با سوختن گاز طبیعی، بخار آب و دی اکسید کربن در هوا منتشر می شود.چنان چه به هر دلیلی احتراق ناقص رخ دهد گاز منوکسید کربن هم تولید می شود. این گاز مسموم، بسیار سریع از طریق ریه ها وارد خون می شود و جای اکسیژن را گرفته و موجب مسمومیت و مرگ انسان می شود و در صورت عدم وجود دودکش استاندارد موجب خطرات زیان باری می شود.عوامل تولید گاز منوکسید کربن عبارتند از: - عدم سرویس به موقع و نقص فنی مشعل های وسایل گاز سوز و بدسوزی آن ها - عدم تامین هوا یا اکسیژن مورد نیاز برای احتراق یا سوختن مناسب گاز طبیعی - استفاده از دودکش های ناقص و یا عدم استفاده از دودکش در وسایل گازسوز - انسداد مجرای دودکش تا رسیدن به کلاهک - استفاده از وسایل پخت و پز به منظور گرمایش هوا به نظر شما آیا می توان گفت که چون بخاری یا وسایل گازی هیچ دودی ندارند پس نیازی به دودکش نیست؟ دودکش طبیعی روزنه ای است الزاما عمودی به طرف خارج ساختمان با هدف تخلیه ی گازهای آلوده ناشی از احتراق.کلمه ی دودکش فقط یک اصطلاح است چه وسایل گرمایش شما سوخت دودزا داشته باشد و چه مانند گاز طبیعی هیچ دودی در زمان سوختن آن به چشم دیده نشود.نیاز به هوای تازه و تخلیه گازهای ناشی از سوخت الزامی است. چرا تهویه و چرا دودکش؟ ترکیب شیمیایی گاز طبیعی به شکلی است که حجم کمی از آن پس از سوختن به گازهای سمی، بخار آب و انرژی یا گرما تبدیل شده و در هوای اتاق رها می شود.بنابراین اگر دریچه ی تهویه ای برای ورود هوای تازه و دودکش استانداردی برای خروج محصولات نامبرده وجود نداشته باشد پس از مدتی بسیار کوتاه تمام اتاق مملو از گازهای سمی و خفه کننده خواهد شد. در اتاقی که وسیله ی گازسوز روشن است و عده ای در آن ساکن هستند هم وسیله ی گازسوز و هم ساکنان پیوسته نیاز به هوای تازه دارند. هوایی بدون گازهای سمی. پس باید هر چه زودتر و با شدت بیشتر هوای مسموم خارج و هوای تازه جایگزین آن شود و این کار فقط و فقط با دودکش و تهویه ی مناسب لازم است. بنابراین هرگز فراموش نکنید اگر ساختمان سیستم شوفاژ ندارد و از بخاری استفاده می کنید حتی اگر دودکش ساختمان شما استاندارد و بدون نقص بوده اما روزنه ای برای تعویض هوا در اتاق وجود نداشته باشد عملکرد دودکش دچار اختلال خواهد شد. دودکش ها از وسایل گازسوز آغاز و به کلاهک ختم می شوند.بنابراین هر دودکش سه بخش اصلی دارد: - کلاهک و پایه در خارج ساختمان - لوله های دائم در داخل دیوار یا کانال ها - لوله های رابط موقت در داخل ساختمان به یاد داشته باشید که در وسیله ی گازسوز به یک دودکش مجزا نیاز دارد. داکت چیست؟ کانال هایی عموما محصور و محدود در ساختمان هستند که تا سقف ادامه دارند و تاسیسات آب، برق، گاز و تهویه از آن ها عبور داده می شود.با توجه به مقررات ساختمانی چنان چه دودکشی به داکت وارد شود الزاما باید بدون درز اتصال تا سقف ادامه پیدا کند. گازهای سمی به دو دلیل وارد داکت می شوند: ۱- ارتباط هوای مسموم موتورخانه با داکت ۲- وجود درزهای اتصال در دودکش ها ورود گاز های سمی از ترک های دیوار: مسیر دودکش در برخی موارد از درون دیوار است. چنان چه در این مسیر از چند قطعه منفصل لوله بدون دودبندی استفاده شده باشد احتمال نشت گاز های سمی به درون اتاق افزایش می یابد. بازرسی مسیر دودکش در داخل دیوار: هر سال قبل از استفاده از بخاری های گازسوز، مسیر دودکش در داخل دیوار یا داکت های موجود ساختمان را بررسی نمایید.برای این کار می توانید وزنه ای کوچک را به طنابی متصل کرده و از دهانه ی کلاهک در خارج ساختمان به درون لوله بفرستید.چنانچه این وزنه از دریچه دودکش در ساختمان شما دیده شود مجرای دودکش باز و قابل استفاده است. نکات ایمنی اجرای دودکش در داخل ساختمان: ۱- زانویی ۹۰ درجه: هر یک زانویی در مسیر دودکش به میزان ده درصد از توان تخلیه ی دودکش را کم می کند.بنابراین در مسیر دودکش بیشتر از دو الی سه زانویی ۹۰ درجه استفاده نکرده و خود و اعضای خانواده را در مرض گازهای سمی قرار ندهید. ۲- آزمون توانایی مکش: میزان مکش دریچه دودکش تعبیه شده بر روی دیوار را قبل از نصب دودکش آزمایش کنید.این کار با استفاده از شعله ی کبریت امکان پذیر است.مکش مناسب زمامی است که شعله ی کبریت به سمت داخل دریچه کشیده شود. ۳- جنس دودکش ها: دودکش های داخلی باید از جنس ورق های گالوانیزه ضد زنگ و بدون درز بوده و در محل اتصال قطعات به خوبی به هم چفت شوند. استفاده از لوله های بسیار ضعیف آلومینیومی مخصوص هود آشپزخانه به عنوان دودکش ممنوع است.این لوله ها به راحتی باز می شوند. ۴- عدم استفاده از طرف آب: قرار دادن انتهای لوله ی دودکش درون ظرف آب هیچ توجیه علمی نداشته و مساوی با خودکشی است.با این کار گازهای سمی در اتاق منتشر می شوند. ۵- توجه به نحوه ی تداخل لوله ها: اندازه ی قطر لوله ها را تا رسیدن به خارج ساختمان تغییر ندهید و در زمان اتصال لوله های گالوانیزه دقت کنید تا لوله های پایین تر به درون لوله های بالاتر بروند. به دیوارهای چهار جهت ساختمان دیوارهای جانبی گفته می شود. در عبود دودکش از دیوارهای جانبی ساختمان به نکات زیر توجه کنید: ۱- استفاده از فقط یک زایی ۹۰ درجه در خارج ساختمان ۲- استفاده از یک پایه دودکش به اندازه ۵۰ تا ۷۰ سانتیمتر ۳- استفاده از پوشش عایق پشم شیشه برای گرم نگه داشتن لوله ی گالوانیزه ۴- استفاده از کلاهک مناسب برای جلوگیری از مسدود شدن و مواردی همچون لانه گذاری پرندگان ۵- کلاهک نباید در زیر دامنه ی سقف و یا مجاور پنجره های اتاق خواب و یا سرویس های بهداشتی باشد. در عبور دودکش از بالای سقف های افقی یا شیبدار به نکات زیر توجه کنید: ۱- عدم استفاده از زانو در بالای سقف ۲- استفاده از یک پایه دودکش به اندازه ی ۱۰۰ سانتیمتر به گونه ای که مهار شده و باد یابرف و پرندگان قادر به تخریب آن نباشند. ۳- نصب عمودی پایه دودکش و کلاهک آن الزامی است. ۴- کلاهک نباید در مجاور کولرها یا دریچه های تهویه در روی سقف جانمایی شوند. ۵- اجتماع چندین کلاهک در کنار هم به گونه ای که گازهای سمی یکی به دیگری وارد شود بسیار خطر آفرین است. یک کلاهک مناسب چه در بالای سقف و چه در دیوارهای مجاور باید: ۱- مانع ورود آب باران و پرندگان به مجرای دودکش باشد. ۲- در صورت وزش باد عملکرد طبیعی آن دچا مشکل نشده و به اصطلاح پس نزند. استفاده از کلاهک های H می تواند مانع ورود پرندگان و لانه گذاری آن ها در مجرای دودکش باشد. منبع:انجمن مهندسی شیمی
