سالمندی و تغذیه: یک چالش جهانی در حال رشد

سالمندی و تغذیه: یک چالش جهانی در حال رشد
آمار نشان می دهد، تعداد و نسبت افراد سالمند در جهان، پیوسته در حال افزایش است. در سال 2002، حدود 605 میلیون نفر جمعیت جهان را افراد مسن تشکیل می دادند که از این میان، 400 میلیون نفر آن ها، به کشورهای کم درآمد تعلق داشتند. در سال 2013 این تعداد به 841 میلیون نفر رسید و پیش بینی می شود تا سال 2050، حدود 2 میلیارد سالمند در سراسر جهان وجود داشته باشد.
در این میان تغذیه و سلامت افراد مسن، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. همان گونه که می دانیم احتمال ابتلا به برخی بیماری ها در دوران پیری، با توجه به میزان عملکرد سیستم ایمنی بدن و تغذیه، افزایش می یابد. به عنوان مثال،پوکی استخوان و شکستگی های مرتبط با آن، از جمله علل عمده بیماری، ناتوانی، مرگ و هزینه های هنگفت پزشکی می باشند. آمار نشان می دهد تعداد افراد دچار شکستگی لگن در طول سال، از 1.7 میلیون نفر در سال 1990، به حدود 6.3 میلیون نفر تا سال 2050 افزایش یابد که البته این عارضه در زنان بیشتر از مردان خواهد بود.


اهمیت تغذیه در سالمندان و افراد مسن

تعریف نیازهای تغذیه ای افراد سالمند
افراد مسن، مخصوصا نسبت به سوء تغذیه آسیب پذیرتر بوده و تلاش برای تغذیه مناسب سالمندان، معمولا با مشکلاتی همراه است. مشکل اول این است که نیازهای تغذیه ای افراد سالمند، به خوبی تعریف نشده است. با افزایش سن و فرا رسیدن دوران پیری، توده های چربی ذخیره شده و میزان متابولیسم بدن، کاهش می یابد و در نتیجه میزان انرژی که در هر کیلوگرم وزن سالمندان وجود دارد، کمتر از دوران جوانی و میانسالی خواهد بود.
روند افزایش سن، همچنین روی میزان نیاز بدن به مواد مغذی تاثیرگذار است، مثلا با فرارسیدن دوران سالمندی، از طرفی نیاز بدن به مصرف برخی مواد مغذی کاهش می یابد، اما از سویی نیاز به بسیاری از مواد مغذی ضروری، افزایش می یابد.

سوء تغذیه و سالمندی
بسیاری از بیماری های دوران سالمندی، نتیجه عوامل تغذیه ای گذشته، از جمله دوران کودکی، می باشد. این فاکتورها به همراه تغییراتی که به طور طبیعی با افزایش سن، بروز می کند، در مجموع منجر به افزایش ابتلا به بیماری ها در دوران کهولت سن می شود. تحقیقات نشان می دهد، میزان چربی مصرفی توسط افراد، با احتمال ابتلا به سرطان روده بزرگ،پانکراس و پروستات رابطه دارد. همچنین عوامل آتروژنیک مانند افزایش فشار خون، چربی خون و عدم تحمل گلوکز، همگی تحت تاثیر رژیم غذایی افراد می باشند و در بروز بیماری های قلبی عروقی نقش مهمی دارند.
بیماری های دژنراتیو مانند بیماری های قلبی عروقی و عروق مغزی، دیابت، پوکی استخوان و انواع سرطان ها، که از جمله شایع ترین بیماری های دوران سالمندی می باشند، همه تحت تاثیر رژیم غذایی افراد است. به طور کلی، در بحث رژیم غذایی-بیماری، نقش مواد ریزمغذی، در بهبود سلامت و پیشگیری از بیماری های غیرواگیردار، بسیار مهم است. کمبود مواد ریز مغذی در افراد مسن، اغلب به دلیل کاهش مصرف مواد غذایی و عدم تنوع آن می باشد. این عوامل به همراه برخی فاکتورهای دیگر، باعث کاهش قدرت سیستم ایمنی بدن در افراد سالمند شده و میزان مرگ و میر در سن بالا را افزایش می دهد.همچنین بروز تغییرات وابسته به سن مانند از دست دادن عملکرد شناختی و کاهش قدرت بینایی، نیز از جمله موانع مهم در سلامتی و بهبود عادات غذایی سنین بالا محسوب می شوند.
کلسترول سرم، از جمله عوامل خطرزای ابتلا به بیماری قلبی عروقی کرونر، در مردان و زنان است که به ویژه با افزایش سن بسیار شایع تر می گردد. حتی در افراد جوان تر نیز، شروع دارو درمانی، بعد از ایجاد تغییرات در رژیم غذایی صورت می گیرد. آزمایش ها نشان می دهد، کاهش فشار خون مینیمم تا 6 میلی لیتر جیوه، باعث کاهش سکته مغزی تا 40 درصد و حمله قلبی تا 15 درصد می شود. از طرفی کاهش 10 درصدی غلطت کلسترول خون، می تواند تا 30 درصد، بروز بیماری های قلبی عروقی کرونر را کاهش دهد.
به طور کلی داشتن رژیم غذایی سالم، تا حد زیادی در طول عمر افراد و میزان ابتلا به بیماری ها، به ویژه در دوران سالمندی، موثر است. کاهش مصرف چربی های اشباع شده و نمک، باعث کاهش غلظت فشار خون و کلسترول شده و به میزان قابل توجهی درصد ابتلا به بیماری های قلبی عروقی را کاهش می دهد. همچنین مصرف میوه و سبزیجات، یک یا دوبار در روز، می تواند تا 30 درصد خطر ابتلا به بیماری های قلبی عروقی را کاهش دهد.

ترجمه و تنظیم: گروه «تغذیه» پا به سن
/ منبعhttp://pabesen.ir/importance-nutrition-elderly/