Crest Factor چيست ؟

نسبت مقدار پيك به موثر شكل موج را Crest Factor مي گويند .
جهت آشنايي به معناي Crest Factor در يو پي اس ابتدا لازم است به ماهيت جريان در منابع تغذيه سوئيچيگ پرداخت . همانگونه كه مي دانيم در منابع تغذيه تجاري موجود بر روي اكثر كامپيوترها ، مدار اصلاح ضريب توان (Power Factor Controlle ) وجود ندارد و اين نكته باعث مي گردد كه تنها در پيك ولتاژ برق ورودي ، جريان مصرفي برقرار گردد . به عبارت ديگر در يك سيكل 180 درجه اي تنهادر حدود 30 درجه از شكل موج است كه جريان به سمت مصرف كننده جاري مي شود . به اين ترتيب مي توان دريافت كه جريان مقدار بالائي داشته ولي مقدار موثر آن خيلي كمتر خواهد بود ( درحدود 4 برابر و بيشتر ) . از طرف ديگر همانگونه كه
مي دانيم در ترانزيستور هاي قدرت خروجي دو پارامتر جريان نامي و جريان تكرار شونده وجود دارد ، كه با توجه به نوع جريان كامپيوتر عموماً در اين گونه از مدارات جريان متوسط بار كمتر از جريان نامي ترانزيستور بوده ولي جريان لحظه اي عموماً از جريان بالاتر و محدود به جريان تكرار شونده مي شود .

حال درصورتيكه بتوان بنحوي پيك جريان بار را محدود و يا به عبارت ديگر هارمونيك هاي فركانس بالاي آن را حذف نمود مي توان محدوديت فوق را كاهش داد ، اين فيلتر ها در يو پي اس هايDouble Conversion عموماً وجود دارد ولي به طور اخص ، ترانسفورماتور ، در يو پي اس هاي Double Conversion كه طراحي آنها بر اساس ترانس صورت گرفته مي تواند بعنوان بهترين عمل نموده و اين هارمونيك ها را تا حدود بسيار زيادي كاهش دهد ،كه اين در عمل يعني بالاتررفتن Crest Factor خروجي يو پي اس و نيز ايمني بيشتر سوئيچ هاي قدرتي در اينورتر.

مزيت وجود ترانس در ساختار يو پي اس هاي Double Conversion

همانگونه كه مي دانيد در يو پي اس هاي On Line با تكنولوژي Double Conversion براي تبديل ولتاژ DC و AC از دو مدار مبدل استفاده مي گردد . مدار اول يا مبدل DC به DC وظيفه ايجاد يك ولتاژ ثابت DC را به ازا،تغييرات ولتاژ ورودی و جریان بار بر عهده دارد ، به عبارت دیگر در صورت تغییر جریان بار و یا ولتاژ خروجي مدار ركتيفاير ( در صورت وجود برق شهر ) و باتري ( در هنگام استفاده از انرژي باتري ) ولتاژ DC Bus ثابتي را جهت تغذيه مبدل DC به AC ( اينورتر ) تامين مي نمايد .

در مدار اينورتر عموماً بمنظور كاهش ابعاد ، وزن و قيمت تمام شده دستگاه از هسته هاي فريت و ترانزيستورهاي فركانس بالا استفاده مي گردد كه با توجه به نوع مدار و طراحي آن عموماً نسبت به اتصالي در خروجي ، فيديك برق شهر و نويز پذيري بسيار حساس بوده و عمده موارد خرابي اين نوع از يو پي اس ها نيز ناشي از همين قسمت از دستگاه مي باشد . جهت رفع ايراد فوق و بدست آوردن ضريب اطمينان بيشتر معمولاً در طراحي اينورتر از ترانس ايزوله استفاده مي گردد . كه دراين صورت محاسن زير نيز بدست خواهد آمد :

1- در اين نوع يو پي اس امكان فيدبك برق شهر از خروجي به يو پي اس وجود نخواهد داشت .

2- خط مشتركي كه عموماً در يو پي اس هاي Double Conversion بين ورودي و خروجي وجود دارد حذف مي شود .

3- امكان استفاده از اين دستگاه جهت تغذيه با مصرف كننده هايي چون پرينتر هاي ليزري ، دستگاه فتوكپي و يا حتي موتورهاي الكتريكي كه باري شديداً سلفي محسوب مي گردد . ميسر خواهد شد .

4- با توجه به اينكه ترانس به عنوان فيلتر نسبتاً بزرگي در خروجي يو پي اس قرار مي گيرد ، علاوه بر فيلتر كردن موج خروجي باعث افزايش ضريب Crest Factor يو پي اس نيز خواهد شد .

5- استفاده از ترانس در خروجي يو پي اسGalvanic Isolation را در يو پي اس بوجود آورده و استانداردهاي 61558-2 ، BS – EN60601 را محقق مي سازد .

6- يكي از مهمترين مزيتهاي ترانس در يو پي اس ، بالاتر رفتن MTBF ( متوسط زمان بين خرابي ) مي باشد ، چرا كه در اين نوع يو پي اس بجاي استفاده از مدارات الكترونيكي آسيب پذير ، از ترانسفورماتور بهره گرفته شده ، به عبارت دقيق تر در يو پي اس هاي بدون ترانس جهت افزايش و يا كاهش ولتاژ از مدارات الكترونيك قدرت كه بسيار آسيب پذيراند استفاده شده ، بهمين دليل است كه بسياري از مهندسين مجرب در كاربردهاي حساس پزشكي . صنعتي و حمل و نقل از يو پي اس مجهز به ترانس استفاده مي كنند .

بدون شك در مناطقي كه برق شهري داراي اعوجاج بالايي است استفاده از يو پي اس مجهز به ترانس بهترين انتخاب خواهد بود چرا كه بهر حال در يو پي اس بدون ترانس بار و برق شهر كاملاً ايزوله نيستند و بهمين دليل است كه سازندگان يو پي اس هاي بدون ترانس عموماً در يك كابينت جداگانه ترانس و فيلتر هاي مجزائي را به عنوان تجهيزات اختياري ( Option ) جهت دستيابي به محاسن آن ارائه مي كنند .

منبع:انجمن مهندسی برق