اصولا هر جزئی در بدن که بافتی از بدن نیست یا اینکه بدن آن را نساخته باشد و بعدا به بدن جهت بازگرداندن توانایی یا افزایش توانایی اضافه شود پروتز می گویند. مانند گوش مصنوعی ،چشم مصنوعی ،پای مصنوعی و سرانجام دندان مصنوعی.به طور کلی پروتزهای دهان و دندان به دو قسمت متحرک و ثابت تقسیم بندی میشوند. پروتزهای ثابت می توانند تک دندان، چند دندان و یا تمام دندان ها را شامل شوند که هر کدام از این ها نیز می توانند متحرک یا ثابت باشند. پروتزهای دندانی مـی تـواننـد دسـت دندان کامل و یا دندان های پارسیل (تکه ای) باشند. پروتزمتحرک پارسیل این گروه از دندان ها گیر و ثبات خود را از دندان های طبیعی بیمار و به مقدار کمی نیز از لثه بیمار می گیرند. همانطور که از اسم آن پیداست بیمار می تواند آن را از دهان خارج کرده و تمیز کرده و سر جای خود قرار دهد. اشکال عمده این سرویس لقی و شلی این پــروتـز اسـت و ایـن لقـی در دنـدان هـای پـروتـز متحرک کامل بیشتر است (به خصوص در فک پایین ) ولی پروتز پارسیل متحرک نیز که گیر خود را از دندان های مجاور می گیرد تا حدودی لقی خواهد داشت. مانند پروتزهای کامل. ولی در مورد پروتزهای متحرک پارسیل پوسیدن دندانهای مجاور (به دلیل گیرهای غذایی ) یافتهای شایع است. پروتزهای پارسیل متحرک نیز می توانند از جنس کروم کبالت باشند یا تمام آکریلی ساخته شوند که پروتزهای تمام آکریلی پروتزهای موقت هستند.(هرچند برخی از بیماران به دلیل هزینه آنها را به صورت دایم استفاده می کنند که کار بسیار اشتباهی است.)پروتزهای کروم کبالت یک فریم (چارچوب) فلزی دارند که روی آن، دندان ها و لثه مصنوعی سوار می شوند. پروتزهای متحرک کامل همان دندان های پارسیل هستند که تمام دندان را در بر می گیرند و مسلما مشکلات بیشتری از این دندان ها دارند. در این پروتزها مشکلاتی مثل لقی، زدگی و امثال آن، یافته بسیار شایعی است. در پروتزهای متحرک دندان ها از دو جنس ساخته می شوند. یا دندان ها آکریلی هستند یا دندان های چینی. در دندان های آکریلی سایش بیشتری وجود دارد ولی لب پریدگی و شکستگی کمتر است. یکی ازمشکلات دندانهای آکریلی قدرت برش کمتر آنها به خصوص به مرور زمان نسبت به دندان های چینی است. ولی دندان های چینی سایش کمتری دارند ولی مشکل عمده این دندان ها این است که به دلیل اینکه خود سایش ندارند تنش ها را مستقیما به لثه بیمار منتقل می کنند و باعث تحریک های شدید لثه میشوند. BMEcenter.ir پروتزهای ثابتهمانطور که از نام این پروتز ها بر می آید این پروتز ها توسط بیمار نمی توانند از دهان خارج شوند و بیمار باید آن ها را در دهان مانند دندان های معمولی تمیز کند. این پروتزها به دو گروه بزرگ بریج bridge( – تقریبا همان روکش های به هم پیوسته هستند ) و ایمپلنت تقسیم بندی می شوند. مباحث مربوط به ایمپلنت به تفصیل در قسمت ایمپلنت آورده می شود. در اینجا فقط به بریج پرداخته می شود. در بریج، گیر و ثبات از دندان های مجاور گرفته می شود و به استخوان و لثه بیمار کاری ندارد. اشکال بزرگ این کار تراش دندان های مجاور به خصوص اگر این دندان ها سالم باشند است. در حقیقت تراش دندان های سالم نقطه شروع از دست رفتن این دندان ها است. برای حل این مشکل یکی از بهترین راه ها ایمپلنت است. یکی از مزیت های بریج ثابت بودن آن و راحتی بیمار (البته تا زمانی که دندان های پایه مشکل ساز نشده اند) و زیبایی قابل قبول و نیز بی اهمیت بودن حجـم استخـوان در دستـرس اسـت. یکـی از محـدودیـت هـای این روش طول ناحیه بیدندانی است. اگر بیشتر از دو دندان در کنار هم از دست رفته باشند به جز موارد خیلی خاص این روش اصلا توصیه نمی شود و تنها جایگزین در این موارد ایمپلنت است که اصلا محدودیتی در این مورد ندارد. پروتز های نیمه متحرک (اوردنچر)ایـن نـوع پـروتـز هـا در اصـل همـان پـروتـزهـای متحـرک کـامـل هستنـد ولـی توسط زایدههایی به نام اتچمنت به پایه هایی که در دهان تعبیه شده است ( چه دندان طبیعی بیمار و چه ایمپلنت ) چسبیده می شوند. این نوع پروتزها دیگر مشکلات پروتزهای متحرک که همان لقی و زدگی است را ندارند و یا اینکه بسیار کمتر دارند..این پروتزها از دهان باید خارج و تمیز شوند (همانند دندان های کامل ) ولی گیر آن ها بسیار بیشتر از پروتزهای کامل معمولی است. تکنیک ساخت این نوع پروتزها بسیار پیشرفته تر از پروتزهای کامل معمولی است ولی راحتی بیمار نیز معمولا بعد از کار بسیار بیشتر است ولی نگهداری آن ها نیز مسایل خاص خود را دارند و قسمتی از اتچمنت ها هر از چند گاهی باید تعویض شود. بنـابـرایـن هـر کـدام از پروتز ها مشکلات خاص خود را دارند و هیچ کدام از این سرویسها صد در صد برای بیمار مفید نیستند. همانند پروتزهای دیگر قسمت های بدن مانند گوش و …. BMEcenter.ir ایمپلنتهای دندانیدانش اصلی ایمپلنت های دندانی در حقیقت توسط یک ارتوپد سویدی به دنیای دندان پزشکی عرضه شد. به بیان دیگر پروفسور برانمارک برای اولین بار طی تحقیقاتی نـشــان داد کــه ایـمـپـلـنـت هـای دنـدانـی کـه از جنـس فلـز تیتـانیـوم سـاختـه شـده انـد بـه اســتــخــوانهــای فـکـیــن تــوانــایــی پـیــونــد خــوردن دارنــد. بــه ایــن پــدیــده اصـطــلاحــا اسـتـیـوایـنـتـگـریشن یا جوش خوردن با استخوان گفته می شود که در طی آن پس از جایگذاری ایمپلنت در استخوان فک، سلول های استخوان ساز به طرف آن رفته و یا استخوان سازی در سطح بدنه ایمپلنت سبب جوش خوردن استخوان فک به ایمپلنت می شوند. به همین دلیل درمان های مبتنی بر قرار دادن ایمپلنت در استخوان فک جهت جـایـگـزیـنـی دندان های از دست، رفته ایده آل ترین نحوه درمان این نوع مشکلات محسوب می شوند. در ادامه از چگونگی درمان ایمپلنت اعم از نحوه جراحی و قرار دادن ایمپلنت ، چگونگی ساخت انواع پروتز متکی بر ایمپلنت و در نهایت بهبود سیستم جونده ، سلامت دهان و دندان ، اطلاعات کافی پیدا خواهید کرد. ایمپلنـت هـای دنـدانـی نـوعی از درمان های دنـدانپـزشکـی محسـوب مـی شـونـد کـه طـی آن دنــدان یــا دنــدان هـای از دسـت رفـتـه بـیـمـار بـه گونهای جایگزین می شوند که از نظر ظاهری و کارایی همانند دندان های طبیعی خواهند بود. در حـقـیقـت ایمپلنـت دنـدانـی مـاننـد یـک ریشـه مصنوعی طی مراحل خاص و دقیقی در داخل استخوان قرار داده شده و سپس بر روی آن دندان از دست رفته جایگزین می شود. ایمپلنت های دنـدانـی نوین به شکل یک پیچ تو پر تیتانیومی ساخته می شوند که روی بدنه آن ها پوشش ها و آمـاده سـازی هـای مختلفی جهت تسریع عمل استخوان سازی و پیوند خوردن استخوان به بدنه ایمپلنت طراحی شده است. کلیه قطعات مورد نـیاز توسط پیچ به هم متصل می شوند. درمان ایمپلنت های دندانی از دو بخش مجزا تشکیل می شود. در مرحله اول توسط یک عمل جراحی مـحــدود ایـمـپـلـنــت داخــل اسـتـخــوان فــک کـار گذاشته می شود و در مرحله دوم پروتز مورد نظر جهت جایگزینی دندان یا دندان های از دست رفته ساخته می شود. راهکـار بهـرهگیـری از ایمپلنتهایدندانی، یکـی از پیشـرفتـهتـرین فناوریهای روز جهان برای جایگزینی دندانهای از دست رفته است که با موفقیت و اقبال بسیار چشمگیری در سطح جهان رو به رو بوده است. ایمپلنتهای دندانی تــوســط شــرکــتهــای مختلـف در جهـان ارایـه مـیشـود کـه در مـیـان آن هـا، گـروه ITI )International Team for Implantology( Straumann بــــــه عـنــوان مـجـمـوعـه پیشـروی ایـن صنعـت، سهـم بسیار قابل توجهی در ارایه ایمپلنتهای دندانی و مـحصولات مرتبط با آن در تمام کشورهای جـهـان دارد و ایـمـپلنتهای دندانی تولید شده تــوســط ایــن گــروه، بــرتـریـن و پـرفـروشتـریـن ایمپلنتهای دندانی در سراسر جهان محسوب میشوند. سیستم ایمپلنت ITI متکی بر اصول و دانشی است که از دهه ۱۹۷۰ توسط دانشکده دندانپزشکی دانشگاه Berne و موسسه Straumann سوییس توسعه یافته است. ایمپلنت ITI، که به جای دندان بیماران در استخوان فک آن ها کار گذاشته میشود، از تیتانیوم ساخته شده که فلزی خنثی است و حرارت و مجموعه کارهای انجام شده بر روی آن قدرت آن را به شکل چشمگیری افزایش میدهد. قدرت این ایمپلنت به همراه دیگر ویژگیهای آن از جمله جذب سریع پروتئین، سازگاری بسیار بالای آن با محیط دندان و سرعت بالای یکپارچگی با استخوان فک و چسبندگی بالای سلولی و ثبات آن، مطلوبیت استفاده از آن را برای بیماران افزایش میدهد. سازگاری فلزات به کار رفته در ایمپلنتهای دندانی ITI، بالا بودن خلوص تیتانیوم موجود در ایمپلنتها (۸/۹۸ درصد)، از جمله مزایای این ایمپلنت است. مهمترین ویژگیهای ایمپلنتهای دندانی ITIمهمترین ویژگیهای ایمپلنتهای دندانی ITI که آن را از دیگر ایمپلنتها متمایز میسازد عبارتند از: سـهــولــت در کــار جــراحــی و کــاربــری آســان اجــزای مـختلـف ایمپلنـت بـرای دندانپزشکان جراحی یک مرحله ای و بینیازی به جراحی دوباره موفقیت بالای جراحی امکان ترمیم استخوان و ایمپلنت در زمانی کمتر از شش هفته قابل پیش بینی و مثبت بودن نتایج ایمپلنت از ابتدا استفاده از تکنیکهای دقیق و استاندارد برای رسیدن به پایداری اولیه ایمپلنت عدم بروز آلرژی در بیماران کوتاه مدتترین طول زمان ممکن برای درمان و پروتز بهترین کیفیت و هزینه مناسب اقتصادی برای دندانپزشکان و بیماران منبع:انجمن مهندسی پزشکی