مانیتورینگ پالس اکسیمتری به روش رادیوتله متری از اواسط قرن هجده میلادی، اندازهگیری غیرتهاجمی و مانیتورینگ اکسیژن شریانی با استفاده از پالس اکسیمتر (SPO2) بسیار رایج شد. با پیشرفت روز به روز فنآوری در این زمینه یکی از شگفتانگیزترین پیشرفتها که همانا پالس اکسیمتری بیسیم است، به ظهور رسید. همزمان با موفقیت در استفاده از پالس اکسیمتر در مرابتهای پزشکی انسانی پیشرفت ناگهانی در استفاده از پالس اکسیمتر در حیوانات نیز صورت گرفت. البته این تحقیقات به دلیل عدم توانایی در مانیتور کردن SPO2 حیوانات در حال حرکت از طریق سنسورهای متصل به بدن حیوان تا مدتی متوقف شود. به همین دلیل تلاشهای بسیار زیادی برای ساخت تجهیزات رادیو تله متری به ویژه برای مانیتورینگ الکتروکاردیوگرام، فشار خون، دما و حرکت بدن صورت گرفت. تا قبل از این تحقیقات هیچگونه وسیلهای برای مانیتور کردن میزان اکسیژن در حیوانات در حال حرکت وجود داشت. ابتدا این تحقیقات منجر به ایجاد تجهیزات رادیوتله متری ۸ کاناله برای ثبت بیوپتانسیلهای گوناگون برای مطالعه سیستم تنفسی در حین خواب شد. برای ادامه تحقیقات از ۱۰ بره شامل ۶ بره با دوره کامل بارداری (۲+-۱۴۵ روز) و ۴ بره با دوره ناقص بارداری (۱۳۲ روز) استفاده شد. برههای با دوره بارداری ناقص به منظور آزمایش روش جدید پالس اکسیمتری بیسیم در ثبت SPO2 با توجه به آپنه خود به خودی مشاهده شده در آنها مورد بررسی قرار گرفتند. تمام سیستم پالس اکسیمتری بیسیم از ماژول پالس اکسیمتر OEM که میانگین زمان محاسبه SPO2 در آن ۴ ثانیه است، تشکیل شده است. بخش بیسیم توسط یک مبدل فرکانس رادیویی (f) و یک گیرنده راهاندازی میشود که بر روی ماژول پالس اکسیمتر OEM تأثیر منفی نمیگذارد. به علاوه یک واحد پردازشگر اطلاعات و یک ژنراتور شکل موج خروجی آنالوگ نیز در این سیستم وجود دارد. بلوک دیاگرام سیستم در شکل (۱) نمایش داده شده است. ماژول مبدل دارای طول موج ۱۰۵ نانومتر و پهنای باند ۳۷mm با ضخامت ۲۰ میلیمتر و وزن ۵۰ کیلوگرم است و شامل ماژول پالس اکسیمتر OEM و مبدل rf است. اتصالهای خارجی برای باطری و سنسورهای پالس اکسیمتر در نظر گرفته شده است. توان دستگاه توسط یک باطری سبک قابل شارژ تأمین میشود که دارای طول ۸۳ mm، پهنای ۳۲mm، ضخامت ۵mm و وزن ۳۰ kg است. LEDهای قرمز و مادون قرمز موجود در سنسور مستقیماً توسط ماژول پالس اکسیمتر راهاندازی میشوند. این ماژول علاوه بر این تمام اندازهگیریها و محاسبات لازم برای به دست آوردن SPO2، نرخ ضربان قلب و مقادیر پالس پلتیسموگراف را انجام میدهد. تمام این مقادیر از طریق یک bps سریال ۹۶۰۰ آ سینکرون انتقال داده میشوند. SPO2 و نرخ ضربان قلب به نسبت ۳:۱ و پلتیسموگراف با سرعت ۷۵ منتقل میشوند. تمام اطلاعات به صورت بیسیم و با استفاده از مبدل شیفت فرکانسی FSK انتقال داده میشود. اطلاعات سریال به منظور تنظیم فرکانس انتقال و ایمنی در برابر نویز در میزان خاصی نگه داشته میشود. بخش گیرنده نیز به همین صورت ساخته شده است. گیرنده جهت دریافت سیگنالهای rf تا فاصله ۵/۷ متر دورتر از مبدل طراحی شده است. در نهایت کلیه اطلاعات مربوط به SPO2، نرخ ضربان قلب و پلتیسموگراف بر روی نمایشگر نشان داده خواهد شد. این اطلاعات با کمک یک مبدل آنالوگ به دیجیتال ۱۲ بیتی DAC فراهم میشود و از یک فیلتر پایین گذر نیز عبور داده میشد. آزمایش پالس اکسیمتر بیسیم طی دو مرحله صورت گرفته است. در آزمایشهای اولیه، مقادیر SPO2 به صورت همزمان هم از طریق پالس اکسیمتر بیسیم (sattel) و هم از طریق پالس اکسیمتر بیسیم (sattel)و هم از طریق پالس اکسیمتر استاندارد (satsta) که امروزه به طور گسترده از آنها استفاده میشود، از سه بره گرفته شد. بلافاصله پس از این آزمایش هر بره تحت تزریق کتامین (mg/kg۱۰) و میدازولام (mg/kg۱/۰) قرار گرفت. برهها سپس در جایی راحت خوابانده شدند. از دو سنسور انعطافپذیر ایدهآلی که خمیر خاصی برای چسباندن آنها برروی دم بره به کار برده شده بود، برای ثبت spo2 استفاده شد. اندازهگیری sattel و satsta در حالتهای مختلف اکسیژنرسانی شامل نورموکسی (۲۱/۰=Fio2 )، هایپوکسی متوسط (۱۵/۰=Fio2) و هایپوکسی شدید (۲۱/۰=Fio2) مورد مقایسه قرار گرفتند که در این حالتها میزان spo2 به دست آمده مقداری بین ۶۰ تا ۱۰۰% را به خود اختصاص داد. در نهایت به مدت ۱۰ دقیقه به صورت پیوسته ثبت spo2 صورت گرفت و در حالی که Fio2 مقادیر مختلفی داشت، spo2 اندازهگیری شد. تحلیلگر O2 (تحلیلگر FC-ibo2) نیز به منظور مانیتور کردن O2 دم مورد استفاده قرار گرفت. از الکترودهای سوزنی زیر پوستی به منظور ثبت الکتروکاردیوگرام استفاده شد. اکسیژن اشباع شده در خون، شکل موج پالسها و نرخ ضربان قلب نیز از طریق هر دو پالس اکسیمتر ثبت شدند و در سیستمهای قابل مقایسه PC ذخیره شدند. مرحله دودم آزمایش به منظور بررسی اینکه آیا پالس اکسیمتر بیسیم توانایی مانیتورینگ spo2 را در برههایی که آزادانه حرکت میکنند دارد یا خیر صورت گرفت. پالس اکسیمتر بیسیم به صورت جداگانه بر روی سه بره مورد آزمایش قرار گرفت. به علاوه sattel در چهار بره آزاد و در حال حرکت در حین ثبت پلتیسموگراف با استفاده از تجهیزات رایج رادیوتله متری مانیتور شد. این تجهیزات دارای ۸ کانال است که شامل ۴ کانال برای پلتیموگرام، الکتروکاردیوگرام، فلوی هوای دمی و الکتروکار انسفالوگرام است و ۴ کانال دیگر به منظور ثبت فعالیتهای الکتریکی عضلات تنفسی طراحی شدهاند. ۴ بره دو تا سه روز قبل از اینکه ثبتها صورت گیرد تحت عمل جراحی قرار گرفتند. شکل (۲) نحوه اتصالات تجهیزات تله متری و نمایشدهندهها را نشان میدهد. در سری اول آزمایشها، sattel و satsat در فواصل ۱ ثانیهای در حالت ایستا مورد مقایسه قرار گرفتند. در مرحله بعد مقایسهها در شرایط عدم وجود نویز حرکتی در هر دو شکل موج ثبت شده از پالس اکسیمترها و در فواصل ۵ بیت در دقیقه بین نرخ ضربان قلبهای ثبت شده توسط هر پالس اکسیمتر و الکتروکاردیوگرامهای سوزنی در فاصله ۳۰ ثانیهای صورت گرفتند. آنالیز رابطه بین sattel و satsal ابتدا با توجه به ثبتهای ساده صورت گرفته انجام شدند. سپس تطابق بین دو پالس اکسیمتر از طریق تحلیل نمودار Bland-Altman انجام شد. با توجه به ویژگیهای کلی پالس اکسیمتر که منجر به از دست دادن دقت آنها در ثبت مقادیر SPO2 کمتر از ۸۰% میشود، این تحلیلها در دو مرحله صورت گرفت که مربوط به مقادیر بین ۸۰%تا ۱۰۰% و مقادیر بین ۶۰ تا ۷۹% است. در مرحله دوم آزمایشها، درصد زمان صرف شده برای تغییر کردن شکل موجهای پلتیسموگراف مورد محاسبه و مقایسه قرار گرفتند. در نهایت تعداد مقادیر اشتباه محاسبه شده sattel که همزمان با تغییر کردن شکل موج پلتیموگراف اتفاق افتاده بود و تعداد مقادیر صحیح محاسبه شده sattel مورد مقایسه قرار گرفتند. در نهایت پس ۲۱۳۱ بار مقایسه مقادیر spo2 در محدوده ۶۰ تا ۱۰۰% که از سه بره ثبت شده بودند، مشخص شد که مقادیر spo2 به دست آمده از پالس اکسیمتر بیسیم تا حد بسیار زیادی با مقادیر به دست آمده از پاکس اکسیمتر استاندارد مطابقت داشته است. شکل (۳) مقایسه بین مقادیر به دست آمده از این دو پالس اکسی متر را به خوبی نشان میدهد. تحلیل تطابق بین مقادیر این دو پالس اکسیمتر از طریق منحنی Bland-Altman صورت گرفته است که درصد اختلاف بین sattel و sattel را ۴۸/۰-% نشان میدهد و ۹۵ درصد مقادیر با یکدیگر کاملاً مطابقت داشتهاند. البته spo2 در محدوده ۸۰ تا ۱۰۰ درصد دارای اختلافی در حد ۳/۳درصد و در محدوده بین ۶۰ تا ۷۹درصد اختلافی در حد ۱/۵درصد داشته است که شکل (۴) نمودار اختلاف و تطابق این مقادیر را نشان میدهد. برای مقایسه منحنیهای پلتیموگراف حدود ۶/۲۶ ساعت ثبت بر روی سه بره از طریق پالس اکسیمتر بیسیم انجام شد. و در مرحله بعد حدود ۲۲ ساعت ثبت بر روی ۴ بره توسط پالس اکسیمتر بیسیم و تجهیزات استاندارد و رایج ثبت پلتیسموگراف انجام شد. حالتهای فعال و حالتهای استراحت در هر ۷ بره از روی اطلاعات الکتروانسفالوگرام بر روی منحنیها مشخص شدند. شکل موجهای پلتیموگراف در مقادیر ۸۶ درصد کاملاً طبیعی بودند. بنابراین امکان مقایسه و اعتبارسنجی این مقادیر به ویژه در هنگامی برهها در حالت خوابیده قرار داشتند و یا زمانی که خواب بودند، وجود نداشت. اندازهگیری spo2 معمولاً در حین غذا دادن یا هنگام حرکت دادن دم امکانپذیر نیست. بنابراین در چنین مواقعی spo2های ثبت شده مقادیر قابل اطمینانی ندارند. چیزی در حدود ۱۷۷ آپنه در حین ۱۹ ساعت ثبت پلتیموگراف در برههای با دوره ناقص بارداری مشاهده شد و ۴ آپنه نیز در ۳ ساعت ثبتی که بر روی برههای با دوره کامل بارداری انجام شده بود مشاهده شد. کاهش چشمگیر spo2 (بیش از ۴%) در ۶۷درصد موارد آپنه کاملاً مشخص است و کمترین مقدار Spo2 به دست آمده در حین آپنه برابر با ۵+۸۸ در هنگام خواب کامل و ۱۰+۸۲ در هنگام خواب سبک و ۷+۸۶درصد در هنگام خواب آرام است. مثالی از آپنه خود به خودی در شکل (۵) نمایش داده شده است. پس از مقایسه پالس اکسیمتر استاندارد به این نتیجه رسیدند که تفاوت بین مقادیر ثبت شده در این دو دستگاه کمتر از ۰/۵درصد است. به علاوه برای spo2 در محدودههای ۱۰۰%-۸۰ و ۷۹%-۶۰ تطابقی در حدود ۹۵% بین دو پالس اکسیمتر است. این دستگاه برای نخستین بار برای بررسی آپنه در برهها مورد استفاده قرار گرفت، اما در آینده بسیار نزدیک با ایجاد تغییرات اندک میتوان از این تجهیزات در زمینه ثبت مقادیر spo2 و پلتیموگراف انسان نیز استفاده کرد. منبع:انجمن مهندسی پزشکی