"تقویمِ تاپ فرومی"(14 بهمن)

سلام و خسته نباشید خدمت دوستانِ عزیز
در این تاپیک قصد داریم..
رویدادها و اتفاق هایی که در روزهای مختلفِ سال افتاده است را برای اطلاع و آگاهی شما در این تاپیک قرار بدیم


___________________________________

4 شهریور،27آگوست
رویداد ها:

429 - دو تصميم مهم بهرام گور

يك روحاني ارمني 26 آگوست 429 ميلادي از ارمنيان مسيحي شده خواست كه به صورت گروهي از بهرام پنجم (بهرام گور) شاه وقت ايران بخواهند كه اردشير (ارته سز) فرماندار آنان را بَردارد و از آن پس هم برايشان از ميان مسيحيان فرماندار تعيين كند.

بهرام پنجم با عزل اردشير، تنها به دليل عدم رضايت عمومي از او موافقت كرد و سال بعد «ويمهر شاپور» را فرماندار ارمنستان كرد كه او هم زرتشتي بود و به ارمنيان پيام داد كه اگر مي خواهند باز هم از اتباع ايران باشند و يك ايالت خودمختار ايران به شمار آيند نبايد بار ديگر از تفاوت دين سخن به ميان آورند ـ رفتار فَرد سند قضاوت است و به اين ترتيب مساله حل شد. ظاهرا قتل يك مروّج مسيحي در كُردستان (ماد كوچك) نارضايي آن روحاني ارمنستاني را برانگيخته بود. ارمنیان نخستین ملت در جهانند که مسیحیت را دین رسمی خود اعلام کرده اند.


سکه منقش به تصویر بهرام گور
در همين سال، بهرام پنجم با ورود دسته هايي از كوليان هند به قلمرو ايران جهت سرگرم كردن ايرانيان با كارهاي هنري خود موافقت كرده بود. گروهي از اين جماعت هندي تبار دو قرن و اندي بعد و پس از به اسلام گرويدن ايرانيان و حذف بساط عيش و طرب، به اروپا مهاجرت كردند كه در آنجا به Gypsies و يا روما Roma معروف اند و به راه و رسم زندگاني خود ادامه مي دهند. گروهي هم كه در ايران ماندند به زندگاني كوچ و رفت و آمد از نقطه اي به نقطه ديگر و ساخت و فروش اسباب بازي چوبي و معامله الاغ و كف بيني و نظاير آن پرداختند. در ايران خاوري (افغانستان امروز) به آنان «كوچي ـ مردماني در رفت و آمد»، در كرمان و خراسان «لولي» و در ساير نقاط ايران «كولي» مي گفته اند كه سبزه رو، داراي چشماني درشت، لاغر اندام و بسيار باهوش هستند كه با غير خودي ازدواج نمي كنند. پس از كاهش استفاده از الاغ در ايران كه از دهه 1340 هجري خورشيدي آغاز شد و كاهش اعتماد به كف بيني و نيز ورود اسباب بازي فلزي از خارج، لوليان (كوليان) در ايران تقريبا ذوب در جمعيت و به اصطلاح همرنگ آن شدند ولي در افغانستان كه به معامله شتر و گوسفند هم دست مي زده اند به همان روش سنتي ادامه داده اند كه خشكسالي اوايل قرن 21، شتران و گوسفندانشان را از پاي درآورد و خودشان را مجبور به پناهنده شدن به اردوگاههاي آوارگان كرد به گونه اي كه در سال 2001 تنها اردوگاه «قلعه بستBost» پنجاه و پنج هزار تن از آنان را پناه داده بود. باوجود اين، آنان كه به رفت و آمد ميان غزنه و هرات و نيمروز خوي گرفته اند به كار خود ادامه داده اند و از آن نگرانند كه مجبور به تَرك روش زندگاني مانوس خود شوند. زنان كوچي كلاهك هايي بر سر مي گذارند كه اطراف آن سكه دوزي شده است.

1071 - نبرد سرنوشت ساز ملازگرد و ایجاد امپراتوری عثمانی

26 آگوست 1071 سالروز نبرد ملازگرد است که میان آلپ ارسلان سلجوقی و رمانوس چهارم (دیوژنس) امپراتور روم شرقی (بیزانتاین = بیزانس) روی داد و آلپ ارسلان برنده این نبرد بود. نبرد در ملازگرد (مانزیکرت = ملازگِرت) واقع در شمال دریاچه وان (آناتولی شرقی، ارمنستان بزرگتر) روی داد. آلپ ارسلان نوه زاده سلجوق که بر سرزمینی از کوههای هندوکش تا فرات حکومت داشت، از طریق آناتولی شرقی و جنوبی رهسپار تصرف سوریه بود که با نیروهای نظامی روم شرقی رو به رو شد و دو بار از آنان شکست خورد. بار سوم امپراتور رومانوس چهارم شخصا به جنگ او آمده بود. شمار افراد رومانوس به مراتب از سلجوقیان بیشتر بود ولی بیشترشان مرسنر خارجی بودند ـ از فرانک (طوایف اروپای مرکزی ـ غربی) تا کومان (دسته ای از ترکان که در اطراف دریای سیاه به صورت پراکنده زندگی می کردند). علت شکست این بود که پس از آغاز نبرد، کومانهای تُرک و چند دسته مِرسِنِر دیگر حاضر به جنگیدن نشدند و به آلپ ارسلان تسلیم شدند. در این نبرد، رومانوس به اسارت درآمد، اما الپ ارسلان اورا پس از دریافت امتیاز رها ساخت. نتیجه این نبرد افزوده شدن 80 هزار کیلومتر مربع بر متصرفات آلپ ارسلان بود.


تصوير آلپ ارسلان
مورخان کارشناس تحولات قرون وسطی شکست بیزانس در نبرد ملازگرد را آغاز پایان امپراتوری روم شرقی نوشته اند (که در سال 1453 به دست محمد دوم از نوه زادگان عثمان غز از میان رفت). به نوشته این مورخان، نبرد ملازگرد دولت روم شرقی (قسطنطنیه) را مقروض و ورشکست کرد و این وضعیت پیامدهای اجتماعی و سیاسی متعدد داشت و با تضعیف مرزبانی روم شرقی دسته های مهاجر و عمدتا اقوام ترکیک، بلغارها، بقایای هونها و ... که در سده های قبل از جنوب غربی سیبری به غرب وارد شده بودند به قلمرو آن نفوذ کردند و .... ورود مغولها به شمال شرقی ایران در قرن سیزدهم سبب شد که چند طایفه دیگر از ترکان غز (اوغوز) که سلجوقیان از این دسته بودند از ایران به آناتولی بروند و متحد حکمرانان سلجوقی این منطقه شوند که هرکدام به نام «غازی» برناحیه ای حکومت داشتند. «ارطغرل» یکی از سرکردگان غُز بود که با 400 مرد مسلح از ایران به آناتولی رفته بود و ناحیه کوچکی در جنوب مرمره را به دست آورده بود. پسر او عثمان که بر وسعت ناحیه متصرفی افزود دودمان عثمانی (1299 ـ 1923) را بوجود آورد که پس از انهدام دولت بیزانس امپراتوری بزرگی را در آسیای غربی، آفریقای شمالی و اروپای جنوبی بوجود آوردند و تا وین (پایتخت اتریش) پیش رفتند و خودرا جانشین خلیفه اسلام اعلام کردند.


Ertugrul
آلپ ارسلان (به معنای شیر شرزه) که برجای عمویش طغرل سلجوقی نشسته بود نام خودرا پس از مسلمان شدن به محمد داود تغییر داد. (برخی مورخان اورا محمد بن داود نوشته اند زیرا که آلپ ارسلان نام پدر متوفایش چغری بگ = چغری بیگ را نیز به داود تغییر داده بود!). وی پس از پیروزی ملازگرد به خراسان بازگشت تا گردنکشان مناطق شمالی آمودریا را که از تبار خود او بودند سرکوب کند که به دست یوسف خوارزمی از حکّام محلی که به اسارت درآمده بود کشته شد. طبق تقویم میلادی یونیورسال (گریگوری) آلپ ارسلان 15 دسامبر 1072 و در 43 سالگی درگذشت و در «مرو» در کنار گور پدرش مدفون شد. در سال 2002 دولت ترکمنستان در تقویم رسمی خود ماه آگوست را که در آن آلپ ارسلان نبرد ملازگرد را برده بود به ماه «آلپ ارسلان» تغییر داد که گویا شش سال بیشتر طول نکشید. مورخان پیشرفت آلپ ارسلان را که در 1029 به دنیا آمده بود نتیجه تدابیر وزیر ایرانی او خواجه نظام الملک دانسته اند. با ورود سلجوقیان که از مهاجران مناطق شمال شرقی فرارود بودند زبان تُرکی هم وارد ایران شد که در آناتولی و قفقاز جنوبی ماندگار شده است.


عثمان پدر امپراتوري عثماني
1364 - استفاده از سلاح "توپ" براي اولين بار در جنگ بين انگلستان و فرانسه

در 26 اوت 1346م براي اولين بار در تاريخ، نيروهاي ارتش انگليس، جنگ‏افزار توپخانه را در جنگ كرسي كه با ارتش فرانسه روي داد به ميدان آوردند. در اين جنگ به دليل به كارگيري اين اسلحه سنگين توسط ارتش انگليس، فيليپ ششم پادشاه فرانسه با وجود برتري كمّي نيروهايش نسبت به انگليسي‏ها، در حالي كه در آستانه پيروزي بر دشمن بود، به سختي شكست خورد.

1789 - تصويب اعلاميه حقوق بشر در مجلس انقلاب فرانسه

26 آگوست (4 شهریور) سالروز تصويب اصول «حقوق بشر» در مجمع ملي فرانسویان در سال 1789 (دوران انقلاب) است كه پايه «اعلاميه جهاني حقوق بشر مصوب دسامبر 1948» قرار گرفته است و همه اعضاي سازمان ملل بر آن صحه نهاده اند. طبق مصوبه مجمع ملي فرانسويان، انسان كه آزاد به دنيا مي آيد، در طول عمر با داشتن حقوق برابر بايد آزاد زيست كند ـ حقوقي كه بزعم انقلابيون فرانسوي، قرنها مورد تجاوز و بي اعتنايي شاهان، حاكمان و جباران قرار گرفته بود. در اين مصوبه آمده بود: از روز تصويب اين اصول (26 آگوست 1789) مردم بايد در فكر كردن، گفتن و نوشتن آزاد باشند و .... يکي از جملات اين مصوبه چنين بود: تبادل آزاد افكار، يكي از گرانبهاترين و عزيزترين حقوق مردم است.


ژان ژاك روسو
براي انشاء اين اصول، از افكار و نظريه هاي «ژان ژاك روسو» فيلسوف و ديگر انديشمندان عهد روشنگري الهام گرفته شده بود.

مي دانيم كه از آن زمان تاكنون بمانند صدها سال پيش از آن، هنوز اين حقوق - جز به صورت محدود و در چند كشور انگشت شمار، از مرحله آرزو خارج نشده و كاملا تحقق نيافته است زيرا كه يك سازمان جهاني با قدرت اجرايي، براي مراقبت بر رعايت آن و مجازات مقامها و قدرتمداراني كه آن نقض كنند وجود ندارد. به عبارت ديگر؛ اعلاميه جهاني حقوق بشر با همه ضعف در تعريف و نقائصي كه دارد، داراي ضمانت اجرايي هم نيست و بنابراين از حد يك توصيه اخلاقي فراتر نرفته است و تا زماني كه اين مسئله حل نشود نمي توان انتظار داشت كه صلح و آرامش، عدالت و آزادي نهادينه شود و تروريسم و خشونت كه زاييده حق كشي ها و ظلم است از ميان برود. نمي شود «علت» را رها ساخت و به مبارزه با «معلول» اكتفا كرد.
برخلاف اعلامیه جهانی حقوق بشر، مصوبه مجمع ملی فرانسویان ضمانت اجرایی داشت. اعلامیه جهانی حقوق بشر (مصوب 1948) که به تصویب پارلمانهای کشورهای عضو سازمان ملل رسیده و یک کمیسیون مرکب از نمایندگان چندین کشور بر رعایت آن نظارت دارد داراي ضمانت اجرايي نيست و تاکنون تلاش جدي هم براي تامين چنين ضمانتي برايش صورت نگرفته است که يک ضعف بزرگ بشمار آورده شده است.

اصل اول اعلاميه جهانی حقوق بشر مصوب سال 1948 (که در حکم يک توصيه نامه اخلاقي است) همه مردم را از لحاظ حيثيت و حقوق، برابر مي داند. در اصول دوم و هفتم هرگونه تبعيض ردّ و منع شده است. طبق اصل 17 نمي توان كسي را خودسرانه از حق مالكيت محروم كرد. اصل 21: هريك از اتباع حق دارد با تساوي شرايط، به مشاغل عمومي كشور خود نائل آيد. اصل 22 گويد: هركس حق امنيت اجتماعي دارد و مجاز به فعاليت هاي اقتصادي، فرهنگي و اجتماعي است كه لازمه رشد و نمو شخصيت او است. اصل 23 صراحت دارد كه هركس حق دارد كار كند و كار خودرا آزادانه انتخاب كند و شرايط منصفانه و رضايتبخش براي كار داشته باشد. اصل سوم حق زندگي، داشتن آزادي و امنيت شخصي را مورد تاكيد قرارداده است. اصول 18 و 19 آزادي فكر و عقيده و بيان بدون بيم و ترس را يك حق مسلم هر انسان خوانده است. طبق اصل پنجم احدي را نمي توان تحت شكنجه، يا مجازات و يا رفتاري قرارداد كه ظالمانه و يا برخلاف انسانيت و شئون بشري و يا موهن باشد. اصل هشتم از اين قرار است: هر فرد در برابر اعمالي كه حقوق اساسي وي را مورد تجاوز قرار دهد و آن حقوق در قانون اساسي (كشور متبوع) يا قوانین و ضوابط ديگري شناخته شده باشد، حق رجوع به محاكم ملي صالحه را دارد. اصل 12: احدي در زندگي خصوصي، امور خانوادگي، اقامتگاه و مكاتبات خود نبايد مورد مداخله هاي خودسرانه واقع شود و شرافت، شهرت و نامش مورد تعرض قرار گيرد. اصل 13 بازگشت به وطن (کشور زادگاه) را يك حق براي همه افراد دانسته است و اصول دیگر.

1896 - قتل‏ عام خونين ارامنه در امپراتوری عثماني به فرمان امپراتور آن كشور

دولت عثماني از ديرباز مخالف حضور و رشد ارامنه در حيطه حكومتي خود بود و هر از چند گاهي آنان را به طرق مختلف سركوب مي‏نمود. از اين رو، برانداختن ارامنه، يكي از سياست‏هاي دولت عثماني به شمار مي‏رفت چرا كه همواره از شورش و انقلاب آنها در هراس بود. گرچه توافقات قبلي عثماني با انگلستان و ساير دولت‏ها مبني بر تضمين امنيت ارامنه در مقابل كُردها به امضا رسيده بود، اما دولت عثماني به عنوان انجام اصلاحات در ايالات ارمني‏نشين، به حذف و حصر آنها مي‏انديشيد. در سال 1885م، ارامنه انجمني را تشكيل دادند كه هدف از آن، تعليم و بيداري مردم مطرح شد. پنج سال بعد، انجمن ديگري با اهداف تند و عملي شكل گرفت كه آموزش روش استفاده از سلاح نيز در برنامه ‏هاي آن قرار داشت.


از طرف ديگر، روسيه و انگلستان نيز هر كدام ديدگاهي متفاوت نسبت به ارامنه داشتند. اين عوامل باعث شد تا پس از درگيري‏هاي كردها و ارامنه دولت عثماني از سال 1894م، با اجير كردن كردهاي عثماني دست به كشتار وسيع ارامنه زده و آنان را قتل‏عام نمايد. در يك مورد از اين قتل‏عام‏ها كه از 26 اوت همان سال آغاز شد، هفت هزار ارمني كشته شدند. هم‏چنين در اين راستا، طي سال‏هاي 1894م تا 1896م بيش از 200 هزار تن از ارامنه به مقتضيات سياست براندازي ارامنه كه در برنامه كار دولت عثماني بود، قتل عام گرديدند. بهانه ترك‏هاي عثماني براي ارتكاب اين جنايت، كمك ارامنه به يوناني‏ها در شورش عليه عثماني بود.

1929 - افتتاح راه آهن سراسری ايران

اولين راه آهن ايران در حدود سال 1267 ش بين تهران و شهر ري به طول هشت كيلومتر توسط يك شركت بلژيكي به دستور رضا شاه پهلوی احداث شد. در ساليان بعد نيز در نقاطي از كشور خطوط آهن نصب گرديد. اما اين ميزان راه آهن پاسخ گوي نيازهاي كشور پهناوري همچون ايران نبود. تا اين كه ساختمان راه آهن سراسري ايران در 23 مهر سال 1306 ش آغاز گرديد و در سوم شهريور سال 1317 به بهره‏برداري رسيد. طول راه آهن سراسري ايران در سال 1317 ش، 1392 كيلومتر بود كه بندر امام خميني(ره) (شاهپور سابق) را در جنوب از طريق اهواز، دزفول، اراك، قم، تهران، گرمسار، فيروزكوه، قائم‏شهر و بهشهر به بندر تركمن در شمال متصل مي‏كرد. طول خطوط آهن كشور در مرداد 1367 در حدود ده هزار كيلومتر بوده است.


رضا شاه و ولیعهدش در افتتاحیه راه آهن ایران
1979 - كناره گيري جمشيد آموزگار از نخست وزيري

چهارم شهريور 1357 ـ روزي كه در بيشتر شهرها از جمله تهران تظاهرات ناراضیان درجریان بود و در قم، آبادان و تبريز تلفات داشت، شايعه كناره گيري جمشيد آموزگار قوت گرفته بود و روزنامه اطلاعات در اين روز كه هنوز آموزگار نخست وزير بود، به دلايلي! به بهانه تغيير قريب الوقوع نخست وزير، شماره فوق العاده منتشر ساخت.


جمشيد آموزگار
آموزگار روز بعد در جلسه شوراي وزيران خود كه آخرين جلسه آن بود موضوع كناره گيري اش را مطرح ساخت و ساعتي بعد با استعفا نامه اش عازم كاخ شاه شد و شاه پس از پذيرفتن استعفاي آموزگار، جعفر شريف امامي را كه در سراسر سلطنت پهلوي دوم مقام دولتي مهم از جمله وزارت و نخست وزيري داشت مامور تشكيل كابينه تازه كرد.


جعفر شريف امامي
شريف امامي عضو باشگاه ايران بود كه بيشتر اعضاي آن از فراماسيونرها (انگلوفيل) بودند. بررسي تاريخي ملاقاتهاي شريف امامي در چهار روز اول شهريور ماه 1357 (روزهاي پيش از كناره گيري آموزگار) با دیپلماتهای خارجی، ماهيت ماموريت اورا روشن مي سازد و شناخت روشني از رجال ايران آن زمان را به دست مي دهد. گفته شده است که در آن ملاقاتها، شریف امامی تلاش کرد تا نظر دولت آمریکارا به اعلام حکومت نظامی در تهران جلب کند!. مفسران وقت نوشته بودند که شاه با انتصاب شریف امامی تسلیم نظر دولت لندن شده بود.

2008 - بمباران روستاي عزيزآباد هرات توسط «ناتو» و مرگ بيش از 90 تاجيك

جمعه 22 آگوست 2008 در يك حمله هوايي «ناتو»، بيش از 90 غيرنظامي و روستانشين افغان در عزيزآباد واقع در منطقه هرات (نه چندان دور از مرز ايران) كشته شدند و خانه هاي ساخته شده از خشت خام (خشت و گلي) آنان ويران شد. سخنگويان «ناتو» در افغانستان گفته بودند كه نيروهاي طالبان را مورد حمله قرارداده بودند!.

درپي اين حمله، مردم منطقه برضد نظاميان چند مليّتي «ناتو» دست به تظاهرات زدند و اين تظاهرات را آنقدر ادامه دادند و دولت كابل را تهديد كردند كه مجبور شد دو فرمانده محلي را بركنار كند. باوجود اين تلفات سنگين غيرنظاميان، حملات نظامي «ناتو» از اين دست بعد از آگوست 2008 نيز ادامه يافت.

منطقه مورد حمله در آگوست 2008 تاجيك نشين است و دولت لندن در قرن نوزدهم آن را با تهديد و فرستادن ناو توپدار به بوشهر از ايران جدا کرد كه اگر پيوسته به ايران مانده بود مردمش دچار اين همه فقر و دشواري ها نبودند.


تصاوير بالا خرابي خانه هاي روستانشينان عزيزآباد، كندن گور براي مقتولين و تظاهرات مردم محل برضد «ناتو» را نشان مي دهد.
2008 - سقوط هواپیمای پیشکک - تهران

25 آگوست 2008 يك جت مسافربر 29 ساله (ساخت سال 1979) از نوع بوئينگ 737 كه با 90 سرنشين از بيشكك Bishkek (پايتخت قرقيزستان) عازم تهران بود در حاشيه فرودگاه اين شهر سرنگون شد، 68 تن از سرنشينان آن كشته و بقيه مجروح شدند. تنها زخم سه تن از مجروحان سطحي گزارش شده بود. علت سانحه، نقص فني هواپيما اعلام شده بود. خلبان پس از برخاستن هواپيما از فرودگاه متوجه اين نقص شده بود و قصد بازگشت به فرودگاه را كرده بود كه هواپيما در ده كيلومتري فرودگاه و از ارتفاع هزارمتري سقوط كرد و آتش گرفت. مقامات مربوط براي نجات سرنشينان كه 90 تن و ازجمله اعضاي يك تيم بسكتبال جوانان قرقيز و دو عضو شوراي شهر بيشكك بودند از آمريكاييان كه از فرودگاه بيشكك (ماناسManas) بهره برداري نظامي مي كنند استمداد كرده بودند. (آمريكا در رابطه با عمليات نظامي در افغانستان به استفاده نظامي از فرودگاه پايتخت قرقيزستان (يك عضو شوروي سابق) دست زده است.


آنچه كه از بوئينك ساقط شده قرقيزي باقي مانده است و محل سقوط آن روي نقشه

زادروزها

۱۶۷۶ - زادروز رابرت والپول سیاستمدار بریتانیایی، نخستین نخست‌وزیر بریتانیای کبیر
۱۷۴۳ - زادروز آنتوان لاووازیه شیمیدان فرانسوی و بنیان‌گذار علم شیمی مدرن


رابرت والپول
۱۸۸۰ - زادروز گیوم آپولینر شاعرِ فرانسوی
۱۸۸۲ - زادروز جیمز فرانک فیزیکدان آلمانی، برنده جایزه نوبل فیزیک سال ۱۹۲۵


آنتوان لاووازیه
۱۹۱۰ - زادروز مادر ترزا راهبه کاتولیک آلبانیایی‌تبار، بنیانگذار «انجمن ماموران امور خیریه» در هند و برنده جایزه صلح نوبل
۱۳۱۳ - زادروز محمد اسماعیلی، نوازندهٔ تنبک ایرانی


جیمز فرانک
۱۳۳۹ - زادروز اکبر عبدی، بازیگر سینما و تلویزیون ایران


مرتضی ممیز
۱۹۳۶ - زادروز مرتضی ممیز طراح گرافیست و تصویرگر ایرانی


مادر ترزا
۱۹۸۰ - زادروز کریس پاین بازیگر آمریکایی


اکبر عبدی
درگذشت‌ها

۱۷۲۳ - درگذشت آنتونی فان لیوونهوک دانشمند هلندی، کاشف میکروب
۱۸۵۰ - درگذشت لوئی فیلیپ پادشاه فرانسه از سال ۱۸۳۰ تا ۱۸۴۸


آنتونی فان لیوونهوک
۱۹۱۰ - درگذشت ویلیام جیمز فیلسوف آمریکایی، بنیانگذار مکتب پراگماتیسم
۱۹۷۴ - درگذشت چارلز لیندبرگ هوانورد آمریکایی


ویلیام جیمز
۱۹۷۹ - درگذشت میکا والتاری نویسنده و مترجم فنلاندی
۱۹۹۸ - درگذشت فردریک رینز فیزیکدان آمریکایی، برنده جایزه نوبل فیزیک سال ۱۹۹۵


مهدی اخوان ثالث
۱۳۶۹ - درگذشت مهدی اخوان ثالث، شاعر و موسیقی‌پژوه ایرانی
۱۳۵۰ - درگذشت علی‌اکبر فیاض، استاد ادبیات فارسی و مصحح تاریخ بیهقی


میکا والتاری
۱۳۸۸ - درگذشت همایون صنعتی‌زاده، کارآفرین، نویسنده، مترجم، ناشر ایرانی


همایون صنعتی‌زاده
*****
منابع:

-پايگاه نوشيروان کيهاني زاده
-ویکی پدیای فارسی
-صفحه امروز در تاریخ در توئیتر
-راسخون

 

5شهریور،27اگوست

1071 - آلپ ارسلان، رومانوس ديوژنس امپراتور روم شرقي آزاد کرد

آلپ ارسلان سلجوقي 27 آگوست 1071 و يک روز پس از پيروزي بر امپراتوري روم شرقي و اسيرکردن رومانوس ديوژنس تصميم گرفت که اورا رهاسازد. برخي از مورخان نوشته اند: " پس از اينکه رومانوس امپراتور روم شرقي را به حضور آلپ ارسلان آوردند از او پرسيد که اگر نتيجه جنگ معکوس بود و وي اسير روميان (دولت بيزانس) شده بود چه مي کرد و رومانوس پاسخ داده بود شمارا مي کشتم. آلپ ارسلان در برابر اين جواب گفته بود که من بالعکس، و تصميم گرفته ام که شمارا آزاد کنم و برويد و باقيمانده قلمرو خودرا اداره کنيد و ....".

26 آگوست 1071 ميلادي ارتش آلپ ارسلان سلجوقي در ملازگرد Melazgerd (به زبان ارمني: منزيكرت) در شرق آناتولي و شمال درياچه وان كه در آن زمان ارمني نشين بود ارتش روم شرقي را شكست داد و با اين رويداد، يك دوران تاريخي 848 كه تا پايان جنگ جهاني اول ادامه يافت آغاز شد. در نبرد ملازگرد، رومانوس ديوژنس R.Diogenes امپراتور روم شرقي نيز به اسارت آلپ ارسلان درآمده بود. سلجوقيان در سال 1054 ميلادي تلاش كرده بودند كه ملازگرد را تصرف كنند ولي شكست خورده بودند.



رومانوس ديوژنس زیر پای آلپ ارسلانمورخان کارشناس تحولات قرون وسطی شکست بیزانس (روم شرقي) در نبرد ملازگرد را آغاز پایان اين امپراتوری نوشته اند (که در سال 1453 به دست محمد دوم از نوه زادگان عثمان از يک طايفه ترکان غُز از میان رفت). به نوشته این مورخان، نبرد ملازگرد دولت روم شرقی (قسطنطنیه) را مقروض و ورشکست کرد و این وضعیت پیامدهای اجتماعی و سیاسی متعدد داشت و با تضعیف مرزبانی روم شرقی دسته های مهاجر و عمدتا اقوام ترکیک، بلغارها، بقایای هونها و ... که در سده های قبل از جنوب غربی سیبری به غرب وارد شده بودند به قلمرو آن نفوذ کردند و .... ورود مغولها به شمال شرقی ایران و جنوب روسيه تا درياي سياه در قرن سیزدهم سبب شد که چند طایفه دیگر از ترکان غز (اوغوز) که سلجوقیان از این دسته بودند به آناتولی بروند و متحد حکمرانان سلجوقی این منطقه شوند که هرکدام به نام «غازی» برناحیه ای حکومت داشتند. «ارطغرل» یکی از سرکردگان غُز بود که با 400 مرد مسلح و گويا از ایران به آناتولی رفته بود و ناحیه کوچکی در جنوب مرمره را به دست آورده بود. پسر او عثمان که بر وسعت ناحیه متصرفی افزود دودمان عثمانی (1299 ـ 1923) را بوجود آورد که پس از انهدام دولت بیزانس امپراتوری بزرگی را در آسیای غربی، آفریقای شمالی و اروپای جنوبی بوجود آوردند و تا وین (پایتخت اتریش) پیش رفتند و خودرا جانشین خلیفه اسلام اعلام کردند. اين امپراتوري که با اروپاييان و نيز ايران درگيري هاي متعدد داشت در جريان جنگ جهاني اول متحد آلمان شد و شکست خورد و ازميان رفت که جمهوري ترکيه در آناتولي و گوشه کوچکي از اروپا برجايش نشسته و زبان ترکي و تمدن و فرهنگ خودرا حفظ کرده است.

244 - روز بزرگداشت و تولد "محمد بن زكرياي رازي" دانشمند نامدار جهان اسلام

محمد بن زكرياي رازي در سال 251 هجري قمري در شهر ري متولد شد. در اوان جواني به فراگيري علم كيميا و شيمي پرداخت و در اثر بخار و دود ناشي از زرگري، چشم‏هايش وَرَم كرد و براي معالجه، نزد طبيبي رفت. آن طبيب پانصد اشرفي طلا به عنوان حق معالجه از او گرفت و به رازي گفت: كيميا همين است نه عمليات تو. محمد بن زكريا، از آن پس ترك كيمياگري كرد و در سن چهل‏سالگي به تحصيل طب پرداخت تا آن‏كه مرجع تمامي اطباي زمان خود شد. شهرت او در ميان همگان به حدي رسيد كه عَرَب‏ها او را طبيب المسلمين و به مناسبت اين‏كه كتاب‏هاي او به زبان عربي است، جالينوس العَرَب، خوانده‏اند. رازي بعدها به سرپرستي بيمارستان‏هاي معروف عصر خود از قبيل بيمارستان بغداد و ري برگزيده شد.


رازی
همچنين كشف الكل از جمله نتايج تحقيقات او در كيميا بوده است. براي محمد بن زكرياي رازي، 56 كتاب در طب، 33 كتاب در علوم طبيعي، 17 كتاب در فلسفه، 14 كتاب در الهيات، 22 كتاب در كيميا و ده‏ها اثر ديگر در علوم مختلف ذكر كرده‏اند كه تا 184 عنوان بر شمرده شده است. سرانجام اين دانشمند بزرگ مسلمان در 60 سالگي جان به جان آفرين تسليم كرد و در ري مدفون گشت. سالروز تولد اين پزشك شهير مسلمان و ايراني، برابر با پنجم شهريور، در جمهوري اسلامي ايران به عنوان روز بزرگداشت اين شخصيت برجسته علمي نامگذاري شده است.


1387 - تصرف اصفهان به دست تيمور لنگ و قتل عام اصفهاني ها

از تصرف اصفهان توسط نيروهاي امير تيمور گوركان (تيمور لنگ) و قتل عام مردم آن و ساختن مخروطهاي ده متري از كله هاي مقتولين 621 سال مي گذرد. اصفهان در 27 آگوست سال 1387 ميلادي، پس از يك مقاومت چشمگير به دست تيموريان افتاد. مورخان قتل عام اصفهاني ها به تصميم امير تيمور را متفاوت از قتل عام و كور كردن كرماني ها به دستور آغامحمدخان قاجار كه هر دو از نژاد مغول بودند دانسته اند؛ تيمور يك مهاجم خارجي بود ولي آغامحمدخان ادعاي ايراني بودن و حكمراني بر ايران را داشت!.


امير تيمور
امير تيمور در همين سال، شيراز را هم متصرف شد. تيمور از قبيله مغولي "بارلاس" بود. اين قبيله در زمان چنگيز خان به "سين كيانگ و اويغورستان امروز" كوچ كرده بود و تيمور در فرارود (ماوراء النهر) متولد شده بود. وي با اين كه سواد كافي نداشت، علاقه مند به فلاسفه، اديبان، معماري و بازي شطرنج بود. امير تيمور در سال 1393 بغداد و در سال 1398 دهلي را تصرف كرد و در جنگ آنكارا، ايلدرم بايزيد سلطان عثماني را به اسارت گرفت و تا زمان مرگ در قفس آهنين قرارداد. اروپاييان اقوام مغولي را تاتار مي خوانند و به همين لحاظ، مورخان غرب تيموريان را در رديف تاتارها قرار داده اند. تيمور كه سه بار به ايران لشكر كشيد و در 69 سالگي در سال 1405 ميلادي درگذشت در طول سي و پنج سال، مناطقي از مرز غربي چين تا مديترانه را تصرف كرده بود. او سمرقند را پايتخت قرارداد كه با اين استناد، ازبكها وي را موسس كشور خود مي پندارند.

1813 - ناپلئون بناپارت با 130 هزار سرباز فرانسوي ارتش 200 هزار نفري متحدين، مركب از آلمان، اتريش و روسيه را در درسدن Dresden آلمان تار و مار كرد و نابغه نظامي خوانده شد.


1945 - اشغال نظامي ژاپن توسط آمریکا

نخستين واحدهاي نظامي آمريكا 27 آگوست 1945 وارد خاك ژاپن شدند . دولت ژاپن درپي بمباران اتمي هيروشيما و ناگاساکي اعلام کرده بود که آماده تسليم شدن است و 15 آگوست رئيس جمهوري آمريکا با قبول تسليم ژاپن پايان جنگ دوم جهاني در همه جبهه ها را اعلام داشته بود. کار اشغال نظامي ژاپن كه در ميدان جنگ شكست نخورده بود پس از ورود نظاميان آمريکايي به آن کشور آعاز شد. قرارداد تسليم ژاپن دوم سپتامبر 1945 در عرشه ناو ميسوري درخليج توکيو طي مراسمي به امضاي مقامات ژاپني و متفقين رسيد. سپس دستگيري و بازجويي و محاكمه و سپس اعدام برخي مسئولان ژاپني صورت گرفت. مقامات آمريکايي به رياست ژنرال مک آرتور در طول اشغال نظامي ژاپن براي اين کشور يك قانون اساسي نوشتند كه هنوز اجرا مي شود.


مقامات ژاپني در عرشه ناو ميسوري ، اندكي پيش از امضاي قرارداد تسليم
ژاپن که همواره در جستجوي منافع خويش بوده در آغاز جنگ جهاني اول که به دوستي انگلستان نياز داشت به آلمان اعلان جنگ داد ولي چون به خاطر تصرف نواحي شمال شرقي چين «متجاوز» اعلام شده بود در آغاز جنگ جهاني دوم با آلمان متحد شد و اين بار به نام اخراج غرب استعمارگر از آسيا و منطقه اقيانوس آرام و با اين شعار وارد نبرد شد. پس از جنگ دوم که نياز به تجديد حيات داشت برتري آمريکا را پذيرفت وبه اين سياست، بي چون و چرا ادامه مي دهد. ژاپن با چين و روسيه اختلاف ارضي دارد. ژاپن که با آمريکا قرارداد امنيت مشترک دارد همچنين گرفتار رقابت اقتصادي با چين است که هر دو نياز به مواد خام و بازار فروش دارند. ژاپن ميان دو جنگ جهاني، بخش هايي از چين را اشغال نظامي کرد و در برخي شهرها قتل عام به راه انداخت و پيش از آن ـ زماني که انقلاب بلشويکي روسيه نوزادي بيش نبود با استفاده از ضعف نظامي اين کشور برخي از نقاط سيبري شرقي را با فرستادن نيرو اشغال کرده بود و براي پنج سال اين مناطق را در اشغال داشت و با اين حساب است که برخي از مورخان مقامات ژاپني را فرصت طلبان بين المللي خوانده اند. ژاپن در دهه يکم قرن بيستم در يک جنگ دريايي روسيه را شکست داده و در شرق اين کشور نيرو پياده کرده بود که همين وضعيت دولت روسيه را تضعيف و شورش و انقلاب به راه انداخت و سرانجام نظام تزاري روسيه بر اثر همين بپاخيزي ها از ميان رفت.

1359 - اعلام ملي شدن كليه معادن كشور

تا پيش از پيروزي انقلاب اسلامي، برخي از معادن كشور توسط بخش خصوصي اداره مي‏شد يا امتياز آن در انحصار بيگانگان قرار داشت. با پيروزي انقلاب و تدوين قانون اساسي، كليه معادن كشور ملي اعلام شده و مطرح گرديد كه تحت هيچ عنوان به مالكيت بخش خصوصي تعلق نمي‏گيرند. به موجب اين قانون، حق اجازه بهره‏برداري از معادن تنها در صلاحيت دولت قرار دارد و از سوي دولت به برخي بخش‏هاي دولتي نظير استانداري‏ها واگذار مي‏گردد، هر چند بخش خصوصي مي‏تواند به عنوان مقاطعه‏كار در عمليات اكتشاف معادن شركت نمايد و با دولت قرارداد منعقد كند.

زادروزها

۸۶۵ - زادروز محمد زکریای رازی فیلسوف، شیمی‌دان و پزشک نامدار ایرانی
۱۷۷۰ - زادروز گئورگ ویلهلم فریدریش هگل فیلسوف آلمانی مکتب ایدئالیسم


گئورگ ویلهلم فریدریش هگل
۱۱۶۸ - زادروز عباس میرزا، یکی از شاهزادگان قاجار، فرزند فتحعلی شاه و ولیعهد ایران و والی آذربایجان
۱۸۶۵ - زادروز چارلز گیتس دویز سیاستمدار اهل آمریکا ، سی‌امین معاون رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا، برنده جایزه صلح نوبل ۱۹۲۵


عباس میرزا
۱۸۹۰ - زادروز من ری هنرمند آمریکایی ، از توسعه دهندگان مهم دو جنبش دادا و سورئالیست
۱۹۰۸ - زادروز لیندون بی. جانسون سی و ششمین رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا


لیندون بی. جانسون
۱۳۰۹ - زادروز غلامرضا تختی، کشتی‌گیر نامی ایران
۱۳۲۰ - زادروز آندرانیک آساطوریان، مشهور به آندرانیک؛ آهنگساز و تنظیم‌کننده موسیقی پاپ ایرانی


غلامرضا تختی
۱۹۷۷ - زادروز دکو فوتبالیست پرتغالی


آندرانیک آساطوریان
درگذشت‌ها

۱۵۹۰ - درگذشت سیکتوس پنجم از پاپهای کلیسای کاتولیک رم
۱۶۳۵ - درگذشت لوپه د وگا نمایشنامه نویس و شاعر اسپانیایی


لوپه د وگا
۱۹۵۰ - درگذشت چزاره پاوزه رمان نویس ، شاعر، مترجم و منتقد ادبی اهل ایتالیا
۱۹۵۸ - درگذشت ارنست ارلاندو لارنس فیزیک‌دان آمریکایی ، مخترع سیکلوترون ، برنده جایزه نوبل فیزیک


ارنست ارلاندو لارنس
۱۹۶۵ - درگذشت لوکوربوزیه معمار، طراح ، شهرساز، نویسنده و نقاش سوئیسی
۱۹۷۵ - درگذشت هایله سلاسی آخرین امپراتور اتیوپی و آخرین شاه افریقا


هایله سلاسی
۱۳۸۶ - درگذشت مارکو گریگوریان، نقاش، هنرشناس و بازیگر ایرانی - ارمنی


مارکو گریگوریان
*****
منابع:

-پايگاه نوشيروان کيهاني زاده
-ویکی پدیای فارسی
-صفحه امروز در تاریخ در توئیتر
-راسخون

 

امروز 7 شهریور برابر با 29 آگوست تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

رویداد ها:

سال 500 پيش از ميلاد - ميترائيسم در ايران نماد مهرورزي و دوستي و دانايي شد

محاسبات تقويمي تازه بر پايه نوشته هاي يونانيان و روميان عهد باستان نشان مي دهد كه آگوست سال 500 پيش از ميلاد – دوران پادشاهي داريوش بزرگ – و به احتمال زیاد 29 آن ماه، ميترا [در زبانهاي اروپايي میثرا] از سوي دربار هخامنشي پس از مشورت با روحانيون آيين زرتشت، به عنوان مظهر (سمبل) نور (آفتاب)، مهر و دانايي رسميت يافت.

ميترا كه اينك نام صدها هزار زن در سراسر جهان است، هزاران سال پيش، از خدايان آرين هاي جنوبي بود كه پس از پيدايش آيين زرتشت و رسميت يافتن آن، از قرن ششم پيش از ميلاد مقام خدايي را از دست داد كه با مصوبه آگوست سال 500 پيش از ميلاد نماد مهرورزي، محبت، صميميت و دوستي شد و قرار شد اين صفات كه تا آن زمان اختصاص به ايرانيان داشت، جهاني شوند. به علاوه هر سال در روز مهر از ماه مهر (جشن مهرگان) تدابيري بكار گرفته شود (مثلا سخنراني و اندرز گفتن) تا مهر و دوستي و نور و دانايي در دلها تقويت شود و نهال مهرورزي پرورش يابد و پندار بد، دشمني ورزيدن و ظلمت نهي گردد. و از اين زمان بود كه انتخاب نام ميترا براي افراد، عمومي و عادي شده است كه پس از گذشت قرون و اعصار، ميترا در مواردی هم به "مهري – مهربانو" و ميتراداد به مهرداد تبديل شده است.


هخامنشيان از ميترائيسم كه آيين زرتشت جاي آن را گرفته بود برداشت ديگري هم كردند و آن، جهاني كردن اين برداشت به عنوان يك عامل مبارزه دروني با شيطان، ناداني، بدي ها، تاريكي و ستم بود. تا به اين وسيله مردم از جنگ و خونريزي بيزار شوند و مسائل راه حل انساني به دست آورد و به تدريج اين نوع ميترائيسم را در آسياي غربي و اروپا ترويج و گسترش دادند به گونه اي كه مكتب رومي ها و به ويژه ايلريها (مردم ساكن يوگوسلاوي) قرار گرفت و تا زماني كه مسيحيت خود را با آن هماهنگ نكرد موفق نشد در قلمرو روم پذيرفته شود و گسترش يابد.

واژه هاي مهر به مفهوم محبت، مهربان، نامهربان، مهرباني كردن و نظاير آن از همان زمان واختصاصا ميان ايرانيان باقي مانده است و به همين دليل هنوز ايرانيان در سراسر جهان خود را مهربانتر از ساير ملل مي دانند و به مهربان بودن شهرت يافته اند.

1533 - قتل امپراتور اينكاها و از بین رفتن این امپراتوری کهن

29 آگوست 1533 ميلادي «فرانسيسكو پيزارو» كه از سوي دولت اسپانيا ماموريت تصرف اراضي امريكاي جنوبي و انتقال طلاي آنجا را به اسپانيا داشت پس از دستگيري كردن آتاهوالپا Atahualpa امپراتور اينكاها و گرفتن خزانه طلاي او كه اسپانيا را ثروتمند كرد وي را برخلاف وعده اي كه داده بود به قتل رساند.


آتاهوالپا
پيزارو با 150 سرباز از جمله 62 سوار و دو توپ عازم شهر كوسكو Cusco پايتخت امپراتوري اينكا (واقع در کشور پرو Peru) شده بود. حال آن كه اين امپراتوري دهها هزار سرباز داشت، ولي فاقد دو چيز بود، يكي دروغ گفتن و ديگري اسلحه آتشين. پيزارو پس از رسيدن به كوسكو؛ بر فراز تپه اي مستقر شد و دو توپ خود را زير شاخه هاي بريده شده درخت پنهان كرد و از امپراتور خواست كه با هم مذاكره كنند و پيام داد كه اين مذاكره درباره تشويق قوم اينكا به مسيحي شدن است و قصد تصرف جايي را ندارد، زيرا نيروهاي او كم و خسته راه هستند. امپراتور فريب خورد و با هفت هزار تن از سربازان خود و سران كشورش به ديدار پيزارو رفت. هنگامي كه اين عده به تيررس توپها رسيدند زير آتش قرار گرفتند. بيشتر اين عده كشته شدند و امپراتور اسير شد. پيزارو قول داد كه اگر مخزن طلايش را به او نشان دهد آزاد خواهد شد كه فريب خورد و چنين كرد. پيزارو پس از تصاحب طلاها دستور داد كه امپراتور را گردن زدند و مردم اينكا كه از آتش توپ و تفنگ و ديدن سوار نظام و سرباز زره پوشيده ترسيده بودند تسليم شدند و سرزمين و استقلال و آزادي خود را از دست دادند. باستان شناسان كه سرگرم بيرون آوردن اشياء، ساختمانها و مردگان اينكاها از دل خاك هستند از پيشرفت تمدن آنان متعجب شده اند. اين قوم مردگان خود را پس از موميايي كردن دفن مي كرد.

1831 - القای الکترومغناطیسی توسط مایکل فارادی شیمیدان انگلیسی، کشف شد.


مایکل فارادی
1842 - جنگ انگلستان و چين معروف به جنگ تَریاک

29 آگوست 1842 جنگ چين و انگلستان معروف به «جنگ اول ترياک» با امضاي قرارداد نانژينگ پايان يافت. اين جنگ به پيروزي انگلستان و از دست رفتن هنگ كنگ چين و بازشدن درهاي چين به روي بازرگانان انگليسي انجاميد. طبق اين قرارداد، دولت چين پذيرفت كه بنادر چين ـ از كانتون تا شانگهاي ـ به روي كشتي هاي قدرت هاي بزرگ باز باشد و تعرفه هاي گمركي تجار انگليسي ثابت بماند، انگليسي ها از حق محاكمه كنسولي برخوردار باشند و دولت چين بابت غرامت جنگ 21 ميليون اونس نقره به دولت انگلستان بدهد. اين قرارداد در عرشه ناو انگليسي «كورن واليس» در آبهاي نانژينگ امضا شد. انگلستان سالها بود كه ترياك محصول هند را به چين صادر مي كرد و چينيان با مصرف اين ترياك ارزان معتاد شده بودند. سالها بعد، دسته اي از چينيان ميهندوست با تشويق دولت چين به كشتي هاي باري انگلستان حمله بردند و صندوقهاي ترياك را به دريا ريختند كه اين امر بهانه جنگي شد كه مورخان بر آن نام جنگ اول ترياك نهاده اند. به اين مناسبت نگاه كوتاهي به تاريخچه ترياك بيافكنيم:

بوته ترياك به دليل سازش با هر آب و زميني از قديم الايام در اطراف درياي مديترانه به صورت خود رو به دست مي آمد و به علت داشتن گلهاي زيبا، به تدريج به دست انسان كشت شد. نخست مصريان قديم، سپس ساكنان آسياي صغير (تركيه) و آنگاه يونانيان و بعد از آنها روميان با اين ماده (بوته ترياك و شيره آن) آشنا شدند. بقراط كه آن را Opium مي ناميد براي درمان بيماريها آن را تجويز مي كرد. در كتابخانه ي "آجر نبشته" آشور بانيپال (2700 سال پيش) از آن به عنوان داروي مسكن نام برده شده است. اسكندر مقدوني آن را با خود از يونان به ايران آورد تا در صورت بيمار شدن سربازانش به آنها بخوراند و سپس آن را در شرق افغانستان (آن زمان آريانا يعني سرزمين آرين ها خوانده مي شد) كشت كرد. عربها كه در گسترش آن در آسياي جنوبي سهيم هستند، آن را داروي رفع سردرد مي پنداشتند. رازي نخستين شيميداني بود كه هزار سال پيش خواص شيميائي ترياك را شناخت و آن را افيون Afiyun (واژه شكسته شده Opium) خواند. سپس ابن سينا در آزمايشگاه خود در اصفهان روي اين ماده تجربه فراوان كرد و به اعتياد آور بودن آن پي برد و توصيه كرد كه فقط براي رفع تسكين درد، درمان اسهال و اسهال خوني و چشم درد به طور موقت و مقطوع از آن استفاده شود. احتمالا از همين زمان اين ماده ترياك Teriac (داروي مسكن) خوانده شده است. در آن زمان براي رفع تسكين درد شيره آن را به مقدار كم با عسل مي خوردند. مصرف ترياك به ميزان محدود بود زيرا خوردن زياد آن باعث مرگ مي شد. مغولها و تيموريان (تاتارها) اولين قومي بودند كه از ترياك به عنوان ماده مخدر استفاده كردند. آنها اين ماده را به سربازان خود مي خوراندند تا در ميدان جنگ از كشتن و كشته شدن نهراسند و فرار نكنند. استفاده از ترياك به عنوان ماده مخدر از قرن شانزدهم به تدريج معمول شد. انگليسي ها پس از تصرف هند و دست يافتن به مزارع خشخاش اين كشور به تجارت ترياك به كشورهاي ديگر مخصوصا چين دست زدند كه به دو جنگ معروف به ترياك در قرن 19 انجاميد. احتمالا تشويق ايرانيان به كشيدن ترياك مربوط به همين دوره است. در قرن 20، علي رغم ممنوعيت اين ماده از سوي جامعه ملل (سابق) و سازمان ملل كشت ترياك در چند نقطه از جمله افغانستان و مثلث طلايي، و مصرف آن و مشتقاتش از جمله هروئين ادامه دارد.


تصويري كه در نيمه قرن 19 از جنك ترياك انگلستان و چين ترسيم كرده اند
1949 - آزمايشِ پنهانی اولين بمب هسته ‏اي اتحاد جماهير شوروی

چهار سال پس از بمباران هسته‏اي هيروشيما و ناكازاكي توسط امريكا، با آزمايش نخستين بمب هسته‏اي شوروي در 29 اوت 1949م، سلاح هسته‏اي از انحصار امريكا خارج شد و ميان امريكا و شوروي توازني به وجود آمد كه توازن وحشت نام گرفت. در اين وضعيت، هر طرف به دليل هراس از حمله اتميِ طرف ديگر، از به كارگيري سلاح هسته‏اي خودداري مي‏كرد. از آن پس امريكا و شوروي به جنگ تبليغاتي عليه يك‏ديگر روي آوردند كه ميانِ دو بلوك شرق و غرب ادامه داشت. اگر چه با اضمحلال اتحاد جماهير شوروي، تهديد سلاح هسته‏اي كاهش يافت اما هنوز اين تهديد به ويژه از جانب دولت‏هايي هم‏چون امريكا و رژيم صهيونيستي، عليه كشورهاي مستقل و مخالف با سياست‏هاي توسعه طلبانه آن‏ها، ادامه دارد.


2005 - توفان کاترینا و ايجاد ويراني سنگين در آمریکا

29 آگوست 2005 توفان دریایی کاترینا که 23 آگوست در دریای کاراییب به وجود آمده و آبهای گرم خلیج مکزیک بر شدّت آن افزوده بود به شهر بندری نیو ارلینز (نیو ارلئان = نول ارلئان) رسید و تا هشتاد درصد آن را به زیر آب فرو بُرد. با وجود تخلیه شهر و مناطق شمالي خليج مکزيک پیش از رسیدن توفان، در اين مناطق جمعا 1836 تن کشته و 110میلیارد دلار زیان وارد آمد.

نيو ارلئان که در 1718 به دست فرانسویان و با معماری فرانسه ساخته شده است در آگوست 2005 یک میلیون و پانصد هزار تَن جمعیت داشت که این جمعیت به کمتر از یک سوم رسید و در سال 2011 کمی بیش از چهارصد هزار تَن بود. دولت فرانسه در سال 1803 نیو ارلئان و همه متصرفات خود در ایالات متحده امروز را به دولت واشینگتن فروخت ولی فرهنگ فرانسوی و نام های فرانسوی شهرها تا حدی در آنجا باقی مانده است.


نیوارلئان زادگاه موسیقی «جاز = جَز» است. ویران شدن بخشي از نیوارلئان در عین حال موارد متعدد از قصور و ضعف های اداری را آشگار ساخت ازجمله در ساخت دیواره ها و موج شکن های رود «می سی سی پی» که از آن شهر می گذرد.

در همين روز در سال 2012 یک توفان دريايي دیگر به نام آيزک که به همان صورت در کارائيب ايجاد و در خليج مکزيک شدت يافته است به سواحل جنوبي ايالات متحده ازجمله شهر بندري نيوارلئان رسيده بود که زیان وارده از آن چشمگیر نبود.

زادروزها

۱۶۳۲ - زادروز جان لاک فیلسوف انگلیسی
۱۷۸۰ - زادروز ژان اگوست دومینیک انگر نقاش نئوکلاسیسیم


جان لاک
۱۸۶۲ - زادروز موریس مترلینک نویسنده، شاعر و فیلسوف بلژیکی، برندهٔ جایزه نوبل ادبیات سال ۱۹۱۱
۱۹۱۵ - زادروز اینگرید برگمن هنرپیشهٔ سوئدی، برندهٔ سه جایزه اسکار


موریس مترلینک
۱۹۳۶ - زادروز جان مک‌کین سیاست‌مدار آمریکایی، سناتور کنونی ایالت آریزونا
۱۹۵۸ - زادروز مایکل جکسون موسیقی‌دان و هنرمند مشهور آمریکایی


مایکل جکسون
۱۹۹۳ - زادروز لیام پین خوانندهٔ عضو گروه وان دایرکشن

درگذشت‌ها

۱۵۳۳ - درگذشت آتاهوالپا سیزدهمین و آخرین امپراتور اینکا در آمریکای جنوبی
۱۷۹۹ - درگذشت پیوس ششم از پاپ‌های کلیسای کاتولیک رم


اینگرید برگمن
۱۹۸۲ - درگذشت اینگرید برگمن هنرپیشهٔ سوئدی، برندهٔ سه جایزه اسکار
۱۹۸۷ - درگذشت لی ماروین بازیگر آمریکایی، برندهٔ جایزه اسکار


لی ماروین
*****
منابع:

-پايگاه نوشيروان کيهاني زاده
-ویکی پدیای فارسی
-صفحه امروز در تاریخ در توئیتر
-راسخون

 

امروز 8 شهریور برابر با 30 آگوست تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

رویداد ها:

سال 30 پيش از ميلاد - روزي که کلئوپاترا خودکشي کرد


كلئوپاترا
كلئوپاترا Cleopatra ملكه يوناني تبار مصر پس از شكست تلاشهايش به منظور به دام انداختن "اوكتاويان" امپراتور روم براي حفظ حكومت يونانيان (جانشينان اسكندر كه خود از اعقاب آنان بود)، سي ام آگوست سال 30 پيش از ميلاد با نيش افعي دست به خودكشي زد. وي قبلا با هدف ادامه حكومت اسكندريان بر مصر، ژوليوس سزار امپراتور روم را به دام عشق خود گرفتار كرده بود و پس از او، ماركوس آنتونيوس را دلبند و شوهر خود ساخته بود كه در جنگي كه ميان اوكتاويان (جانشين ژوليوس سزار) و ماركوس روي داد ماركوس شكست خورد. كلئوپاترا كه تاريخ مصرف ماركوس را پايان يافته ديده بود با نيرنگ وي را وادار به خودكشي كرد تا بتواند اوكتاويان را به دام اندازد كه موفق نشد.

132 ق - قلع و قمع بازماندگان بني ‏اميه توسط بني ‏عباس

پس از قيام ابومسلم خراساني و سرنگوني دولت بني‏اميه، خاندان بني عباس به قدرت رسيدند و به كشتار وسيع امويان دست زدند. اين قتل‏ عام‏ها به حدي رسيد كه ابوالعباس، خليفه‏ ي اول عباسي به سفّاح يعني خونريز شهرت يافت. سفاح تنها دريك جلسه ‏ي مهماني، هفتاد نفر از بزرگان بني‏اميه را احضار كرد و كشت. سپس بر روي نعش آن‏ها سفره انداخت و طعام خورد و نفسي به راحتي كشيد.

1790 - تهيه اولين مداد جهان توسط "نيكولا كِنْتِه" مخترع آلماني

در 30 اوت 1790م نيكولا كِنتِه براي سهولت در نوشتن از نوعي زغال نرم به نام گرافيت استفاده كرد و براي جلوگيري از آلودگي دست به هنگام نوشتن، گرافيت را ميانِ دو قطعه چوب قرار داد. بدين ترتيب مداد اختراع شد. امروزه يكي از انواع مداد كه در نقاشي مورد استفاده قرار مي‏گيرد به نام اين مخترع، به مداد كِنته معروف است.


1521 - بلگراد و بوداپست در دست عثماني

29 آگوست 1521 بلگراد و 29 آگوست سال 1526 بوداپست به تصرف عثماني درآمدند و بارديگر دولت استانبول (قسطنطنيه) كه جانشين دولت روم شرقي شده بود حاكم بر اروپاي جنوبي و مركزي (بالكان و منطقه دانوب) شد و اين وضعيت قرنها باقي ماند. پيشروي عثماني در آن منطقه با فتح كوزوو در سال 1389 آغاز شده بود. بلگراد = بيلگراد = بيوگراد (پايتخت صربستان) در زبان اسلاوها به مفهوم «شهر سفيد» است. اين شهر دو ميليوني از قديمي ترين شهرهاي اروپاست كه قبلا به ترتيب: وينكا، سينگيدونوم و ناندورفهروار Nandoffehervar ناميده مي شد. بلگراد در طول دو هزار و شش سال 54 حمله نظامي را از سر گذرانيده است كه گلوله باران شدن طولاني آن در آغاز جنگ جهاني اول معروف است.


جنگ موهاكس (موهاچ)
بوداپست (پايتخت مجارستان) پس از پيروزي عثماني ها در جنگ موهاكس (موهاچ) به تصرف دولت استانبول درآمد. اين شهر از ادغام شهرهاي بودا Buda (آب) و پشت Pesht (پست) به وجود آمده است. اين دو شهر در پي افزايش جمعيت و گسترش، به صورت يك شهر واحد درآمده اند كه اين شهر بوداپست (بوداپشت) نام گرفته است. مردمان ساكن در صربستان، مجارستان، بلغارستان و مناطق اطراف آنها عمدتا آسيايي هايي هستند كه امپراتوري ايران در طول قرنها مانع مهاجرت آنان به ايران زمين شده و آنان را به اروپا فراري داده بود.
1286 - امضاي معاهده ننگين تقسيم ايران بين روسيه و انگليس

روسيه و انگلستان از سال‏ها قبل رقابت شديدي بر سر منافع خود در ايران داشتند. هر امتيازي كه يكي از اين دو كشور به دست مي‏آورد، ديگري سعي مي‏كرد، مشابه آن را تحصيل كند. اگر دولتمردان ايران به سوي روسيه تمايل مي‏يافتند، انگلستان تلاش مي‏كرد كه آنها را از صحنه خارج سازد و اگر نفوذ انگليس در حكومت ايران گسترش مي‏يافت، روسيه به وسايلي متوسل مي‏شد تا آن وضع را تغيير دهد. علي‏رغم اين همه رقابت و اختلاف، پس از انقلاب مشروطه، ناگهان بين روسيه و انگليس توافقي حاصل مي‏شود كه به موجب آن، ايران به مناطق نفوذ تقسيم مي‏شود. بر اساس قرارداد تقسيم ايران، منطقه مركزي كشور، بي‏طرف اعلام شد. مناطق شمال و قسمتي از غرب ايران، تحت كنترل روسيه قرار گرفت و نواحي جنوبي نيز به منطقه نفوذ انگليس تبديل گرديد. اين قرارداد در حالي امضا شد كه حكومت ايران به علت بي‏كفايتي شاهان قاجار، به قدري تضعيف شده بود كه روسيه و انگليس براي انقعاد اين قرارداد، حتي با دولت ايران نيز مشورت نكردند. اين پيمان كه به قرارداد 1907 مشهور شد خشم مردم ايران را برانگيخت و مجلس شوراي ملي نيز با آن مخالفت كرد. علي‏رغم امتناع مجلس از تصويب اين قرارداد، نيروهاي روس و انگليس، تا پس از انقلاب كمونيستي در شوروي، از ايران خارج نشدند.


1922 - روز عید «ظفر» در ترکیه

ميهندوستان ترک به فرماندهي مصطفي کمال (آتاتورک) نبرد 4 روزه با يونان درDumlupinar را بردند که در منطقه کوتاهيه روي داده بود و آخرين نبرد بزرگ دو نيرو بود. به همين مناسبت سي ام آگوست در جمهوري ترکيه روز پيروزي نامگداري شده و يک روز ملي است. پس از شکست امپراتوری عثمانی در جنگ جهاني اول، يونانيان براي جداساختن مناطق يوناني نشين پيشين آناتولي که ريشه در دوران باستان دارد به اين مناطق نيروي نظامي فرستادند که ترکها و عمدتا «خودجوش» دست به مقاومت طولاني زدند. قدرت هاي وقت در عمل از دعاوي يونانيان حمايت مي کردند. اگر مقاومت آن زمان ترکها نبود اينک کشوري به نام جمهوري ترکيه وجود نداشت.


1953 - تعیین جایزه برای نشان دادن مخفیگاه دکتر مهدی آذر، دکتر فاطمی و ملک اسماعیلی

هشتم شهریور 1332 (30 آگوست 1953) و 11 روز پس از براندازی 28 امرداد آن سال، فرمانداری نظامی تهران با صدور اعلامیه ای که به مدت دو روز و هر روز چندبار از رادیو ایران پخش شد از کسانی که از مخفیگاه ملک اسماعیلی معاون سابق دکتر مصدق، دکتر حسین فاطمی وزیر امورخارجه کابینه او، دکتر مهدی آذر ناسیونالیست بنام و وزیر فرهنگ، مهندس حقشناس وزیر راه سابق و چند تن دیگر از جمله خلیل ملکی رئیس جنبش معروف به نیروی سوم اطلاع دارند خواست که جریان را به آن سازمان اطلاع دهند. در این اعلامیه آمده بود که این مقامات از ظهر روز 28 امرداد خودرا پنهان کرده اند و تلاش ماموران برای یافتن آنان به جایی نرسیده است. در پایان دومین روز پخش اعلامیه که به اعلامیه شماره 14 معروف شده بود از رادیو، دو سطر بر آن اضافه شده بود و آن اینکه یابندگان این مقامات نه تنها از مزایای ویژه برخوردار خواهند شد بلکه پاداش نقدی هم دریافت خواهند کرد. مبلغ پاداش اعلام نشده بود. باوجود این، هیچکس حاضر به دادن نشانی این مقامات سابق که از محبوبیت خاص نزد مردم برخوردار بودند نشد. دکتر فاطمی که بعدا دستگیر و اعدام شد ظهر روز 28 امرداد از خانه دکتر مصدق واقع در خیابان کاخ (فلسطین کنونی) که درعین حال محل کار نخست وزیر بود خارج شده بود.


دکتر مهدي آذر
1360 - شهادت مظلومانه "رجايي" و "باهنر"

پس از عزل بني صدر از رياست جمهوري، دشمنان انقلاب، با از ميان بردن مسؤولين نظام قصد براندازي حكومت اسلامي را در سر مي‏پروراندند. در اين راستا، فاجعه هفتم تير سال 60 و شهادت آيت‏اللَّه بهشتي و 72 تن از ياران انقلاب، ثمره تصميم شيطاني استكبار جهاني و دشمنان جمهوري اسلامي بود. پس از آن، گرچه عكس العمل سريع، قاطع و انقلابي حضرت امام خميني(ره)، هرگونه ابتكار عمل را از دشمنان سلب نمود ولي كار به زعم دشمنان هنوز به اتمام نرسيده بود و طرح نابودي مسوولان طراز اول مملكت، در رأس فعاليت آنها قرار داشت. بدين ترتيب واقعه هشتم شهريور همان سال به وقوع پيوست و رييس جمهور محبوب، محمد علي رجايي و نخست وزير متفكر و دانشمندش، حجت الاسلام دكتر محمد جواد باهنر در انفجار دفتر نخست وزيري به درجه رفيع شهادت نائل آمدند. شهيد رجايي پس از پيروزي انقلاب، مسؤوليت وزارت آموزش و پرورش را به عهده گرفت و به دنبال تمايل مجلس، در مردادماه 1359، به عنوان اولين نخست وزير جمهوري اسلامي ايران به مجلس معرفي و برگزيده شد. سرانجام به دنبال عزل بني صدر، شهيد رجايي به رياست جمهوري انتخاب شده بود. شهيد باهنر نيز با داشتن سابقه مبارزاتي در عرصه انقلاب، با فرمان حضرت امام، به عضويت شوراي انقلاب اسلامي درآمد. ايشان پس از پيروزي انقلاب اسلامي به نمايندگي مردم كرمان در مجلس خبرگان قانون اساسي، نمايندگي مردم تهران در مجلس شوراي اسلامي و وزارت آموزش و پرورش رسيد و پس از انتخاب شهيد رجايي به رياست جمهوري، به عنوان نخست وزير به مجلس معرفي شد و با رأي قاطع مجلس، كابينه خود را معرفي كرده بود.


زادروزها

۱۷۴۸ - زادروز ژاک لویی داوید نقاش فرانسوی، از پیشگامان سبک نئوکلاسیسیسم
۱۷۹۷ - زادروز مری شلی نویسندهٔ انگلیسی ، خالق فرانکشتاین


ژاک لویی داوید
۱۸۷۱ - زادروز ارنست رادرفورد فیزیکدان هسته‌ای اهل نیوزلند، برندهٔ جایزه نوبل شیمی سال۱۹۰۸
۱۹۳۰ - زادروز وارن بافت سرمایه‌گذار، تاجر و بشردوست آمریکایی


مری شلی
۱۹۵۴ - زادروز الکساندر لوکاشنکو رئیس جمهور بلاروس از ۲۰ ژوئیه ۱۹۹۴ تاکنون
۱۹۷۲ - زادروز کامرون دیاز مانکن و بازیگر آمریکایی، ایتالیایی، آلمانی و کوبایی


کامرون دیاز
۱۸۵۲ - ژاکوب هنریکوس وان هوف، فیزیکدان و شیمیدان هلندی.
۱۹۳۰ - وارن بافت، سرمایه‌گذار آمریکایی و ثروتمندترین مرد جهان.


وارن بافت
۱۹۵۸ - آنا پولیتکوفسکایا، روزنامه‌نگار و فعال حقوق بشر روس.

درگذشت‌ها

۳۰ (پیش از میلاد) - کلئوپاترا، هفتمین و مشهورترین ملکه مصر.
۱۱۸۱ - درگذشت الکساندر سوم پاپ کلیسای کاتولیک رم


ویلهلم وین
۱۹۲۸ - درگذشت ویلهلم وین فیزیکدان آلمانی
۱۹۴۰ - درگذشت جوزف جان تامسون فیزیکدان انگلیسی، برندهٔ جایزه نوبل فیزیک سال ۱۹۰۶، پدر جرج پاجت تامسون


جوزف جان تامسون
۲۰۰۳ - درگذشت چارلز برانسون بازیگر آمریکایی
۲۰۰۶ - درگذشت نجیب محفوظ نمایشنامه‌نویس مصری، برندهٔ جایزه نوبل ادبیات


چارلز برانسون
۲۰۱۳ - درگذشت شیموس هینی شاعر و نویسندهٔ اهل کشور ایرلند شمالی، برندهٔ جایزه نوبل ادبیات سال
۱۹۶۱ - درگذشت شارل کوبورن، بازیگر آمریکایی و برنده جایزه اسکار بازیگری.


شیموس هینی
۱۹۶۳ - درگذشت اکسل استرود هال، موسیقی‌دان و رهبر ارکستر آمریکایی.
۲۰۰۵ - درگذشت ملا عبدالکریم مدرس، مفسر، مترجم، شاعر و محقق بزرگ کرد


ملا عبدالکریم مدرس

*****
منابع:

-پايگاه نوشيروان کيهاني زاده
-ویکی پدیای فارسی
-صفحه امروز در تاریخ در توئیتر
-راسخون

 

امروز 9 شهریور برابر با 31 آگوست تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

رویداد ها:

1849 - زنی انقلابی که قهرمان ملی دو قاره است

در این روز در آگوست سال 1849 گاریبالدی Giuseppe Garibaldi انقلابی بزرگ و قهرمان استقلال ايتاليا نه تنها شهر رم بلکه بانوی خود آنیتا Anita Garibaldi (آنا ماریا دا سیلواAna Maria da Silva) را ازدست داد. گاریبالدی که درجریان تلاش مسلحانه برای تامین وحدت ایتالیا شهر رم را گرفته بود تا همانند عهد باستان پایتخت ایتالیا باشد از سپاه اعزامی فرانسه به کمک پاپ شکست خورد و از رم عقب نشینی کرد که در جریان عقب نشینی آنیتا را از دست داد. آنیتا در کنار او می جنگید. گاریبالدی پیش از ایتالیا، در انقلابات استقلال آمریکای لاتین ازجمله برزیل، اوروگوئه و ... شرکت کرده بود. در برزیل بود که با آنیتا آشنا شد و ازدواج کرد. آنیتا از انقلابیون مسلح برزیل بود و اینک قهرمان ملی دو قاره (آمریکا و اروپا) بشمار می رود.


Anita Garibaldi
1921 - روزي که پخش خبر از راديو آغازشد

31 آگوست 1920 پخش نخستين برنامه اخبار از راديو آغاز شد. از این روز ايستگاه راديويي MK8 مستقر در شهر ديترويت ايالت ميشيگان آمريكا پخش خبرهاي شهر، ايالت، كشور (آمريكا) و جهان (ساير ملل) را هر روز يك نوبت آغاز كرد. اين رادیو که در نخستين هفته، اخبارش را از رسانه هاي چاپي نقل مي کرد سپس از روزنامه هاي آمريكا (صاحبان خبرگزاري آسوشيتدپرس) خواست اجازه دهند نسخه‌يي از همه خبرهاي اين خبرگزاري را جهت پخش، همانند يك روزنامه دريافت دارد كه موافقت شد و اين كار بعدا مورد اقتباس ساير ايستگاه‌هاي راديويي كه تا آن زمان فقط موسيقي زنده و داستان و آگهي پخش مي كردند قرار گرفت. اخبار رادیوها اینک در اتومبیلها و پیک نیک شنیده می شود و کدبانوها هنگام پخت و پز در آشپزخانه و کارگران سرگرم کار در کارگاه به آنها گوش می دهند.

1941 - کشف خیانت، کتک کاری رضاشاه، محاکمه صحرایی و بالاخره «هیچ»

نهم شهريور ماه 1320 (31 آگوست 1941) رضاشاه پس از اطلاع از مرخص شدن سربازان پادگانها، اين عمل را يك خيانت بزرگ به وطن خواند و همه اعضاي شوراي ستاد عالي جنگ را كه براي هدايت واحدهاي ارتش به مقاومت در برابر تجاوز خارجي تشكيل شده بود به دفتر خود در سعد آباد فراخواند و در محوطه كاخ در برابر مقامات نظامي و غير نظامي، سرلشكر احمد نخجوان كفيل وزارت جنگ و سرتيپ علي رياضي كفيل ركن دوم ستاد ارتش (اطلاعات ارتش) را مسئول مرخص كردن خائنانه افراد پادگانها در برابر دشمن اعلام داشت و تا مي توانست با عصاي خود آن دو را كتك زد، درجه هاي نظامي آنان را پاره كرد و به زندان فرستاد تا در دادگاه صحرائي زمان جنگ محاكمه شوند که چنین دادگاهی معمولا حکم اعدام صادر می کرد.

پهلوی یکم سپس به جان ساير افسران ارشدي كه در آنجا بودند افتاد و همه را كتك زد، خائن خواند و گفت ناني را كه اين ملت به شما داده تا از ايشان و وطن دفاع كنيد حرامتان باد.


رضا شاه
رضاشاه دستور انجام محاكمه خائنان در اسرع وقت را صادر كرد و بدون اين كه از مذاكرات محرمانه فروغي و علي سهيلي (نخست وزیر و وزير امور خارجه) با دو دولت متجاوز آگاه باشد اعلام داشت كه خود او جلسات دادگاه را اداره خواهد كرد! رضاشاه در همين جلسه انتصاب سرلشكر بوذرجمهري را به فرماندهي نيروي هوائي تاييد كرد. افسران نيروي هوائي روز پيش از اين دستور واصله در مورد تحويل دادن هواپيماها و رفتن به مرخصي را نپذيرفته بودند و در پايگاه هوايي قلعه مرغي بر ضد فرمانده خود سرتيپ احمد خسرواني دست به نافرماني زده و وي را بازداشت كرده بودند. افسران نيروي هوايي بدون اين كه از ستاد جنگ دستور داشته باشند هواپيماها را به پرواز در آوردند و به مقابله با هواپيماهاي شوروي رفتند. ستاد جنگ به جاي تشويق اين وطندوستي، چند واحد نيروي زميني را كه هنوز در پادگانها ي تهران بودند مامور تصرف قلعه مرغي كرد و زد وخورد اين واحدها با واحد محافظت از پايگاه مردم تهران را به وحشت انداخت و در جريان اين زد و خورد خلبانان نيروي هوائي هواپيماها را از پايگاه خارج و در زمين هاي يافت اباد (اينك مسكوني شده اند) فرود آوردند و استتار كردند.


سرلشكر نخجوان
درهمين روز فروغي به مجلس اطلاع داد كه مذاكرات او با نمايندگان دولتين انگلستان و شوروي ادامه دارد و نتايج را پس از حصول به اطلاع مجلس خواهد رسانيد. در اين ميان راديو هاي لندن و دهلي كه آن هم وابسته به انگلستان بود پي در پي از پيشروي نيروهاي انگلستان و شوروي به سوي تهران خبر مي دادند و شديدا از رضاشاه انتقاد مي كردند و كوشش داشتند كه او را از چشم مردم بيندازند.

1946 - كنفدراسيون يوگوسلاوي و سرانجام آن

31 آگوست 1946 يوگوسلاوي داراي يک قانون اساسي مشابه اتحاد شوروي شد و به صورت يك كنفدراسيون مركب از شش نيمه كشور درآمد. اين کشورهاي نيم مستقل عبارت بودند از صربستان، مونته نگرو، مقدونيه، بوسني- هرزگوين، كرواسي و اسلواني. در دهه 1990 چهار ايالت اين اتحاديه از آن جدا شدند و به صورت كشور مستقل درآمدند و يوگوسلاوي مركب از صربستان و مونته نگرو شد که مونته نگرو هم در دهه اول قرن 21 از صربستان جدا شد. با فشار کشورهاي عضو «ناتو» کوزوو هم راه استقلال در پيش گرفت ولي همه کشورهاي جهان اين جدايي را برسميت نشناخته اند. فروپاشي يوگوسلاوي به آرامي صورت نگرفت. صربها در هر منطقه مقاومت کردند و تلفات سنگين به بار آمد ولي چون خواست «ناتو» بود عملي شد و نيروهاي ناتو هنوز در بوسني - هرزگوين و کوزوو به استقرار خود ادامه مي دهند. اگر شوروي فروپاشي نشده بود، کنفدراسيون يوگوسلاوي تجزيه نمي شد.


تيتو باني كنفدراسيون يوگوسلاوي بود كه پس از مرگ او، طولي نكشيد كه اين كنفدراسيون از هم پاشيد
1357 - ناپديد شدن امام موسي صدر

امام موسي صدر در سال 1307 ش (1343 ق) در شهر مقدس قم ديده به جهان گشود. پس از تكميل دروس مقدماتي، از محضر علمي و معنوي آيات عظام سيدصدرالدين صدر (پدرش)، سيد محمد محقق داماد، سيد حسين بروجردي و امام خميني(ره) كسب فيض نمود. سپس عازم نجف اشرف شده و از محضر عالمان و فقيهان آن ديار نيز بهره‏مند گرديد و به درجه اجتهاد نائل آمد. امام موسي صدر پس از وفات آيت‏اللَّه سيدعبدالحسين شرف‏الدين، رهبري شيعيان لبنان را به عهده گرفت و آنان را از وضعيت ناهنجار فرهنگي، اجتماعي و سياسي رهايي بخشيد و در برابر دسيسه‏هاي دشمنان اسلام، آنان را در تشكيلات "حركت المحرومين" متشكل ساخت. اين مجاهد نستوه و خستگي‏ناپذير با هدف ايجاد اتحاد بين اعراب و جلب حمايت كشورهاي عربي و متقاعد ساختن آنان به منزوي كردن اسراييلِ متجاوز و تحريم هرگونه رابطه با اشغالگران فلسطين و به منظور تقويت جنبش محرومين و تهيه سلاح، به كشورهاي مختلف سفر مي‏كرد. امام موسي صدر، به تدريج جزء بزرگترين شخصيت‏هاي سياسي جهان به شمار آمد و در پي دعوت رسمي دولت ليبي، به اين كشور سفر نمود، وليكن براثر توطئه دشمنان انقلاب اسلامي، در همان سفر ناپديد شد. گرچه اخبار ضد و نقيضي درباره زنداني بودن وي منتشر مي‏شود، با اين حال هنوز اطلاعات موثّقي از ايشان به دست نيامده است.


امام موسي صدر
زادروزها

۱۲ - زادروز کالیگولا امپراتور رم از سال ۳۷ تا ۴۱
۱۶۱ - زادروز کومودوس امپراتور رم از سال ۱۸۰ تا ۱۹۲


کالیگولا
۱۸۲۱ - زادروز هرمان فون هلمهولتز فیزیکدان آلمانی، اثبات‌کنندهٔ قانون پایستگی انرژی
۱۸۷۰ - زادروز ماریا مونته سوری پزشک، آموزگار، بنیان‌گذار روش آموزش مونته سوری


جیمز کابرن
۱۹۲۸ - زادروز جیمز کابرن بازیگر آمریکایی، برندهٔ جایزه اسکار
۱۹۴۹ - زادروز ریچارد گی‌یر بازیگر آمریکایی


ریچارد گی‌یر
۱۳۳۳ - زادروز سرلشکر محمّد جهان‌آرا از فرماندهان سپاه پاسداران در جنگ ایران و عراق


محمّد جهان‌آرا
درگذشت‌ها

۱۴۲۲ - درگذشت هنری پنجم پادشاه انگلستان
۱۸۶۷ - درگذشت شارل بودلر شاعر و نویسندهٔ فرانسوی


شارل بودلر
۱۹۲۰ - درگذشت ویلهلم وونت پزشک، روان‌شناس وفیزیولوژیست آلمانی، از پایه‌گذاران علم روان‌شناسی تجربی
۱۹۶۳ - درگذشت ژرژ براک نقاش، مجسمه‌ساز و چاپگر فرانسوی


ژرژ براک
۱۹۷۳ - درگذشت جان فورد کارگردان آمریکایی، برندهٔ ۴ جایزه اسکار


پرنسس دایانا
۱۹۹۷ - درگذشت دایانا، شاهدخت ولز، ملقب به «پرنسس ولز»، همسر ولیعهد انگلستان


جان فورد
۱۳۴۷ - درگذشت صمد بهرنگی، نویسندهٔ ایرانی


صمد بهرنگی
۱۳۸۱ - درگذشت فرهاد مهراد، خوانندهٔ ایرانی


فرهاد مهراد
*****
منابع:

-پايگاه نوشيروان کيهاني زاده
-ویکی پدیای فارسی
-صفحه امروز در تاریخ در توئیتر
-راسخون

 

امروز 10 شهریور برابر با 1 سپتامبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

رویداد ها:

70 - سالروز ويران شدن اورشليم به دست روميان

يکم سپتامبر سال 70 ميلادي نيروهاي امپراتوري روم به فرماندهي تيتوس Titus پسر وسپاسيان Vespasian امپراتور وقت، شهر اورشليم را پس از يك محاصره طولاني، جز برج جنوبي آن كه هزار يهودي از آن دفاع مي كردند متصرف شدند؛ ويران ساختند و قتل عام كردند. برج جنوبي هم هفتم سپتامبر سقوط كرد. در جريان تخريب اورشليم، معابد يهود از بين رفت. مقاومت يهوديان در برابر سلطه روميان چهار سال طول كشيده بود.


Vespasian
اين شهر شش قرن و اندي پيش از آن نيز به دست بخت النصر امپراتور بابل ويران شده و باقيمانده ساكنانش به اسارت به بابل منتقل شده بودند كه كوروش بزرگ بنياد گذار ايران زمين پس از تصرف بابل آنان را به سال 538 پيش از ميلاد به زادگاه خود بازگردانيد و به هزينه ايران شهرشان را از نو ساخت . كوروش به هزينه ايران بنادر فنيقي صيدا و صور( در لبنان امروز ) را كه بابلي ها ويران ساخته بودند باز سازي كرد.


تيتوس به مناسبت تسخير اورشليم، اين طاق نصرت را بنا كرد
كار نگارش جزئيات ويراني دوم اورشليم را «فلابيوس ژوزفوس» مورخ يهودي كه در آغاز جنگ از اعضاي مقاومت بود در سال 75 ميلادي به پايان رسانيد كه موجود است. جنگ هنگامي آغاز شده بود كه وسپاسيان فرماندار متصرفات روم در شرق مديترانه بود و با بلاش شاه اشكاني ايران مناسبات حسنه داشت، به گونه اي كه در سال 69 ميلادي پس از درگذشت امپراتور روم هنگامي كه جمعي از افسران رومي وي را به عنوان نامزد خود به سناي اين كشور معرفي كردند وسپاسيان به بلاش پيغام فرستاد كه چون در شهر «رم» شهرت چشمگير ندارد ممكن است در صورت راي مثبت سنا، انتخاب او با مخالفت پاره اي از ژنرالها رو به رو شود و از او خواست كه در اين صورت به وي كمك كند كه حقش را بگيرد و بلاش موضوع را به سناي ايران (مهستان) احاله كرد و سناي ايران تصويب كرد كه در صورت درخواست وسپاسيان چهل هزار سوار كماندار كه پياده روم حريف آن نبود به كمك او برود، ولي وسپاسيان پس از راي سناي روم در جلسه مورخ 21 دسامبر 69 ميلادي، با مقاومت رو به رو نشد كه به كمك ايران نياز پيدا كند. با وجود اين، توسط پسر خود تيتوس نامه تشكر آميز به مهستان فرستاد. تيتوس در 19 سپتامبر سال 81 ميلادي از بيماري طاعون درگذشت.

1174 - آغاز ساخت برج معروف پيزا در ايتاليا

در اولين روز سپتامبر 1174م عمليات احداث و ساخت برج معروف پيزا در شهر پيزاي ايتاليا آغاز شد. هدف از ساختن برج پيزا در شهر پيزاي ايتاليا، نصب يك ساعت بزرگ بر بالاي آن بود. اما مدتي بعد از شروعِ كار، اين برج 55 متري در حدود 5 متر از خط مستقيم منحرف شد. به همين دليل، اين بنا به بُرج كجِ پيزا شهرت يافت. هم اكنون با تلاش مهندسين و كارشناسان كشورهاي مختلف، انحراف اين برج كه منبعي مهم براي صنعت گردشگري ايتاليا محسوب مي‏شود، تا حدي اصلاح شده است.


1939 - روزي كه جنگ جهاني دوم آغاز شد

جنگ جهاني دوم در يكم سپتامبر سال 1939(73 سال پيش، روزي چون امروز) با حمله نظامي آلمان به لهستان آغاز شد. اين جنگ تا يكمين هفته ماه مي سال 1945 در اروپا و تا نيمه آگوست همين سال در خاور دور ادامه يافت و مسكو و واشنگتن را دو ابرقدرت جهان كرد و ....

جنگ، ساعت 5 و 45 دقيقه بامداد يكم سپتامبر آغاز شد و همان روز تا اواخر شب، نيروهاي آلمان دانتزيك (گدانسك) را كه طبق قراردادهاي پايان جنگ جهاني اول، توسط فاتحان از آلمان جدا و به لهستان واگذار شده بود پس گرفتند. حمله نظامي آلمان به لهستان، يك هفته پس از انعقاد پيمان عدم تجاوز آلمان و شوروي آغاز شده بود كه اگر آلمان دو سال بعد اين پيمان را نقض نكرده بود، جهان در كنترل اين دو قدرت (مسكو و برلين) قرار مي گرفت.


هيتلر و دسته اي از نظاميان عازم تصرف دانتزيک(لهستان)
متعاقب حمله آلمان به لهستان، سوم سپتامبر انگلستان و دومينيونهايش (استراليا، نيوزلاند و ...) و سپس كانادا و آفريقاي جنوبي به آلمان اعلان جنگ دادند. فرانسه در همان سوم سپتامبر و شش ساعت بعد از انگلستان به آلمان اعلان جنگ داد ولي جنگ اين دو کشور از ششم اكتبر آغاز شد. شوروي و اسلواكي نيز از هفدهم سپتامبر به لهستان حمله ور شدند و باقيمانده ارتش لهستان كه از برابر آلمان عقب نشيني كرده بود مجبور به خروج از وطن شد و به روماني و مجارستان پناه بُرد.

لهستان 36 روز پس از آغاز حمله به زانو درآمد و ميان روسيه و آلمان قسمت شد. در جريان جنگ جهاني دوم، لهستان بيش از 20 درصد نفوس خود را از دست داد. لهستانِ اسلاوتبار قبلا هم قرنها در كنترل روسيه بود و در سال 1944، بازهم اين نظاميان روس بودند كه آن را از دست آلمان خارج ساختند كه تا اواخر دهه 1980 متحد روسيه بود و عضو بلوك شرق. چند سال پس از انحلال بلوك شرق كه که به نوشته چندين مورخ، با غفلت گورباچف صورت گرفت، لهستان به عضويت اتحاديه نظامي غرب ـ «ناتو» درآمد و در آگوست 2008 [از فرصتي كه مسئله گرجستان به دست داده بود استفاده كرد] به آمريكا اجازه داد كه در خاك آن كشور پايگاه ضد موشكي و رهگيري مستقر سازد (كه کرملين آن را عملي برضد روسيه تلقي کرده، نه آنطور كه عنوان شده با هدف جلوگيري از رسيدن موشكهاي ايران به غرب). به اظهار تفسيرنگاران روس، دولت لهستان با دادن اين مجوز بارديگر خودرا در معرض همان خطرها قرارداده است. [احتمالا اشاره اين مفسران به تعرض نظامي ژنرال پاسكويچ در نيمه اول قرن نوزدهم به لهستان بوده است كه بسيار خشونت آميز بود.].

حمله نظامي يكم سپتامبر 1939 آلمان به لهستان در سالگرد شكست ارتش فرانسه در سال 1970 از آلمان (نبرد سدان) و تسليم شدن ناپلئون سوم پادشاه وقت فرانسه به ويلهلم يکم پادشاه پروس آغاز شده بود. در پي اين پيروزي بود كه ويلهلم به «ورساي» فرانسه رفت و خود را قيصر (امپراتور) همه آلماني ها اعلام كرد و به اين ترتيب آلمان (رايش) ابرقدرت جهان وقت شد، انگلستان دوم و روسيه به رديف سوم پايين رفت و دوران دسته بندي نيروهاي رقيب (صلح مسلح) و عمدتا بر سر بلعيدن سرزمينهاي قاره هاي دوردست آغاز شد كه تا جنگ جهاني اول ادامه يافت و به اين جنگ منتهي شد. تحميلات تحقيرآميز فاتحان جنگ جهاني اول بر ملت آلمان و ازجمله دادن قسمتي از اراضي آن به لهستان بود كه آتش جنگ جهاني دوم را برافروخت.

به گفته اصحاب نظر، زياده خواهي بلوك غرب پس از فروپاشي شوروي و خروج نظامي ـ سياسي روسيه از اروپاي مركزي و شرقي كه به صورت محاصره اين كشور درآمده است ممکن است بعدا به دوران معارضه تازه اي منجر شود. اين بار وضعيت جهان چيزي ديگر است زيرا كه قدرت هاي ديگري سر برافراشته و در حال طلوع هستند ـ کشورهايي که قبلا تحت استيلا بودند. اين قدرت هاي در حال طلوع رقابت را با اقتصاد آغاز کرده اند و اقتصاد غرب را که چند قرن برتري داشت هدف قرار داده اند.

1969 - قذافی با کودتا به قدرت رسید

دسته اي از افسران جوان ليبيايي به رهبري سرهنگ معمر قذافي [در آن زمان 29 ساله] يكم سپتامبر 1969 بر ضد ملك ادريس سنوسي پادشاه ليبي كه در سفر خارج بود بپاخاستند و اورا بركنار كردند. اين گروه كه تحت تاثير افكار ناسيوناليستي جمال عبدالناصر قرار گرفته بودند بعدا بر شعارهاي خود سوسياليسم اسلامي، اختيارات تنها از آن مردم است و ... را افزودند.


قذافی جوان پس از کودتا
قذافي از آن زمان تا اواسط سال 2011 عملا رهبري جماهيريه ليبي را برعهده داشت و در دهه هاي آخر اورا «برادر ـ رهبر» خطاب مي کردند. دوران سلطنتي بودن ليبي تنها 18 سال طول کشيد. انگليسي آن را به رياست يک عرب حجازي تبار سلطنتي کرده بودند. ليبي از دهه دوم قرن 20 تحت سلطه ايتاليا و پيش از آن عثماني قرارداشت و در عهد باستان از متعلقات امپراتوري روميان بود. ايتاليايي ها پس از تصرف ليبي در دهه دوم قرن 20 به اقتباس از يونان قديم آن را «ليبيا» خواندند که اين اسم باقي مانده است. ليبي امروز يک ميليون و 800 هزار کيلومتر وسعت (بزرگتر از ايران) و 6 ميليون جمعيت دارد که يک سوم اين جمعيت در پايتخت زندگي مي کنند. ليبي کشوري ثروتمند و صاحب نفت است. معمر قذافي بيستم اکتبر 2011 به دست مخالفان مسلح افتاد و کشته شد.


جسد قذافی
1962 - زلزله مرگبار قزوين

ساعت 11 بعد از ظهر يکم سپتامبر 1962 (دهم شهريور 1341) زمين لرزه شديدي در منطقه بوئين زهراي قزوين روي داد كه تهران را هم به لرزه درآورد. تلفات اين زمين لرزه را ده تا بيست هزار كشته گزارش كرده اند. 40 سال بعد بار ديگر زلزله سختي در همان محل روي داد كه باز هم تلفات داشت، ولي به مراتب كمتر. در شهريور 1389 (دهه آخر آگوست 1962) هم زلزله اي در منطقه دامغان روي داد که شهر تهران نيز تکان خورد. اين زمين لرزه تلفات سنگين نداشت. بوئين زهرا در غرب تهران و دامغان در شرق آن قرار گرفته است.


يكم سپتامبر 1923 (39سال پيش از زلزله قزوين و در همان روز و همان ساعات) يك زمين لرزه شديد ژاپن را تكان داده بود كه بر اثر آن، تنها در مناطق توكيو و يوكوهاما بيش از يكصد هزار تن كشته شده بودند. طبق برخي گزارش ها، تلفات اين زلزله ژاپن 140 هزار کشته بود.

1991 - روز استقلال ازبکستان

ازبکستان اعلام استقلال کرد. اين کشور از تقسيمات سياسي ترکستان روسيه ساخته شده و چند دهه از اعضاي جماهيريه شوروي بود. ازبکستان که سمرقند ـ شهر تاريخي امپراتوري پارسها در آنجا واقع شده است داراي يک جامعه بزرگ تاجيک (پارسي زبان) است. تقسيم ترکستان روسيه و اسما به چند کشور بدون توجه به واقعيت هاي جغرافيايي صورت گرفته بود و جنبه سمبوليک داشت. از 1991 به اين سوي، يکم سپتامبر روز ملّي جمهوري ازبکستان است.


زادروزها

۱۶۵۳ - زادروز یوهان پاچلبل موسیقیدان، ارگنیست (نوازنده ارگ) و معلم آلمانی سبک باروک
۱۸۷۵ - زادروز ادگار رایس باروز نویسندهٔ آمریکایی و خالق شخصیت مشهور تارزان.


ادگار رایس باروز
۱۸۷۷ - زادروز فرانسیس ویلیام آستون شیمیدان و فیزیکدان انگلیسی ، برندهٔ جایزه نوبل شیمی سال ۱۹۲۲
۱۹۴۶ - زادروز رو مو هیون سیاست‌مدار اهل کره جنوبی و شانزدهمین رئیس‌جمهور این کشور.


ویلیام آستون
۱۹۵۷ - زادروز گلوریا استفان خواننده، ترانه‌سرا، بازیگر و کارآفرین کوبایی‌تبار آمریکایی.
۱۹۶۲ - زادروز رود گولیت مربی و بازیکن سابق فوتبال هلندی.


رود گولیت
درگذشت‌ها

۱۵۵۷ - درگذشت ژاک کارتیه دریانورد فرانسوی و کاشف بخش فرانسوی کانادای کنونی.
۱۶۴۸ - درگذشت مارین مرسن کشیش، فیلسوف، ریاضی‌دان ، خداشناس و نظریه‌پرداز موسیقی اهل فرانسه


ژاک کارتیه
۱۷۱۵ - درگذشت لوئی چهاردهم پادشاه فرانسه و ناوار
۱۹۴۷ - درگذشت گادفری هارولد هاردی، ریاضی‌دان انگلیسی.


گادفری هارولد هاردی
۱۹۷۰ - درگذشت فرانسوا موریاک روزنامه نگار، نویسنده و شاعر فرانسوی و برنده جایزه ادبی نوبل سال ۱۹۵۲.
۱۹۸۱ - درگذشت آلبرت اشپر، معمار آلمانی و وزیر تسلیحات و تولید نظامی رایش سوم در بخشی از جنگ جهانی دوم.


فرانسوا موریاک
۱۹۸۸ - درگذشت لوئیس والتر آلوارز فیزیکدان آمریکایی ، برنده جایزه فیزیک نوبل ۱۹۶۸


لوئیس والتر آلوارز
*****
منابع:

-پايگاه نوشيروان کيهاني زاده
-ویکی پدیای فارسی
-صفحه امروز در تاریخ در توئیتر
-راسخون

 

امروز 11 شهریور برابر با 2 سپتامبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

رویداد ها:

490 پيش از ميلاد - يک آتني 240 کيلومتر دويد تا اسپارتي ها را از لشکر کشي ايرانيان آگاه سازد

يك ميهندوست آتني به نام فيليپيدس Pheidippides = Philippidess پس از اطلاع از تصرف جزيره «اوبوآEuboea» توسط نيروي دريابُرد ايران و پياده شدن طليعه اين نيرو در «آتيكا» و دشت ماراتنMarathon، دويست و چهل کيلومتر فاصله آتن تا اسپارت را در دو شبانه روز دويد تا از سران اسپارت بخواهد كه نیروی کمکی به آتن بفرستند تا به دست ايرانيان نيفتد. وي دوم سپتامبر سال 490 پيش از ميلاد به اسپارت رسيد و درخواست خود را مطرح ساخت. فيليپيدس از جانب کسي ماموريت نداشت و حس ميهندوستي اورا به دويدن 240 کيلو متري وادار کرده بود و همين امر ـ در تاريخ ـ بر اهميت عمل او افزوده است. (برخي از مورخان نوشته اند که او يک پيام رسان = نامه بر حرفه اي بود).

به نوشته هرودوت erodothus (کتاب ششم ـ تاريخ جنگهاي پارسيان)، فيليپيدس پس از بازگشت به آتن از اسپارت، به ميدان جنگ رفت و هنگامي که مشاهده کرد ايرانيان به کشتي هايشان باز می گردند تا ازمنطقه خارج شوند مسافت ساحل تا شهر آتن (عرض ناحيه ماراتن Marathon) را که 40 کيلومتر بود دويد تا مردم آتن را که در نگراني بسر مي بردند از اين بازگشت آگاه سازد که پس از دادن خبر به شوراي شهر، در همانجا و در برابر اعضاي شورا برزمين افتاد و درگذشت. پلوتارک نيز جريان را در فصل مارتن کتاب خود توصيف کرده و لوسيان بر آن تفسير نوشته است. به همين جهت و با هدف جاويدان ساختن فداکاري فيليپيدس، بارون پير دو کوبرتين Baron Pierre de Coubertin احياء کننده مسابقه هاي پهلواني المپيک، مسابقه دو طولاني المپيک را «ماراتن» نام نهاده که 42 کيلومتر است.

لشکرکشي به آتن به دستور داريوش بزرگ صورت گرفته بود زيراکه آتني ها اتباع يوناني زبان ايران در آناتولي غربي (معروف به ايوني که واژه يونان از آن گرفته شده و اينک واقع درترکيه) را تحريک به نافرماني مي کردند و يک بار نيز به شهر سارد = سارديس (سارت) آسيب زده بودند.

در لشکرکشي به آتن حدود سي هزار پياده و يک هزار سوار ايراني شرکت داشتند که ششصد کشتي آنان را به آتيکا که حدود 400 کيلومتر دور بود منتقل کردند. فرمانده نيروهاي ايراني آرتافرن بود و فرماندهي کشتي ها را درياسالار کُرد (ماد) داتيس (داتوس) برعهده داشت. اين لشکرکشي، بزرگترين Amphibious Warfare (لشکرکشي دريايي ـ زميني تاريخ جهان تا قرن بيستم ميلادي) بشمار مي رود. اين نيرو در سر راه خود چند منطقه ازجمله جزيره بزرگ Euboea و شهر Eriteria واقع در آن وناکسوس را تصرف و در Attica پياده شد. اشتباه در اين بود که پياده ايراني وارد يک منطقه باتلاقي شده بود و يونانيان در تپه هاي مشرف بر دشت و در جنوب غربي آبادي ماراتون مستقر شده بودند.

فرمانده نيروهاي ايراني 12 سپتامبر 490 پيش از ميلاد دستور بازگشت داد و فيليپيدس اين خبر را به آتن رسانيد و با گفتن اين جمله «شاد باشيد، ما برنده شديم» بر زمين افتاد و جان سپرد.


دولت فرانسه با هدف بزرگداشت فيليپيدس اين تمبر پستي را منتشر کرده است
223 - آغاز قيام اردشير بابكان سرسلسله پادشاهان ساساني عليه اشكانيان

بر اثر انحطاط دولت مركزي اشكانيان و ضعفي كه به سبب جنگ‏هاي مكرر و طولاني آن با امپراتوري روم به اين پادشاهي ايران وارد شده بود، اردشير بابكان، يكي از اميران دست نشانده پارس، قدرتي به هم رسانيد و بر ضد اردوان پنجم، بيست و هشتمين و آخرين پادشاه اشكاني سر به شورش برداشت. اردشير پس از تسخير كرمان و اصفهان، اردوان پنجم را در منطقه‏اي ميان بهبهان و شوشتر در خوزستان فعلي شكست داد و وي را كشت.


اردشير بابكان
با قتل اردوان پنجم، اردشير بابكان خود را شاه خواند و پس از استيلا بر تمامي ايران، سلسله پادشاهي ساسانيان را اعلام كرد. وي تمام شاهزادگان اشكاني را از دم تيغ گذراند و بدين ترتيب دولت اشكاني پس از 470سال حكومت، منقرض شد. با انقراض اشكانيان، حكومت ساسانيان آغاز شد كه حدود 430 سال به طول انجاميد. در دوره ساسانيان، آيين زرتشتي رسميت يافت و آيين مزدك نيز پديد آمد. سلطنت ساسانيان، با ظهور اسلام و شكست سپاهِ ايران از لشگر اسلام و نيز پذيرش دين مبين اسلام توسط ايرانيان، خاتمه يافت و از آن پس، ايران، جزئي از قلمرو اسلام محسوب گرديد.

439 - تولد خيام نيشابوري شاعر، فيلسوف، پزشك و رياضي‏دانِ شهير ايراني

شهرت حكيم ابوالفتوح عمر بن ابراهيم خيام نيشابوري بيشتر در حكمت، طب، نجوم و رياضيات بود، ولي در اين دوران، بيشتر او را به سبب رباعيات لطيفش مي‏شناسند. اين رباعي‏ها بسيار ساده و بي‏آرايش و به دور از تصنع و تكلف و در كمال فصاحت و بلاغت، در معاني عالي سروده شده‏اند. در اين اشعار، خيام، افكار فلسفيِ خود راكه غالباً در مطالبي از قبيل تحيّر يك متفكّر در برابر اسرار خلقت و تاثّر از ناپيدايي سرنوشت آدميان و كوتاهي حيات و مصائب آن است، بيان مي‏كند.


حکیم عمر خیام
1870 - روزي که آلمان ابر قدرت جهان شد

دوم سپتامبر سال 1870، يك روز پس از شكست فرانسه از آلمان در جنگ «سدان Sedan»، دولت آلمان ابر قدرت جهان شد. با ارتقاء آلمان، انگلستان دوم و روسيه به رديف سوم پايين رفت و دوران دسته بندي نيروهاي رقيب بر سر بلعيدن سرزمينهاي قاره هاي دوردست آغاز شد كه به آن شکل، تا 1914 ادامه داشت و به جنگ جهاني اول منجرشد.


مارشال مولتكه
در سال 1870 نيروهاي فرانسه پس از 44 روز دفاع در برابر سربازان مهاجم آلماني به فرماندهي مارشال مولتكه Moltke در سدان، يکم سپتامبر شكست خوردند و تسليم نيروهاي برتر آلمان شدند. دوم سپتامبر بيسمارك به چادر لويي ناپلئون (پادشاه وقت فرانسه) رفت و اورا با سه ژنرال ارتش فرانسه نزد قيصر برد و لوئي با بر زمين افكندن شمشيرش، تسليم شد. قبلا صد هزار نظامي فرانسوي تسليم شده بودند. با وجود اين، چهار ماه و 16 روز طول كشيد تا نيروهاي آلمان به ورساي فرانسه رسيدند، زيرا گارد ملي (ارتش مردمي) فرانسه، خودرا با شتاب تمام بسيج كرده و بطور غير منظم دست به مقاومت زده بود و نيروهاي آلمان مجبور شده بودند كه نخست با جنگ غير منظم كه برايشان بسيار دشوار بود، آشنا شوند و سپس بجنگند. در ورساي، ويلهلم در اتاق امپراتوران فرانسه ايجاد امپراتوري آلمانيها ـ رايش (رايخ) را اعلام كرد و خودرا قيصر آن ناميد و به اين ترتيب بيسمارك معمار اين امپراتوري به هدف خود رسيد. از سوي ديگر، گروهي از فرانسويان روز چهارم سپتامبر - دو روز پس از تسليم شدن لويي ناپلئون، بار ديگر درپاريس نظام جمهوري برقرار كردند و نظامات انقلاب فرانسه را پس از 80 سال، دوباره به اجرا گذاردند و دست به دستگيري و اعدام و مصادره اموال كساني زدند كه آنان را خائن به وطن و روح انقلاب مي دانستند ولي به نتيجه نرسيدند.

1879 - سالروز قتل انگليسي ها در كابل

دوم و طبق بعضي اسناد سوم سپتامبر 1879 يعقوب خان از اميران ضد انگليسي افغان (و بناچار هوادار روسيه) پس از تصرف كابل دست به قتل عام انگليسي هاي مقيم اين شهر زده بود و «سر پير كاواناري Sir Pierre Cavagnari» نماينده تام الاختيار انگلستان در افغانستان يكي از اين مقتولين بود. امير يعقوب خان به تحريك دولت مسكو و دريافت وعده هرگونه كمك از اين دولت پس از يك ماه محاصره، شهر كابل را كه در دست يك خان دست نشانده لندن بود تصرف كرده بود.

با قتل عام انگليسي ها در کابل، پيمان صلح «گندمكGandomak» ميان دولت لندن و افغانها عملا برهم خورد. سپس يحيي خان پسر امير يعقوب خان دست به محاصره شهر قندهار زد تا پادگان انگليسي آنجا را خلع سلاح كند. سياست انگلستان در آن زمان بر اين مدار بود كه قندهار و كابل تحت يك لوا و حكمران نباشند و همه تلاش خودرا بكار مي برد تا ميان پشتونها تفرقه باشد (جداكردن و تقسيم پشتونها با خط مرزي «دوراند» ميان دو کشور (هندوستان وقت و افغانستان)، در اجراي همين سياست بود كه يك مسئله دائمي ميان پاكستان (جانشين هندوستان غربي) و افغانستان شده است.


Sir Pierre Cavagnari
دولت انگلستان هنگامي كه قندهار را در محاصره يحيي خان ديد، سپاهي را به فرماندهي ژنرال «فردريك رابرتز» روانه قندهار كرد. اين سپاه يحيي خان را مجبور به عقب نشيني به كوهستان كرد و عبدالرحمن خان نوه دوستمحمد خان را كه از منافع انگلستان حمايت مي كرد و برضد روسيه بود، در كابل به اميري رساند.

همين رقابت شديد 90 ساله لندن و مسكو بر سر افغانستان بود كه انگلستان با تهديد نظامي و اعزام ناوگان به بوشهر، خارك و خرمشهر دولت وقت ايران را مجبور به تخليه شهر هرات و مناطق غربي افغانستان كرد و يك قطعه اصلي خاك ميهن ما و يكي از يادگارهاي فرهنگ و ادب ايراني را پس از هزاران سال از آن جدا ساخت. رقابت لندن و مسكو بر سر افغانستان تا سال 1919 كه انگلستان به دليل كمونيست شدن روسيه و قطع رقابت (بطور موقت) و نيز تاسيس جامعه ملل، استقلال افغانستان را برسميت شناخت ادامه داشت و بعدا به صورتي ديگر درآمد. اين بار انگليسي ها دولت واشنگتن را تحريك به مداخله كردند كه به تدريج رنگ «ناتو» به خود گرفته است. با ايجاد سازمان همكاري شانگهاي، تحولات اخير در مسكو ، تشديد زد و خوردهاي افغانستان و وقوع تغييرات دولتي در پاكستان بعيد نيست كه بعدا عناصر تازه اي وارد مسئله افغانستان شود و ....

1945 - روز استقلال ويتنام و سالروز درگذشت هو ـ شي مين

دوم سپتامبر 1945 دكتر «هو شي مين» رهبر مردم ويتنام استقلال اين كشوررا اعلام داشت. از آن پس ويتنامي ها اين روز را به عنوان روز ملي خود رعايت مي كنند. «هو» 24 سال بعد در چنين شبي (دوم سپتامبر 1969) در 79 سالگي درگذشت. به اين صورت سالروز اين ضايعه مصادف با سالروز اعلام استقلال ويتنام است كه خود او آن را اعلام داشته بود.


هو شي مين
هوشي مين از مردان بزرگ سده بيستم در عين حال يكي از اعضاي موسس حزب كمونيست فرانسه بشمار مي رود. وي همچنين در سال 1925 به روسيه شوروي رفته بود تا به كار پياده كردن نظام سوسياليستي در اين اتحاديه كمك كند و در سال 1930 در زماني كه در چين به سازماندهي كمونيستهاي اين كشور كمك مي كرد حزب كمونيست ويتنام را هم تاسيس كرد. آنگاه به فكر پايان دادن به استعمار فرانسه بر ويتنام، وطن خود، افتاد و سازمان «ويت مين» مركب از كمونيستها و ناسيوناليستهاي ويتنامي را تشكيل داد. نيروهاي هوشي مين سه قدرت وقت ـ ژاپن، فرانسه و آمريكا را يکي بعد از ديگري شكست دادند و به همه هدفهايي كه رهبرشان اعلام كرده بود رسيدند.

1945 - تسليم نهايي كشور ژاپن در برابر متفقين و پايان يافتن كامل جنگ جهاني دوم

به دنبال حملات هوايى ژاپن به امريكا در جريان جنگ جهاني دوم، نيروهاي امريكايى نيز به شدت به ژاپن و متصرفاتش حمله برده و تلفات سنگيني به ژاپن وارد آوردند. پس از مرگ روزولت رئيس جمهور امريكا كه در آوريل 1945 اتفاق افتاد، معاونش هاري ترومن به رياست جمهوري امريكا دست يافت و او بود كه اجازه استفاده از بمب هسته‏اي را در جنگ عليه ژاپن صادر كرد. درنتيجه، در ششم و نهم اوت همان سال، دو بمب هسته‏اي بر روي شهرهاي هيروشيما و ناكازاكي فرو ريخته شد. در اثر انفجار عظيم اين دو بمب و تاثيرات تشعشعات راديواكتيويته ناشي از انفجار آن‏ها، بيش از 200 هزار ژاپني كشته و ده‏ها هزار نفر ديگر مصدوم شدند و خسارات فراواني به بار آمد. در نهايت پس از آن كه در هشتم مه، تمامي واحدهاي آلمان در اروپا تسليم شدند، در 14 اوت همان سال، ژاپن شكست خود را اعلام كرد و تسليم بي‏قيد و شرط را پذيرفت. با خاموش شدن آتش جنگ جهاني دوم، ژاپن نيز در دوم سپتامبر 1945م به طور كامل خود را تسليم متفقين كرد و با اين تسليم جنگ در آسيا كه از ژوئيه 1937م آغاز شده بود پس از هشت سال پايان يافت.پس از شكست ژاپن، متفقين به مدت هفت سال ژاپن را تحت اشغال خود داشتند. استعمال بمب هسته‏اي در ژاپن كه به انهدام كامل دو شهر پرجمعيت ژاپن و كشتار فجيع صدها هزار نفر انجاميد بزرگ‏ترين فاجعه بشري در طول جنگ جهاني دوم به شمار مي‏آيد.


مک آرتور در حال امضاکردن تسلیم نامه ژاپن
1360 - انتخاب آيت ‏اللَّه مهدوی كني به نخست ‏وزيري پس از شهادت رجايي و باهنر

پس از انفجار دفتر نخست وزيري و شهادت رجايي و باهنر، شوراي رياست جمهوري وظيفه اداره كشور را به عهده گرفت. در اين ميان، حضرت امام خميني(ره) تأكيد كردند كه جاي نيروهاي از دست رفته سريعاً پر شود و پست‏ها فاقد مسؤول نماند. لذا در همان ساعات اوليه پس از انفجار، مذاكره و مشاوره براي تعيين نخست وزير آغاز شد. سرانجام پس از صحبت‏هاي طولاني، شوراي موقت رياست جمهوري، آيت ‏اللَّه محمدرضا مهدوي كني، وزير كشور دولت شهيد رجايي را به عنوان نخست وزير به مجلس شوراي اسلامي پيشنهاد داد و ايشان با كسب 148 رأي از 179 رأي به نخست وزيري رسيد. دوران نخست وزيري آيت ‏اللَّه مهدوي كني تا انتخابات رياست جمهوري و انتخاب آيت‏ اللَّه خامنه‏ اي در مهرماه آن سال به طول انجاميد.


آيت ‏اللَّه مهدوي كني
زادروزها

۹۰۵ - زادروز کنستانتین هفتم، امپراتور بیزانس
۱۸۵۳ - زادروز ویلهلم اوستوالد شیمیدان، برندهٔ جایزهٔ نوبل شیمی، از پایه‌گذاران تخصص شیمی‌فیزیک


ویلهلم اوستوالد
۱۸۷۷ - زادروز فردریک سودی شیمیدان انگلیسی، برندهٔ جایزه نوبل شیمی سال ۱۹۲۱
۱۹۳۶ - زادروز ایران درودی نقاش، کارگردان، نویسنده و منتقد هنری ایرانی


ایران درودی
۱۹۵۳ - زادروز احمد شاه مسعود از فرماندهان و مجاهدین افغان
۱۹۶۴ - زادروز کیانو ریوز بازیگر کانادایی


احمد شاه مسعود
۱۹۶۶ - زادروز سلما هایک بازیگر، کارگردان، تهیه‌کننده سینما و تلویزیون اهل مکزیک


سلما هایک
درگذشت‌ها

۱۱۳۵ - درگذشت هنری یکم، پادشاه انگلستان بین سال‌های ۱۱۰۰ تا ۱۱۳۵ و دوک نورماندی از ۱۱۰۶ تا ۱۱۳۵
۱۸۲۵ - درگذشت الکساندر یکم، تزار روسیه بین سال‌های ۱۸۰۱ تا ۱۸۲۵


ویلیام همیلتون
۱۸۶۵ - درگذشت ویلیام همیلتون ریاضیدان و فیزیکدان ایرلندی
۱۹۱۰ - درگذشت هانری روسو نقاش پسادریافتگر خودآموختهٔ فرانسوی


پی‌یر دو کوبرتن
۱۹۳۷ - درگذشت پی‌یر دو کوبرتن تاریخدان فرانسوی، بنیان‌گذار بازیهای المپیک در عصر معاصر
۱۲۹۴ - درگذشت رییس علی دلواری آزادی‌خواه و رهبر قیام در تنگستان و بوشهر علیه نیروهای بریتانیا در دورهٔ جنگ جهانی اول بود.


رییس علی دلواری
۱۹۴۷ - درگذشت آلیستر کراولی، رازورز، هنرمند، شاعر و جادوگر مراسمی، بنیان‌گذار آیین تلما
۱۹۶۹ - درگذشت هو شی مین رهبر کمونیست ویتنام از ۱۹۴۵ تا ۱۹۶۹، اولین رئیس‌جمهور جمهوری دموکراتیک ویتنام


آلیستر کراولی
۱۹۷۳ - درگذشت جان رونالد روئل تالکین نویسنده و زبان‌شناس بریتانیایی، خالق هابیت و ارباب حلقه‌ها
۱۹۹۷ - درگذشت ویکتور امیل فرانکل روان‌شناس اتریشی، پدیدآورندهٔ معنادرمانی (لوگوتراپی)


جان رونالد روئل تالکین
۲۰۰۴ - درگذشت عصمت باقرپور (دلکش) خوانندهٔ ایرانی
۲۰۱۳ - درگذشت رونالد کوز اقتصاددان و نویسنده بریتانیایی، برندهٔ جایزه نوبل اقتصاد سال ۱۹۹۱


ویکتور امیل فرانکل
*****
منابع:

-پايگاه نوشيروان کيهاني زاده
-ویکی پدیای فارسی
-صفحه امروز در تاریخ در توئیتر
-راسخون

 

امروز 12 شهریور برابر با 3 سپتامبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

رویداد ها:

301 - زادروز كوچكترين جمهوري قديمي جهان

كشور بسيار كوچك «سان مارينو»، قديمي ترين جمهوري جهان، سوم سپتامبر سال 301 ميلادي بوجود آمد. اين جمهوري قديمي كه در سال 1600 ميلادي داراي قانون اساسي شد اينك 30 هزار نفر جمعيت دارد.

سن مارينوس Saint marinus از مسيحيان فراري از جزيره آربه (راب) واقع در درياي آدرياتيك (كشور كرواسي امروز) در سال 301 ميلادي يك كليسا در تپه هاي تيتانو در دل ايتاليا ساخت كه كشور سن مارينو در اطراف آن به وجود آمد. كار ساختن كليسا كه در آن زمان در ايتاليا، جرات فراوان مي خواست در سوم سپتامبر به پايان رسيد. سن مارينوس از ترس دستگيري و شكنجه شدن توسط «ديوكليتين» امپراتور وقت كه يك ضد مسيحي بود، از جزيره آربه فرار كرده و مدتي را در ايتاليا به سنگتراشي سرگرم بود.


سن مارينوس
در سال 1797 ناپلئون كه هنوز شعارهاي انقلاب فرانسه را به گوش داشت، استقلال سن مارينو را برسميت شناخت و در سال 1815 كنگره وين براين استقلال صحه گذارد و پس از تامين وحدت ايتاليا، گاريبالدي استقلال طلب و ميهندوست بزرگ توصيه كرد كه استقلال جمهوري سن مارينو محفوظ بماند، زيرا كه در طول مبارزات استقلال، مبارزان را كه در آغاز كار در اقليت بودند پناه داده بود. جمهوري سن مارينو به سبك روم قديم داراي دو رئيس جمهور است كه به مشاركت كشور را اداره مي كنند.

1918 - اشغال شهر دمشق توسط نيروهاي متفقين

يكي از اهداف اصلي دولت‏هاي بزرگ اروپايى در جريان جنگ جهاني اول، تجزيه امپراتوري عثماني بود و با وقوع اين جنگ، اين هدف به آساني محقّق گشت. در جريان تجزيه قلمرو عثماني، مناطق تحت نفوذ آن، يكي پس از ديگري به دست انگليس و فرانسه افتاد. تا اين كه دمشق نيز مورد حمله قرار گرفت و در روز سوم سپتامبر 1918م سقوط كرد. سرانجام بر اساس توافق‏هاي قبلي لندن و پاريس، سوريه و از جمله پايتخت تاريخي و كهنِ اسلامي آن، دمشق، تحت كنترل فرانسه درآمد.


ورود متفقین به دمشق - 1918
1939 - اعلام بي طرفي ایران در جنگ جهانی دوم

سوم سپتامبر سال 1939 (سه روز پس از آغاز جنگ جهاني دوم) دولت وقت ايران، بيطرفي خودرا در قبال دولتهاي متخاصم اعلام داشت، ولي ديديم كه متفقين چقدر آن را رعايت كردند.

به دليل همين اعلام بيطرفي، در شهريور 1318 شناورهاي توپدار ايران در خليج فارس از اقدام ناوگان انگلستان به تصرف پنج كشتي بازرگاني آلماني كه در بندر شاپور بارگيري كرده بودند جلوگيري نكردند، حال آن كه قدرت آتش بيشتري داشتند.

1939 - روزي که دولت لندن به آلمان اعلان جنگ داد

سوم سپتامبر 1939 - دو روز و چند ساعت پس از آغاز حمله نظامي آلمان به لهستان - دولتهاي فرانسه، انگلستان و دو مهاجر نشين انگليسي: استراليا و نيوزيلند و متعاقب آنها کانادا به آلمان اعلان جنگ دادند. دولت انگلستان بامداد آن روز سفير خود در برلين را به وزارت امور خارجه آلمان فرستاده و تا ساعت 11 بامداد به اين دولت مهلت داده بود که دستور بازگشت نيروهاي خودرا از لهستان بدهد. دولت فرانسه تا ساعت پنج بعدازظهر سوم سپتامبر به آلمان چنين مهلتي را داده بود. چون هيتلر به اين دو اخطار اعتنا نکرده بود ساعت 11 و 15 دقيقه بامداد به وقت لندن، نويل چمبرلينNeville Chamberlaine نخست وزير انگلستان از راديو لندن اعلام داشت که آن دولت از آن پس خود را با آلمان در حالت جنگ مي داند. وي گفت که کابينه جنگ مرکب از 9 وزير تشکيل شده و لايحه "خدمت ملي" در ساعات آينده به پارلمان داده مي شود. طبق اين لايحه که سريعا تصويب شد اتباع 18 تا 41 ساله انگليسي به سربازي احضار شدند. از همان روز تخليه کودکان، بانوان خانه دار و سالخوردگان از لندن و شهرهاي بزرگ انگلستان آغاز شد. با وجود اين تا مدتها ميان انگلستان و آلمان عملا برخورد نظامي روي روي نداد. ولي آلماني ها مدعي شده بودند که در همان روز برخي نظاميان فرانسه به قلمرو آلمان تعرض کرده بودند!.

بهانه هيتلر از حمله به لهستان، باز گرداندن اراضي آلماني بود که پس از جنگ جهاني اول - طبق توافق فاتحان - از آن کشور جدا و به لهستان ضميمه شده بود. هيتلر با جلب موافقت سران دولتهاي لندن و پاريس، در مارس 1939 به بوهميا و موراويا (دو منطقه آلماني نشين چک) نيرو فرستاده و آنجا را عملا متصرف شده بود. هيلتر قبلا اعلام کرده بود که آلماني ها (ژرمن ها) بايد داراي دولت واحدي باشند و در پي آن اتريشي ها به آلمان پيوسته بودند.


Neville Chamberlaine شخصا اعلان جنگ به آلمان را از راديو لندن اعلام مي کند
1943 - ورود نيروهاي متفقين به ايتاليا در جريان جنگ جهاني دوم

با شكست‏هاي پي‏درپي نيروهاي ايتاليايى از متفقين در جريان جنگ جهاني دوم، موسوليني توسط ويكتور امانوئل، پادشاه ايتاليا، بركنار شد تا اينكه در روز سوم سپتامبر 1943م، متفقين وارد خاك ايتاليا شدند. از اين رو، دولت ايتاليا در هفتم سپتامبر فرمان تسليم و ترك مخاصمه را صادر كرد. به موجب قرارداد تسليم ايتاليا، نخست وزير جديد اين كشور، تسليم بدون قيد و شرط ايتاليا را پذيرفت و بدين ترتيب يكي از مهم‏ترين متحدين آلمانِ نازي در جنگ جهاني دوم، از صحنه عمليات خارج شد. ويژگي‏هاي مشترك فكري نازيسم هيتلر و فاشيسم موسوليني و نيز جاه‏طلبي‏هاي دو ديكتاتور، در اتحاد آلمان و ايتاليا نقش مهمي داشت. هم‏زمان با انعقاد قرارداد تسليم ايتاليا، حمله بزرگ متفقين به منظور آزادسازي ايتاليا آغاز شد و با تصرف شهر رُم، سلطه نيروهاي آلماني بر ايتاليا نيز پايان يافت.


زادروزها

۱۰۰۴ - حکیم ناصر خسرو شاعر و فیلسوف ایرانی.
۱۴۶۹ - زادروز واسکو دو گاما، جهانگرد و کاشف پرتغالی


حکیم ناصر خسرو
۱۸۷۵ - زادروز فردیناند پورشه، طراح مشهور موتور خودرو اتریشی
۱۹۰۵ - زادروز کارل دیوید آندرسون، فیزیک‌دان آمریکایی، کاشف پوزیترون و برندهٔ جایزه نوبل فیزیک


فردیناند پورشه
۱۹۳۶ - زادروز زین‌العابدین بن‌علی، رئیس‌جمهور سابق تونس
۱۹۶۵ - زادروز چارلی شین بازیگر آمریکایی


زین‌العابدین بن‌علی
۱۹۷۹ - زادروز ژولیو سزار فوتبالیست برزیلی
۱۳۵۴ - زادروز کامبیز دیرباز، بازیگر ایرانی


کامبیز دیرباز
درگذشت‌ها

۳۱۱ - درگذشت دیوکلتیان، امپراتور روم از سال ۲۸۴ تا ۳۰۵
۱۶۵۸ - درگذشت الیور کرامول تنها رئیس جمهور بریتانیا


الیور کرامول
۱۸۷۷ - درگذشت آدولف تیر سیاستمدار و تاریخ‌نگار فرانسوی
۱۸۸۳ - درگذشت ایوان تورگنیف رمان‌نویس، شاعر و نمایش‌نامه‌نویس روس


ایوان تورگنیف
۱۹۱۹ - درگذشت پی‌یر آگوست رنوآر، از بنیانگذاران مکتب دریافتگری (امپرسیونیسم).
۱۹۴۸ - درگذشت ادوارد بنش سیاست‌مدار و رهبر سیاسی چکسلواکی.


پی‌یر آگوست رنوآر
۱۹۹۱ - درگذشت فرانک کاپرا کارگردان سرشناس ایتالیایی-آمریکایی ، برنده سه جایزه اسکار بهترین کارگردانی
۱۹۹۲ - درگذشت محمود حسابی فیزیکدان، سناتور، وزیر آموزش و پرورش و بنیانگذار فیزیک دانشگاهی در ایران


محمود حسابی
۲۰۱۲ - درگذشت مایکل کلارک دانکن بازیگر آمریکایی


مایکل کلارک دانکن
*****
منابع:

-پايگاه نوشيروان کيهاني زاده
-ویکی پدیای فارسی
-صفحه امروز در تاریخ در توئیتر
-راسخون

 

امروز 14 شهریور برابر با 5 سپتامبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

1666 - حريق بزرك لندن كه 13 هزار خانه را خاكستر كرد

پنجم سپتامبر سال 1666 حريق سه روزه لندن كه از يك نانوايي آغاز شده بود و يكي از بزرگترين رويدادهاي از اين دست در طول تاريخ است پايان يافت. در اين حريق 13 هزار و 200 خانه، 86 كليسا ازجمله كليساي "سن پل" و بسياري از ساختمانهاي اداري از ميان رفت. در آن زمان جمعيت لندن از نيم ميليون تن تجاوز نمي كرد كه اينك هفت ميليون و سيصد هزار نفر است. با اينكه رقم دقيقي از تلفات حريق لندن به دست داده نشده است ولي طبق يك گزارش شهردار وقت اين شهر 16 تن جان خود را ازدست داده بودند كه رقم كوچكي است. اين حريق بيش از هفتاد هزار تن را بدون خانه و نزديك به 9 هزار نفر از كسبه را بدون كار كرده بود. لندن در سال 43 ميلادي توسط مهاجران رومي (ايتاليايي) ساخته شد كه نامش را لندينيوم Londinium گذارده بودند. اين منطقه مسكوني در دوران سلطه روميان بر بريتانيا گسترش يافت ولي انگلوساكسونها كه از آلمان به بريتانيا مهاجرت کرده اند در قرن ششم در هزارمتري لندينيوم شهركي براي خود ساختند كه بعدا اين دو شهر به هم پيوستند و لندن بزرگ بوجود آمد. حريق بزرگ از منطقه اي آغاز شده بود كه روميان آن را ساخته بودند.


1886 - روزي كه رئيس آپاچي ها پس از 30 سال جنگ تسليم شد

گرونيمو Geronimo (نام بومي: Goyaate) رئيس قبيله آپاچي (يك قبيله بومي آمريكا ـ سرخپوست) پس از 30 سال جنگ با دولت هاي مكزيك و ايالات متحده چهارم سپتامبر 1886 هنگامي كه تنها 38 مرد برايش باقي مانده بود دست از مقاومت كشيد و شرايط تسليم شدن خود را به اطلاع ژنرال نلسون مايلز رسانيد و چون پذيرفته شد اسلحه بر زمين گذارد. گرونيمو در دره سكلتون در آريزونا هنگامي كه در محاصره 1500 سرباز آمريكايي بود تصميم به قطع مقاومت گرفت. وي در منطقه اي كه بعدا ايالت نيومكزيكو نام گرفت به دنيا آمده بود. نخست دولت مكزيك مدعي مالكيت منطقه او بود و سپس دولت واشنگتن. گرونيمو با بيش از پنج هزار مرد كار مقاومت و دفاع از سرزمين نياكان را آغاز كرده بود. دولت آمريكا، طبق شرايط تسليم، او را با خانواده اش در پايگاه ”سيلSill" واقع در ايالت اكلاهما سكونت داد. وي آزادي فعاليت و مسافرت داشت، جز بازگشت به زادگاهش و ميان قبيله خود. از او حتي براي شركت در مراسم رئيس جمهوري شدن تئودور روزولت دعوت شده بود.


Geronimo در 1906
گرونيمو كه در سال 1909 در هشتاد سالگي از ذات الريه درگذشت در سال 1906 سرگذشت و آرزوهاي خود را براي «بارتS.M.Brett» نويسنده آمريكايي بيان داشته بود كه به صورت يك كتاب انتشار يافته است. هاليودد از جنگهاي گرونيمو چندين فيلم سينمايي تهيه كرده است. نه سال پس از درگذشت گرونيمو، استخوانهاي او را از گورش ربودند و چون در آن زمان ”پرسكوت بوشPrescott Bush" پدر بزرگ رئيس جمهور فعلي آمريكا افسر نگهبان پايگاه سيل بود، نوه هاي گرونيمو از نوه پرسكوت (جورج دبليو بوش) مصرا خواسته اند كه در يافتن و استرداد استخوانهاي پدر بزرگشان كمك كند.


Geronimo در 1886
1928 - اعلاميه تند و صريح دولت در باره لغو كاپيتالاسيون

چهاردهم شهريور 1307 هجري خورشيدي (چهارم سپتامبر 1928)، دولت وقت (دولت رضاشاه) در يك اعلاميه رسمي بارديگر يادآور شد كه امتياز كاپيتالاسيون در ايران زنده نخواهد شد، چنين پرونده اي را كه حاكي از نهايت ضعف يك دولت است به تاريخ سپرده و بازگشوده نخواهد شد. در اين اعلاميه از همه دولتها كه تبعه در ايران دارند خواسته شده بود كه درخواست حتي يك مورد تفويض تعقيب قضايي شهروند خودرا از ايران نكنند كه تحقير تلقي خواهد شد و ....

كاپيتالاسيون (تسليم، و در اصطلاح قضايي به مفهوم قضاوت كنسولي و محاكمه خارجي كه مرتكب جرم محلي شده باشد، در كشور متبوع خود!) نهم ماه مي سال ۱۹۲۷ (۱۹ ارديبهشت ۱۳۰۶) در ايران لغو شده و از 19 ارديبهشت 1307 (درست يك سال بعد) حتي در موارد استثنايي و براي اتباع كشورهاي كاملة الوداد هم بلااثر گرديده بود. اين امتياز (کاپيتالاسيون) را قبلا دولت قاجاريه به پاره اي ازدولتها داده بود و به اين ترتيب قسمتي از حاكميت ملي را واگذار كرده بود. رسيدگي به جرائم محلي و مجازات متخلف، تكليف يك دولت حاكم مسئول در برابر اتباع كشور است و از تكليف نمي توان گذشت و آن را واگذار كرد. اعلاميه چهاردهم شهريور 1307 به اين سبب صادر شده بود که يک سفارتخانه در تهران درخواست ناديده گرفتن لغو كاپيتالاسيون در مورد يک تبعه آن کشوررا داده بود.

با وجود لغو كامل كاپيتالاسيون در سالهاي 1306 و 1307 در ايران و اعلاميه صريح و تند شهريور 1307، اين امر از دهه 1340 به صورت محدود در مورد پاره اي از اتباع آمريكا در ايران، برغم مخالفت ها و اعتراض هاي فراوان بار ديگر به اجرا در آمده بود.

1941 - عکس امضاء شده هیتلر، دلیل اتحاد او با رضاشاه!

سپتامبر 1941 وینستون چرچیل نخست وزیر وقت انگلستان که می کوشید پای آمریکارا به جنگ جهانی دوم بکشاند، برای توجیه عمل اشغال نظامی ایران تصویر گرفته شده از عکسی را که هیتلر امضاء کرده، در قاب قرارداده و برای رضاشاه پهلوی فرستاده بود برای روزولت رئیس جمهور وقت آمریکا فرستاده و با اشاره به بعضی تحولات نظامی ـ سیاسی ازجمله نوسازی [تقریبا محرمانه] نیروی دریایی ایران با کمک موسولینی و ... و نیز اعزام اقتصاددانان بنام آلمانی به ایران جهت دادن اندرز ... توضیح داده بود که میان هیتلر و رضاشاه قرارهای محرمانه وجود دارد و هیتلر وعده بازگرداندن قفقاز ایران را پس از تصرف روسیه داده است [که طبق قراردادهای گلستان و ترکمن چای به قلمرو دولت تزاری روسیه اضافه شده بودند.].


هیتلر این عکس خودرا [عکس بالا] که مربوط به نیمه دهه 1930 بود با پی نوشتی دوستانه امضاء کرده و برای رضاشاه فرستاده بود.

چرچیل همچنین روزولت را از احساس عاطفی دیرین ایرانیان نسبت به آلمانی ها به عنوان همنژاد آگاه ساخته و حمایت آحاد ایرانی از مساعی آلمان در جریان جنگ جهانی اول را توصیف کرده بود که این حمایت اتباع (توده ها) برغم اعلام بیطرفی دولت وقت تهران صورت گرفته بود.

1972 - حمله به ورزشكاران اسرائيلي در المپيك مونيخ از سوي كماندوهای فلسطيني

در طي برگزاري بازي‏هاي المپيك مونيخ 1972م، هشت فلسطيني در پنجم سپتامبر 1972م عازم خوابگاه ورزشكاران اسرائيل‏ي در دهكده المپيك شده و دوازده نفر از آنان را به گروگان گرفتند. آن‏ها سپس اخطار كردند اگر رژيم صهيونيستي 260 تن از همكاران فلسطيني آنان را از زندان‏هاي خود آزاد نسازد، گروگان‏ها را به قتل خواهند رساند. پس از محاصره محل گروگان‏گيري توسط پليس آلمان، فلسطينيان خواسته خود را تغيير داده و خواهان عزيمت به يك كشور عربي به همراه گروگان‏ها شدند. در اجراي ظاهري خواسته فلسطيني‏ها، دو فروند بالگرد همراه با گروگان‏ها راهي يكي از فرودگاه‏هاي نظامي آلمان شدند. اما به محض پياده شدن از بالگرد، برق فرودگاه قطع شد و ماموران آلماني به سوي فلسطينيان آتش گشودند. فلسطيني‏ها نيز با مشاهده اين وضعيت ابتدا هر دوازده گروگان اسرائيل‏ي را يك جا اعدام كرده و پس از آن در محوطه فرودگاه با ماموران به زد و خورد مسلّحانه پرداختند. در اين عمليات يك مامور آلماني و 5 فلسطيني جان خود را از دست دادند و سه فلسطيني ديگر نيز دستگير شدند. هم‏چنين دو بالگرد آلماني كه چريك‏ها و گروگان‏ها با آن‏ها از دهكده المپيك به فرودگاه آمده بودند طي درگيري، توسط فلسطيني‏ها به آتش كشيده شد. پس از اين رويداد، هواپيماهاي رژيم صهيونيستي به تلافي كشتار مونيخ، مواضع فلسطيني‏ها را در لبنان به شدت بمباران كردند. طراح اصلي اين عمليات ابوحسن سلامه بود كه هفت سال پس از حادثه مونيخ در بيست و دوم ژانويه 1979م توسط عوامل سازمان جاسوسي اسرائيل، موساد ترور شد.


1991 - محاكمه مانوئل نوريه گا رئيس كشور پاناما در يك دادگاه فدرال آمريكا در ايالت فلوريدا آغاز شد. تا آن زمان، وي تنها رئيس كشوري بود كه در كشور خود دستگير و به يك كشور ديگر منتقل و به اتهام ارتکاب جرم عمومي (كمك به انتقال مواد مخدر) محاكمه مي شد. نيروهاي نظامي آمريكا براي دستگيري وي به پاناما حمله برده برده بودند که توام با تلفات بود. نوريه گا در دادگاه آمريکا به 40 سال زندان محکوم شد که بعدا به سي سال تخفيف يافت.


مانوئل نوريه گا
1360 - شهادت آيت‏ اللَّه "علي قدوسي" دادستان كل انقلاب اسلامي

آيت ‏اللَّه شيخ علي قدوسي در سال 1306 در نهاوند به دنيا آمد. در 15 سالگي به تشويق پدر كه عالم معروف شهر بود، راهي قم شد و به تحصيلات حوزوي روي آورد. پس از اتمام سطح، از درس خارج آيت‏اللَّه بروجردي و حضرت امام بهره برد و فلسفه را از علامه طباطبايي فراگرفت. آيت‏اللَّه قدوسي در فراگيري رموز فلسفه از خود نبوغ فراواني بروز داد به گونه‏اي كه مورد توجه خاص استاد قرار گرفت و علامه طباطبايي، ايشان را به دامادي خود پذيرفت. وي از سال 41 به جريان سياسي ضدرژيم پيوست و در اين راه متحمل سختي‏هاي فراوان و زندان گرديد. شهيد قدوسي از اعضاي جامعه مدرسين حوزه علميه قم و مورد اعتماد قاطع زُعماي حوزه بود و در دوران انقلاب با پيروي از راه امام، همگام با مردم، نهايت تلاش خود را در پيروزي انقلاب اسلامي به كار بست. اين مجاهد نستوه پس از پيروزي نهضت اسلامي، از طرف حضرت امام(ره) به دادستاني كل انقلاب اسلامي، منصوب شد و در اين سنگر به خدمت پرداخت. سرانجام اين عالم رباني در اثر انفجاري توسط منافقين كوردل به فيض شهادت نائل آمد و در حرم حضرت معصومه(س) به خاك سپرده شد.


آيت ‏اللَّه شيخ علي قدوسي
زادروزها

۹۷۳ - زادروز ابوریحان بیرونی دانشمند بزرگ ریاضی‌دان، ستاره‌شناس، تقویم‌شناس، انسان‌شناس، هندشناس و تاریخ‌نگار بزرگ ایرانی
۱۱۸۷ - زادروز لویی هشتم پادشاه فرانسه


ابوریحان بیرونی
۱۷۳۵ - زادروز یوهان کریستین باخ آهنگساز آلمانی
۱۷۷۲ - زادروز فتحعلی شاه دومین پادشاه سلسله قاجار در ایران


یوهان کریستین باخ
۱۷۷۴ - زادروز کاسپار داوید فریدریش نقاش منظره‌پرداز آلمانی و از پیشگامان جنبش رمانتیسیسم
۱۹۱۲ - زادروز جان کیج آهنگساز، فیلسوف، شاعر، نظریه پرداز موسیقی


فتحعلی شاه
۱۹۴۶ - زادروز فردی مرکوری موسیقی‌دان، خواننده و آهنگ‌ساز اهل بریتانیا


کاسپار داوید فریدریش
درگذشت‌ها

۱۸۰۳ - درگذشت پی‌یر-آمبرواز شودرلو دو لاکلو نویسنده اهل فرانسه
۱۸۵۷ - درگذشت اگوست کنت فیلسوف فرانسوی واضعِ نامِ جامعه‌شناسی ، بنیانگذارِ جامعه‌شناسیِ نوین و دکترین پوزیتیویسم


اگوست کنت
۱۹۰۲ - درگذشت رودولف فیرخو پزشک، مردم‌شناس، آسیب‌شناس، تاریخدان پیشاتاریخ، زیست‌شناس و سیاستمدار آلمانی ،از بنیانگذاران پزشکی اجتماعی
۱۹۰۶ - درگذشت لودویگ بولتزمان فیزیکدان آلمانی


لودویگ بولتزمان
۱۹۹۷ - درگذشت مادر ترزا راهبهٔ کاتولیک آلبانیایی و تأسیس کنندهٔ ماموران امور خیریه در هند
۱۹۹۷ - درگذشت گئورگ سالتی رهبر ارکستر و اپرای مجارستانی - انگلیسی و رهبر ارکستر سمفونی شیکاگو


مادر ترزا
*****
منابع:

-پايگاه نوشيروان کيهاني زاده
-ویکی پدیای فارسی
-صفحه امروز در تاریخ در توئیتر
-راسخون

 

امروز 16 شهریور برابر با 7 سپتامبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

رویداد ها:

1514 - افتادن زودگذر تبريز به دست سلطان سليم عثماني

هفتم سپتامبر سال 1514 (16 شهریور) نظاميان عثماني وارد تبريز شدند. اين یگانها به فرماندهي مستقيم سليم اول سلطان عثماني 23 آگوست (15 روز پيش از آن) در دشت چالدران نيروهاي شاه اسماعيل صفوي را شكست داده بودند. سلطان سليم و نظامیانش بر اثر حملات غير منظم (چريكي) نيروهاي شاه اسماعيل و مقاومت مردم تبريز نتوانستند مدت طولاني در اين شهر بمانند و بیرون رفتند.

جنگ چالداران بزرگترين و آخرين جنگ بزرگ توپ و تفنگ در برابر شمشير و كمان بود و مورّخان معاصر بمباران اتمي هيروشيما و ناگازاكي در نيمه اول آگوست 1945را با آن مقايسه مي كنند كه جنگ اتمي در برابر اسلحه متعارفي (توپ و تفنگ) بود و هر دو جنگ در ماه آگوست صورت گرفته بود.


سليم يکم
هدف عمده سلطان سليم از حمله به ايران؛ جلوگيري از گسترش شيعه اثني عشري كه مذهب رسمي ايرانيان اعلام شده بود به متصرفات عثماني و پيوستن شيعيان قلمرو عثماني به دولت تازه تاسيس صفوي ايران بود.

هدف ديگر سلطان سليم از تعرض به ايران، ضميمه كردن مناطق كُردنشين شمال غربي ايران و محل سكونت تركمانان (بقاياي سلجوقيان و ... در عراق امروز) به قلمرو خود و نيز مانع از گسترش و رشد «ايرانيسم» بود كه با روي كار آمدن شاه اسماعيل صفوي دوباره سربلند كرده بود.

سلطان سليم به دو هدف اول خود از اين عمليات نظامي رسيد، ولي مسئله اي به نام كردستان تركيه به وجود آورد كه دولت تركيه اينك (قرن 21) دچار آن است. صفويان كه تا زمان جنگ چالدران بكار بردن اسلحه آتشين را خلاف آيين جوانمردي مي پنداشتند از آن پس به فكر مسلح كردن خود به توپ و تفنگ افتادند كه شاه عباس يکم به آن تحقق بخشيد.

1812 - نبرد «بورودینو Borodino» و تکرار تاریخ

ناپلئون بناپارت كه براي تصرف روسيه و سپس از راه ايران، تصرف هند و خارج ساختن آن از دست انگلستان برنامه داشت و با ارتش فرانسه معروف به ارتش بزرگ = Grande Armee وارد روسيه شده بود هفتم سپتامبر 1812 ارتش روسيه را در منطقه «بورودينو Borodino» واقع در يکصد كيلومتري غرب مسكو شكست داد، مجبور به عقب نشيني کرد و هفت روز بعد وارد مسكو شد. نيروهاي هيتلر 129 سال بعد و در Smolensk واقع در غرب مسکو يك بار ديگر ارتش روسيه (شوروي) را شكست دادند. هدف هيتلر هم خارج ساختن خاور ميانه و هند از دست انگلستان از طريق ايران و با کمک شاه وقت ـ رضاشاه پهلوي ـ بود ولي غافل از اينکه بيشتر رجال ايران بمانند عصر قاجارها از عوامل دولت لندن بودند.


نبرد بوردینو
در «نبرد بورودينو» در 7 سپتامبر 1812 بيش از دويست و پنجاه هزار نظامي طرفين رزميدند که بيش از 70 هزار نفر از آنان جان خودرا از دست دادند. نظاميان ناپلئون عمدتا سرباز وظيفه بودند. دولت انقلاب فرانسه از پنجم سپتامبر 1798 قانون نظام وظيفه اجباري را در اين کشور به اجرا گذارده بود که پسران 20 تا 25 ساله بدون زن و فرزند را شامل مي شد.


مارشال M. Kutuzov
در نبرد بورودينو، مارشال ميخائل کوتوزوف M. Kutuzov فرمانده نيروهاي روس همينکه احساس شکست کرد دستور عقب نشيني داد، به مسکو بازگشت و شهررا تخليه کرد و انبارها و ذخاير را آتش زد تا چيزي به دست ناپلئون نيافتد. وي همچنين نيروهاي خودرا به صورت مليشيا در آورد تا دست به جنگ و گريز زنند و نظاميان فرسوده ناپلئون را خسته تر و بي اميد سازند. با اين تاکتيک، ناپلئون مجبور به بازگشت شد و ضمن راه بسياري از نظاميان او از سرما و گرسنگي و حملات غير منظم ميليشياي کوتوزف از ميان رفتند و شماري کم از آنان به وطن بازگشتند و افول ناپلئون تقريبا از همين زمان آغاز شد.

نيروهاي هيتلر نيز با تاکتيک ويژه مارشال ژوکف از دروازه هاي مسکو عقب نشيني کردند و تا برلين عقب رفتند، هيتلر خودکشي کرد و حکومت او از ميان رفت. علت اصلي، پند نگرفتن از تجربه و سرنوشت ناپلئون (تاريخ) بود.

پوتين رئيس جمهور روسيه که تلاش دارد وطندوستي ـ Patriotism ـ را که جهان وطني کمونيستها آن را از ميان برده بود به روس ها بازگرداند و از يادآوري گذشته ازجمله توجه به سالروز جنگهاي ميهني، دوباره سازي صحنه نبردها، ساختن مجسمه قهرمانان ملي و آثار تاريخي، برگزاري يادبودها و آموزش تاريخ آغاز کرده است با هزينه کردن صدها ميليون روبل رزمگاه بورودينو را نوسازي و صحنه نبرد را با همان جنگ افزارها زنده کرد و مراسم دويستمين سالروز اين نبردرا دوم سپتامبر 2012 برپا داشت که صدها هزار تن به تماشايش رفته بودند. در اين نمايش تاريخي 1550 فرانسوي به شکل نظاميان ناپلئون درآمده بودند و 1450 روس در قيافه نظاميان تزار و نمايش با حضور ژيسکار دستن رئيس جمهور پيشين فرانسه و مقامات روسيه و ديپلماتهاي مستقر در مسکو برگزار شد تا باعث کدورت فرانسويان نشود. دوم سپتامبر به جاي هفتم اين ماه به اين سبب انتخاب شده بود که مصادف با يکشنبه (تعطيل آخر هفته) بود و مردم مي توانستند در مراسم سالروز اين رويداد شرکت کنند.


چند صحنه از مراسم دويستمين سالروز نبرد بورودينو با حضور پوتين و ژيسکار دستن و صدها هزار روس
1822 - برزيل هفتم سپتامبر سال 1822 اعلام استقلال كرد و خود را از استعمار پرتغال نجات داد. از همين زمان هفتم سپتامبر روز ملي برزيل است.


1915 - درخواست عجیب وثوق الدوله از انگلستان و روسيه!

16 شهريور 1294 (7 سپتامبر 1915) وثوق الدوله رئيس الوزراء وقت (برادر قوام السلطنه و پدر زن دكتر علي اميني) كه شهرت به انگلوفيل بودن( هواداري از انگلستان) داشت از دو دولت انگلستان و روسيه كه سرگرم تكميل اجراي قرارداد سن پترز بورگ (تقسيم ايران به دو منطقه نفوذ) بودند و خواسته بودند كه ماليه و ارتش ايران را زير كنترل بگيرند خواست كه فعلا اين كاررا به تعويق اندازند. گفته شده است که وثوق الدوله به اشاره لندن درخواست تعوين آن تصميم را کرده بود زيرا بر لندن يقين حاصل شده بود که روسيه در جنگ جهاني اول که از سال پيش از آن آغاز شده بود پيشرفتي نخواهد داشت و قدرت سابق را از دست خواهد داد و درنتيجه، انگلستان ديکته گر اصلي در ايران خواهد بود.


وثوق الدوله
1936 - آخرین گرگ تاسمانی در باغ‌وحشی در استرالیا جان سپرد و نسل این کیسه‌دار برای همیشه منقرض شد.


بنجامین، آخرین گرگ تاسمانی
1940 - آغاز بمباران شبانه لندن توسط لوفت وافه

بمباران شبانه لندن توسط نيروي هوايي آلمان (لوفت وافه) از هفتم سپتامبر 1940 آغاز شد و 57 شب متوالي طول کشيد و تلفات و زيانهاي سنگين به بار آورد. طبق یک گزارش، جمع تلفات انگلیسیان را 43 هزار کشته و 51 هزار مجروح بوده است. اين بمباران در تاريخ جنگ جهاني دوم به «بليتزBlitz» معروف شده است. این حملات را «57 روزه» نوشته اند ولی تا دهم ماه می 1941 با شدت کمتری ادامه داشتند. در جریان بمباران، دولت انگلستان براي محافظت از جان کودکان، زنان و سالخوردگان آنان را به خارج از شهرهاي بزرگ منتقل کرده بود. هفتاد سال بعد ـ ششم سپتامبر 2010 ـ فیلم رنگی (تصویر متحرّک) یک موردخرابیهای ناشی از بمباران بلیتز و عملیات نجات برای نخستین بار انتشار یافت و از شبکه های تلویزیونی پخش شد.


1943 - تسليم ايتاليا به متفقين در جريان جنگ جهاني دوم

در تمام طول جنگ جهاني دوم، طراحان نظامي و كارشناسان جنگ به اين نتيجه رسيده بودند كه براي شكست هيتلر، بايد جبهه دومي عليه آلمان نازي پديد آيد. استالين، رهبر ديكتاتور شوروي هنگامي كه فشار ماشين سنگين جنگي آلمان، يكباره متوجه شوروي شده بود، اين تقاضا را از متفقين خود كرد، ولي آن‏ها از اين كار شانه خالي مي‏كردند و اگر هم جبهه دومي را هم باز كردند، به جاي آن كه در اروپا باشد، در جاي ديگري بود. به هر حال، در نوامبر 1942م، قواي مشترك انگليس و امريكا در مراكش، تونس و الجزاير واقع در شمال افريقا پياده شدند. در ماه مه 1943، سربازان مزبور كه به نيروهاي انگليسي مستقر در مصر پيوسته بودند، قواي متحد آلماني و ايتاليايى را در شمال افريقا، مجبور به تسليم كردند. دو ماه بعد، جبهه دومي كه مورد نظر بود گشوده شد و سپاه متحد امريكا و انگليس در دهم ژوئيه 1943، به جزيره سيسيل در جنوب ايتاليا حمله كرد و پس از تصرف اين جزيره، به خاك اصلي ايتاليا به عنوان متحد اصلي آلمان در اروپا هجوم آوردند.


با شكست‏هاي پي درپي ايتاليا در اين جنگ، در روز 25 ژوئيه 1943م، رژيم فاشيستي موسوليني در ايتاليا سقوط كرد و دولت جديد ايتاليا، در روز هفتم سپتامبر، فرمان تسليم نيروهاي اين كشور در برابر متفقين و ترك مخاصمه را صادر كرد با ايجاد اين تغييرات، هرچند موسوليني به كمك هيتلر براي تشكيل يك حكومت جمهوري طرفدار آلمان درشمال ايتاليا به ميلان بازگشت، ولي با اعلان جنگ دولت جديد ايتاليا به آلمان، سير شكست‏هاي آلمان سرعت بيشتري گرفت و حكومت جمهوري موسوليني نيز دوامي نيافت.


زادروزها

۱۵۳۳ - زادروز الیزابت یکم (انگلستان) ملکهٔ سلطنتی انگلستان و ایرلند
۱۷۰۷ - زادروز ژرژ-لوئی لکرک کنت دو بوفون نویسنده، ریاضی‌دان، زیست‌شناس و ستاره‌شناس اهل فرانسه


الیزابت یکم
۱۸۲۹ - زادروز فریدریش آگوست ککوله شیمیدان آلمانی
۱۹۰۹ - زادروز الیا کازان کارگردان٬ نویسنده و تهیه کننده آمریکایی


فریدریش آگوست ککوله
۱۹۱۷ - زادروز جان کارنفورت شیمیدان استرالیایی-انگلیسی ،برنده جایزه نوبل شیمی سال ۱۹۷۵
۱۹۳۶ - زادروز بادی هالی نوازنده و خواننده آمریکایی و از بنیان‌گذاران سبک موسیقی راک اند رول


بادی هالی
۱۲۹۰ - زادروز ذبیح‌الله صفا از استادان ایرانی ادبیات فارسی
۱۳۵۰ - زادروز سعید شهروز، خواننده‌ی اهل ایران


ذبیح‌الله صفا
1346 - زادروز محمدحسین فهمیده، شهید هشت سال دفاع مقدس


محمدحسین فهمیده
درگذشت‌ها

۱۹۱۸ - درگذشت ام.ال.سیلو ریاضی دان نروژی
۱۹۸۵ - درگذشت جرج پولیا ریاضی‌دان مجارستانی-آمریکایی


رینالدو آرناس
۱۹۹۰ - درگذشت رینالدو آرناس، نمایش‌نامه‌نویس، نویسنده و شاعر کوبایی
۱۳۴۹ - درگذشت بدیع‌الزمان فروزانفر، استاد برجسته زبان و ادبیات فارسی و ادیب


بدیع‌الزمان فروزانفر
۱۹۹۱ - درگذشت ادوین مک‌میلان فیزیکدان آمریکایی، برنده جایزه نوبل شیمی ۱۹۵۱
۱۹۹۴ - درگذشت ترنس یانگ کارگردان بریتانیایی


موبوتو سسه سوکو
۱۹۹۷ - درگذشت موبوتو سسه سوکو رئیس جمهور زئیر برای ۳۲ سال از سال ۱۹۶۵ تا ۱۹۹۷
۱۳۸۳ - درگذشت حسین منزوی، یکی از بزرگترین غزل سرایان معاصر


حسین منزوی
۱۳۸۸ - درگذشت پیمان ابدی، بدلکار ایرانی


پیمان ابدی
*****
منابع:

-پايگاه نوشيروان کيهاني زاده
-ویکی پدیای فارسی
-صفحه امروز در تاریخ در توئیتر
-راسخون