زاويه حمله چيست ؟

زاويه حمله.
زاويه حمله كه آنرا با نماد آلفا نشان مي دهند ، اصطلاحي در آيروديناميك مي باشد كه بيان كننده زاويه برخورد بين وتر يك ايرفويل و بردارهاي سرعت حركت نسبي هوا مي باشد.
در هوانوردي ، زاويه حمله براي تشريح زاويه بين وتر يك بال و بردارهاي حركت نسبي هوا كه به بال برخورد مي كنند استفاده مي شود. در زمانهاي گذشته در بريتانيا اصطلاح زاويه نصب بال (Angle Of Incidence) بجاي زاويه حمله استفاده مي شد.
ضريب ليفت در يك بال ثابت هواپيما كاملا به زاويه حمله وابسته مي باشد. افزايش زاويه حمله تا حد معيني باعث افزايش ضريب ليفت مي شود كه از آن حد به بعد با افزايش زاويه حمله ضريب ليفت كاهش مي يابد. به اين حالت كه ضريب ليفت و به تبع آن نيروي ليفت كاهش مي يابد حالت Stall يا واماندگي گفته مي شود.
چنانچه در يك بال هواپيما زاويه حمله را افزايش دهيم ، جدايي جريان هوا در قسمت سطح بالايي بال كاملا مشخص مي باشد و كاهش اين امر با افزايش ضريب ليفت ممكن مي باشد. در يك زاويه حمله بحراني بال ديگر تحمل وزن هواپيما را نخواهد داشت. به همين دليل هواپيما به سمت پايين كشيده مي شود.

زاويه حمله بحراني.
زاويه حمله بحراني زاويه اي مي باشد كه در آن جريان هوا بقدر كافي بر روي سطح بالايي ايرفويل امتداد پيدا نمي كند. در اين نقطه ، همانطور كه گفته شد حالت stall يا واماندگي براي هواپيما رخ مي دهد. حالت واماندگي همانطور كه به زاويه حمله مربوط مي باشد بيشتر از آن به سرعت هوا نيز مربوط است. تاثير سرعت هوا بر روي هواپيما و ايجاد حالت واماندگي متغيير بوده و به شرايطي مانند : وزن هواپيما ، ضريب بار و همچنين به پيشرانه موتور وابسته مي باشد. زاويه حمله بحراني معمولا در تمامي ايرفويلها 15 درجه مي باشد.
بيشتر هواپيما ها داراي هشدار دهنده اي مي باشند كه حالت واماندگي (Stall) را هشدار مي دهند، معمولا يك هشدار دهنده صوتي مي باشد، زمانيكه زاويه حمله به حالت بحراني خود نزديك مي شود هشدار دهنده شروع به هشدار دادن مي كند. در هواپيماهاي ترابري هشدار دهنده ها علاوه بر دارا بودن هشدار صوتي نيز داراي لرزاننده اي نيز مي باشند كه به هنگام نزديك شدن به زاويه حمله بحراني و ايجاد حالت واماندگي شروع به لرزش و تكان مي كنند. همچنين برخي از اين هواپيماها داراي عمل كننده هاي اتوماتيكي نيز مي باشند ، كه بطور اتوماتيك رسيدن راويه حمله به حالت بحراني را تشخيص داده و بطور اتوماتيك از رسيدن آن به زاويه حمله بحراني جلوگيري مي كند.
برخي ديگر از هواپيماها داراي كامپيوتري مي باشند كه بطور اتوماتيك از بلند شدن دماغه هواپيما در زمانيكه بال ها در زاويه حمله بحراني قرار دارند جلوگيري مي كند، البته با صرفنظر كردن هدايت خلبان. اين حالت به اصطلاح محدود كننده زاويه حمله يا محدود كننده آلفا ناميده مي شود.
در زمانهايي كه بلند شدن و نشستن هواپيما بحراني مي باشد يا به عبارت بهتر در زمانهاي كوتاهي انجام مي پذيرد ، مانند برخاستن هواپيماهاي جنگي از روي ناو و يا برگشتن آنها به روي ناو ، در اين حالت هواپيما به نشان دهنده هاي ليفت و زاويه حمله ممكن است مجهز شده باشد. وظيفه اين نشان دهنده ها نمايش زاويه حمله و همچنين انرژي پتانسيل روي بال مي باشد و با نمايش اين اطلاعات به خلبان در هدايت بهتر هواپيما كمك مي كند.

آلفا خيلي بالا.(Very High Alpha).
در برخي از هواپيماهاي نظامي نيازي به نمايش زاويه حمله بحراني متداول نمي باشد، در برخي از آنها هواپيما نياز دارد تا به يك زاويه بحراني خيلي بالا دست يابد يا به عبارت بهتر يك آلفا خيلي بالا. اين امر براي هواپيما يك حالت چالاكي و فرزي ايجاد مي كند. در حال حاضر بالاترين زاويه حمله ثبت شده 120 درجه و آنهم در مدت زمان 2 تا 3 ثانيه بوده است. اين امر بوسيله خلبان مشهور روسي ويكتور پوگاچف بوسيله هواپيماي Su-27 و در نمايش هوايي سال 1989 در پاريس انجام شد.

منبع:انجمن مهندسی هوافضا