سختی‌هایی که بازی در نقش معتاد برای یک بازیگر به وجود آورد

سختی‌هایی که بازی در نقش معتاد برای یک بازیگر به وجود آورد


فرهنگ > سینما - نشست نقد و بررسی فیلم سینمایی «عصریخبندان» به کارگردانی مصطفی کیایی در فرهنگسرای ارسباران برگزار شد.

عصر یخبندان
مهتاب کرامتی

• 
• 
• 
• 
• 
• 

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، در این نشست که با حضور کیایی و مهتاب کرامتی بازیگر و سحر عصرآزاد منتقد فیلم برگزار شد، موضوعات مختلفی مورد بررسی قرار گرفتند، از جمله اینکه کرامتی که در این فیلم نقش معتاد را بازی کرده است. کرامتی در نشست نقد و بررسی این فیلم از سختی‌ها و نگرانی‌های ایفای نقش یک زن معتاد سخن گفت.

مصطفی کیایی نویسنده وکارگردان فیلم عصر یخبندان در مورد انگیزه نگارش فیلم نامه و سپس ساخت این فیلم گفت : اتفاق عصر یخبندان واقعی بود و من در زندگی واقعی با مردی همراه شدم که چنین ماجرایی در زندگی واقعی اتفاق افتاده بود و من قدم به قدم با او همراه شده بودم و همین ماجرا باعث شد تا من به فکر نگارش فیلم نامه این فیلم بیفتم. فکر میکنم که متفاوت شدن کاراکتر بخاطر واقعی بودن شخصیتی است که من با او همراه شدم.

وی در مورد پرداختن به مسائل طبقه متوسط در فیلم هایش گفت : بسیاری از ما و حتی خود من از طبقه متوسط جامعه هستیم و امروزه شاهدیم که مرد طبقه متوسط برای تامین زندگی اش روزانه ۱۷ ساعت کار می کند و این مساله به خودی خود می تواند باعث بروز اختلافات و مشکلاتی در زندگی او شود. در این باره آمارهای وحشتناک زیادی وجود دارد. به نظرم موقعش بود که درباره این مسائل حرف زده شود.

وی گفت : دوربینی که در سکانس پایانی فیلم از شیشه جلوی ماشین به سمت شهر باز میگردد می تواند به ما بگوید که این مسائل می تواند برای هر کدام از ما اتفاق بیفتد. فضای جاری در جامعه باعث می شود که به نظر بیاید فیلم های من طبقه متوسط را نقد می کند در صورتی که فیلم های به نقد جامعه می پردازد.

وی افزود؛ در نقدی خواندم که فیلم من تمام تقصیرها را گردن شرایط اجتماع می اندازد و نقش خود افراد را نادیده می گیرد. اما واقعا به نظر من شرایط جامعه در زندگی افراد بسیار تاثیرگذار است. در طی چند سال گذشته تحریم ها به لحاظ اقتصادی شرایط بسیار خاصی را در جامعه به وجود آورده است. هر پدر و مادری برای تامین داروی مورد نیاز جهت بهبود فرزندش دست به هر کاری می زند و هر چقدر هم که این دارو گران باشد آن را برای فرزندش تهیه می نماید. گران بودن دارو تقصیر افراد جامعه نیست پس این شرایط جامعه است که افراد را سوی انجام اعمال مختلف سوق می دهد. در فیلم کاراکتر مجید هم چنین شخصیتی دارد و در کل شرایط باعث آلوده شدن افراد می شود. من نمی خواستم روی کاراکتر مجید خیلی فوکوس کنم و به سهولت از آن رد شدم.

وی گفت: پرداختن به طبقه متوسط جامعه برای من به دلایل شخصی اتفاق می افتد. به نظر جوانان جامعه ما به دلیل نبودن شایسته سالاری به جایگاه واقعی شان دست پیدا نمی کنند. به نظرم همه اینها به دلیل اقتصاد بیمار و غیر شفاف اتفاق می افتد . از سویی دیگر می توان به کوتاهی قانون و سلیقه ای اعمال شدن آن نیز اشاره کرد. به هر صورت در دور و اطراف اشخاص مهم کشور افرادی وجود دارند که باعث ناشفاف شدن شرایط اقتصادی می شوند حتی در مواقعی که مشکلات می تواند به سادگی حل شود این افراد از آن جلوگیری می نمایند . به هر صورت این آخرین فیلمی بود که من در مورد افرادی که به دلیل وجود بی عدالتی به ثروت های بادآورده می رسند ساخته ام و دیگر در مورد این افراد فیلم نخواهم ساخت زیرا در دو فیلم قبلی ام آسیب های زیادی دیده ام.

کیایی در مورد انتخاب نوع روایت فیلم نیز گفت : یکی از دلایلی که باعث انتخاب روایت غیر خطی شد مواجه کردن مخاطب با قضاوت خودش بود. از سویی دیگر معضلات اجتماعی مثل زنجیر بهم وصل هستند و در جایی بهم برخورد می کنند و بنابراین تصمیم گرفتم برای نمایش این معضلات از روش غیر خطی استفاده کنم. از سویی دیگر به نظر در صورت استفاده از روایت غیر خطی امکان کشف و شهود برای مخاطب فراهم می شود و این یکی از ابزارهایی که باعث جذاب شدن فیلم می شود. ناگفته نماند که فیلم نامه این فیلم یکبار تا میانه به صورت خطی نوشته شد و سپس من احساس کردم که در این شیوه داستان از جذابیت لازم برخوردار نیست. بنابراین دوباره از ابتدا شروع به نوشتن نمودم و فیلم نامه را به صورت غیرخطی نوشتم. اما نگارش فیلم نامه غیرخطی و سپس کارگردانی آن از سختی بسیار برخوردار است. سعی من این بوده که حتی در دکوپاژ هم تغییر زاویه دید را در سکانس ها لحاظ کرده باشم.

کارگردان فیلم عصریخبندان افزود؛ اسم فیلم بخاطر روابط سرد بین آدم ها و فضای سرد حاکم برجامعه انتخاب شده است. پرداختن به موضوع رجعت به خانواده و اشاره ای که به مثال خارپشت ها می شود مرا به سمت استفاده از این اسم کشاند. در مورد استفاده از کاراکتر عروسک انیمشین عصر یخبندان در فیلم هم باید بگویم که این کارکتر به دلیل ادای احترام به انیمشین عصر یخبندان مورد استفاده قرار گرفته است. همچنین در مورد استفاده از الفاظ رکیک در فیلم هم باید اشاره کنم که در سکانسی مانند دعوا که بین دو کاراکتر اتفاق می افتد نمی توان از الفاظ تلطیف شده استفاده کرد و در صورتی که بخواهیم به واقع نمایی کار کمک کرده باشیم باید از همان الفاظی که افراد در حین دعوا با هم استفاده می کنند در فیلم هم استفاده کنیم. به هر حال به نظر سینما واقعیتی از جامعه است.

وی اشاره کرد ؛ فیلم مورد تایید سازمان مبارزه با مواد مخدر و جرائم خانوادگی سازمان ملل قرار گرفته است و ایشان در مورد عدم نمایش فیلم برای افراد زیر 12 سال به ما تذکر دادند. اما با وجود اصرار زیاد من و همین طور خانم کرامتی مبنی بر عدم نمایش فیلم برای افراد زیر 12 سال درج این عنوان در ابتدای فیلم در جامعه ایرانی صلاح دانسته نشد و به این علت که درج چنین عنوانی باعث حساس شدن بیشتر مردم می شود نمایش فیلم بصورت عمومی اتفاق افتاد.

این کارگردان در مورد بازیگران فیلم نیز گفت ؛ من به عنوان کارگردان همواره بازیگران را کنترل می کنم . کارگردان باید بازیگر را به سمت مسیر فکری خودش بکشاند. البته نا با جنگ و دعوا و نه با بازی کردن برای او!! من همیشه سعی میکنم تا از بازیگران باهوش استفاده کنم تا در خط فکری من باشند. در هر صورت اگر اتفاق خوبی در هر کدام از بازی ها به وقوع پیوسته است آن را به حساب تلاش و پشتکار خود ایشان بدانید و در هر جایی هم که کمی یا کاستی در بازی ها مشاهده می شود آن را به حساب راهنمایی های اشتباه من بگذارید.

مهتاب کرامتی در مورد سختی های ایفای نقش یک زن معتاد در این فیلم گفت : باوجود اینکه تمام نکات به خوبی در فیلم نامه مشخص شده بود اما نگه داشتن راکورد در چنین فیلم غیر خطی برای ما بازیگران بسیار دشوار بود.

وی افزود : در مورد سکانسی که در ماشین با خواننده در حالی که گریه می کنم همخوانی می کنم باید بگویم که در ابتدا به عنوان یک بازیگر از پذیرش انجام این کارسرباز زدم زیرا فکر می کردم که انجام این کار می تواند در روند کارهای آتی من اشکالاتی به وجود آورد. اما در زمان فیلم برداری اتفاقی ویژه برای من افتاد و این سکانس بعد از 17 برداشت در یک شرایط متشنج و در انتهای شب همراه با خستگی کامل به نتیجه مطلوب رسید به صورتی که اکنون حتی به خاطر ندارم که کدام مسیرها را در آن شب رانندگی کرد ام و آنقدر خسته و آشفته شده بودم که اصلا در حال خودم نبودم. اما این سکانس ر از تمامی سکانس ها بیشتر دوست دارم زیرا واقعی واقعی است .

مهتاب کرامتی گفت : این فیلم به نظرم تلخ است. اصرار آقای کارگران بر اینکه تمام شخصیت ها باید پایان داشته باشند باعث شد که با پایان امیدوار کننده فکر کنیم و فراموشی شخصیت بابک در انتهای فیلم نشان می دهد که شما با گذشت می توانید زندگی خانوادگی تان را نجات دهید و این یعنی نشانه ای از امید در انتهای فیلم نمایان شده است .

وی همچنین گفت ؛ بسیاری از کارگردانان ما دغدغه پرداختن به مسائل اجتماعی را دارند اما به دلیل ترس از متهم شدن به سیاه نمایی از انجام این کار پرهیز می نمایند . اما مصطفی کیایی با فیلم هایش هم به سرگرم کردن مخاطبان می پردازد و هم پیام خویش را به گوش مخاطبان می رساند. او همواره به موقع مقداری چاشنی طنز به فیلم اضافه می کند تا مخاطب با فراغ بال بیشتر به تماشای فیلم ادامه دهد. همچنین ناگفته نماند که راهنمایی های مصطفی کیایی به عنوان کارگردان در واقعی بودن بازی ها بسیار اثرگذار بوده است .

این جلسه با انجام پرسش و پاسخ میان مردم و عوامل فیلم به پایان رسید.

سحر عصر آزاد منتقد میهمان این نشست در خصوص کارنامه کاری مصطفی کیایی گفت : دغدغه ایشان در طی سال ها همواره پرداختن به مسائل اجتماعی بوده است . این دغدغه از اولین فیلم ایشان یعنی بعد از ظهر سگی سگی هویدا بود و تا آخرین کار ایشان یعنی عصریخبندان نیز خود نمایی می نماید. ناگفته نماند که لحن فیلم سازی او در ابتدا استفاده بیشتر از طنز و کمدی بوده است اما رفته رفته و در انتها به تلخ ترین فیلم ایشان رسیده ایم. همچنین او از فیلم هایی که به صورت خطی روایت میشد به چنین روایت تودرتو و پیچیده ای رسیده است. من متوجه هستم که ایشان چه مرارتی را برای نگارش چنین فیلم نامه ای متحمل شده است . همچنین ریتم فیلم های مصطفی کیایی مانند خود او پویاست و او همواره ساختاری را انتخاب می کند که با روحیه او سازگاری داشته باشد.

وی گفت : نکته قابل ذکر دیگر جسارت او در پرداختن به مضمون هایی است که به نظر تابو می رسد . همچنین از دیگر ویژگی های فیلم قابلیت ماندگاری آن در ذهن است و می تواند به عنوان یادگاری از دوران ساخته شدنش باشد. فیلم کلیشه ها را می شکند و وارد رئالیستی می شود که متاسفانه در سینما و در درجه پایین تر در تلویزیون ما نادیده گرفته شده است و در این راستا زن و شوهر موجود در فیلم از کلیشه های آشنا فاصله گرفته اند. این زن و تمایلاتش کاملا زمینی است و ممکن است خطا کند و حالت تقدس مادرانه خود را از دست داده است . در مورد کاراکتر بابک هم این هنجارشکنی وجود دارد. در این فیلم ما بعد از مدت ها زن و شوهری را می بینیم که روابط شان واقعی است .

عصرآزاد افزود: مهتاب کرامتی در هر فیلمی که بازی می کند تمامی تصویرهای آشنای فیلم های قبلی را از ذهن پاک می کند و بازی ظریف او برای خانم ها و آقایان بازیگر دیگر ما بسیار آموزنده است . او همواره جسارت ایفای نقش های مختلف را در کارنامه اش داشته است .