راه های تشخیص تومور ها را بدانید

در ابتدا به تفاوت بین سرطان و تومور می پردازیم : سرطان را میتوان عدم هماهنگی بین رشد و مرگ سلول های یک بافت از بدن که بوجود امدن تعداد بیش از حد معمول سلول ها را به دنبال دارد ، تعریف کرد . به این سلول های اضافی انباشته شده در یک ناحیه ، غده یا تومور گفته می شود . بهتر است که بدانید به تومور ، نئوپلاسم (neoplasm) هم گفته می شود . حال به توصیف تومور خوش خیم و بد خیم می پردازیم :

تشخیص تومور خوش خیم :این نوع از تومور به معنای رشد غیر معمول یک نوع از بافت بدن است که باعث ایجاد یک برجستگی موضعی می شود ، در حالی که سلول های بوجود اورنده ان همان سلول های طبیعی بدن هستند . تومور خوش خیم به نئوپلازی گفته می شود که متاستاز ( ویژگی بدخیمی) را نداشته باشد.



bmecenter.00019

از نمونه‌های شناخته شده تومورهای خوش‌خیم می‌توان به انواع خال معمولی(ملانوسیتیک) و فیبروید رحم اشاره نمود. اصطلاح خوش خیم دلالت بر یک بیماری خفیف و غیر پیشرونده دارد. برخی از نئوپلاسم‌ها به عنوان تومورهای خوش خیم تعریف شده چرا که فاقد ویژگی‌های تهاجمی سرطان هستند. در واقع٬ بسیاری از انواع تومورهای خوش خیم برای سلامت انسان بی ضرر هستند. با این حال٬ هنوز هم ممکن است اثرات منفی بهداشتی تولید کنند. نمونه‌هایی از این تومورها که در تولید اثر توده‌ای (فشرده سازی اندامهای حیاتی مانند رگ‌های خونی)٬ و یا تومور غدد درون‌ریز٬ ممکن است به تولید بیش از حد یا توقف تولید یک هرمون منجر گردد. مثال‌های آن آدنوم تیروئید٬ آدنوم آدرنوکورتیکال و آدنوم هیپوفیز است.

تومورهای خوش خیم معمولا توسط کپسول(غلاف فیبری) احاطه می‌گردند که مانع توانایی متاستاز و اینفیلتراسیون(نفوذ به بافت مجاور) می‌شود. بااین حال٬ بسیاری از انواع تومورهای خوش خیم بطور بالقوه توان تبدیل شدن به بدخیم (مانند تراتوم) را دارند.

تومور بدخیم :

در تومورها میزان بدخیمی توسط ویژگی‌های آناپلازی (به هم ریختگی ساختمان طبیعی سلول)، سرعت تهاجم تومور به بافتهای مجاور و متاستاز به بافتهای دور مشخص می‌گردد. بیشتر از این عنوان برای توصیف سرطان‌های بدخیم استفاده می‌کنند.تومور بدخیم به بافتهای مجاور خود حمله می‌کند و حتی ممکن است تا بافتهای دوردست گسترش یابد(متاستاز).

تومور بدخیم را می‌توان مترادف با سرطان دانست یا بزبان ساده‌تر هرگونه نئوپلازی بدخیم را سرطان یا چنگار می‌نامند و بنابراین اصطلاح سرطان بدخیم اشتباه است.

برخی از نشانه های وجود تومور در بدن:این عوامل نشانه قطعی نیست ،لذا نباید باعث بروز نگرانی شود ،اما به علت شباهت آنها با علایم سرطانها توجه به برخی از آنها ضروری است.۱-وجود خال غیر طبیعی و تغییر تعداد و اندازه آنها که می تواند نشانه ملانوم پوستی باشد.۲-تغییر در اجابت مزاج که می تواند نشانه تومور دستگاه گوارش باشد.
۳-وجود خون در مدفوع: که می تواند نشانه تومور در دستگاه گوارش باشد.

۴-وجود خون در ادرار: که می تواند نشانه تومور در دستگاه ادراری باشد.

۵-بی اختیاری در دفع مدفوع: که می تواند نشانه تومور آنال باشد.

۶-وجود زخمهای غیر قابل بهبودی و با ظاهری غیر طبیعی.

۷-خارش مداوم و شدید بدن که می تواند نشانه درگیری غدد لنفاوی باشد.

۸-هپاتومگالی که می تواند نشانه سرطان مجرای صفراوی و یا کبد باشد.

۹-وجود هر گونه توده سخت و یا توده غیر مشخص در بدن به ویژه در بیضه و پستان و ناحیه شکمی

۱۰-دردهای نامشخص و دوره ای

۱۱- حالتهای روانی به صورت استرس، اضطراب، بی خوابی به طور مداوم و دوره ای

۱۲-وجود ترشحات بدبو و تیره در پستان و واژن

۱۳-تب با منشاء غیر مشخص

۱۴-آنمی، هیپرکلیسمی، هایپوکلسیمی که از نشانه های سرطان کبد است.

۱۵-ضعف عمومی وبی حالی مفرط و مداوم.

۱۶-استفراغ خونی از علائم سرطان مری، معده و ریه می باشد.

۱۷- مشکل در بلع غذا از علائم سرطان مری می باشد.

۱۸-قرمزی در ناحیه پستان از پیش آگهیهای سرطان سینه می باشد.

۱۹- عدم بروتره شدن پوست می تواند نشانه ملانوم پوستی باشد

۲۰-بزرگی طحال، نفخ و یبوست از علائم سرطان دستگاه گوارش می باشد.

۲۱-تشنج، اختلال عصبی، عدم تعادل و تاری دید از علائم وجود تومور در بافت مغز می باشد

۲۲-عرق کردن شدید شبانه از علائم سرطان کلیه می باشد.

۲۳- قاعدگی نامنظم، خونریزی غیر طبیعی، آمیزش جنسی دردناک با بی میلی جنسی از علائم سرطان تخمدان می باشد. خونریزی در زنان پس از نزدیکی و پس از یائسگی از علائم سرطان سرویکس می باشد

۲۴-گرفتگی صدا: از علائم تومور حنجره، مری، نای و تیروئید می باشد.

۲۵-بزرگی تیروئید: از علائم تومور تیروئید می باشد.

۲۶-مردمک سفید در کودکان می تواند نشانه رتینوبلاستوم باشد.

۲۷-استفراغ جهنده و مداوم، سردرد، ادم ته چشم از علائم تومور مغزی می باشد.

۲۸-از بین رفتن حس ناحیه زبان: از علائم تومور غده تحت فکی می باشد.

۲۹-سرفه و ذات الریه می تواند از علائم سرطان در ریه باشد.

گروههای در معرض خطر :

این افراد به علت قرار گدفتن در گروه خطرباید جوانب احتیاطرارعایت کرده وبصورت دوره ای برخی آزمونهای تشخیصی را انجام دهند.افرادی که یکی از اقوام نزدیک آنها دجار سرطان شده اندبه ویژه در مورد سرطان سینه در خانمها که ماموگرافی سالانه پیشنهاد می شود.همچنین افرادی که بواسطه شغل وحرفه خود در معرض عوامل سرطانزا می باشند مثل پرتوکاران ،کشاورزان ،کارگران لعاب کاری ،رنگرزی ،جوشکاری ،داروسازی ،سرب سازی ،نفتالین سازی وعایق سازی.

کارهای زیر شما را در پیشگیری یاری می کند.

۱-رژیم غذایی حاوی فیبر زیاد، سبزی و میوه جات عامل پیشگیری از بسیاری از سرطانهاست. مصرف مواد آنتی اکسیدان مثل گوجه فرنگی، مرکبات، پیاز ، سیر، گل کلم و چای از عوامل ضد سرطان است.آثار بسیارشگفت انگیز سیر ،لیمو وشلغم هنوز در حال مطالعه می باشد.

۲-ورزش و تحرک مناسب ضمن متعادل کردن متابولیسم بدن در تقویت سیستم ایمنی نقش داشته از بروز سرطان جلوگیری خواهد کرد.

۳-خواب و استراحت کافی: با تقویت سیستم ایمنی نقش پیشگیری خواهد داشت.۶تا۸ ساعت خواب که ۴ ساعت آن بصورت ممتد باشد بسیار ضرودی می باشد.

۴-خنده و آرامش: با ایجاد تأثیرات مثبت بر روی سیستم گوارش، گردش خون، سیستم عصبی و سیستم عضلانی می تواند در جلوگیری نقش داشته باشد.امروزه خنده درمانی به عنوان درمان در برخی از بیماریها مطرح شده است .

۵ –پوشش مناسب: لباسی که تمامی بدن را از تأثیرمخرب آفتاب و هوای سرد و گرم حفظ کند.

۶-عمل و اندیشه اخلاقی و مذهبی: ضمن جلوگیری از استرس و اضطراب ،شخص را هدفمند کرده ودر نتیجه دید اخلاقی برخی از عوامل سرطانزا از زندگی شخص دور خواهدشد.

۷-ختنه کردن: تقریباً هیچ سرطان آلت در افرادی که ختنه شده اند گزارش نشده است.

۸-سکنی گزیدن در مکانهای کم سر و صدا و بدون آلودگی و اجتناب از مواد شیمیایی مضر.

۹-نوشیدن آب به اندازه کافی و دوری از نوشابه و نوشیدنی های دارای مواد نگهدارنده.

۱۰-استحمام به اندازه کافی و رعایت نظافت شخصی .

۱۱-رعایت اصول ایمنی کامل جهت کسانی که با اشعه کار می کنند و یاافرادی که با منابع شیمیایی تماس دارند به ویژه کارگران صنایع نساجی، لاستیک سازی ، کابل سازی وکارگرانی که با نفت وقیر وآرسنیک کار می کنند.این کارگران باید تاحدامکان از تماس با این مواد جلوگیری نموده وازبخارات آنها دوری کرده ولباسهای کار خودرا به طور مرتب تمیز نمایند.دوش گرفتن روزانه ضروری است.

راههای تشخیص تومورها:

۱-معاینه

الف) خود شخص به طور ماهانه بدن خود را از لحاظ وجود توده، خال و زخمها، بررسی کند.بویژه در خانمها در رابطه با سینه .

ب)پزشک به طور دوره ای معمولا هرشش ماه عمل معاینه را انجام می دهد.

۲-آزمایش: وجود برخی از آنزیمها به علت وجود تومورها در بدن بالا می رود. انجام آزمونهای خاص پروستات در مردان بالای ۵۰ سال پیشنهاد می شود.

۳-رادیوگرافی: در تشخیص برخی از تومورها گمگ می کند..

۴-ct.scan : با استفاده از اشعه x ، تصویر مقطعی از داخل بدن تهیه می کند.

۵-MRI: با استفاده از اصول خاص فیزیکی ، تصاویر مقطعی از داخل بدن تهیه می کند.

۶-سونوگرافی: با استفاده از امواج ماوراء صوت تصاویر مقطعی از داخل بدن تهیه می کند.

۷-پزشکی هسته ای: با استفاده از پرتوهای رادیواکتیو تصاویر خاص از داخل بدن تهیه می کند.

۸-آنژیوگرافی: با استفاده از اشعه x و داروهای حاجب تصویر عروق خونرسان را مشخص می کند.

۹-ماموگرافی: گرافی از پستان است و برای خانمها به طور دوره ای پیشنهاد می شود.

۱۰-Biopsy: با نمونه برداری از بافت و آزمایش میکروسکوپی بافت به وجود تومور و نوع آن پی می برند. این عمل به راههای گوناگون انجام می شود. بیوبسی از راه جراحی، بیوپسی سطحی، بیوپسی از راه هدایت ct اسکن، بیوپسی از راه هدایت سونوگرافی بیوپسی از راه هدایت فلورسکوپی و …. .

۱۱-آندوسکوپی: دیدن داخل دستگاه گوارش به وسیله آندوسکوپ

۱۲-کولونوسکوپی: دیدن کولون و روده بزرگ به وسیله کولونوسکوپ.

۱۳-سیستوسکوپی: دیدن داخل مثانه با سیستوسکوپ

۱۴-تست پاپ اسمیر جهت بررسی رحم.

درمان:

۱-پیشگیری: پیشگیری بهترین درمان است.

۲-جراحی: در تومورهایی که متاستاز نداده اند و یا در مراحل پایین می باشند (مراحل تومور را با Stage نشان می دهند) و یا در مکانهایی که تومور قابل دسترسی است به عنوان عامل اول درمان پیشنهاد می گردد.

۳-شیمی درمانی: برخی داروها فعالیت و رشد تومورها را مختل می کند. داروهای سایتوتوکسیک می تواند سلولهای تومورال را بکشد. برخی از داروهای شیمیایی تشکیل دوک را در تقسیم میتوز به تأخیر می اندازند و یا متابولیت سلول را مختل می سازند. برخی از داروها تأثیرات اشعه را کاهش می دهد. مثلاً سولفیدربل ، شدیداً با رادیکالهای آزاد واکنش داده ضایعات اشعه را کاهش می دهد. دارو را می توان در سیستم وریدی تزریق نمود و یا آنکه به طور مشخص به منطقه مورد تومور وارد و عمل تزریق را انجام داد. می توان به طور مستقیم از راه پوست داروی کشنده را به داخل تومور تزریق نمود.این کار با هدایت CT انجام می شود.

۴-رادیوتراپی: اصولاً با ۲ هدف درمان و یا تسکین (پالیاتیو) مورد استفاده واقع می شود. در موارد تسکین، تنها درد بیمار را کاهش داده و مرگ را به تأخیر می اندازند.در این روش با تابش پرتوهای یونیزان واستفاده از اثرات نابودکننده آنها اقدام به درمان تومورها می نمایند.در این روش با استفاده از تکنیکهای تصویربرداری حدود تومور رامشخص کرده با مشورت فیزیستها مقدار دوز تابشی را تخمین زده وبا استفاده از دستگاههای خاص عمل درمان را آغاز می نمایند.

الف)تومورهای سطحی: با استفاده از دستگاه اشعه x با انرژی بالاتر در امر درمان اقدام می کنیم.

ب)تومورهای عمقی: با استفاده از دستگاه کبالت ۶۰ که مولد اشعه گاماست و یا با دستگاه شتاب دهنده خطی این تومورها را درمان می کنند. پرتوها می توانند سلولهای تومورال را نابود سازند.

ج)درمان داخل حفره ای: یک منبع رادیواکتیو را داخل تومور قرار داده تا منجر به نابودی تومور شود.

د)تزریق ماده رادیواکتیونشاندار: ید تنها در تیروئید جذب می شود. تزریق ید رادیواکتیو تومور تیروئید را نابود خواهد ساخت.

۷-جلوگیری از خونرسانی به تومور: تومور پس از آنکه به طول ۲mm رسید شروع به تشکیل عروق جهت تغذیه بافت خود می کند. با جلوگیری از خونرسانی به تومور می توان آن را درمان نمود. با روش آنژیوگرافی می توان عمل Embolization را در موردتومورهایی مثل فیبروم رحمی به کار برد. در این روش عروق خونرسان به بافت را با ماده ای شیمیایی به نام P.V.A مسدود می سازند.همچنین می توان با وسیله ای به نام علمی COIL وهدایت آن از راه کاتتر به داخل شریان عروق را مسدود ساخت.امروزه استفاده از روشهای Interventional درامر تشخیص ودرمان درحال گسترش می باشد.

۵-ژن درمانی: عرضه نوع وحشی ژن P53 به همراه یک ویروس حامل مثل آدنوویروس اخیراً در حال بررسی است.

۶-انرژی درمانی: تأثیرات القاء انرژی به شخص وبررسی اثرات روان درمانی در بهبود تومورها در حال بررسی است.

منبع:انجمن مهندسی پزشکی