اتاق تمیز

اتاق‌های تمیز محلی است که تمیز و عاری از هرگونه گردوغبار و میکروب باشد، و طبق استاندارد 209 E اینگونه تعریف می‌گردد:
(اتاقی که بتواند ذرات معلق در محیط را کنترل نموده و دارای یک یا چند ناحیه تمیز باشد.)
طبق استاندارد ISO 146044-1 که از مهم‌ترین استانداردهای ISO است، داریم:
(اتاقی که غلظت پارتیک‌ها در هوای محیط را کنترل نماید و به گونه‌ای طراحی شود که مینیمم ورود، تولید و حفظ ذرات را در داخل اتاق داشته باشد و پارامترهایی نظیر دما، فشار و رطوبت کاملاً تحت کنترل باشند)
این اتاق‌ها در صنایع مختلف الکترونیک، کامپیوتر، ابزار دقیق، داروسازی، تجهیزات پزشکی و مواد غذایی کاربرد بسیاری داشته و ساخت این فضاها در سال‌های اخیر روند چشمگیری در کشورهای پیشرفته داشته است.
اتاق تمیز به دو دسته تقسیم شده است،

1. در جهت ایجاد محدوده‌ای عاری از هرگونه ذرات گردوغبار معلق در هوا حتی در حد میکرون طراحی می‌شود که باعث بهبود عملکرد پروسه تولید محصول و افزایش عمر مفید آن و جلوگیری از آسیب قطعات می‌شود
2. این اتاق‌ها که در جهت حذف ذرات میکروارگانیسم‌ها و بسیار ریزی که امکان رشد و شیوع داشته و قابلیت ایجاد عفونت در انسان می‌شود، که این نمونه در بیمارستان‌ها جهت جلوگیری از شیوع بیماری، کنترل عفونت و به حداقل رساندن آلودگی زخم‌ها طراحی می‌شود

منبع:انجمن مهندسی هوافضا

 

اتاق تمیز، فضای سرپوشیده ای است که آلودگیهای محیطی بسیار اندکی دارند. برای اینکه بتوان یک اتاق تمیز ساخت لازم است تا فضای آن از فضای بیرون ایزوله باشد. به این منظور از ساندویچ پانل های سقفی و یا دیواری در اتاق تمیز استفاده می شود. علاوه بر این دربها و پنجره های اتاق تمیز به صورت ویژه ای ساخته می شوند به نحوی که هیچ گونه تبادل هوایی با محیط بیرون نداشته باشند. علاوه بر این از پس باکس برای انتقال وسایل از بیرون به داخل اتاق تمیز استفاده می شود. پس باکس اتاق تمیز، محوطه ای است که درون دیوار کار گذاشته می شود و از هر دو طرف دربهایی دارد. یک نفر از بیرون اتاق تمیز، وسایل لازم را داخل پس باکس می گذارد، درب سمت خود را می بندد، پس از چند دقیقه عبور جریان هوا در محوطه پس باکس، فرد دیگر از داخل اتاق تمیز، درب سمت خودش را باز می کند و وسایل گذاشته شده در آن را بر می دارد.
در اتاق تمیز جریان هوا به عنوان مهمترین منبع انتقال آلودگی بسیار مهم است. به همین منظور جریان هوا به نسبت زیادی در اتاق تمیز به جریان می افتاد به نحوی که فشار هوا در داخل اتاق تمیز بیشتر از بیرون آن است. این جریان هوا که توسط هواسازهای بهداشتی یا هایژنیک به جریان می افتد و از یک سری فیلتر رد می شود. مرحله نهایی فیلتراسیون اتاق تمیز، عبور جریان هوا از فیلترهای هپا است. فیلترهای هپا که در انواع مختلف ساخته می شوند، سبب می شوند تا نهایت تمیزی برای اتاق تمیز ایجاد شود.