ایمنی و شناخت ایمنی در صنعت گاز

داربستScaffold

۱- هیچ بنایی موقتی به اهمیت درابست وجود ندارد .داربست بایستی مطابق بااستانداردهای ساخته ونگهداری شود.

۲- هرداربست قبل ازاولین استفاده وپس ازهرتغییر وجابجایی،باید توسط شخص مسئول بازرسی شده وبه تایید اوبرسد.

۳- تمامی داربستهابایستی حداقل روزی یک بارتوسط شخص مسئول وطراح داربست شود تاهرگونه تغییرات به تایید اوبرسد

۴- جهت استفاده ازداربست باید ازتابلوهای واضح وقابل رویت استفاده کرد .

۵- درمحل برپاکردن داربست یابارکردن آن باید ازتابلوهای هشداردهنده بزرگی استفاده شود .

۶- داربست باید دارای پله ومهارمحکم واستوارباشد تادرمقابل وزن وارده فرونشیند یاتغییر مکان ندهد ازوسایلی مانند بشکه ،جعبه ،یابلوک نمی توان جهت برپایی داربست استفاده کرد.

۷- داربست بایدتحمل چهاربرابر وزنی راکه برای آن طراحی شده داشته باشد .

۸- استفاده ازحفاظ اطراف برای داربست هایی به ارتفاع بالاتر از۲مترازسطح زمین الزامی است وباید ازکمربندایمنی برای ساخت استفاده نمود .

۹- وقتی که باری روی هم روی داربست انباشته شده باشد باید بااستفاده ازتوبورد وفاصله هندریل وتوبرد ازسقوط اجسام جلوگیری نمود .

۱۰- هرداربست بایدبطورکامل تخته فرش شود .

۱۱- حداکثر طول تخته داربست که ازساپورت آن بیرون می زندنباید ازچهاربرابر صخامت تخته بیشتر باشد

۱۲- سرتخته باید محکم بسته شود.

۱۳- سطح تخته ها باید عاری ازبرف ، یخ، روغن وامثالهم باشد .

۱۴- سطح تخته ها باید عاری ازمصالح وابزارباشد .

۱۵- سطح داربست نمی توان جهت انبارکالااستفاده کرد.

۱۶- ازداربست نمی توان جهت انبارکالااستفاده کرد.

۱۷- باگذاشتن مصالح سنگین نباید وزن اضافی برداربست تحمیل کرد.

۱۸- وجود نردبان وراه عبورالزامی است .تانردبان تعبیه نشده ازپایه ها برای بالارفتن استفاده نکنید .

۱۹- قبل ازحرکت دادن داربست متحرک بایستی بارووسایل روی آن تخلیه شده یامحکم بسته شوند .

۲۰- وقتی کسی روی داربست متحرک است هرگزآنراحرکت ندهید.

۲۱- ارتفاع داربست متحرک درهیچ شرایطی نبایدازسه برابر عرض پایه های آن بیشتر شود . حداقل عرض برای پایه های داربست متحرک ۲/۱مترمی باشد .

۲۲- ازداربست متحرک نمی توان درزمینهای تاهموارودارای دست اندازاستفاده کرد.

۲۳- داربستهابایدبه گونه ای باشند که امکان تصادف وسایل نقلیه باآنها امکان پذیر نباشد.

۲۴ سطح داربستهاباید روزانه تمیز شود .هرگز ابزارکاروسایل خودرادرطول شب روی داربستها رها یکنید .

۲۵ هرگزروی داربست یاکنارآن آتش روشن نکنید .

۲۶ اجزاداربست ( لوله ، تخته ، قفل وبست ) باید به خوبی درانبارها نگهداری شوند .روی سطح تخته داربست راهرگزرنگ نکنیدزیرا باعث می شود ترکها ونقاط ضعف آن پوسیده شود .

قسمت ۸:دستورالعمل کار با جراثقیل ها ووظایف ریگرها

مقررات عمومی :

۱- نگهداری واستفاده ازکلیه جراثقال ها ، انواع بالابرها- آسانسورها وماشین آلات سنگین باید مطابق باقوانین ومقررات ایمنی صورت گیرد .

۲- نام کارخانه سازنده – ظرفیت ومشخصات کاربردی دستگاهها باید روی آن حک وثبت شده باشد .

۳- میزان ظرفیت جراثقیل – جدول ظرفیت باز،سرعت های مجازکاربردی ، اخطارهای ایمنی واطلاعات اساسی مورد نیاز دیگر بایستی به صورت قابل رویت قابل رویت روی تمام دستگاههای بالابر الصاق وثبت شده باشد .

۴- کلیه بالابر ها بایستی دارای تائیدیه فنی از اداره بازرسی فنی مجتمع باشند .

۵- تنها افراد مسئول (دیگر دستگاه ) می تواند بااستفاده ازعلائم واشارات دستی ، اپراتورجراثقال راهدایت نماید .

۶- جراثقال بایستی روزانه قبل ازشروع کاربازدید شود. درصورت مشاهده هرگونه نقصی باید سریعا ” نسبت به رفع عیب اقدام گرددونتیجه بازدیدها وتغییرات انجام شده روزانه توسط اپراتور ثبت گردد.

۷- یک کپسول آتش نشانی درکابین جراثقال نصب گردد.

۸- زمین محل استقرارجراثقال بایستی کاملا” کوبیده شده ومحکم شده باشد . درغیر اینصورت ازتراورس برای زیر جکهای جراثقال استفاده گردد.

۹- محدوده کارجراثقال باید نوارکشی ومحصورباشد تاازعبورافراد از زیر بارجلوگیری شود .

۱۰- تمام قسمتهای متحرک جراثقال بایستی حفاظ گذاری گردد.

کابرد ایمن دستگاه

۱- تنها افراد دارای گواهینامه ویژه ومجوز لازم مجاز به هدایت جراثقال ها می باشند .

۲- برای بالا و پایین رفتن ازکابین جراثقالها باید ازنردبانها و تجهیزات مناسب استفاده شود .

۳- بالابرها ، ابزارها وکلید های محدود کننده حرکت ، بایستی روزانه قبل ازشروع کارآزمایش شوند .

۴- هیچ گاه جراثقال بیش ازظرفیت مجاز بارگیری نشود.

۵- ازجابجاکردن افراد روی بار،قلاب ، تسمه یا زنجیره ها خودداری گردد.درصورتیکه اپراتور دستگاه دید ندارد ریگر دستگاه باید مراقب این مساله باشد که مبادا فردی روی بار یا قلاب جابجا گردد.

۶- قبل ازبلند کردن بارمجددا” نحوه بستن بار و مسیرجابجایی آن کنترل گردد.

۷- بار را از بالای سرافراد عبور ندهید درصورت لزوم بااستفاده از بوق وسوت مسیر عبور باراز افراد خالی گردد.

۸- اپراتور ابتدا کمی بار را از زمین بلند کرده وپس ازاطمینان ازمتوازن بودن بار، اقدام به بلند کردن بارکند .

۹- وقتی وزن بار نزدیک به حداکثر ظرفیت جراثقال می باشد ، پس ازاینکه بار از زمین جدا ابتدا ترمزهای جراثقال کنترل شود بعد ازاطمینان کامل ازعملکرد ترمزها نسبت به جابجایی کامل بار اقدام شود.

۱۰ – به کابلهای هوایی برق توجه داشته باشید و در نزدیکی چنین کابلهایی کار نکنید .مگر اینکه افراد مسئول افراد خط انتقال نیرو میزان فاصله ایمن رابصورت کلی اعلام نموده.

۱۱- کلیه تجهیزات را روزانه بازدید نموده وهرگو نه عیبی سریعا” به سرپرست مربوطه گزارش

۱۲- اپراتورموظف است کابین جراثقال را همیشه پاکیزه و مرتب نگه دارد .

۱۳- وقتی اپراتور جراثقال راترک می کند باید اهرم کنترل را روی خاموش گذاشته وکید اصلی راپس ازخاموش کردن همراه خود ببرد. بوم وگردان جراثقال قفل شود تا ازحرکت دستگاه براثر جریان بادجلوگیری شود.

۱۴- هرگز از نوک قلاب برای جابجایی بار استفاده نکنید .

۱۵- مطمئن شوید که شگل ها دارای پین اصلی خودشان هستند استفاده ازپبچ ومهره یامیله های شل ممنوع است .

بستن وهدایت بار:

۱- کلیه طنابهای فولادی – زنجیرها و تسمه ها بایستی قبل ازاستفاده بازدید شوند ودرصورتیکه عیبی درآنها دیده شد برای تصمیم گیری نهایی توسط مسئولین امر، کنارگذاشته شوند .

۲- مطمئن شوید که طنابهای فولادی ، زنجیرها، شگل وقلابهایی که استفاده می کنید ، تحمل بارمورد جابجایی را دارند. هرگز بکسلها، تسمه ها وزنجیرهای به هم تابید ه را تحت فشار وکشش بار قرار ندهید . زنجیرهای کوتاه را با پیچ ومهره یا بامیله به هم متصل نکنید .

۳- برای جلوگیری ازخارج شدن حلقه ها ازروی قلاب بایستی قلابها دارای ضامن یاشیطانک باشند . درصورت مشاهده هرگونه خرابی در ضامن قلابها سریعا” به سرپرست مربوطه گزارش گردد.

۴- پس از تمام کار وسایل جابجایی مثل زنجیره ، طنابهای فولادی ، تسمه ها ، شگل وقلابها رابه انبار برگردانده ودرون قفسه های مخصوص انتقال دهید .

۵-هنگام کار با کابل و قرقره مراقب دستهایتان باشید .

۶- دستها و انگشتان خود را هیچگاه بین طنابها- بکسها و بار قرار ندهید .

۷- بار باید کاملا” متعادل و باایستایی کامل روی زمین قرارگیرد . فقط وقتی ازاین بایت مطمئن شدید کابلها را شل کنید .

۸- با قراردادن بالشتک ازبریدگی وشکستگی طنابهای فولادی وتسمه ها درتماس باگوشه های تیزبارجلوگیری کنید

۹- قبل ازبلند کردن بار وجابجایی آن مطمئن شوید که اشیای اضافی روی بارها نشده است .

۱۰- دقت شود که بار با زمین یا بارهای مجاور درگیر نباشد .

۱۱- ازمحدوده کارجراثقال های دیگر فاصله بگیرید .

۱۲- برای هدایت بارهایی که احتمال تاب خوردن یاچرخیدن آنها وجود دارد،از طناب استفاده کنید .

۱۳- هیچگاه زیر بارهای معلق نایستید ویا از زیر آنها عبور نکنید .

۱۴- ازنشستن روی بار و قلابها پرهیز گردد.

قسمت۹ : دستورالعمل ایمنی درپرتونگاری

۱ کلیه پیمانکاران پرتونگاری صنعتی ملزم به رعایت قوانین ومقررات زیر می باشند:

• قانون حفاظت دربرابراشعه مصوب ۱۳۶۸ مجلس شورای اسلامی
• آئین نامه اجرایی حفاظت دربرابر اشعه مصوب ۱۳۶۹ هیئت وزیران
• استانداردهای پایه حفاظت دربرابراشعه مصوب ۱۳۷۹ سازمان انرژی اتمی ایران
• دستورالعمل صدورپروانه اشتغال درپرتونگاری صنعتی مصوب سازمان انرژی اتمی
• کلیه مقررات مندرج دراین دستورالعمل

۲- ازمنبع پرتوباید فقط برای مقاصد پرتونگاری صنعتی بارعایت شرایط مندرج درپروانه استفاده نمود .

۳- شرایط نگهداری ،حمل ونقل واستفاده ازمنبع پرتوهمواره باید به گونه ای باشد که تعداد افرادی که درمعرض تابش پرتوها قرارمی گیردند ، پرتوگیری افراد واحتمال بروز هرگونه رویدادی که باعث پرتوگیری غیرضروری گردد حداقل باشد .

۵- میانگین دز دریافتی افراد عادی وافراد غیرپرتو کارازمنابع تحت اختیاردارنده پروانه نباید ازمقادیر زیر تجاوزنماید:

• ·دزموثر…………………………………….. ۱میلی سیورت درسال
• ·دزمعادل درعدسی چشم ……………..۱۵ میلی سیورت درسال
• ·دزمعادل درپوست …………………………. ۵۰میلی سیورت درسال

۶- دزدریافتی افراد پرتوکارازمنابع پرتوتحت اختیاردارنده پروانه نباید ازمقادیر زیرتجاوزنماید :

۱- دزموثر …………………………………….. ۲۰میلی سیورت درسال

۲- دزمعادل درعدسی چشم ……………………. ۱۵۰میلی سیورت درسال

۳- دزمعادل درپوست ………………………… ۵۰۰میلی سیورت درسال

۷- باتوجه به نوع منابع وماهیت کاربااشعه هرمحلی که میزان دزدریک ساعت از۵/۷ میکروسیورت بیشترباشد ناحیه کنترل شده تلقی میگردد وپرتوکاران موظفند با ایجاد موانع فیزیکی و نصب علائم هشدار دهنده ازحضورافراد عادی در این ناحیه جلوگیری به عمل آورند.

۸- درشرایط عادی کار به هرمحلی که آهنگ دزآن بین ۵/۲ میکروسیورت تا۵/۷ میکروسیورت باشد ناحیه تحت نظارت اطلاق می گردد و پرتونگاران موظفند ضمن نصب علائم هشداردهنده ازتردد یا توقف غیرضروری افراد دراین ناحیه جلوگیری به عمل آورند

درصورتی که ترددیاتوقف افراددراین ناحیه اجتناب ناپذیر باشد باید پرتوگیری افراد رابراساس نتایج مانیتورینگ محیطی ومدت حضورتخمین زد اگر براساس محاسبات پیش بینی شود که مجموع پرتوگیری این افراد درطول یک ساعت بیش از۵/۲ میکروسیورت است دراین صورت باید قبل ازاجرای عملیات پرتونگاری بااستفاده ازعوامل حفاظ وفاصله طبق دستورالعملهای مربوطه مزرناحیه تحت نظارت رااصلاح کرد.

۹- هرمحلی که آهنگ درآن بیش از۲ میلی سیورت برساعت باشد حضورکلیه افراد دراین ناحیه ممنوع است فقط درمواردخاص درصورتی که اطمینان حاصل شود که مجموع دز از۵۰ میکروسیورت تجاوزنخواهد کرد، حضورپرتونگاران بابرنامه ریزی دقیق وصحیح بلامانع است.

۱۰- حضورافراد غیر پرتوکاردراین ناحیه کنترل شده ممنوع است مگرآنکه کلیه شرایط زیر رعایت گردد.

۱- تجهیزات مانیتورینگ وحفاظت فردی مناسب همراه داشته باشد .

۲- ضروری بودن حضورفردقابل توجیه باشد .

۳- حداقل یک نفر پرتوکار وی را همراهی نماید .

۴- مقدار پرتوگیری ثبت شود .

۱۲- حضورافراد غیرپرتوکار درناحیه تحت نظارت درصورت ضرورت مشهود به رعایت توصیه های مسئولین مربوطه بلامانع است .

۱۳- افراد عادی نیازی به تجهیزات مانیتورینگ ندارند ولی مسئول فیزیک بهداشت موظف است برنامه مانیتورینگ محیط کار راطوری اجرانماید که به سادگی بتوان عدم تجاوز پرتوگیری این افراد را اثبات نمود .

۱۴- مسئولین ایمنی وفیزیک بهداشت باید افراد عادی را درمورد علائم هشداردهنده ومفهوم آنها راآموزش دهند.

۱۵- کلیه پرتونگاران موظف به رعایت نکات زیرمی باشد :

• ازتجهیزات مانیتورینگ محیطی وفردی مطابق قوانین به طورصحیح و به موقع استفاده نمایند.
• دراجرای کلیه دستورالعملها با مسئولین ایمنی همکاری نمایند .
• مسئولین را ازهرگونه اطلاعات موثر در بهبود حفاظت وایمنی افراد مطلع سازند .
• ازهرگونه عمل خودسرانه که باعث افزایش خطر پرتوگیری افراد شود خودداری نمایند .
• مواردی که مغایر با اصول مندرج دردستورالعملها می باشد سریعا” به مسئولین گزاش نمایند.

۱۶- پرتونگاران از لحظه تحویل منابع تا لحظه برگرداندن آنها به انبارمسئولیت حفظ ومراقبت دائمی منابع پرتورا به عهده دارند ودرتمام این مدت موظفند مقررات مربوط به نواحی کنترل شده وتحت نظارت رادررابطه بااین منابع رعایت نمایند .

۱۷- منابع پرتوباید بلافاصله پس ازاتمام کار به محل انبار عودت داده شود.

۱۸- درمحلهای پرتونگاری باید جهت مرزبندی ومانیتورینگ محل موارد زیر رابه ترتیب انجام داد.

۱۹- درمرزمنطقه ممنوعه علامت خطر اشعه با عبارات ناحیه پرتودهی بالا و ورود مطلقا” ممنوع رانصب شود.

۲۰- ناحیه کنترل شده باید ازافراد عادی تخلیه وسپس دراولین پرتودهی یکی ازپرتونگاران درمرز ناحیه تحت نظارت قرارگیرد . درمرزاین ناحیه باید علامت خطر اشعه باعبارت ورود افراد متفرقه ممنوع نصب گردد.

۲۱- درحین عملیات پرتونگاری باید مرزهای نواحی مرتبا” کنترل شده ودرصورت تغییر نسبت به اصلاح آن اقدام نمایند .

۲۲- تجهیز هریک ازپرتونگاران درناحیه کنترل شده به دزیمترهای فردی وهشداردهنده الزامی است .

۲۳- انجام عملیات پرتونگاری باید درساعاتی انجام گیرد که کمترین نفرات درسابت باشند .

۲۴- کلیه چشمه ها قبل و پس از استفاده باید درچاهک مناسب باشرایط زیر نگهداری شوند.

۲۵- چاهک یا چاله سورس چاله ای به عمق ۵/۱ متر است که درآن درست درسطح زمین قراردارد وکاملا” محصور باید باشد .

۲۶- دیوارچاله سورس باید بتنی بوده و میزان دز روی سطح آن نباید بیش از۵/۷ میکروسیورت درساعت باشد .

۲۷- میزان دز در مرز محیط محصورشده چاله سورس نباید از۵/۲ میکروسیورت درساعت بیشتر باشد .

۲۸- ورود افراد غیرپرتونگار به محل محصورشده چاله سورس اکیدا” ممنوع است.

۲۹- بدون حضورمسئول فیزیک بهداشت انجام عملیات پرتونگاری ممنوع است .

۳۰- واحد ایمنی گازپارس جنوبی ضمن بازدید دقیق ازمحل و بررسی وضعیت موجود به صورت مشروط یا غیر آن اعلام نظر خواهد نمود. بدیهی است مجوزمزبوردرصورت رفع کلیه نواقص اعلام شده ازسوی واحد ایمنی صادرخواهد شد

۳۱- نماینده ایمنی پیمانکارموظف است طبق نقطه نظرات نماینده ایمنی گازپارس جنوبی درجهت رفع نواقص اعلام شده اقدام نماید .

۳۲- پرتوگیری شغلی کارکنان در ناحیه تحت نظارت باید براساس مانیتورهای محیطی تعیین گردد.

۳۳- درهنگام پرتونگاری خوردن ، آشامیدن واستعمال سیگاراکیدا” ممنوع است .

قسمت ۱۰: وسایل نقلیه موتوری : رانندگان:

۱- رانندگان وسایط نقلیه درپالایشگاه بایستی دارای گواهینامه معتبر وتجربه کافی درامر رانندگی باشند . اگر چه درجاده های بین شهری تردد نداشته باشند.

۲- تمام رانندگان موظف هستند قوانین راهنمایی ورانندگی وقوانین مربوط به پالاشگاه رارعایت کنند (سرعت مجازحداکثر )

کنترل وسائط نقلیه :

۱- راننده باید وسیله نقلیه خودراهرروزبازدید کند . این بازرسی شامل ترمزها، آئینه ها ، چراغهای جلووعقب ، برق؛ کنترل آب وروغن ، تایرها، فرمان وغیره وهمچنین تمیز نگهداشتن شیشه ها می باشد .

۲- درصورت وجود هرگونه اشکال دروسیله نقلیه ، راننده موظف است آنرا گزارش کرده وتاتعمیر کامل وسیله مزبورحق تردد ندارد .

تعمیر وبازرسی

۱- ترمزها،فرمان ، دنده ، چرخها وسایر تجهیزات وسیله نقلیه بایستی درپایان هرروز یا هرشیفت کاری بازرسی شوند جهت تعمیرات لازم ، راننده موظف است فهرستی ازقسمتهای معیوب وسیله نقلیه تهیه وگزارش کند . به طورکلی ، وسائط نقلیه موتوری درهنگام کار باید در بهترین شرایط ممکن باشند .

۲- قبل ازخارج شدن ازپارکنیگ ، وسیله نقلیه باید مورد بازرسی راننده قرار بگیرد .

۳- هرگونه تصادف وآسیب به اتومبیل و لوازم جانبی آن باید بلافاصله توسط راننده گزارش شود . داشتن کپسول آتش نشانی ودیگر لوازم استاندارد دراتومبیل الزامی است .

۴- سوختگیری وسائط نقلیه با حلب و بشکه و سایر موارد مشابه ممنوع است .گرمای موتور در این حالت می تواند باعث آتش سوزی شود .

۵- موتور به هنگام سوختگیری باید خاموش باشد.

سیستم ایمنی با ابزاردقیق در مجتمع گاز پارس جنوبی

الف: بررسی سیستم ایمنی فرآیند با استفاده از ابزار دقیق

مقدمه

فرایندهای مدرن صنعتی جدای ازپیچیدگی های فنی مشتمل برانرژیهای فراوانی هستند که درصورت بروزحادثه هر یک از پتانسیل آسیب رسانی جدی به نیروی انسانی ، اموال ومحیط زیست برخوردارخواهند بود.

روشهای مطرح در زمینه کاهش ازمیزان ریسک های غیرقابل عبارت است از :

۱- تغییر در فرآیند یا طراحی مکانیکی مشتمل برچیدمان تجهیزات وفرایند

۲- افزایش یکپارچگی [۱] مکانیکی تجهیزات

۳- بهبود سیستم های اصلی کنترل فرایندی (BPCS) [2]

۴- تدوین ویا توسعه دستورالعمل های آموزشی کاردرفرایند ویا تعمیر و نگهداری

۵- استفاده از تجهیزات کنترلی به منظورکاستن ازتبعات حادثه برای مثال نصب شیرهای ایمنی فشار، محصورسازی ، نصب دیوارهای انفجاری و…

۶- استفاده ازسیستم های مجهزبه ابزارهای ایمنی

درمیان روشهای فوق که به لایه های حفاظتی مستقل (ILP) [3]معروف می باشند ، سیستم های ایمنی ابزاردقیق ازجایگاه ویژه ای درزمینه کنترل فرایندهای صنعتی برخوردارمی باشند .

این سیستم ها برحسب کاربرد به نام های دیگری نظیر ،قطع اضطراری (ESD) [4]،سیستم قفل ایمنی (SIS)[5] ،سیستم مدیریت مشغل (BMS)[6] سیستم کنترل حریق وگاز(F & G) [7] نیزنامیده میشوند .

اجزای اصلی یک سیستم ایمنی ابزاردقیق ازحسگرتاعمل کننده مشتمل برورودی ها وخروجی ها ،منابع برق یاتوان وبخش های تجزیه وتحلیل کننده منطقی میباشد ، که درزیر به آنها پرداخته می شود.

۱- حسگر: وظیفه پایش وضعیت فرایندتحت کنترل (دما،فشار،ارتعاش و…)رابرعهده دارد .

۲- تحلیل کننده منطقی : وظیفه جمع آوری وتجربه وتحلیل اطلاعات ارسالی ازحسگرومقایسه آنها باحدود مرجع رابرعهده داشته وبه محض انحراف شرایط فرایندی ازحدود تعریف شده متناسب باشدت انحراف ، اقدامات مختلفی ازعدم اعمال اقدامات کنترلی تاخاموش سازی وقطع منابع انرژی سیستم راانجام می دهد .

۳- عمل کننده : این بخش معمولا” مشتمل برشیرهای پنوماتیک ، موتورهاو…. است

به این ترتیب هدف ازسیستم های ایمنی ابزاردقیق ، سیستم های هوشمند کنترل اضطراری فرایندها راباهدف جلوگیری وکنترل عوارض حادثه وشناسایی سریع محل های آسیب دیده ارائه وتوسعه داده اند . درحالیکه سیستم های اصلی کنترل فرایندی مسئولیت کنترل فرایند باهدف تولید یک محصول ویژه رابرعهده دارند ، سیستم های ایمنی ابزاردقیق وظیفه حفاظت ازپرسنل ، محصول ، جامعه ومحیط زیست رابرعهده داشته واین کارراباانجام اقدامات ایمنی مناسب درخصوص فرایندهای خارج ازکنترل انجام می دهند . ازاینروبدیهی است که سیستم های ایمنی ابزاردقیق مناسب ، نقش مهمی درتوسعه پایداربرعهده دارند.

ب: سیستمهای کنترلی Fire Zone

مناطق خطرآتش (FIRE ZONE )

به منظوراطلاع ازمحل دقیق وکنترل بهتر آتش یانشتی گازاحتمالی ،تمام مناطق پالایشگاه به نواحی موسوم بهFIRE ZONE تقسیم شده اند . انتخاب این مناطق به صورتی است که درزمان نشت گاز بابروزآتش ویاانفجاردریک ناحیه ، خطر به مناطق دیگر سرایت نکند .

متناسب بادرجه خطر، فرآیندیک بخش ازپالایشگاه یاعملکرد یک دستگاه توسط سیستمهای ایمنی پالایشگاه متوقف می شود. که به ترتیب زیردرجه بندی می شوند :

ESD1: عملیات یک ازپالایشگاه متوقف می شوند

SD2: عملیات یک واحد متوقف می شود

SD3: فعالیت یک دستگاه پکیج متوقف میشود

۱- سیستم ESD (Emergency shut down )

این سیستم جهت اقدامات ایمنی زیرطراحی شده است :

: ESD1(Emergency SHUT down LEWEL 1)

: SD2 (LEWEL 2 SHUT down )

: EDp (Emergency Depressurization / Blow)

: EIS ( ELECTRICAL ISOLATION SYSTEM )

: USS( ULTIMATE SAFTY SYSTEM )

: ESD1 سیستم Shut down

این سیستم بصورت دستی توسط پانل اپراتوربافشاردادن دکمه های فشاری واقع دراتاق کنترل مرکزی (CCR)ومحیط پالایشگاه ونیز به صورت خودکاردرصورت بروزحریق یانشت گازازدست رفتن کنترل اضطراری پالایشگاه عمل می کند .

EDPتنها به صورت دستی ازپانلهایESDدرCCRعمل می کند.

تعداد کمی ازدکمه های فشاریUSS روی پانلهای ESDقرارداردند که حتی اگر PLCهای ESDخطاکننده ، باعث فعال شدنmain shut down می شوند این دکمه های فشاری باید بصورت ارتباط کابلی مستقیما” درمارشال کابینها به مدارهای منبع تغذیه سلوئیدهایی که شیرهای دووضعیتی اضطراری ( ESDV یا BDV ) رافعال می کنند متصل است .

تمام سیستمهای ایمنی باید به طورمستقل ازیکدیگر عمل کنند .

سیستم EIS به وسیلهSD2 وESD1 عمل می کند که منجربه اقدامات ایمنی زیرمی شود:

ایزولاسیون توزیع

ایزولاسیون پست فرعی

ایزولاسیون واحدهای باطری

این ایزولاسیونها باید به وسیله سیستم ESDحتی درصورت آشکارشدن مقدارکمی گاز، انحام شود.

SD3

این نوع سیستم اطفاء بوسیله PSS(Process SYS) مدیریت می شود وممکن است برروی کنترل کننده های سیستم یاروی بایک ترکیب دوتایی (REDUNDANT ) تعریف شود .


سیستم F& G ( FIRE & GAS SYSTEM)

بطورکلی این سیستم سه عمل مهم رابصورت اتوماتیک انجام می دهد که عبارتند از:

آشکارسازی واعلام خطردرصورت وجود آتش یانشت گازسمی یاقابل انفجاردرقسمتهای مختلف به منظورحفاظت نفرات ،محیط ودستگاهها .

کنترل مدارات وحلقه های کنترل مربوطه ازقبیل کلیدهای اعلام خطر وشیرهای کنترل مربوط موسوم به (DLUGE VALYE ) ، سیسمتهای تهویه مطبوع (HVAC) وراشامل می شوند .

کنترل ونظارت برشبکه آب آتش نشانی شامل پمپ های آب وشبکه اصلی توزیع آب .

انجام عمل MONITORING برروی تمام پالایشگاه ، نمایش گرافیک درازمشخصات سیستم میباشد .

سیستم USS (ULTIMATE SAETY SYSTEM

درصورت بروزمشکل درسیستمESD ومتوقف نشدن عملیات تجهیزات درصورت بروزخطر، سیستم که به صورت دستی ازداخل CCRفعال می شود استفاده شده وفرایند موردنظر متوقف می شود.USS پستیبان ( REDUNDANTسیستم ESDمی باشد .

سیستمHIPPS ( HIGH INTEGRITY PRESSURE OROTECTION SYSTEM)یک سیستم حفاظتی است که درصورت بالارفتن فشارگازورودی به پالایشگاه مقدارطراحی شده (OVER PRESSURE) وعمل نکردن سیستم تخلیه اضطراری (RELIEF SYSTEM) ورود گازبه پالایشگاه قطع می شود تمام اجزاء درسیستم باید HIPPSازقابلیت اعتماد یکسانی برخوردارباشند .

سه عددترانسیترفشاربه صورت سیستم رامی گیری (VOTING) دوازسه وجود دارند که سینگنال آلارم جهت بسته شدن دوESDVویک SDVراایجاد می کنند .زمان عکس العملHIPPS سیستم باید حداکثر نصف زمان لازم برای افزایش فشاراز بار به بار باشد .

دستگاه تست گازGas tester و بررسی نحوه کار کرد آن

دستگاه تست گاز یک نشان دهنده های قابل حمل است که بعنوان یکی از وسایل اصلی اداره ایمنی بشمار میرودواستفاده فراوان در این اداره دارد بطوریکه هنگام حضور مهندس ایمنی در سایت همراه داشتن این دستگاه در کنار وی تقریبا” الذامی است.

افرادی که عملیات تست کردن گاز را انجام می دهند می بایستی به درستی آموزش این کار رادیده باشند وطریقه استفاده ازوسایل تست گاز را بدانند ودقیقا” مقصود ومعنی نتایج رادرک کند .

قبل ازشروع کارتعمیرات بایدGas test توسط افسر ایمنی انجام گیرد و بعد مجوزکارصادرمی شود (Permit ) برای این منظورمعمولا” اطراف محورهای ولوها ، فلنج ها ، شیرهای تخلیه وگودالهای خالی رابااستفاده ازمیله ها و لوله های مربوطه دستگاه Gas test تست می کنیم .

هنگامی که تست گاز درداخل مخازن وظروف انجام می شود می بایستی بخاطر داشت که مقداری گازهای سمی در اطراف وجود دارند که ممکن است دراثر جابجایی موارد زائد آزاد شوند لذا قبل ازتست چنین مخازنی باید کاملا” شسته شوند و بعد تست انجام گیرد.این دستگاه توانایی اندازه گیری ۳ نوع گاز سمی H2S,CO,LEL)و میزان اکسیپن موجود در هوا را دارد.

جدول ذیل لیست حداقل وحداکثر خطر انفجارخطر انفجاربعضی گازهارانشان میدهد .برای مثال درجو(اتمسفر ) متان به اندازه ۱۰% حداقل محدودیت روی Gas tester نشان می دهد که غلظت درهوا۱۰% از۳/۵ یعنی ۵۳% درحجم است .



مواد زائد ، گل ولای ولجن های ته مخازن ، بخاراتی راکه هنگام جابجایی و بهم خوردن متصاعد می کنند بایستی درزمان تست کردن گازها در نظر گرفته شود یعنی اینکه تا موقعی که درمخازن مایعات وجود دارد Gas test امکان پذیرنمی باشد چون با بهم خوردن مایعات نتایج تست اشتباه می شود پس باید مخازن کاملا” تخلیه شود وسپس تست انجام گیرد .

اطلاعات ونتایج هشداردهنده هامی بایستی به سرپرست شیفت و مهندس ایمنی گزارش شوند .

گازهای سمی وطریقه Gas test

غلظت مجاز کار در موقعی که گازهای سمی نشت می کند عبارتند از:



خلاصه نکات ایمنی درموردGas test

هدف : ازبین بردن خطرات زیر :

۱- مقداراکسیژن مقدارکم وزیاد دارای خطرمی باشد از۱۹% به پایین واز۵/۲۲%به بالادستگاه شروع به زدن آلازم می کند .

۲) Toxic Gas گازهای سمی بسیار خطرناک مانند CO, H2s

۳) قابلیت حداقل انفجارگازویاحداکثر انفجارUEL, LEL

جاهایی که ممکن است دریک پالایشگاه خطرآفرین باشد وبایدحتما” test شوند.

۱- مخازن ۲- چاهها ۳- مایعات ناشی ازDrain تخلیه ۴- افزودنی ها ۵- گازهای تحت فشار ۶- حلالهای جهت شستشو ۷- جوشکاری ۸- موادشیمیایی

دونوع دستگاه ایمنی جستجوی خطرگاز(Gas tester) وجود دارد

۱- fixed Detector مسئولیت مستقیم آن برعهده ابزرادقیق می باشد .

۲- Portable monitor مسئولیت مستقیم آن برعهده (H.S.E) ایمنی ومهندس ایمنی می باشد .

بررسی نوع دوم دستگاههای مورد استفاده پرسنل ایمنی درشرکت مجتمع گازپارس جنوبی

Orion می تواند موارد زیر را آشکار سازد:

• گازها و بخارهای سمی
• کمبود یا فراوانی اکسیژن محیط
• گازهای سمی معینی که سنسور آنها نصب شده است

۱- محدودیتها و اقدامات امنیتی در رابطه با دستگاه

برای عملکرد صحیح دستگاه موارد زیر را مرتباً توسط افسر ایمنیو مهندس ایمنی بررسی می کنیم:

• چک کالیبراسیون . اگر قرائت در محدوده تعیین شده نیست چک کالیبراسیون را انجام دهید
• قبل از استفاده برای عملکرد صحیح دستگاه پمپ را بررسی کرده و در صورت نیاز آن را تعمیر کنید.

اگر در محیط موارد زیر وجود داشت که باعث بی حس کردن سنسورهای گازهای قابل اشتعال می شد چک کالیبراسیون را مرتباً انجام دهید: ترکیبات سیلیکونی- سیلیکات- ترکیبات دارای سرب- سولفید هیدروژن در رنج بالای۲۰۰ ppm یا بیش از ۵۰ppm در دقیقه.

از Orion برای تست گازهای سمی و قابل اشتعال در محیطهای زیرنباید استفاده کرد چراکه قرائت آن ممکن است نادرست باشد :

در محیطهای دچار کمبود ویا وفور اکسیژن-محیطهای reducing-توده ها و ابزار قابل اشتعال-فضاهای بدون تحرک و ساکن-فضاهایی که غبارات قابل اشتعال در هوای آن شناورند.

دستگاهای حسگر گاز ثابت:

.بعضی ازاین حسگرها درمحل هایی به صورت ثابت در محلهی مختلف پالایشگاه نصب می شوند ،خودکارعمل کرده و جهت تشخیص گازهای احتراق وبخارات گازهای سمی بوده ومعمولا” این وسایل بایک سیستم هشداردهنده خطربکارمی روند ، غلظت LEL ۱۰۰% حداقل محدودیت هاروی مانیتورنشان می دهند وزنگ خطر(آلازم ) به همراه چراغ چشمک زن به صدادرمی آید . سطح به صدادرآمدن آلارم روی دستگاه قابل تنظیم می باشد .

بابکارافتادن این هشداردهنده ها دراتاق کنترل پالایشگاه ( CCR ) نیز هشداردهنده هایی شروع به زدن آلارم می کند که موقعیت آن رابرروی مانیتورشما تیک پالایشگاه نشان می دهد .

خطرات گاز H2Sو نکات ایمنی در مورد آنEvacuation ,

هیدروژن سولفوره (H2S) گازی است که ازتجربه مواد آلی گوگردارآزاد می شود .

تماسهای کشنده بااین گاز درصنایع متعددی نظیر استخراج گازطبیعی – نفت – معادن زیرزمینی زغال سنگ – فاضلابها- صنایع لاستیک سازی و دباغی ممکن است روی دهد .

مشخصات اصلی H2S

گازی بیرنگ با بوی تخم مرغ گندیده – بی نهایت سمی – قابل اشتعال – سنگینتراز هواست (بادانسیته ۸۹/۱) ودرسطوح تحتانی وچاله ها تجمع می یابد . با شعله آبی می سوزد وتولید دی اکسید گوگرد ( SO2)می کند .قابل حل درآب وهیدروکرینهای مایع است وبتدریج اثرات خوردگی برروی فلزاتی نظیر فولاد دارد ودرجداره مخازن تولید FeS(سولفید آهن ) می کند که فوق العاده آتشگیر است ودرهنگام تعمیرات (( Overhaul پالایشگاه می بایست مطابق یادستورالعملهای ایمنی اجراشود .

بعلت میزان قابل توجهی گازهیدروژن سولفوره درمیادین گازپارس جنوبی [ بیش از% ۵/. (۵۰۰۰ OOM)] به گازترش (Sour Gas) موسوم است . بنابراین دستورالعمل ایمنی مربوط حفاری – خدمات بهره برداری فراساحلی وانتقال گازبه پالایشگاه ساحلی لازم الاجرااست.



فیزیوپاتولوژی :

گاز H2S جزگروه گازهای خفقان آورشیمیایی است ودرسالهای اخیر مواردمتعددی ازمسمومیتهای کشنده کارگران فاضلابهاوپالایشگاه نفت گزارش شده است ،درافرادی که ازمسمومیتهای شدید وخفیف زنده مانده اند ،هم نقایصی تاخیری عصبی وعصبی روانی (روزها تاهفته ها) وهم نقایص نسبتا” حاد وعصبی ومزمن عصبی روانی دیده شده است .

H2S همانند سیانید به آنزیم سیتوکرم اکسید ازموجود درمیتوکندری سلول وصل شده ومانع فعالیت آن می شود . وازاین طریق ازمتابولیسم سلولی اکسیژن جلوگیری می کند .

علائم ونشانه های تحریک مجاری تنفسی وغشاءهای مخاطی نشانه مسمومیت یا H2S است ؛ زیرا سایر موارد حفقان آورسمی ، محرک نیستند.

افرادی که مبتلابه آسم برونشیولی – آنِژین صدری – آمفیزم – صرع – آنمی – فشار خون بالاهستند وهمچنین افراد الکلی نسبت به افراد عادی ، حساسیت بیشتری دارند .

پیشگیری:

بوی هشداردهنده H2S به عنوان یک عامل حفاظتی قابل اعتماد نیست ؛این گازعاری ازخاصیت انباشته شدن دربدن است . مقدارگازموجود درمحیط های کاررامی توان بوسیله کاغذ استات سرب (CH3COOPb) اندازه گرفت ،درغلظتهای بیشتراز۳۴PPMاین کاغذ به سرعت تیره می شود .به علت اثرکشندگی تقریبا” فوری آموزش مداوم وآگاهی پرسنل درمرحله راه اندازی پالایشگاه و ورود گازبه سیستم الزامیست ودراین راستا جهت کلیه افراد (رسمی وپیمانکار) توسط اداره ایمنی آموزش دیده کارت آموزشی صادرمی گردد. که چندین سطح آموزشی وجود دارد ودرآموزش نکات ذیل تدریس می شود.

الف) بیان مختصری ازخطرات H2S

ب) تشخیص آژیرها واقداماتی که باید انجام داد.

ج) تخلیه محیط خطر ورفتن به محل تجمع ایمن [۱]

د) نحوه استفاده ازماسکاهای فرارو(Escape mask) ووسایل تامین کننده هوابافشارمثبت (SCBA)

ه) عملیات نجات وکمکهای اولیه جهت مصدوم شامل تکنیکهای احیاء

و) برقراری سیستم های ارتباطی وگوشزد نمودن نکات ایمنی به یکدیگر( Buddy System )

نیازاست که هرچند یک بار مانورشرایط بحرانی[۲] تمرین می شود ، تاپرسنل درمواقع اضطراری ونشتی گازآماده مقابله باشرایط راداشنه باشند .

علاوه برسیستم های هشداردهنده ثابت گاز(Toxic Gas Detector ) (مانیتورهای ثابت ) درمناطق خطرناک[۳] جهت پرسنل هم مانیتورهای فردی (H2S Gas Alert Clip ) تهیه شده است که دردوسطح ۱۰PPm, 15PPm تنظیم شده وآلارم نوری وصوتی ولزرش ایجاد می کند که به محض نشتی گازافراد می توانند ماسک فراررااستفاده نمایند وبه محل تجمع بروند البته ماسک قرارصرفا” جهت فراراست ونمی توان جهت نجاب مصدوم استفاده نمود وماسکهای فراردرغلظتهای حد آستانه مجاز(TLV,PEL,REL) وغلضتهای بیش ازIDLH [4]گازتوصیه نمی شود یعنی بهتراست درغلظت کمتر از۱۰۰ PPM استفاده نمود.

۷ نکته ایمنی درمورد نشتی گازH2S :

۱) تخلیه (Evacuate ) : فورا” محل به تجمع ایمن بروید ؛ نکته مهم درنظر گرفتن جهت وزش باد که ازروی بادنما می توان تشخیص دادوبهتر است درجهت عمودوزش باد حرمت نمایید یابالادست منبع انتشارآلاینده قراربگیرید .

۲) اطلاع دادن ( alarm ): که جستجوی فردمصدوم ازطریق رادیو(بی سیم ) – تلفن ( Hotline ) به اورژانس وآتش نشانی .

۳) ارزیابی خطرات دیگر ( Assess): غفلت نکردن ازخطرات جانبی

۴) حفاظت فردی ( own protect ): قبل ازنجات مصدوم حتما” ازوسایل حفاظت تنفسی ( SCBA)[5]که درمناطق خطرپالایشگاه نصب شده استفاده نمایید .

۵) نجاب مصدوم (Rescue): انتقال مصدوم به محل امن (وقتی امکان پذیراست که ازSCBA استفاده کرد)

۶) احیاء تنفسی ( revive ): اگر ضرورت است به مصدوم تنفس دهان به دهان بدهید .

۷) کمکهای پزشکی (Medical Aid): انتقال به موقع مصدوم واستنشاق اکسیژن خالص نقش بسزایی درزنده ماندن دارد.

درمان: اساس درمان مسمومیت یا H2S دوری ازمواجهه وانجام اقدامات حمایتی است ، علاوه براقدامات حمایتی اورژانس برای فردی که دچاراختلال قلبی – عروقی وسیستم عصبی مرکزی وعملکرد تنفسی است دو درمان اختصاصی دیگر وجود دارد .

اولین اقدام تجویز اکسیژن % ۱۰۰ است که احتمالا” برای ورم ریوی مفید بوده ولی بدلیل وجود درسلولهای متابولیسم کننده برمهارسیتوکرم اکسید ازموثر نخواهد بود.

دومین اقدام ،استفاده ازآنتی دوت سیانید (نیتریت سدیم ) است .

خطرات حریق : دمای احتراق خودبه خود ی این گاز.c260 است ؛ که دمای بسیارپایینی است وحدود انفجاراین گازبین % ۴۰ تا% ۴۶است ،گاز H2S ممکن است تافاصله قابل توجهی حرکت کند واگر به منبع احتراق برسد شعله برگشتی سریعی دارد .

وطبق کد ۷۰۴ ااستاندارد انجمن اطفا حریق آمریکا( NFPA)[6] وسیستم اطلاعاتی موارد خطرناک محیط کار(WHMIS)[7]

ONSHORE PLANT ALARM SYSTEMS

دستگاههای تنفسی

انواع دستگاههای تنفسی موجود درمجتمع :

۱- دستگاه تنفسی هوای فشرده مانند کپسول هوا فشرده پشتی وAir Pack

۲- دستگاه تنفسی ازهوای واحد (فیلتر یونیت )

مشخصات دستگاه تنفسی هوای فشرده :

ازسه قسمت عمده تشکیل شده :

کپسول ومتعلقات – پشتی ومتعلقات – ماسک ومتعلقات

دستگاه تنفسی هوای فشرده اسپیرومات ۱۰۸ دارای یک کپسول هوا به ظرفیت تقریبی ۱۲۰۰ لیتر هوای خشک قابل استنشاق بافشار۳۰۰ اتمسفر که همانند یک لوله پشتی درپشت قرارخواهد گرفت .

هوای کپسول تحت فشارازبخش فشارقوی توسط شکن پس ازتقلیل فشاراز۳۰۰باربه ۵/۶ باربه قسمت فشارضعیف وسپس برای تنفس ازمجاری فشارمتوسط به ماسک صورت میرسد .

برای پیش گیری ازورود گازموجود درمحوطه به استفاده کننده ماسک صورت مجهز به فشارمثبت می باشد که به محض قرارگرفتن آن برروی صورت فشارهوای وارده گازها رابه بیرون میراند .

برای پیش گیری ازبحدررفتن هوای کپسول برروی شیر درخواست کننده که برروی ماسک سوارشده دگمه سیاه رنگی قرارگرفته که به هنگام آزمایش میزان هوای کپسول قبل ازپوشیدن آنرا باید بطرف داخل فشاردادتا مجرای هوای فشارمثبت بسته شود این دگمه به طورخودکاربه محض کشیدن کمی بازخواهد شد وهواوارد صورت خواهد گردید وهیچ جای نگرانی نخواهد بود.

ایمنی موادشیمیایی

شناسایی مواد شیمیایی چگونه امکان پذیر است ؟

برای شناخت مواد شیمیایی ازبرگه اطلاعات ایمنی مواد (MSDS) استفاده می شودکه حاوی نکات زیر می باشد :

۱) مشخصات ماده : نام ماده – کدماده – شرکت تولید کننده – آدرس وشماره تلفن شرکت – شماره تلفن اضطراری – آدرس وشماره تلفن نمایندگی مجاز

۲)اطلاعات مربوط به ترکیب مواد: جرم مولکولی – اسامی مترادف – فرمول شیمیایی

۳) خطرات ماده : موادبه صورت زیرتقسیم بندی می شوند :

• قابل اشتعال (Flammable ) : مانند متانول ،استن ،ایزوپروپیل الکل
• قابل انفجار( Explosive ): مانند گازهای استیلن ، هیدروژن ،آمونیاک و…
• خورنده وسوازننده ( Corrosive ): ماننداسید کلریدریک ،سولفوریک ، نیتریک

سمی (Toxic ): مانند کلروفرم ،متیلن کلراید و…

اکسید کننده(Oxidant ): مانند کلرات سدیم ،نیترات پتاسیم،نیترات آمونیوم

رادیواکتیو(Radioactive): مانند کبالت ،رادن ،سزیم

گندزدا(Infection ): مانندکلر،ازن – محرک(Irriant ): مانند آمونیاک و…

۴) کمک های اولیه : کارهای انجام شده دررابطه بانجات شخص مصدوم وکاهش عوارض حادثه دروصورت تماس موادشیمیایی باچشم ها،پوست ،لباس،استنشاق وخوردن وبلع موادمی باشد

۵)خطرات مربوط به آتش سوزی وانفجار: تهیه وتدارک خاموش کننده مناسب،استفاده ازوسایل حفاظت فردی به هنگام اطفاء مواددیگری که دراثر گرماتولید میشوند ، تولید گازهاوبخارات خطرناک وقابل انفجاربه هنگام آتش سوزی ،جلوگیری ازگسترش حریق و…

۶) خطرات مربوط به حوادث : انجام احتیاط لازم وتوصیه به منظوراجتناب ازاستنشاق ذرات ، بخارات وتماس باپوست ،جلوگیری ازوارد کردن آن به فاضلاب به علت خطرانفجار.

۷) انبارداری: نگهداری درظروف مناسب ودمای معین، جای خشک وخنک بدورازنورخورشید منابع گرمازا،حساسیت به رطوبت ، عدم استعمال دخانیات .

۹) خصوصیات فیزیکی وشیمیایی : شکل (جامد،مایع ،گاز،کریستال ،پودو….) ،رنگ ،بو،اسیدیته ،نقطه ذوب ،درجه آتش گیری Ignition temperature ، نقطه اشتعال Flashpoint ، جدبالاوپایین انفجار UEL%وLEL%حدبالاوپائین اشتعالUFL% وLFL%حلالیت ، واکنش پذیری

۱۰ ) پایداری واکنش : تغییر شکل ،تغییر رنگ ،نگهداری درکنارموادناسازگار،قابلیت اشتعال،حساسیت به گرما،ترکیب یامخلوط با هوا

۱۱) اطلاعات سم شناسی

۵۰LD -50 LC

علایم برروی حیوانات آزمایشگاه مانندموش وخرگوش

سرطان زایی – جهش یاموتاسیون

۱۲) اطلاعات زیست محیطی :

- رهاسازی درآب ،فاضلاب ،خاک – تاثیر برروی موجودات زنده آبی

۱۳) ملاحظات : تولید – بسته بندی

۱۴) اطلاعات مربوط به حمل ونقل : حمل ازطریق دریا، زمین ، هوا- میزان ومقدارحامل ازراه های هوایی ،زمینی ودریایی

۱۵) برچسب گذاری Labelling: عبارات خطر- عبارات ایمنی

توضیحات عبارات خطر:







ایمنی و شناخت ایمنی در صنعت گاز – بخش اول

ایمنی و شناخت ایمنی در صنعت گاز – بخش دوم

 

ایمنی عملیات
OPERATION SAFETY

عناصر عملیاتی ایمنی

کنترل متغیر فرآیندی درجریان علمیات

کنترلها متغییرفرآیندی

کنترل دستی درجه حرارت

کنترل اتوماتیک فشار

ازسرویس خارج کردن اتوماتیک میزان جریان

سیستمهای هشدار دهنده میزان درجه حرارت

سیستم ترکیبی میزان فشار

سیستم ایمنی فرآیند

سیستم پیشگیری ازخروج عوامل فرآیندی ازوضعیت نرمال

سیستم کاهش فشار۰شکستگی دیسک ونظایر آن برای Blow-downتصفیه کننده / مشعل )

حس گر فرآیندی وروشهای اتوماتیک (مانند حس گرحرارتی وسیستم خنک کنده اضطراری )

مولفه های ایمنی پیشگیری ازحادثه قابلیت اطمینان اضافی

سرویسهای جانبی (مانند برق، هوای فشرده ، نیتروژن ونظایر آن )یدکی

دربخشهای بعدی به سیستم ایمنی ابزاردقیق اشاره شده است .

سیستم هشداردهنده:

این سیستمها برای هدایت ( Monitor نمودن ) پارامترهای فرآیندی – برای تشخیص حادثه پیش آمده جهت پمپها /کمپرسورها/ Blowerهاو سایر تجهیزات فرایندی – سیستم هشداردهنده نمایانگر – سیستم هشداردهنده نمایانگرسمی بودن ووجود گازهای قابل اشتعال در محیط/ .

سیستم حفاظتی برا ی تخفیف پی آمدها :

سیستم اسپری محافظ

اسپری بخار/ تزریق بخارفشرده

مخزن جمع آوری / دیوارمحافظ

روشهای پیشگیری ازخطاهای انسانی :

علامت گذاری ، برچسب زدن ، نصب تابلوهای ایمنی ، ایجاد ارتباط ، ایجاد Interlock ها( حفاظتی که از تداخل عملیات بایکدیگر ممانعت بعمل می آورد ) ، آموزش در شبیه سازها Simulator ونظایر آن

بازرسی وتعمیرات

دستورالعمل های بازگشت Turn- around

دستورالعمل های نظافت ، بازرسی وتعمییرات

آموزش وبازآموزی که در شرکت مجتمع گاز پارس انجام می شود.

آموزش کارکنان تازه وارد آتش نشانی – آموزش شبیه سازی شده عملیات قبل از اسقرار- آموزش مداوم ماهیانه برای سرپرستان – آموزش ایمنی وآتش نشانی برای کارکنان پیمانکار – آموزش تجهیزات ایمنی ودستورالعمل اجازه انجام کار – آموزش ادوات تنفسی – آموزش کمکهای اولیه

مدلهای آموزشی برای آموزش آتش سوزی زنده

آتش سوزی مخزن- آتش سوزی گودال – آتش سوزی ستون -آتش سوزی گروه گازمایع ( مایعات قابل اشتغال سبک ) – آتش سوزی در Flange خط لوله – آتش سوزی موتوروپمپ – مخازن اضافی آب آتش نشانی – پمپهای آتش نشانی وشیر آتش / نمایشگر باایستگاه لوله آب آتش نشانی ، جعبه های لوله آب آتش نشانی ، قرقره لوله آب آتش نشانی وغیره – سیستم پاشش آب باسرعت متوسط برای مناطق عملیات بحرانی صنعت – سیستم پاشش اب برای مخازن -سیستم ثابت پودر برای مخازن ذخیره باسقفهای شناور وغیر شناور

آمادگی هابرای مواقع اضطراری ( بحرانی )

تمرین های هفتگی آتش نشانی – دستورالمعل های اضظراری ( بحرانی )- طرح احتمالی نشت گاز – طرح اضطراری ( بحرانی ) برای داخل صنعت – طرح اضظراری برای ( بحرانی ) محیط پیرامونی صنعت – طرح تعاون ویکپارچگی – طرح نمایشی اضطراری ( بحرانی ) داخلی از جمله کارهایی هستند که برای آمادگی در شرایط اضطراری درشرکت انجام میپذیرد.


وظایف پرسنل در مقوله ایمنی و وسایل حفاظت فردی

خطر بالقوه برای این گروه از پرسنل بیشتراز دیگران وجود دارد . خطرات موجود فقط از حوادث وموارد همانند انفجار ناشی نمی شود . یکسری از ضایعات وآسیبهای ناشی از حوادث نیستند وبلکه در اثر مرور زمان اثر گذاشته وبر اعضاء بدن کارگر آسیب وارد می آید . کم شدن قوه بینایی در اثر کار کردن مداوم بااجسام ملتهب ویا کار باکامپیوتر ودرد گرفتن کمر یا آسیب دیدن ستون فقرات ناشی از نشستن برروی صندلیهای غیر استاندارد به مدت شنوایی ناشی از سروصدای زیاد ، کم بودن نور وروشنایی محل کار و رنگ محیط کار که همه خود درمبحثی به نام ارگونومی جای می گیرد ، از جمله عوامل تأثیر گذاربرروی پرسنل می باشد . لذا با توجه به این نکته که این قشر خود در معرض مستقیم خطرات باشند لازم است در صورت توجه مدیریت به امر ایمنی وتأمین وحفاظت فردی از آنها استفاده نمایند وتلاش نمایند سطوح ایمنی در پالایشگاه ارتقاء یابد . در قانون کار آلمان حفاظت کار( ایمنی وحفظ سلامتی ) به عنوان یک اصل وتعهد اخلاقی (Moralische ) ویک موضوع با اهمیت اقتصادی بالا ذکر گردیده که رعایت آن به عهده همه می باشد .

قسمتهای آسیب پذیربدن :

قسمتهای آسیب پذیربدن بر حسب احتمال وقوع حادثه عبارتند از :



آیا بااستفاده از وسایل حفاظت فردی می توان درصد احتمال خطرراکاهش داد؟ بلی والبته کاهش برای قسمتهای مختلف بدن متفاوت می باشد . انگشتان پا داری کمترین درصد احتمال آسیب دیدگی هستند چراکه کفشهاکه داری حفاظت آهنی می باشد به خوبی ازآنها محافظت می کند و وجود این حفاظت آهنی جلوی انجام کاررانمی گیرد . اما آیا می توان برای دست وانگشتان دست همچنین محافظی را طراحی واستفاده نمود؟

عملیاتی که با دست صورت می گیرد طوری است که نمی توان برای آن سپر یا دستکش آهنی طراحی نمود وکار با دست به انعطاف نیاز دارد وهمین امرمانع از استفاده از این وسایل ولوازم می شود . به همین خاطراست که آمار صدمات وارده به دستها وانگشتان بالاست . اما به هرحال بعضی از صدمات وارده به دست وانگشتان رادربعضی از کارها به حداقل رساند . مثلاً در عملیاتی همانند جوشکاری وبرشکاری وسایرروشهایی که باحرارت و پاشش مذاب سرو کار دارد می توان از دستکشهای چرمی ساق بلند استفاده نمود .

نکته مهم در این موارد ، نقش خود پرسنل است . در مواردی وسایل حفاظت فردی مخصوص اصلاً وجود ندارد و یا فرض بگیریم که کارفرما یا مدیریت نسبت به تهیه وسایل موجود وحاضر در بازار اقدام نماید ، اما اگر پرسنل علاقه ایی به استفاده از وسایل حفاظت فردی نشان ندهند چه اتفاقی رخ می دهد ؟

نقش ووظیفه خود پرسنل از نقش ووظایف تمام مدیران وسرپرستان در مقوله ایمنی پررنگتر ونافذتر می باشد .

وسایل حفاظت فردی

قانون کاراظهار می دارد : هرکارفرمایی این وظیفه به عهده اش است که بااقداماتی که منجر به جلوگیری یا کاهش حوادث کاری وحفظ سلامتی پرسلنش می شود می بایست آشنا گردد. اولین اقدامی که می بایست صورت دهد این است که خطر را مورد ارزیابی قراردهد . وبفهمد که درزمینه کاری چه خطراتی واز چه منابع ومنشاء هایی احتمالی وقوع آنها وجود دارد واقدامات لازم رادرمورد کاهش احتمال ریسک آنها بطورپیوسته انجام دهد . از طرف دیگر وسایل ولوازم حفاظت فردی رامطابق وموافق بابعضی مشخصات ( مثلاً فیزیک پرسنل ونوع عملیات تولیدی ) تهیه وتدارک نماید . پرسنل وکارگران نیز موظف به استفاده از وسایل تهیه شده می باشند .

در ادامه کارفرما می بایست نیروهای راهنما ومتخصص در ایمنی ، پزشک کارگاهی رادرجهت حل مسائل موجود به همراه کلیه کارگران وپرسنل سازماندهی نماید .

وسایل حفاظت فردی عبارتند از :

۱- کلاه ایمنی مناسب ( برای هر شغل می تواند این کلاه متفاوت باشد )

۲- وسایل حفاظت فردی چشم ( همانند عینک )

۳- وسایل حفاظت فردی گوش

۴- وسایل حفاظت فردی سیستم تنفس

۵- وسایل حفاظت فردی بدن

۶- وسایل حفاظت فردی پا

۷- وسایل حفاظت فردی پوست

تقسیم بندی حفاظت فردی :

وسایل حفاظت فردی سه گروه بزرگ تقسیم بندی شده اند :

گروه الف : وسایل حفاظت فردی که با استفاده از آنها احتمال وریسک خطر کاهش می یابد . مثلاً دستکشهای باغبانی که جهت جلوگیری از صدمات وجراحت های سطحی مکانیکی مورد استفاده قرارمی گیرند .

گروه ب : در این گروه وسایل حفاظت فردی معمول وشناخته شده جای می گیرند. بطورمثال می توان به وسایل زیر اشاره نمود .

۱- لباسهای حفاظتی در برابر سرما تا ۵۰- درجه سانتیگراد

۲- لباسهای مخصوص ماشینکاران

۳- دستکش های مخصوص در برابر خطرات مکانیکی

۴- کفشهای ایمنی

۵- وسایل حفاظت فردی مربوط به قوای شنوایی

۶- کلاه ایمنی صنعتی

۷- کلاه ایمنی دوچرخه سواری

۸- وسایل حفاظت فردی صورت ، چهره وچشم

گروه ج : دراین گروه وسایل حفاظت فردی جای میگرند که کمی پیچیده ترهستند ودربرابرخطرات جدی ترکه منجر به فوت می شوند کاربرد داردند بطورمثال می توان :

۱- تجهیزات حفاظت فردی تنفسی همانند فیلترها وماسکها که در برابر ذرات وغبارها و یاگازها وبخارات سمی می بایست استفاده نمود .

۲- وسایل حفاظت فردی درصنایع شیمیایی یادربرابر اشعه ها و….

۳- وسایل حفاظت فردی درمحیطهای بسیار گرم ، مکانهایی که احتمال پرتاب مذاب یااشعه مادون قرمز وجود دارد

۴- وسایل حفاظت فردی مخصوص محیط های بادمای پایین تراز۵۰ درجه سانتیگراد

۵- وسایل حفاظت فردی طراحی شده برای مقابله باآزبست ومواد معدنی وشیمیایی خطرناک .

۶-وسایل حفاظت فردی مخصوص الکتریسته وکارگرانی که تحت تنشهای زیاد قرارمی گیرند .

مجوز کار در مجتمع گاز پارس جنوبی

سیستم صدور مجوز کاری یک سیستم مستند برای کنترل فعالیتهای است که در آن خطرات بالقوه بوده وامکان بروز حوادث را دارند . بر اساس این سیستم خطرات فعالیتهای تعمیر و نگهداری شناسایی شده و روشهای ایمن کا واحتیاطهای لازم قبل از شروع فعالیتها مشخص می شوند.

بررسی ایمنی حاکی از آن است که یک سوم حوادث اتفاقات در صنایع شیمیایی در ارتباط با فعالیتهای تعمیر و نگهداری بوده که بیشترین علت آنها نقص یا نبود سیستم مجوز کاری بوده است . بطوریکه دو سوم صنایع شیمیایی دارای سیستم مناسب ، دو سوم مجوزها دارای نواقصی در شناسایی خطرات ، قریب ۵۰% شرکتها دارای عملکرد ضعیف در جداسازی ماشین آلات،تجهیزات الکتریکی وغیره،یک سوم مجوزها دارای نواقصی در تعین وسایل حفاظت فردی مورد نیاز،یک چهارم مجوزها دارای مشکلاتی در عملیاتی کردن تجهیزات تعمیر شده بوده و همچنین در یشتر صنایع طراحی فرم مجوزکاری بادقت کمتری انجام شده بود.

بر اساس تحقیقات آقای S.Scott 20% از حوادث اتفاق افتاده در زمان انجام عملیات تعمیر و نگهداری در صنایع شیمیایی ، حوادث مربوط به سیستم مجوز کاری می باشد.

سیستم مجوز کار در شرکت گاز پارس جنوبی PERMIT TO WORK SYSTEM

هدف از این دستور العمل ،آشنایی با سیستم مجوز کار و انواع مجوزهای کار، موجود در پالایشگاه گازفاز ۱ شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی می باشد این دستورالعمل همچنین افراد مسئول جهت صدور مجوز کار و تشریفات این کار را مشخص می کند.

۱- مقدمه :

۱٫۱- هدف : هدف از این دستورالعمل برای اطمینان از اینکه مجوز نوشته شده در یک نسخه از مجوز کار بدرستی صادر شده تا اجازه کار را به فرد یا افراد دارای صلاحیت داده باشد و برای اطمینان از اینکه هیچگونه کاری در مراحل اولیه آماده سازی کار انجام نمی گیرد . به ویژه مطالب و نکات زیر باید مدنظر قرار گرفته شود :

۱- مراحل انجام و کسب مجوز کار بدرستی انجام می گیرد

۲- کلیه افراد آگاهی های لازم را در مورد احتیاط های ایمنی می دانند.

۳- دستگاه ها و منطقه ایی که در آن کار می بایستی انجام گیرد باید بدرستی مشخص گردد.

۴- تمامی ادارات و افرادی که با دستگاه ها و منطقه ایی که تحت تاثیر کار است در ارتباط می باشند باید آگاهی لازم را در مورد شرایط و پیشرفت کار داشته باشند .

۵- تمامی وسایل حفاظت شخصی و تمامی تجهیزاتی که در مجوز کار ذکر شده است باید فراهم گردیده و دقیقا مورد استفاده قرار گیرند.

۶- مدیران و سرپرستان باید کاملا ار تمامی مراحل کار آگاهی داشته باشند .

۲- مجوز کار

۲٫۱ – کلیات : سیستم مجوز کار در حقیقت بر پایه یک سند اجازه انجام کار استوار شده است که همه انواع کار ( گرم و سرد ) را در بر می گیرد خواه این کار توسط کارفرما انجام گیرد یا توسط شرکتهای پیمانکاری .در بعضی از کارهای مشخص و معین علاوه بر مجوز کار اصلی ، مجوز کارهای دیگری نیز به عنوان مجوز کار مکمل مورد نیاز می باشد .

بعضی کارهای معمول که در پالایشگاه بطور روتین صورت می گیرد و هیچ گونه پتانسیل خطری برای تجهیزات و پرسنل ندارند را می توان بدون دریافت مجوز کار انجام داد . اینچنین کارهایی بوسیله مجوز کار MTS صورت می گیرد .

۲٫۲ – انواع مجوز کار : سیستم مجوز کار دارای دو نوع مجوز می باشد که هر دو نوع آنها دارای یک نوع برگه مجوز کار هستند.(مجوز کار گرم -مجوز کار سرد)

رنگ کردن باکس بالای مجوز کار بطور جزئی نشانده این است که مجوز کار گرم می باشد .

رنگ کردن باکس بالای مجوز کار بطور کامل و نوشتن HOT NAKED FLAME در بالای آن نشانده آن است که مجوز کار از نوع گرم بوده ولی با داشتن منبع آتش یا جرقه همراه می باشد و در این صورت سطح و مرتبه افرادی که باید پرمیت را امضاء کنند یک درجه بالاتر می رود .

و همچنین در بعضی مواقع فرمهای زیر به مجوز کار اضافه می گردند

لیست ایزوله کردن بصورت پروسسی ( ولو لیست ) – لیست ایزوله کرده بصورت مکانیکی ( اسپید لیست ) – جدول ثبت آزمایش گاز

۲٫۳- ساختار مجوز کار

• درخواست انجام کار توسط یک اداره به اصطلاح نوشتن Work Request
• آماده سازی کار، مشخص کردن خطرات کار، در نظر گرفتن احتیاطهای ایمنی، قرار دادن پرمیتهای مکمل با توجه به نوع و توضیح کار
• تأیید مجوز کار توسط افراد معین و مشخص و تعیین حالت تجهیزات، مشخص کردن حالت سیستمهای هشداردهنده و انجام آزمایش گاز
• اعتبار در سایت و محل انجام کار، کنترل کردن و چک کردن شرایط محل کار و انجام آزمایش گاز
• کنسل کردن مجوز کار و تعیین چگونگی کار از لحاظ اتمام یا ادامه داشتن و یا معلق ماندن کار

۲٫۴ – درخواست مجوز کار

۲٫۴٫۱- کار گرم : یک مجوز کار گرم ( جایی که احتمال وجود منبع جرقه وجود دارد ) مورد نیاز است برای هر کار مشمول این تعریف و یا در جایکه پتانسیل بوجود آمدن منبع جرقه بالا می رود . همچنین این نوع مجوز کار ، کار بر روی دستگاه هایی که فی نفسه ایمن نیستند را نقض نمی کند .

برای اجراء بک کار گرم حتما باید قبلا آزمایش گاز انجام گردد.

یک مجوز کار گرم از نوع High Naked Flam ( جایی که منبع تولید جرقه وجود دارد ) برای شرایطی که تجهیزات و وسایل درگیر در این کار تولید جرقه می کنند مورد نیاز می باشد بطور مثال می توان به کار با شرایط زیر اشاره داشت :

برشکاری بوسیاه گاز استیلن ، سنگ زدن ، جوشکاری بوسلیه گاز آزگون و .. ، جوشکاری به روش آرک الکتریکی ، پیش گرم کردن جهت جوشکاری و …

برای اجراء کاری با این حتما باید آزمایش گاز بصورت متداوم و مستمر صورت گیرد .

یک مجوزکار گرم از نوع high naked flame مانند یک مجوزکار گرم است ( باکس بالای برگه بطور کامل به رنگ قرمز رنگ می گردد ) اما سطح امضاء بالاتر از مجوز کار گرم می باشد رئیس پا لایش و یا کسی که او بجای خودش انتخاب می کند بجای installation authority امضاء خواهد کرد و رئیس شیفت بجای area authority امضائ خواهد کرد .

قبل از انجام کار باید یک کلاس توجیح به نام toolbox meeting با همکاری سرپرست ایمنی سایت و مسئول واحد و سرپرست کارگران انجام دهنده کار برگزار گردد .

۲٫۴٫۲ – کار سرد : مجوز کار سرد ( جائیکه احتمال تولد جرقه وجود ندارد ) برا ی تمامی کارهایی که تعریف آنها بغیر از کار سرد می باشد مورد نیاز است .

۲٫۵ – درخواست مکمل های مجوز کار : شش نوع مکمل مجوز کار جداگانه وجود دارد . این مکمل ها هیچگاه بتنهایی صادر نمی گردد و در صورت نیاز به یک مجوز کار اصلی الصاق می گردد .

۲٫۵٫۱ – مکمل ورود به فضای بسته : این مجوز کار برای الصاق به مجوز کار برای ورود به فضای بسته و یا هر مکانی که مصداقی از فضای بسته می باشد به کار می رود این مکانها عبارتند از :

فضای محدود برای انجام کار کارگران

فضایی که محدودیت برای ورود و خروج کارگران دارد

فضایی که برای کار طولانی و اقامت دائم طراحی نشده است مانند وسلها ، تانکها ، لوله ها و …

منطقه ایی که در هنگام بروز حالت ضروری و یا مو قعیت خطر ، فرار از داخل آن بسیار مشکل باشد .

۲٫۵٫۲ – مکمل انجام کار رادیوگرافی : این مجوز کار برای کارهایی صادر می شود که در آن یک منبع رادیواکتیویته موجود باشد .

۲٫۵٫۳ – مکمل حفاری : این مجوز کار برای کارهای حفاری صادر می گردد .

۲٫۵٫۴ – مکمل انجام تست برقی : این مجوز کار برای تست قسمت یک قسمت برقی از یک دستگاه و یا تست قسمتهای مختلف یک دستگاه صادر می گردد . این مجوز کار به شما اجازه می دهد که بطور موقت سیستم ایزوله قرار گرفته بر روی دستگاه را برداشته و یک کار و یا یک آزمایش موقتی را بر روی آن به انجام برسانید .

۲٫۵٫۵ – مکمل غواصی : این مجوز کار برای کار در زیر اعماق آب صادر می گردد .

۲٫۵٫۶ – مکمل ایزوله کردن بصورت الکتریکی : این مجوز کار برای کار بر روی تجهیزاتی صادر می گردد که بطور معمول دارای برق می باشند این مجوز می تواند بصورت ایزوله کردن برق فشار قوی و یا ایزوله کردن برق فشار ضعیف باشد .

۳ – مسئولیها و وظایف :

۱و۳- بدون استثناء تمامی افرادی که در سایت حضور دارند مسئولیت دارند که مطمئن باشند که سیستم مجوز کار بدرستی و بدون هیچ کمی و کاستی اجرء می گردد.

روسای هر اداره باید اطمینان حاصل کنند که :

الف – سیستم مجوز کار در ادارات مربوط به خودشان بدرستی بحالت اجراء در می آید.

ب – شرکتهای قراردای که با شرکت اصلی کار می کنند باید آگاهی کامل از این سیستم داشته باشند و آموزش ایشان نتیجه بخش بوده است .

بعضی افراد دارای مسئولیت بیشتر نسبت به سیستم مجوز کار دارند .

۳٫۲ – رئیس اصلی سایت : RSE

بررسی اقدامات احتیاطی و دستورالعمل هادر مجتمع گاز پارس

خط مشی وایمنی : ایمنی ، بهداشت وحفظ محیط زیست ازجمله اهداف اصلی مدیریت بوده که فقط ازطریق برنامه ریزی وعاقبت اندیشی قابل دسترس می باشد عملا” کارکنان نیز تعهدات قانونی برای حفظ ایمنی وسلامتی خودراداشته وشرکت نیز سعی درایجاد همکاری وتعاون دراین زمینه رادارد . بدین وسیله توجه به امکان نداشتی توضیح کامل دستورالعملهابه خلاصه تعدادی ازآنها دراین بخش می پردازیم که در حال حاضر در شرکت مجتمع گاز پارس درحال اجرا میباشند.

کنترل همه موارد اشاره شده در پایین یکی از وظایف اصلی مهندس ایمنی میباشد.

قسمت ۱ : مقررات عمومی ایمنی در مجتمع گاز پارس

کلیه افراد ، مدیران ، سرپرستان وکارگران دربرابر رعایت مقررات ایمنی وبهداشتی وایجاد شرایط ایمن درپالایشگاه مسئول می باشند بارعایت دقیق مقررات ایمنی می توانیم یک کارگاه ایمن وسالم داشته باشیم .

۱-ازوقوع حوادث وایجاد صدمات بایستی پیشگیری نمود . درتمام اوقات کار، هوشیاربوده ومراقب شرایطی که ممکن است منجر به ایجاد حادثه یاایجاد صدمه به خود ودیگران شود ،باشیم .

۲- درصورت مشاهده شرایط ناایمن ، ابزاروتجهیزات معیوب واعمال ناامن ، سریعا” به سرپرست مربوطه گزارش شود شرایطی ناامن باید قبل ازآنکه منجر به ایجاد حادثه شود اصلاح گردند .

۳- ازشوخی های بی مورد ، نزاع ، کشیدن سیگار پرهیز شود .

۴- هیچ کس حق جابجایی ، حذف ، تحریف ، ایجاد خسارت به تجهیزات وحفاظتهای ایمنی دستگاهها وماشین آلات مورد استفاده درپالایشگاه راندراد .

۵- دستورالعمل فعالیتهای که باید باکسب مجوزازمسئولین مربوط انجام شود مورد نظر قرارگرفته وبه دقت اجرا شود

۶- سرویس بهداشتی به تعداد کافی درسایت وکمپها تاسیس گرددوهمیشه پاکیزه ومرتب نگهداری شود .

۷- لباس وکفش وکلاه بایستی اندازه باشد ازپوشیدن لباسهای گشاد یابسیار تنگ که مانع آزادی عمل می گرددپرهیز کنید.

۸- درخیابانی که پیاده روندارد ازسمت چپ خیابان حرکت کنید ولی درپیاده روها ؛ راهروها ؛ راه پله ها ازسمت راست حرکت کنید.

۹- بجزدرمواقع اضطراری ازدویدن درپالایشگاه پرهیزنمایید هنگام راه رفتن به زیر پاوتجهیزات متحرک سرراه خود، توجه داشته باشید هنگام که ازراه پله ها بالاوپایین می روید ، ازهندریل (دستگیره پله ) استفاده کنید .

۱۰ – هنگام رانندگی به تابلوهای راهنمایی ورانندگی وسرعت مجازتوجه داشته باشید .

۱۱- کلیه کارکنان موظف می باشند که محیط کارخودرا تمیز وپاکیزه نگهدارند .

۱۲- کلیه کارکنان موظف می باشند ازوسایل حفاظت فردی دراختیارقراردارند ، به درستی استفاده کنند .

۱۳- تنها افرادی مجازبه رانندگی خودروهای سبک وسنگین ، ماشین آلات ساختمانی ، جراثفالهاوکارباابزارهای سنگین هستند که دارای گواهینامه ویژه ومجوزکتبی ازمسئولیت مربوط باشند .

۱۴- کلیه کارکنان موظف هستند که درپایان شیفت کاری محیط کارخود رابه دقت وارسی نموده وبطورکامل دردفتر تحویل وتحول موارد اتفاق افتاده ووضعیت سایت را درج نمایند .

۱۵- فقط ازموادشوینده استاندارد ومورد تایید جهت نظافت وشستشواستفاده گردد.

۱۶- موادنفتی ، تینر وروغن ها بایستی درمحل ایمن وظروف مخصوص همراه بابرچسب وعلائم خطرنگهداری وحمل گردد.

۱۷- کلیه مواد اولیه ومصالح درمحلهای کنترل شده منطبق بادستورالعمل سازنده نگهداری شود تاخطرات مکانیکی – فیزیکی یاشیمیایی مواد به حداقل برسد .

۱۸- هیچکس مجازبه کارکردن برروی سقفهای شکننده نیست . مگر آنکه مسیر ایمن همراه باحفاظ مناسب ، روی سقف تعبیه شود .

۱۹- ازایستادن ، کارکردن وعبورکردن اززیر بارهای معلق خودداری کنید .

۲۰ – شناخت کامل از Alarmها وMoster Pint

۲۱- اطلاع ازمحل تلفن هایHot Line ونحوه استفاده ازآن

۲۲- گذراندن دورهH2sتوسط هسته آموزش جهت اجازه ورود به سایت

قسمت ۲ :دستورالعمل کار با ابزارهای تفنگی وساینده

الف : ابزارهای تفنگی (انفجاری )

۱- ابزارهای تفنگی یاانفجاری مثل پرچها رافقط افراد تعلیم دیده تعلیم دیده مجازمی توانند استفاده کنند . افراد تعلیم دیده نیز تنها مجاز به استفاده ازهمان نوع ابزاری هستند که آموزش آنرا نموده اند .

۲- ابزارتفنگی باید هفته ای یک باربازشده ، بازدید وسرویس گردند .

۳- ابزارتفنگی بایستی باسپریامحافظ مناسب کارمورد استفاده قرارگیرند .

۴- فشنگها بایستی فقط دربسته بندی ومحل مخصوص خودنگهداری یاجابجا شوند .هرگزفشنگهایی که بصورت شل وآزاد روی هم ریخته شده اند جابجا نشود .

۵- کلیه فشنگهای استفاده نشده سریعا” به انباربرگشت داده شود .

۶- ابزارهای مسلح نشده سریعا” به انباربرگشت داده شود .

۷- دراماکنی که امکان آلودگی گازهای محترقه یابخارات وغبارهای قابل انفجاروجود دارد نباید ازابزارتفنگی استفاده شود .

ب : چرخهای ساینده (سنگهای ساینده )

۱- فقط افراد تعلیم دیده ودارای مجوزکتبی ، مجازبه کارباسنگهای ساینده می باشند .

۲- هرصفحه سنگی راروی محورصحیح وهم اندازه خودش قرارگیرد .

۳- حفاظ وتکیه گاه سنگ تراش باید بصورت محکم ودرزاویه وجهت مناسب بسته شود .

۴- ازساییدن سنگها پرهیز گردد.

۵- همیشه ازسنگ صفحه سنگ متناسب باکاراستفاده کنید .

۶- هنگام سنگ زنی ازعینک یاماسک ایمنی استفاده کنید .

۷- صفحه های سنگ هرکدام درسرعتهای خاصی که روی صفحه قید شده ، ایمن بوده وکارایی لازم دارد . هنگام نصب بامشخصات دستگاه تطبیق نمایید .

۸- هنگام کاربادستگاه مطمئن شوید که کلید های کنترل دستگاه مثل کلید اصلی خاموشی وروشن درست کار می کنند .

قسمت ۳: دستورالعمل کار عملیات جوشکاری وبرشکاری

الف : جوشکاری

جوشکاری به خودی خود دارای پتانسیل زیادی برای صدمه زدن به افراد و ایجاد آتش سوزی است . هنگام جوشکاری و برشکاری بایستی از دستورالعمل های تصویب شده واستاندارد تبعیت کرد .

قوانین عمومی :

۱- پرمیت باید در طول روز به تاکید installation Authority برسد ولی در شیفت شب فقط Head of Plan می تواند آنرا امضاء نماید.

۲- رئیس شیفت باید در محل وحاضر وناظر برعمل باشد .

۳ – gas test انجام شده ومطمئن شویم که مواد انفجاری واحتراقی وجود ندارد .

۱- قبل از شروع کار بازدیدی از محل کارداشته ومطمئن شد که جرقه ها یا مواد مذاب روی افراد یا مواد قابل اشتغال نمی ریزد . و Open drain راپوشانده ومکانهای که ممکن است ایجاد حریق نماید محدود نماید .

۳- بدنه موتور جوشهای باید باسیم به زمین متصل شود.

۴- داشتن کپسول آتش نشانی مناسب برای هر گروه جوشکار و برشکار الزامی است .

۵- سیمهای جوشکاری وشلنگهای برشکاری را از میان راههای ومحلهای عبور ومرورجمع آوری کنید .

۶- به هنگام کار کردن باید مطمئن باشید که لوازم وابزار شما در حالتی ایمن قراردارند در این راستا هرگونه حادثه متوجه جوشکار و برشکار نخواهد بود .

۷- اگر جوشکاری وگرم شدن فلزی که با سروکاردارید باعث تصاعد گازهای سمی می شود . حتماً به ماسک مجهز شوید .

۸- در خاتمه کار برشکاری ، ابتدا والر کپسول ها و والر تورج را بسته .

۹- استفاده از شیرهای یکطرفه سر راه شلینگهای برشکاری الزامی است .

جوشکاری برق:

۱-فقط ازانبر مخصوص برای جوشکاری استفاده شود .

۲- هرگز انبروسیم جوش راروی بدنه کپسول امتحان نشود .

۳- مطمئن شوید که کلیه اجزا ووسایل جوشکاری دارای عایق بندی مناسب با حداکثر ولتاژ دستکاری باشند .

۴-مطمئن شوید که کابلهای جوشکاری متناسب باحداکثر ولتاژ دستگاه انتخاب شده باشند ودارای روپوش سالم باشند .

۵ – فقط از اتصالات پوشش دار استاندارد ومتناسب با توان کابل استفاده شود.

۶ – از کابلهای زخمی وصدمه دیده که نیاز به تعمیر دارند استفاده نشود .

توصیه می شود در کارگاههای مخصوصاً در نزدیکی محلهای وبرشکاری ازلنزهای طبی داخل چشمی استفاده نشود .

وسایل استحفاظی فردی :

برخی از وسایل استحفاظی فردی که استفاده از آن برای جوشکاری الزامی است به قرارذیل است .

۱- دستکش چرمی بلند

۲- پیش بند چرمی

۳- لباس کار باید عاری ازچربی وروغن

۴- جیب لباس کار باید دارای لبه و دکمه باشد تا از ریختن آتش وجرقه درون آن جلوگیری شود .

۵- داشتن چکمه بلند وروپوش چرمی کفش برای جوشکاری های سنگین الزامی است.

۶- استفاده از کفش ایمنی توصیه می شود از پوشیدن کفشهای معمولی جداً خوداری شود .

۷- هنگامی که جوشکاری بالای سرباشد استفاده از شانه بند چرمی ومقنعه جداً خوداری شود .

۸- استفاده از گوشی ایمنی در جوشکاری بالای سرمی تواند مفید باشد در هر صورت گوشی ایمنی باید همیشه در دسترس باشد .

۹- همیشه از ماسک مخصوص جوشکاری که شیشه متحرک مشکی رنگ دارد استفاده کنید . استفاده از از ماکسهای دستی فقط برای موارد کوچک و لحظه ای است کمک جوشکاری نیز باید عینک مخصوص استفاده کند تا جلوی برق زدگی چشمها گرفته شود . اصولاً شیشه ماسک وعینک مخصوص جوشکاری باید قابلیت جلوگیری از عبور پرتوهای ماوراء بنفش ومادون قرمز داشته باشد .

۱۰- در جاهایی که خطر سقوط اجسام روی سرجوشکاری وجود دارد استفاده از کلاه ایمنی وماسک جوشکاری تواماً الزامی است .

ب: برشکاری

۱- اجرای روشن کردن مشعل از کبریت یافندک استفاده نکنید . فقط از فندک جرقه زن مخصوص استفاده شود . از مشعل برای روشن کردن سیکاراستفاده نکنید .

۲- ازالبسه ووسایل حفاظت فردی مناسب استفا ده کنید .

۳- اگر برای باز وبسته کردن والر کپسول اکسیژن یا استیلن از آچار استفاده می شود . این آچار بایستی همیشه روی والر کپسول ودر دسترس باشد .

جوشکاری وبرشکاری گاز :

۱- برای نگهداری وانبار کپسول ها مکانی انتخاب شود که حداقل تماس فاصله با وسایل در حال حرکت ، مواد آتش زا و موارد مشابه را داشته باشد .

۲- کپسول ها بایستی طبق دستورالمعل سازنده مورد استفاده قرارگیرد. هنگامی که کپسول خالی شد ، والر آنرا ببندند وآنرا علامت گذاری کنید .

۳- هرگز وسایل وابزاروهیچ چیز دیگر را روی سرکپسول ها حتی بطور موقت هم نگذارید .

۴- در هنگام حمل ونقل کپسول ها : الف – آنها رادرجای خود ثابت کنید. ب- کپسول بایستی در وضعیت ایستاده باشد . والر آن وکلاهک مخصوص روی آن شده باشد .

۵- از بسته بودن والر سیلندر مطمئن شوید ، بعد رگلااتورهای در پوش مخصوص والر را روی آن قراردهید .

۶- ازیک زنجیر مناسب ویا هر وسیله دیگر که بتواند کپسول رادر محل خود محکم وثابت نگه دارد استفاده شود تا در هنگام کاراز افتادن آن جلوگیری شود .

۷- فقط هنگامی والرکپسول باز شود که قصد شروع کار را دارید . پس از اتمام کار بلافاصله والر کپسول را بسته .

۸- همیشه کپسول ها ایستاده نگهداری وحمل شوند.

۹- کپسول را می توان روی کف آنها چرخاند . از خوابانیدن وغلتانیدن آنها جداً خودداری شود .

۱۰ – کپسول گاز را از شعله ، جرقه ومواد مذاب حفاظت کنید ( اگر مجبورهستید در نزدیکی کپسول گازجوشکاری یا برشکاری کنید ، با صفحه محافظ نسوز، کپسول رامحافظت کنید ).

۱۱- کپسولها را به گونه ای قراردهید که درمسیر اتصالی برق قرار نگیرند .

۱۲- قبل ازآنکه رگولاتورکپسول گاز رانصب کنید ، ولوآنرا کنترل کنید . برای این کار ولو آنرا به آرامی بازکنید وبه محض خروج گاز بلافاصله آنرا ببند ید درحین انجام آزمایش روبروی والر نایستید ومراقب باشید کسی ازجلوی آن عبورنکند یاوالر به سمت شعله وجرفه نباشد .

۱۳- شیلنگهای گاز واکسیژن برشکاری باید به سادگی ازهم قابل تشخیص باشد .

۱۴- اگر شیلنگ گاز و اکسیژن را با نوار چسب به هم متصل شده است ، نوارچسب نباید سطحی بیشترازده سانتی متر ازهر ۳۰ سانتی را بپوشاند.

۱۵- هرگز ازشیلنگهای دارای زدگی و پارگی و یا مشکوک به پوسیدگی استفاده نکنید .

۱۶- شیلنگها، کابلها و لوازم دیگر رااز وسط راه و روی نردبانها جمع آوری وازدیگر کابلها جدا کنید .

۱۷- مراقبت کنید که رگولاتورهای گازواکسیژن بادرجات متعلقه بخوبی کارکنند .

۱۸- کپسولهای گازباید بیرون ازساختمان ومحلهای سربسته ، گذاشته شوند .

۱۹- دقت کنید که کپسولها به شیر یک طرفه جهت (جلوگیری ازبرگشت شعله ) مجهز باشند .

۲۰ – دقت کنید که تورچ به شیر یک طرفه مجهز باشد .

قسمت ۴: دستورالعمل کاردر فضاهای بسته(Confined Space )

هدف : پیشگیری ازوقوع حوادث ناشی ازکار در داخل فضاهای محدود مانند تانک ها ، مجراها، برج ها ومنهولها، که پیش بینی تجهیزات ایمنی لازم قبل ازشروع کار و افزایش سرعت کار در بررسی ایمنی کار سرپرست ایمنی پیمانکار بایستی قبل ازکار به نکات ذیل توجه نماید :

۱- سیستم تهویه درطی کار۲- تجهیزات حمل ونقل مکانیکی ۳- روشنایی ۴- داربست ۵- میزان اکسیژن وگازهای قابل اشتعال واحتراق محل ۶- نیازهای امداد رسانی وپزشکی درهنگام وقوع حوادث ۷- آموزش پرسنل وتجارت کاری ایشان ۸- تعداد افراد که مجاز به ورود به محل کار هستند ۹- علائم و تابلوهای هشداردهنده ۱۰- سیستم اطفاء حریق واحتمال ایجاد آتش سوزی ۱۱- ارزیابی خطرات وروش اجرایی کار۱۲- سیستم اجازه به کارenter to Confined Space Permit to Work نصب وراه اندازی سیستم تهویه مطبوع مناسب درطی کارالزامی می باشد اساس کارسیستم تهویه مطبوع باید برمبنای ورود هوای تازه به داخل فضای کاری قرار داده شود . درمراحل اول کاراستفاده ازیک فن که به شکل دمنده باشد کافی است با روند روبه جلوی کاراستفاده ازسیستم دمنده مکنده الزامی است .سیستم الکتریکی فن باید کاملا” عایق باشد (عایق دوبل ) وتمام بخشهای این سیستم خارج ازمحوطه کارقرارگیرد .

وجودسیستم روشنایی مناسب هنگام کاردرفضاهای محدود به میزان لازم الزامی است وبدون آن کاردرداخل این محل ها ممنوع است استفاده ازبرق متناوب جهت استفاده ازهرنوع وسیله برقی درفضاهای محدود کارشوند بایستی دارای عایق دوبل بوده واتصالات آن به حداقل ممکن کاهش یابند .

اعتبار هرمجوزکاردرداخل فضاهای محدود یک شیفت کاری می باشد وبایستی پس ازآن تمدید شود . درصورتی که به هردلیل درطی یک شیفت کاری کارمتوفف گردید برای شروع مجددبایستی مجوزکارراتمدید نمود .

درطراحی داربست مورد نیاز موارد ذیل مدنظر قرارگیرد : ۱- نقاط اتکاء درابست ونحوه آن ۲- فاصله بین چشمه های داربست درطول وعرض وبرابری آنها بایکدیگر ۳- مهارایمن درابست ۴- نیروهای وراده به داربست ولوله های زیرین ۵- راه پله های مناسب وشیب صحیح وایمن آنها ۶- پاگرد های مناسب ازنظر تعداد وسطح ۷- پوشش مناسب وایمن پاگردها

بااستفاده ازدستگاه تست اکسیژن وگازهای قابل اشتعال وانفجارمیزان اکسیژن ودیگر گازهارامی سنجیم وبایستی درهرساعت نسبت به اندازه گیری آنها اقدام ونتایج راثبت نماید ودرپایان روزکلیه نتایج دامنه ایمنی ثبت می کند ودرصورتی که درطی روز به هردلیل حجم اکسیژن موجودمحل به کمتراز۱۸درصد وغلضت گازهای قابل اشتعال وانفجاربیش ازصفر رسید بایستی بلافاصله بارعایت کامل اصول ایمنی نسبت به تخلیه سریع افراد اقدام نمود وتابرقراری شرایط ایمن ازادامه کارجلوگیری کرد .

درقبل ازوقوع حوادث وجود روش اجرایی امداد رسانی وآمادگی لازم پرسنل دراین زمینه الزامی می باشد . درمورد حمل ونقل مصدومین استفاده ازگارد تمام بدن مانند SCOPE.PARA COARD، STRETCHER توصیه می شود .

وجود جعبه کمکهای اولیه که شامل کلیه تجهیزات امداد رسانی دربریدگی ها ، شکستگی ها دررفتگی هاوغیره الزامی است کلیه افراد درگیری درداخل فضاهای محدود بایستی آموزش کمکهای اولیه دیده باشند وبااصول ایمنی کارخود آشنایی کامل داشته باشند .

قسمت ۵ : ایمنی برق و کار با تجهیزات برقی

هرگونه کار روی وسایل دارای انرژی براساس مجوزکارباید به همراه مجوز کارمکمل ایزوله برق صورت گیرد .

مقررات عمومی :

۱- کلیه تجهیزات و ادوات برقی که درسطح سایت مورد استفاده قرارمی گیرند بایستی دارای مهر استاندارد باشند .

۲- سیمهای فازی ادوات برقی که درمعرض تماس می باشد بطورمطمئن به سیم اتصال زمین وصل شده باشند .

۳- فقط افراد تعلیم دیده که دوره های ایمنی برق راگذرانده وتوسط سرپرست واحد برق تایید شده اند مجازند روی بسته های وتجهیزات برقی کارکنند .

۴- زمانی که روی شبکه برق یا تجهیزات برقی بازدید وتعمیرات صورت می گیرد ، باید روی تمام قسمتهایی که می توان ازآنجا شبکه رابرق دارنمود تابلو ایمنی یا خطر در حال تعمیر یا دست نزنید الصاق شود ودرصورت نیاز به مکمل آنرا ایزوله نمود .

۵- وقتی لامپهای روشنایی روی سرپیچ می شکنند باید بلافاصله نسبت به تعویض آن بالامپ سالم اقدام نمود و تا قبل ازتعویض درصورتیکه احتمال برخورد باآن وجود دارد بایستی به طورایمن با اجسام عایق محافظت شود .۶- اتصال کابلها باید ازلحاظ مکانیکی محکم وبطورمناسبی عایق کاری شده باشند بطوریکه مستحکام وعایق بودن آن برابر استحکام وعایق اصلی کابل باشند.

۷- کابلهایی که ازسطح کارگاه عبورمی کنند ، بایستی بصورت ایمن کاملا” پوشانده شوند یا بصورت هوایی انتقال داده شوند بطوریکه برای کارکنان آن منطقه خطری ایجاد نکند.

۸- تایلرهای برق ، جعبه های کلید وتقسیم بایستی همیشه بسته باشد .

۹- در صورتیکه قسمتهایی ازشبکه برق یا تجهیزات برقی فاقد عایق و درمعرض تماس قراردارند بایستی اطراف آنرا محدود نمود تابلوها و علائم خطر درهمه جهات نصب گردد. و در اولین فرصت اقدام به رفع آن نمود .

۱۰ – تنها افراد تعلیم دیده ومجازازطرف واحد برق می توانند نسبت به تغییر شبکه های برق یاادوات برقی اقدام کنند


استفاده ازادوات وتجهیزات برقی :

۱- قبل ازاستفاده ازادوات برقی کلیه کابلهای دستگاه وکابلهای سیار برق بازدید شوند درصورت مشاهده هرگونه بریدگی ، شکستگی ، زخمی بودن کابل ، شکستگی دوشاخه ها یا وجود سیمهای لخت ، نسبت به تعویض یاتغییر آنها سریعا ” اقدام شود.

۲- کابلهای سیار برق که درسطح کارگاه مورد استفاده قرارمی گیرد باید درمقابل هرگونه صدمه احتمالی ، مثل لهیدگی – بریدگی وزخمی شدن کابل دراثر رفت وآمد تجیهرات موتوری محافظت شوند .

۳- زمانی که بطوراضطراری لازم است روی شبکه برق دارکاری انجام گیرد باید تجهیزات حفاظتی لازم ، ازقبیل دستکشهای عایق کفش وکلاه ایمنی عایق وزیرپایی لاستیکی فراهم شود .

۴- کابلهای هوایی برق زیاد تحت کشش قرارنگیرند و ازآویختن آنها به قلاب ، میخ ومفتول پرهیز گردد.

۵- هنگام استفاده ازتجهیزات برقی کلیه حفاظهای لازم روی دستگاه قرارداشته باشد .

۶- وقتی حفاظها برداشته می شوند ، قبل ازآن باید برق شبکه قطع وجعبه کلید فقل گردد.

قسمت ۶ : گودبرداری وحفاری کانال

درشرکت مجتمع گازپارس جنوبی هرگونه خاکبرداری وحفاری مستلزم گرفتن مجوزکارمکمل حفاری می باشد .

درصورتیکه عمق گود ازعرض آن بیشتر باشد ، کانال (trench) نامیده میشود . درغیر اینصورت گود برداری ویا (excavation ) می گویند .

۱- کلیه گودبرداریها وکانال کشی ها بایستی با توجه به دستورالعملها و مقررات ایمنی صورت گیرد و در صورت لزوم مجوزگودبرداری اخذگردد.

۲- گودبرداریها باید به صورت مستمر بازدید شود ومطمئن شویم که احتمال ریزش دیواره ها وجود نداشته ومحل برای ادامه کارایمن است .

۳- راهروها وراههای فرار از گودال بایستی همیشه باز باشند .

۴- راهروها وپله های عبور بایستی مطابق بااستانداردهای مربوطه همراه باحفاظ وهندریل (دستگیره های جانبی ) باشند و پهنا و استحکام لازم رابرای عبور افراد ، مصالح یا تجهیزات را داشته باشد .

۵- اطراف گود رابرحسب نیازبایستی حفاظ گذاری یا نوارکشی – نصب چراغهای اخطاری وتابلوهای ایمنی صورت گرفته ونسبت به نگهداری آنها بطور مستمر اقدام گردد.

۶- درصورتیکه خودروها و تجهیزات ساختمانی ازکنارگردها عبورمی کنند بایستی لبه های گود بصورت گود بصورت مقاوم حفاظ گذاری شوند – (Hard barrier ) درضمن ازچراغهای اخطاردهنده وعلائم ترافیکی به تعداد لازم وکافی استفاده شود- درصورت لزوم دیواره های گود شمع کوبی شوند .

۷- مصالح شمع کوبی باید سالم ، مقاوم واستحکام لازم راداشنه باشند .

۸- ازجمع شدن آب نزدیک دیوارهای اطراف کانالها وگودها جلوگیری شود. درصورت لزوم آب به مناطق دورترهدایت شود .

گودبرداری :

۱- برای جلوگیری ازریزش دیواره ها، گودبرداریهای دیوارها شیبدارانجام شود زاویه شیب بستگی به نوع واستحکام زمین دارد .

۲- راههای دسترسی مناسب ازقبیل راه پله – نردبان – جاده های شیب دار(Ramp ) درنظر گرفته شود .

کانالها:

۱- درصورتیکه دیواره کنالهای سست بوده واحتمال ریزش وجود داشته باشد درعمقهای بیشتراز۵/۱ متربایستی دیواره ها شمع کوبی شده یابصورت شیبدارحفرشوند .

۲- برای داخل وخارج شدن ازکانالهای باعمق بیشتر از۵/۱ متربایستی ازنردبان استفاده شود . درطول کانال به فاصله هر۱۰متریک نردبان تعبیه شود- ارتفاع نردبان طوری باشد که ازسطح یک متر بالاتر قرار بگیرد .

قسمت ۷ : سیستمهای حفاظت ازسقوط – داربست

سیستمهای حفاظت از سقوط – رهنمودهای عمومی

• شرکت ها می بایست براساس سیستمهای مورد نیازشان ، مابین سیستم متوقف کننده سقوط یایک سیستم جلوگیری از حرکت تفاوت قائل گردند . یک هارنس بایک کمربند ایمنی تفاوت دارد . ضمناً هرگز قطعات دو سیستم متفاوت رابا یکدیگر ترکیب نکنید .
• آموزش مناسب کارگران برای استفاده از هر سیستمی ضروری است .
• کارگرانی که از سیستمهای متوقف کننده سقوط یا جلوگیری از حرکت استفاده می نمایند ، می بایست با روشهای بازرسی ازآن سیستم نیز آشنا شوند .
• کارگرانی که از سیستم های متوقف کننده سقوط یا جلوگیری از حرکت استفاده می نمایند ، می بایست باروشهای بازرسی ازآن سیستم نیز آشنا شوند .
• کارگرانی که از سیستم های متوقف کننده سقوط کارمی نمایند به هیچ عنوان نمی بایست به تنهایی کارکنند.
• بازرسی های روزانه می بایست توسط کارگران انجام گرفته وبازرسی های سالیانه می بایست توسط اشخاصی که با این نوع سیستمها آشنا کامل دارند انجام گیرد .
• اطلاعات در مورد هر تکه ازبرنامه حفاظت سقوط می بایست مستند گردد. ( شامل نوع استفاده ، شرایط طبیعی محیط وغیره …)
• بازرسی ها می بایست بگونه ای انجام گیرد که کلیه سیستمهای حفاظت سقوط رادربرگیرد . تاریخهای می بایست ثبت گردد .
• مکانهایی که احتمال بروز موارد اضطراری وجود دارد، می بایست دارای نجات باشد
• مسافت سقوط آزاد همواره می بایست در مسیر پیشرفت قرارداشته باشد .
• تجهیزات می بایست در یک محیط تمیز ، خشک ومکانی که دوراز نور مستقیم خورشید باشد نگهداری گردد.

Full bodt harness / safty belt

• بوضوح در برنامه مشخص نمایید که به کارگرها تفاوت بین کمربند ها وهارنس ها راآموزش داده وسعی در حذف کمربندها واستفاده از هارنس ها بنمایید .
• اگر یک هارنس در فرآیند بازرسی پذیرفته نشود ، می بایست علامت « غیر قابل استفاده » روی آن نصب گردد. و از سرویس خارج گردد .
• برش ها سایش ها یا درزهای باز آسیب های شیمیایی وگرمایی را بررسی کنید .

• D- ring » رابرای خمش شدن ترک ویا یرآسیب ها حفظ گردد.
• صفحه نگهدارنده « D-ring » می بایست از خمیدگی ، ترک وسایر آسیب حفظ گردد.
• درهنگام پوشیدن هارنس ، تاب خوردگی آنرا بررسی نماید .
• پس از اتمام کارها رنس ها تمیز نمایید . بطور معمول آنرا با صابون می شویند .(از مواد حلال استفاده نگردد.)
• · دررابطه با طول کمربندها وهارنس ها می بایست از دستورالعمل سازنده پیری کرد.

ریل های محافظ (guardrails) – توصیه های عمومی

- اطمینان حاصل نمایید که ریل های محافظ از موادی ساخته شده است که تحمل باری که برای آن منظور مورد استفاده قرار گرفته راداشته .

ـدر مورد خاص طناب زنجیر یا انواع ریل های محافظ قابل قبول نمی باشند . ریل های محافظ ساخته شده ازچوب می بایست مطابق استاندارد مورد پذیرش قرار گیرد.

- ریل های محافظ رادرسمتی که کارگر ها می تواند بیش از۴/۲ مترمتریابیشتر سقوط کنند استفاده نمایید .

- ریل های محافظ رادرانتهای بازطبقات ، پلکانها ، داربست ، نرده ها نصب نمایید .

نردبان ها – توصیفه عمومی

- ازیک نجات عمودی که به انتهای ثابت نردبان نصب شده استفاده نماید .

- مستند سازی وبازرسی های دوره ای نردبال ها وپلکانها می بایست انجام شود .

- نردبان ها وپلکانهای غیر ایمن تازمان تعمیر می بایست ازسرویس خارج شوند .

- زمانی که کاردرارتفاعی بیش از۳ متر انجام میگیرد می بایست ازیک هارنس جهت ایمنی استفاده کرد.

- درنزدیکی تاسیسات برقی می بایست ازنردبان ها یاپلکان های فایبر گلاس استفاده گردد.

- پله های نردبان پیش ازهراستفاده می بایست بازرسی گردد.

- اطمینان حاصل نماید که کفش های کارگران علاوه برتمیزبودن دارای پاشنه مناسب جهت کارروی نردبان باشد .

- ازعلائم اخطار درمکانهایی که کاردرآن انجام می گیرد استفاده گردد.

- اطمینان حاصل نمایید که سطح زمین که نردبان برروی آن قرارگرفته محکم باشد .

- زاویه نردبان بین ۷۰تا۷۵ درجه قرارگیرد .

- اگر شخص دومی که پایه نردبان رانگه دارد وجودنداشته باشد ،می بایست بالای نردبان به جایی محکم شود .

- هرگزازپله های نردبان های چوبی رنگ شده بدلیل رنگ ترکهای آن قابل رویت نیست استفاده نکنید .

- نردبان ها راروی برف ، یخ یاسایر سطوح لغزنده قرارندهید .

- درب های نزدیک نردبان راکاملا” بازیاقفل نمایید .

- درهنگام بالایاپایین رفتن ازنردبان ۳ نقطه اتکابرروی آن داشته باشید وهمواره روبه نردبان بالاوپایین بروید .

سکوهای دسترسی متحرک (mobile access platforms) –توصیه های عمومی

- سکوهای متحرک دسترسی متحرک معمولا” شامل : سکوهای کاربالابرنده ، آسانسورهای شخصی ، جرثقیل می باشد .

- همواره قبل ازجهت استفاده ازسکوهای دسترسی متحرک باید آموزش دیده باشند .

- فشارونیروی ایمن قابل تحمل سکویم بایست به وضوح قابل رویت باشد .

- سکوها نمی بایست هنگام درحال کارمی باشند حرکت کند یاتغییر مکان داده شود.

- موانع وعلائم خطررادراطراف محیط کارقراردهید .

- اطمینان حاصل نمایید هنگامی که سکوبالامی رود، فضای بالای آن عاری ازهرگونه – ابزارمانند سیم ، لوله یاچراغ می باشد .

- سطحی که سکوبرروی آن کارمی کند باید تخت وبدون شیب باشد .

- کارگرهایی که درسکوکارمی کنند می بایست ازیک هارنس که به خارج ازسبد سکومتصل است استفاده نمایند .



ایمنی و شناخت ایمنی در صنعت گاز – بخش اول

ایمنی و شناخت ایمنی در صنعت گاز – بخش سوم

 

مقدمه
داشتن زندگی عاری از خطر آرزو و هدف همه مردم در همه اعصار بوده است زیرا میل به ایمنی و امنیت بخش تفکیک ناپذیری از ماهیت همه انسانها می باشد .از طرفی دیگر همواره در تلاش برای بهبود زندگی و راحتی بیشتر بوده و در این راه سعی کرده با ایجاد تغییر در طبیعت متغیر های آن را به خدمت خود در آورد که در این راه همواره با دستیابی به مواد ،تجهیزات ،دستگاهها و به عبارتی ساده به خدمت گرفتن فن آوری نوین و غیره به همان اندازه نیز با خطرات بیشتر وهم چنین جدید تری مواجه گردیده است .نهایتا” اینکه رسیدن به اصول ایمنی امروزی نتیجه قرنها تلاش وتجربه طاقت فرسا است ،اصولی که با توجه به آن منابع طوری سازماندهی می شوند که سیستمها در طول کل عمرشان متحمل کمترین تلفات وخسارات شوند .

در گذشته برنامه های ایمنی معمولا بر اساس یک فلسفه بعد از واقعه (AFTER THE FACT)به بررسی و کنترل حوادث می پرداختند بدین معنی که مهندسین ایمنی بعد از وقوع یک حادثه وارد عمل شده و سعی می کرد که با انجام تحقیقات لازم علل بروز حادثه را مشخص کرده و از نتایج حاصله به عنوان پیه ای برای پیشگیری از وقوع حوادث مشابه استفاده کند. این نوع فعالیتهای ایمنی منفعل (PASSIVE) دو عیب عمده داشت اول اینکه بایستی حادثه ای رخ می داد تا مهندسین ایمنی بتوانند وارد عمل شوند که این امر باعث تحمیل هزینه های زیادی می شد و عیب دیگر ان نا توانی در شناسایی حوادث قابل قبول و قابل پیشگیری بود.

امروزه ایمنی بر اساس یک برنامه طرح ریزی شده ، دارای نظم ، سازماندهی شده ودر غالب یک فرایند قبل از واقعه(BEFOR THE FACT) در آمده است ، بر پایه روش آنالیز – کنترل قرار دارد ۰ در فلسفه امروزی ایمنی سیستم تا کید بر روی قابل قبول از ایمنی در فاز طرا حی و قبل از تولید یا عملیات واقعی محصول یا سیستم و ارزیابی قبل از تحمیل خسارات می باشد.

ایمنی و تاثیر آن در بهره وری

بهره وری عبارتست از نسبت ستاد اخذ شده در برابر داده ارائه شده . در این میان درک کامل جوانب گوناگون بهره وری مستلزم این است که سازمان با مسئله بهره وری بعنوان یک موضوع استراتژیک برخورد نماید . پس از پذیرفتن بهره وری بعنوان یک موضوع استرتژیک باید یک فرایند مدیریتی را برای بهبود بهره وری طراحی نمود . این فرایند امری کلی نبوده و با موضو عاتی خاص بیان می شود .

ارتقاء جامع بهره وری از بخشهای مختلفی تشکیل شده است که به اختصار آنها را PQCDSM می نامند که درآن P به معنای ظرفیت تولید ، Qکیفیت ، C هزینه و D زمانبندی تحویل یا توالی تولید ،S ایمنی و Mروحیه و انگیزش است .به عبارتی بهره وری در یک شرکت وقتی بهبود می یابد که تولید ،کیفیت ، روند تحول ایمنی و روحیه و انگیزش بهبود و هزینه کاهش یابد .

در اقتصاد مشتری محور امروز نیز کیفیت ،کمیت ،قیمت ،ایمنی و زمانبندی تحویل مورد نظر است که با توجه به ارتباط آنها مشخص می شود که فرایند بهره وری است که بر انسان متمرکز است به عبارتی شرکتی که واقعا به بهبود دراز مدت بهره وری متعهد باشد ، باید برای منابع انسانی خود ارزش قائل شده و کارکنان خود را از هر گونه خطری مصون نگه داشت.

ستاده

———————————– = بهره وری کل

انرژی + سرمایه + مواد + نیروی کار


نظام یکپارچه ایمنی بهداشت ومحیط زیست در صنعت نفت وگاز

مدیریت ایمنی – بهداشت و محیط زیست ماموریتی است که شرکت ملی نفت و گاز از اواخر سال ۱۳۷۹و با آغاز فعالیت یک واحد مدیریتی زیر مستقیم مدیر عامل شرکت دنبال نموده است اهداف مورد نظر در این نظام به حداقل رساندن حوادث انسانی ،آسیب های شغلی و ضایعات زیست محیطی در عملیات اکتشاف و تولید در گستره وسیع جغرافیایی کشور می باشد .جهت نیل به این اهداف کلی و در قدم اول ،سیاست ها وخط مشی کلان شرکت طرح ریزی با تایید و تواشیح شخص مدیر عامل به طور گسترده در شرکتهای تابعه و فرعی توزیع گردیده است.

ساختار سازمانی و تشکیلاتی این نظام مدیریت با تعریف و تفکیک وظائف سازمانهای مدیریتی و عملیاتی و همچنین طراحی سازمان های عملیاتی با توجه به سابقه اینگونه سازمانها که در بر گیرنده ایمنی وأتش نشانی بوده اند ، صورت پذیرفته است . چگونگی تعامل این سازمان با ساز مانهای درونی شرکت از قبیل بهداشت و درمان ، مدیریت های تولید ، خدمات فنی و مهندسی و….. و همچنین با سازمانهای بیرونی شرکت از قبیل سازمان حفاظت محیط زیست ، بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی و یا وزارت کار و سازمان تامین اجتماعی از اهمیت ویژه ای بر خوردار است .

همزمان با تشکیل گیری تشکیلات سازمانی و جذب نیروی انسانی مورد نیاز با صلاحیت علمی و تجربی لازم . مدیریت HSE شرکت در خصوص مستند سازی ، مقررات ، استاندارد ها و دستورالعمل ها به طور وسیع اقدام نموده است . همواره یک نسخه از مستندات تهیه شده در وحله اول در کلیه شرکتها و مدیریتهای تابعه توزیع و پس از اخذ نقطه نظرات و تخصصی و انجام اصطلاحات لازم و ضروری ، بطور گسترده تکثیر و در اختیار آنها قرار می گیرد . همزمان با انتشارات مستندات و افزایش آگاهی های عمومی نسبت به نظام مدیریت HSE طرح و اجرا پروژه های عملی در مقیاس کوچک (PILOT STUDY) و با مشارکت مدیران صف در شرکت های عملیاتی مد نظر قرار گرفته است . انجام اینگونه پروژه ها در اشاعه دانش علمی روز و توجیه مبانی علمی و ضرورات نظام HSE از اهمیت ویژه ای برخوردار است .از طرفی ، حضور شرکت های نفتی بین المللی در پروژه های توسعه ای میادین نفت و گاز در کشور نیز فرصت بسیار مناسب و و مغتنمی را جهت سرعت بخشیدن به این روند فراهم آورده است . برگزاری کارگاهای آموزشی مشترک جلسات بحث و تبادل نظر بازدید های دوره ای نقش بسزایی در اشاعه دانش و فرهنگ HSE و همچنین ابهام زدائی از نگرش ها و تقویت تعهد مدیران ایفا نموده است .

اخیرا” طرح ممیزی نظام مدیریت HSE و با هدف مشخص نمودن وضعیت حال حاضر این نظام و شناسایی نقاط و ضعف و قوت آن به انجام رسیده . نتایج حاصل به صورت عناوین پروژه های اجرائی جهت رسیدن به شرایط مطلوب ارائه گردیده است . در ادامه راه و با اجرا گذراندن این پروژه ها و نظارت بر حسن اجرا هر کدام از یک طرف و مجموعه فعالیتهاهای در دست اقدام مدیریت های HSE عملکرد سالیانه ای شرکت بر مبنابی شاخص های عملکرد و همچنین بازدید های دوره ای و ممیزیهای مستمر مورد ارزیابی قرار خواهد گرفت .

یکی از نتایج استقرار نظام مدیریت HSE در نفت و گاز اطمینان از بهبود مستمر شاخص های ایمنی بهداشت و محیط زیست و نیل به اهداف عالیه و در نهایت اخذ گواهی های استاندارد بین المللی ایزو در خصوص مدیریت محیط زیست و مدیریت ایمنی و بهداشت حرفه ای و ابقا همیشگی این استاندارد ها در سطح شرکتهای تابعه و فرعی است .

مفاهیم ایمنی

الف : مفاهیم بنیادی

۱- ایمنی: میزان دوری از خطر یکی از تعاریفی می باشد که برای کلمه ایمنی ارائه شده است .بسیاری نیز ایمنی را مجموعه ای از تدابیر می دانند که به منظور به حداقل رساندن مصدومیت ، ضرر و زیان حاصل از وقایع غیر عمد انجام می شود .باید گفت که ایمنی نیز مانند بسیاری از کلمات مفهوم نسبی دارد .بعبارت بهتر ،ایمنی کمیتی نسبی بوده و این کمیت عامل است معرف وضعیت موجود که در آن ایمنی اندازه گیری می شود .

۲- ریسک : میزان واحتمال مصدوم شدن پرسنل ،بروز مشکلات بهداشتی ،زیست محیطی و وارد شدن خسارات به اموال بخاطر تماس با خطر را ،ریسک می گویند .

۳- خطر بالقوه : شرایط و عملیاتی که دارای پتانسیل وارد نمودن صدمه وخسارات به افراد ،تجهیزات ،انبیه ،مواد یا امکان کاهش دادن قدرت و کارایی در اجرای یک فعالیت از قبل تعیین شده را داشته باشند ،خطر بالقوه می نامند.

۴- خطر بالفعل : این واژه بیان کننده قرار گرفتن نسبی در معرض یک خطر بالقوه می باشد ،باید دانست وقتی یک خطر بالقوه وجود داشته باشد ،یقینا” یک خطر بالفعل را بهمراه ندارد و با اتخاذ تدابیر پیشگیری کننده و مدیریت مناسب می توان خطر بالفعل ناشی از یک خطر بالقوه را به حداقل رسانید .

۵- حادثه : حادثه یک رویداد برنامه ریزی نشده و اغلب مخرب است و ادامه کار را بصورت طبیعی مختل ساخته و همواره در اثر انجام کار نا ایمن و یا فعالیت در شرایط نا امن و در اثر ترکیبی از این دو و یا اثر عدم تشخیص خطر و یا ضعف در تشخیص آن و یا در اثر برخی نارسائی های موجود در سیستم متداول کنترل خطر ،اتفاق بیفتد.

۶- نقص یا عیب : نقص رویدادی احتمالی است که در نتیجه ضعف و کاستی های مربوط به سیستم و یا در اثر کار کردن و معیوب شدن آن شرایط نامساعد فاکتورهای داخلی ، طراحی غلط ، نگهداری نادرست ،کارکرد بد و عوامل دیگر ، ممکن است بوجود آید.

۷- سیستم ایمنی : سیستم ایمنی گامی است در راستای پیشگیری از حادثه که در تشخیص نواقص در سیستم و اجزا آنرا که دارای پتانسیل حادثه هستند را شامل می شود. عناصر سیستم ایمنی دارای چهار عنصر زیر می باشد.

۱- انسان ۲- تجهیزات ۳- مواد ۴- محیط

۸- قابلیت اعتماد : قابلیت اعتماد یعنی کار کرد بدون نقص یک دستگاه و یا جزآن محدوده معین شده و برای یک مدت زمان معین کار ، بعبارت دیگر قابلیت اعتماد و اطمینان عبارت است از میزان احتمالی که سیستم یا دستگاه اجزا آن یا محصول تولید شده خود را در مدت زمان و شرایط تعیین شده ایفا خواهد کرد .

ایمنی نیز معمولا با اطمینان بالا وقابلیت اعتماد مترادف و در هر سیستمی که عیب نداشته باشد دارای ایمنی خوب و قابلیت اطمینان بالا خواهد بود .

۹- میزان نقص ۲ وقابلیت اعتماد FR میزان بروز نقص در دستگاه یا سیستم کلی یک دوره کاری می باشد و قابلیت اعتماد R.R 3 : به احتمال وظایف محوله را در مدت زمان معین بدون نقص انجام دهد اطلاق می شود. باید دانست این دو فاکتور تابعی از زمان هستند یعنی با گذشت زمان F.R افزایش و R.R کاهش پیدا می کند.

۱۰- مدیریت کنترل ضرر و زیان : شامل برنامه های پیشگیری از مصدومیتها ،کنترل کل حادثه از طریق روشهای مقتضی ومختلف است.

۱۱- نظارت بر امر ایمنی : نظارت بر امر ایمنی بطور اختصاص به شرایط غیر ایمن دلالت دارد و به دنبال موارد مذکوری می گردد. این نظارت ها باید بطور منظم توسط مدیریت ،کمیته حفاظت فنی ،مهندسین ایمنی وخود کارگران انجام می شود.

ب: مفاهیم کاربری

۱- خطر و حادثه و پی آمد های آن : پیامد های یک حادثه ممکن است آسیب به فرد ،خسارات به اموال ومحیط و یا شبه حادثه می باشد.





۲- مدل دو مینو : باید گفت که خطرات توسط اعمال نا امن ایجاد می شوند ۰ این شرایط می توانند برای مدت طولانی وجود داشته باشد بدون آنکه حادثه ای رخ دهد و عبور از یک مرز یا آستانه موجب بروز حادثه شود.



۳- عوامل خطر : اعمال نا امن و شرایط نا امن از عوامل خطر ساز به شمار می روند ۰شرایط نا امن از نامناسب بودن وضعیت و یا سیستم ناشی می شوند، در حالی که اعمال نا امن ناشی از نقص های فردی هستند که سلامت و ایمنی فرد را به خطر می اندازد. بنابراین عملیات شناسایی خطر ، یک فرآیند شناخت عوامل خطر ساز تحت عنوان شناسایی اعمال ناامن و شرایط ناامن می باشد.

۴- مدل فاکتورهای انسانی : مدل فاکتورهای انسانی براساس علت یابی است .یعنی اینکه چرا افراد بصورتی رفتار کردن که خطرات رخ می دهند. این مدل بر این واقعیت استوار است که رفتار های فردی تحت تاثیر دو فاکتور مختلف قرار می گیرند. یکی تمایلات درونی فرد به خطا است و دیگری شرایطی که القا گر خطا است.



۵- گزارش خطر : گزازش خطر یک روش رسمی برای ثبت و ارائه نتایج بررسی حوادث ، شبه حوادث وفرایند شناسایی خطر می باشد.

۶- حوادث و وضعیت های اضطراری : برای شناخت و تشخیص وضعیت های اضطراری و چگونگی بروز حوادث می توان از مدل زیر پیروی نمود :



فرآیند بررسی ، ثبت و تحلیل حوادث

مهمترین فاکتورهایی که در فرایند بررسی حوادث مورد توجه قرار می گیرند بقرار زیر ند :

-جمع آوری اطلاعات- بازبینی اطلاعات و ثبت واقعیتها -انتخاب واقعیت ها به منظور تحقیق بیشتر -تجزیه وتحلیل واقعیتها -تعیین عوامل با احتمال بیشتر -تصمیم در مورد انجام موثرترین اقدامات -آ گاه کردن کارکنان مربوطه -ثبت وقایع ،حوادث ،واقعیت ها ،نتیجه گیری ،تصمیم گیری ها و اقدامات در نظر گرفته شوند -ارزیابی اقدامات و تدابیر اجرا شده -گزارش دهی.

باید تا آنجا که امکان پذیر است واقعیت ها بررسی شده و در صورت نیاز تحقیقاتی بیشتری بعمل آید پس از بررسی و تنظیم و تجزیه و تحلیل وقایع باید موارد ذیل معین گردد ۰

چه کسی – چه چیزی -کجا – چه هنگام – گزارش توسط چه کسی انجام گرفته – چه اندازه

واقعیتها را به سه صورت زیر تجزیه وتحلیل می نمایند :

- چه کسی و یا چه چیزی با حادثه ارتباط داشته است – چه خطرات و شرایط نا امنی موجود بوده است -چه کنترل هایی دچار نقص شده اند.

چه کسی و یا چه چیزی می تواند به افراد ،اموال ،فرایند و محیط زیست مربوط می شوند ۰ چه خطراتی به خطرات فیزیکی شیمیایی و بیولوژیکی اطلاق می شود.

کنترل های نقص دار ممکن است رفتارهای فردی سیستم حفاظتی وکنترلی اقدامات اجرائی ویا مدیریتی باشند.

قدم بعدی شناسایی اقداماتی است که باید مورد نظر گرفته شوند تا از تکرار رویداد جلوگیری کنند . این کار با استفاده از روش موسوم حل مسئله انجام می گیرد :

-تعریف نمودن آنچه که سعی بر دست یافتن به آن است

-مشخص نمودن ویژگیهای راه حل ایده آل

- تقسیم کردن ویژگیهای به موارد الزامی ،مهم موثر ،کم اهمیت و بی اهمیت

-تعامل برای ارائه تمام توصیه های ممکن برای رسیدن به ویژگیهای راه حل

آموزش

واضح است که سرپرستان و مدیران باید آموزش لازم را ببینند که چگونگی بررسی موثر حوادث را دریابند ۰ در برنامه آموزشی آنها بایستی عناوین زیر گنجانده شوند:

- اثرات وهزینه های مربوط به حوادث

-انواع حوادث

-چگونگی وقوع خطرات و حوادث وهم چنین علتهای آنی واصلی آنها

-بررسی محل حادثه

-مصاحبه با افراد

-تصمیم گیری

-گزارش حادثه


منبع:ماهنامه مهندسی شیمی