره‌شناس آلمانی ۱۹۳۸ - درگذشت گابریل دانونزیو، نویسنده و ادیب معروف ایتالیا. یاکوب گریم ۱۹۵۷ - درگذشت ژان سیبلیوس آهنگساز فنلاندی و از محبوب‌ترین چهره‌های موسیقی کلاسیک ۱۹۷۵ - درگذشت سن-ژان پرس شاعر برجستۀ فرانسوی ژان سیبلیوس ۱۹۹۶ - درگذشت پل اردیش ریاضی‌دان مجار ۲۰۰۰ - درگذشت گرمان تیتوف کیهان‌نورد روس پل اردیش 2009 - درگذشت پرویز مشکاتیان، آهنگساز، موسیقیدان، نوازنده سرشناس سنتور و سه‌تار پرویز مشکاتیان ***** منابع: -پايگاه نوشيروان کيهاني زاده -ویکی پدیای فارسی -صفحه امروز در تاریخ در توئیتر -راسخون
امروز 30 شهریور برابر با 21 سپتامبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم. رویداد ها: 310 پيش از ميلاد - قتل رُكسانا مادر ايراني تنها پسر اسکندر مقدوني از نوشته هاي پلوتارك، ديودورس سيكلوس و اسناد ديگر چنين بر مي آيد كه رُكسانا (روكسانا ـ رُخسانا ـ رُخساره) زن ايراني اسكندر مقدوني و پسر 13 ساله او اسكندر چهارم در آخرين روز تابستان سال 310 پيش از ميلاد به دست كاساندروس [حکمران مقدونيه و چند شهر خودمختار يونان و يکي از چند جانشين اسکندر] مسموم و مقتول شدند. كاساندروس كه تاريخ از او به نام مردي بسيار جاه طلب و خشن نام برده است آرزوي سلطه بر سراسر سرزمين هايي را داشت كه اسكندر مقدوني تصرف كرده بود. وي پيش از مسموم كردن رُكسانا، با از ميان برداشتن بسياري از رقيبان، عملا فرمانرواي همه يونان و مقدونيه شده بود كه اسكندر چهارم به عنوان جانشين پدرش اسما پادشاه آن مناطق بود. كاساندروس قبلا المپياس مادر اسكندر و حامي نوه اش ـ اسكندر چهارم را از ميان برداشته بود. كاساندروس به اين جهت چشم ديدن اسكندر چهارم را نداشت كه مورد حمايت حكام محلي ايرانزمين (همه سرزمين ايراني نشين و پارسي زبان و داراي فرهنگ مشترک) بود. كاساندروس به بهانه حراست از اسكندر چهارم، او و مادرش را از درباريان جدا كرده و منزوي ساخته بود و در همين انزوا آنان را مسموم كرده بود. رُكسانا روكسانا دختر ساتراپ (استاندار) تخارستان و سغديانا بود (كه داريوش بزرگ در كتيبه بيستون از اين مناطق به عنوان ساتراپي هجدهم ايران نام برده است). اين ساتراپي شامل شهرهاي بلخ، سمرقند، خجند، بخارا و ... آخرين ايالت ايران بود كه به تصرف اسكندر درآمد و بيش از هر ايالت ديگر در برابر او ايستادگي كرد. [خجند از شهرهاي جمهوري تاجيکستان گهواره آرين تبارها شناخته شده است که از اينجا به جنوب ـ ايران، هندوستان شمالي و آسياي جنوبي ـ و غرب ـ اروپا؛ مناطق ژرمن نشين ـ مهاجرت کرده اند.]. اسكندر پس از تصرف دژ مستحكم آن ايالت (جمهوري تاجيكستان و شمال افغانستان امروز) به نام قلعه «آريا مازس» ركسانا را اسير و سپس با او ازدواج كرده بود تا خويشاوند ايرانيان شود. [يونانيان اين ايالت ايران را بكتريا = باختريا مي نويسند و دژ كوهستاني آريامازس را سغديانا نام مي برند. سغديان امروز به فارسي قديم؛ سغدا = سوغودا تلفظ مي شد. رُكسانا تلفظ يوناني روشنك است كه ايرانيان آن زمان، ستاره را كه نسبت به ماه روشني كمتري داشت «روشنك» مي خواندند. رخسانا و رخساره که مفاهيم فارسي دارند ظاهرا همان فارسي شده تلفظ يوناني رُکسانا است که جهاني شده است.]. ركسانا در سال 323 پيش از ميلاد و زماني كه اسكندر در بابل (واقع در جنوب عراق امروز) درگذشت 18 ساله و اسكندر چهارم را حامله بود كه به خواست المپياس مادر اسكندر از بابل به مقدونيه منتقل شد. کاساندروس پس از ازميان برداشتن ركسانا و پسرش اسكندر چهارم، مرگ اين دو را طبيعي و احتمالا ناشي از مسموميت غذايي اعلام و سپس با تسالونيكا خواهر اسكندر (عمه اسكندر چهارم) ازدواج كرد و تا سال 297 پيش از ميلاد به حكومت ادامه داد. جاه طلبي هاي او از عوامل تجزيه متصرفات اسكندر بشمار آورده شده است. 997 - چگونگي پايان کار سامانيان 21 سپتامبر 997 ميلادي منصور پسر نوح ساماني به نام امير منصور دوم در بخارا برتخت سلطنت نشست. به دليل جواني او، امور به دست سران كشوري و لشكري افتاد كه باهم سازگاري نداشتند و سرانجام 19 ماه بعد توافق كردند كه به جاي وي، امير عبدالملك دوم را شاه كنند كه اين عمل آنان حكومت دودمان سامانيان كه به احياء زبان فارسي و فرهنگ و رسوم ايراني خدمت فراوان كرده بودند بيش از پيش تضعيف كرد و به دست محمود غزنوي منقرض ساخت. گستره سامانیان عبدالملك دوم آخرين شاه دودمان ساماني بشمار مي رود. از کوشش هاي دولت تاجيکستان در دو دهه گذشته چنين برمي آيد که اين دولت به لحاظ فرهنگي در همان راهي پيش مي رود که سامانيان آن را باز و همواره کرده اند. 1739 - امضاي قرارداد صلح بلگراد ميان اتريش و امپراتوري عثماني سرزمين اتريش در طي سالهاي متمادي، زيرنظر اسپانيا و امپراتوري روم قرار داشت تا اينكه از سال 1700م مردمان اين سرزمين به عنوان يك قدرت در اروپا عرض اندام كردند. در اين ميان نبردهاي پيدرپي ميان لشكريان اتريش و عثماني به وقوع پيوست و هر از چندي يكي از دو كشور، براي تصاحب سرزمينهاي بيشتر عليه ديگري وارد جنگ ميشد. در سالهاي اوليه قرن هجدهم ميلادي، هنگامي كه اتريش از جانب مرزهاي غربي خود احساس آرامش نمود، قصد تصرف نواحي شرقي را در سر داشت. اين امر باعث نبرد بين نيروهاي اتريش و عثماني گرديد كه در نهايت به عقد قرارداد صلح بلگراد در 21 سپتامبر 1739م انجاميد. به موجب اين قرارداد كه عامل اصلي آن دولت فرانسه بود، بسياري از متصرفات اتريش در شرقْ به عثماني واگذار شد و مرزهاي دو طرف تعيين گرديد. اين عهدنامه تا آغاز قرن بيستم و پايان جنگ جهاني اول پابرجا بود تا اينكه پس از جنگ جهاني اول، هر دو امپراتوري اتريش و عثماني فرو پاشيدند. امضای پیمان 1784 - نخستين روزنامه آمريکا کار انتشار خودرا آغاز کرد 21 سپتامبر سال 1784 نشريه «پنسيلونيا پاكتPennsylvania Packet» با اين شعار كه «آگاهي = دانستن = دانش، قدرت است Knowledge is power» انتشار خود به صورت روزانه را آغاز كرد و نخستين روزنامه يوميه آمريکا شد. اين نشريه قبلا به صورت هفتگي و غير منظم از سال 1771 در شهر فيلادلفيا انتشار مي يافت. پس از دو قرن و 5 دهه و چند بار دست به دست گشتن و تغيير عنوان دادن، فيلادلفيا اينکوايرر Philadelphia Inquirer جانشين آن شده است که به انتشار ادامه مي دهد. John Dulap John Dulap بود که نشريه «پنسيلوانيا پاکت» را منتشر کرد و از سال 1776 کار دريافت و درج آگهي عمومي (اعلان) را ابتکار و عنوان اعلان عمومي را در زير لگو نشريه بر آن اضافه کرد. ناشر در بالاي لگو، نام خودرا به عنوان مالک نشريه ذکر مي کرد. اين نخستين سازمان آگهي ها بود كه در جوار يك نشريه و به ضميمه آن تاسيس مي شد كه بعدا به صورت الگو درآمد و مدل شد. Dulap پس از يافتن يک شريک به نام David Claypoole که سردبيري نشريه را برعهده گرفت از 21 سپتامبر سال 1784 آن را روزانه کرد. اين روزنامه به همين دليل «گرفتن آگهي» و تاسيس يك سازمان آگهي ها در جوار خود موفق تر از ساير نشريات قرون 17 و 18 و دهه هاي نخست قرن 19 آمريكا بود. «پنسيلوانيا پاکت» در سال 1900 به Zachariah poulson فروخته شد و اين فرد آن را با تغيير عنوان تا 40 منتشر مي کرد که به ديگري فروخته شد و .... لگو «پنسيلونيا پاكت» پيش از اينکه John Dulap آن را يوميه کند شماره هشتم جولاي 1776 «پنسيلوانيا پاکت» که طرح و تصويب اعلاميه استقلال ايالات متحده در جلسه چهارم جولاي آن سال کنگره را خبر اول خود کرده بود ـ اين نشريه در آن تاريخ هنوز يوميه نشده بود ـ در بالاي لگو روزنامه نام ناشر و در زير آن کلمات «دريافت کننده اعلان عمومي» ديده مي شود 1366 - تهاجم چرخ بال هاي آمريكايي به كشتي خدماتي "ايران اجر" در خليج فارس با ورود نيروهاي نظامي آمريكا به خليج فارس، آنان قصد داشتند كه ضمن معرفي كردن ايران به عنوان كشور جنگ طلب، قطعنامه شديداللحني را به تصويب برسانند كه شامل مجازات عليه كشور متخاصمي بشود كه از اجراي مفاد قطعنامه 598 شوراي امنيت خودداري كند. در مقابل، ايران نيز، ضمن اقدامات تلافيجويانه در برابر عراق، تلاشهاي ديپلماتيك خود را براي تغيير و جابجايي بندهاي قطعنامه 598 انجام ميداد. بنابراين تشديد حملات عراق نيز در چهارچوب سياستهاي اين كشور و آمريكا معنا و مفهوم داشت. از اين رو، دولت آمريكا به دنبال بهانهاي بود تا بتواند ايران را كشوري جنگطلب به دنيا معرفي كند. بنابراين پس از چندين روز كنترل و شناسايي، اقدام به حمله به كشتي ايران اجر نمود. در 30 شهريور 1364، كشتي تداركاتي و لجستيكي ايران، موسم به "ايران اجر" متعلق به نيروي دريايي ارتش جمهوي اسلامي ايران كه از بندرعباس به سوي بندر بوشهر در آبهاي بينالمللي در حركت بود، از سوي دو فروند هليكوپتر آمريكايي به اتهام مين گذاري، بدون هيچ هشداري مورد حمله قرار گرفت كه طي آن، 4 تن از خدمه كشتي شهيد و چهارتن نيز مجروح شدند، همچنين ده ملوان ديگر اين كشتي را به ناو فرماندهي آمريكا در منطقه منتقل كردند. پس از اين حادثه، سفير آمريكا در سازمان ملل اعلام كرد كه چون اين كشتي در حال مين گذاري بوده است، بر اساس قوانين متعارف، مستلزم برخورد بود. چند روز بعد، مجلس سناي آمريكا با حمايت از اقدام نظامي نيروي دريايي آمريكا، قانوني تصويب كرد كه به موجب آن، نيروي دريايي آمريكا، حق داشت هر كشتي ايراني را كه سعي كند مانع از عبور كشتيهاي آمريكا شود، غرق نمايد. تمامي اين كارها، براي فشار به ايران براي قبول قطعنامه 598 توسط ايران و منزوي ساختن آن بود كه به شكست منجر گرديد. زادروزها ۱۸۴۲ - زادروز عبدالحمید دوم سی و چهارمین سلطان و خلیفه امپراتوری عثمانی ۱۸۵۳ - زادروز هایک کامرلینگ اونس فیزیکدان هلندی، برندهٔ جایزه نوبل فیزیک سال ۱۹۱۳ هایک کامرلینگ اونس ۱۸۶۶ - زادروز اچ. جی. وِلز رمان‌نویس، روزنامه نگار و جامعه‌شناس انگلیسی، خالق داستان‌های علمی-تخیلی «ماشین زمان» و «جنگ دنیاها» ۱۹۰۹ - زادروز قوام نکرومه بانی استقلال کشور غنا، اولین رئیس جمهور کشور غنا قوام نکرومه ۱۹۲۴ - زادروز فریدون هویدا نویسنده، سیاستمدار و نقاش ایرانی و برادر امیرعباس هویدا نخست وزیر پیشین ایران ۱۹۲۶ - زادروز فریدون مشیری شاعر ایرانی فریدون مشیری ۱۹۳۴ - زادروز لئونارد کوئن شاعر، رمان‌نویس، خواننده و ترانه‌سرای کانادایی ۱۹۴۷ - زادروز استیون کینگ نویسندهٔ آمریکاییِ آفرینندهٔ بیش از ۲۰۰ اثر ادبی در گونه‌های وحشت و خیال‌پردازی ۱۹۵۴ - زادروز شینزو آبه نخست وزیر ژاپن از دسامبر ۲۰۱۲ ۱۳۶۲ - زادروز امیرحسین مقصودلو (امیر تتلو)، خواننده سبک رپ و آر اند بی اهل ایران امیر تتلو ۱۳۶۲ - زادروز امیرحسین رستمی، بازیگر ایرانی درگذشت‌ها ۱۹ - درگذشت ویرژیل شاعر روم باستان و خالق منظومه حماسی و ملی انه‌اید ۱۳۲۷ - درگذشت ادوارد دوم نخستین شاهزادهٔ ولز و پادشاه انگلستان از ۱۳۰۷ تا ۱۳۲۷ ویرژیل ۱۵۵۸ - درگذشت کارل پنجم امپراتور مقدس روم ۱۸۳۲ - درگذشت والتر اسکات رمان‌نویس، شاعر، تاریخدان و زندگی‌نامه‌نویس اسکاتلندی والتر اسکات ۱۸۶۰ - درگذشت آرتور شوپنهاور فیلسوف آلمانی ۱۹۹۸ - درگذشت فلورنس گریفیت-جوینر ورزشکار آمریکایی زن رشتهٔ دو و میدانی آرتور شوپنهاور ***** منابع: -پايگاه نوشيروان کيهاني زاده -ویکی پدیای فارسی -صفحه امروز در تاریخ در توئیتر -راسخون
امروز 31 شهریور برابر با 22 سپتامبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم. رویداد ها: 66 - نرون آماده براي جنگ با ايران بيست و دوم سپتامبر سال 66 ميلادي نرون Neron امپراتور وقت روم دستور داد كه براي جنگ با امپراتوري ايران لژيون هاي ايتاليايي كه سربازانش رومي خالص باشند و قدشان كمتر از دو متر نباشد تشكيل شود. برخلاف ايران كه سواره نظامش نيروي اصلي بود و از پياده به عنوان نيروي كمكي و پشتيباني استفاده مي كرد، واحدهاي اصلي رومي ها پيادگان بود و سواران را به عنوان واحد كمك بكار مي بردند. لشكر 5 تا 8 هزار نفري پياده رومي را لژيون (به لاتين: لژيو) مي خواندند. چون ارتش روم در جنگ با ايران موفق نبود، نرون تصميم گرفت كه لژيون هايي صرفا از ايتاليايي ها (روميان خالص) تشكيل دهد و دستور تشكيل اين لژيون ها، طبق لوحي كه فرمان بر آن حك شده است 22 سپتامبر سال 66 ميلادي صادر شده بود، ولي عمر نرون كفاف نداد كه از اين نيرو برضد ايران استفاده كند و كمتر از دو سال بعد (تابستان سال 68 ميلادي) خودكشي كرد. Neron اختلاف ايران و روم در آن زمان عمدتا بر سر ارمنستان بود كه چند برابر امروز وسعت داشت. 337 - آغاز جنگهاي ايران و روم در دوران شاپور دوم جنگهاي 13 ساله ايران و روم در دوران حكومت شاپور دوم (ذوالاكتاف) از دودمان ساسانيان 22 سپتامبر سال 337 ميلادي آغاز شد كه در «تاريخ عمومي» به جنگهاي دور اول معروفند. جنگهاي دور دوم از سال 359 آغاز شدند. در هر دو دور، ايرانيان پيروز شدند. در دور اول، كه جنگ تا سال 350 طول كشيد، روميان هرچه را كه در شرق مديترانه به دست آورده بودند از دست دادند و در دور دوم، امپراتورشان هم كشته شد. شاپور دوم (ذوالاكتاف) 1526 - آغاز محاصره وين توسط عثمانی ارتش عثماني 22 سپتامبر 1526، با استفاده از اختلافات داخلي اروپائيان با هم، شهر وين پايتخت اتريش را محاصره كرد. دولتهاي فرانسه و آلمان به استمداد اتريشي ها پاسخ فوري ندادند. فرانسه حتي با عثماني عهدنامه مودت هم امضاء كرد. محاصره وين كه مدتها طول كشيد عميقترين پيشروي ارتشي از مشرق زمين در اروپاي مركزي بود. 1792 - اعلام الغاي رژيم سلطنتي فرانسه و آغاز حكومت جمهوري با اوجگيري انقلاب فرانسه و كناره گيري لويى شانزدهم از سلطنت، انتخابات مجلس جديد فرانسه كه كنوانسيون نام داشت در اواسط سپتامبر 1792م به پايان رسيد و كنوانسيون در روز 21 سپتامبر تشكيل جلسه داد. نمايندگان حاضر در جلسه به اتفاق آرا به الغاء رژيم سلطنتي و استقرار رژيم جمهوري راي دادند و بدين ترتيب از روز 22 سپتامبر 1792م جمهوري اول فرانسه شكل گرفت. مهمترين وقايع داخلي فرانسه در اين زمان، محاكمه و اعدام لويي شانزدهم آخرين پادشاه فرانسه و آغاز به كار كميته نجات ملي و كشتار مخالفان بود. 1948 - مسئله كره 22 سپتامبر سال 1948 جمهوري دمكراتيك خلق كره (شمالي) كه 13 روز پيش از آن اعلام استقلال كرده بود خود را حاكم همه شبه جزيره كره خواند و جمهوري كره (جنوبي) نيز كه در شهر سئول اعلام رسميت كرده بود به همين ترتيب اعلام كرد كه حاكم بر همه كره است و دو دولت به اين ترتيب تقسيم اين شبه جزيره را رد كردند كه نتيجه اش يك جنگ سه ساله بود كه مسئله اي را هم حل نكرد و اين مسئله به همان شدت همچنان تا به امروز ادامه دارد. اين مسئله محصول ضديت دو بلوك متخاصم آن زمان با يکديگر بود. جنگ کره در سال 1953 با اعلام آتش بس پايان گرفت. بنابراين حالت جنگ در اين شبه جزيره از ميان نرفته است. 1980 - روزي كه عراق جنگ هشت ساله با ايران را آغاز كرد حمله نظامي عراق به ايران كه از روزهاي قبل از آن پيش بيني شده بود، 31 شهريور 1359 (22 سپتامبر 1980) آغاز شد كه پيامدش يك جنگ هشت ساله بود و برخلاف تصور قبلي غرب، ايران در اين جنگ پُرتلفات و پُرهزينه حتي يك وجب از خاك خود را از دست نداد. مروري بر روزنامه هاي چاپ تهران در شهريور ماه آن سال نشان مي دهد كه همزمان با انتخاب نخست وزير براي جمهوري اسلامي، از نيمه اين ماه زد و خورد هاي مرزي عراق و ايران رو به شدت گذارده بود كه بعد از ظهر 22 سپتامبر ناگهان نيروي هوايي عراق تهران، تبريز، همدان، كرمانشاه، شهر كُرد و شهرهاي خوزستان را مورد حمله قرار داد و همزمان ناوچه هاي آن كشور به سواحل ايران تا بوشهر تعرض كردند و متعاقب آن نيروي زميني عراق تعرّض به ايران را آغاز كرد. طبق اعلاميه هاي شماره 20 تا 28 وزارت دفاع اجمهوري اسلامي، در نخستين روز تعرض، نيروي هوايي عراق بيش از 11 جنگنده و چهار ناوچه از دست داد و هواپيماهاي نظامي ايران متقابلا پايگاههاي عراق در كوت الاماره، شعيبيه، واسيله، ام القصر و سپس بغداد را مورد حمله متقابل قرار دادند. اين جنگ که (برغم ميثاق بين المللي) بدون اعلان قبلي، از سوي عراق آغاز شده بود از آن پس به صورت تمام عيار ادامه يافت. در نخستين حمله هواپيماهاي عراقي به تهران، دو هوپيماي ايران در قسمت نظامي فرودگاه مهرآباد روي باند منهدم شد بيستم سپتامبر 1980 و در آستانه حمله نظامي تمام عيار عراق به ايران، احتمال اين جنگ در ديدار مارگارت تاچر نخست وزير انگلستان با وزير امورخارجه كابينه اش مطرح و بررسي شده بود. تاچر در صفحه 91 كتاب خاطرات خود درباره اين ملاقات نوشته است: به وزير امور خارجه گفتم كه در اين نظر كه ايران در مدتي كوتاه از پاي درخواهد آمد شريك نيستم و دليل آوردم كه ايران داراي يك نيروي هوايي موثر است، و محاسبات صدام حسين از فروپاشيدگي ارتش ايران درست نيست زيرا كه افراد و سلاحهاي اين ارتش باقي هستند و .... هشت سال بعد نظر من تاييد شد زيرا كه عراق جز در هفته هاي اول جنگ پيشرفتي نداشت و مقروض و زمينگير شد و .... اصحاب نظر گفته اند: اگر صدام حسين با ايران وارد جنگ نشده بود؛ با كويت و سعودي اختلاف نظر مالي پيدا نمي كرد، دست به اشغال نظامي كويت نمي زد، در نطق هاي خود زندگاني شخصي خاندانهاي سلطنتي اين دو كشور را به زير حمله و انتقاد نمي كشيد كه به كينه دائمي مبدل شد، همسايگان خود را از دست نمي داد (كه در روز مبادا جايي براي فرار به آنجا و پناهنده شدن داشته باشد) و كشورش در سال 2003 به اشغال نظامي آمريكا درنمي آمد و به اين روز نمي افتاد، خودش هم با آن خفت دستگير و اعدام نمي شد و .... زادروزها ۱۵۱۵ - زادروز آن کلیو چهارمین همسر هنری هشتم پادشاه انگلستان ۱۷۹۱ - زادروز مایکل فارادی فیزیکدان و شیمیدان انگلیسی مایکل فارادی ۱۸۸۲ - زادروز ویلهلم کایتلفیلد مارشالی آلمانی در دوره رایش سوم ۱۹۳۶ - زادروز پرویز یاحقی ، نوازندهٔ چیره دست ویلون؛ موسیقیدان و آهنگساز ایرانی پرویز یاحقی ۱۹۵۳ - زادروز سگولن رویال سیاستمدار فرانسوی، نامزدانتخابات ریاست جمهوری فرانسه ۲۰۰۷ ۱۹۵۸ - زادروز آندریا بوچلی خوانندۀ ایتالیایی آندریا بوچلی ۱۹۶۲ - زادروز فرهاد دریا موسیقیدان ،خواننده ، بازیگر و فعال حقوق بشر آمریکایی—افغانستانی درگذشت‌ها ۱۰۸۷ - درگذشت ویکتور سوماز پاپ‌های کلیسای کاتولیک رم ۱۵۲۰ - درگذشت سلیم یکم سلطان امپراتوری عثمانی سلیم یکم ۱۵۳۹ - درگذشت گورو نانک مبدع آیین سیک، و نخستین گرو یا معلّم آیین سیک ۱۷۷۴ - درگذشت پاپ کلمنت چهاردهم از پاپ‌های کلیسای کاتولیک رم گورو نانک ۱۸۲۸ - درگذشت شاکا تاثیر گذارترین رهبر پادشاهی زولو ۱۹۵۶ - درگذشت فردریک سودی شیمیدان انگلیسی، برندۀ جایزه نوبل شیمی در سال ۱۹۲۱ شاکا ۲۰۰۷ - درگذشت مارسل مارسو احیا کننده هنر پانتومیم مارسل مارسو ***** منابع: -پايگاه نوشيروان کيهاني زاده -ویکی پدیای فارسی -صفحه امروز در تاریخ در توئیتر -راسخون
