1. مهمان گرامی، جهت ارسال پست، دانلود و سایر امکانات ویژه کاربران عضو، ثبت نام کنید.
    بستن اطلاعیه

تجهیزات مراقبت های ویژه نوزادان(NICU)

شروع موضوع توسط Mr Perfect ‏14/7/15 در انجمن مهندسی پزشکی

  1. کاربر فوق حرفه ای

    تاریخ عضویت:
    ‏23/6/15
    ارسال ها:
    4,491
    تشکر شده:
    6,079
    امتیاز دستاورد:
    113
    جنسیت:
    مرد
    حرفه:
    Engineering Management
    مقدمه ای بر مراقبت های ویژه نوزادان

    [​IMG]
    BMEcenter.ir

    در سال ۱۹۲۸ دکتر Walter Dandyنخستین بخش مراقبت ویژه جهت بیماران بعد از اعمال جراحی اعصاب را در بیمارستان جان هاپکینز تأسیس کرد. با توجه به نتایج مطلوب اقدام و تحقیقات انجام شده در روند درمانی بیماران در سال ۱۹۵۸ برای نخستین بار بخش مراقبت ویژه با پرسنل آموزش دیده و امکانات ویژه جهت درمان و مراقبت بیماران پرخطر در ایالات متحده آمریکا در بیمارستان جان هاپکینز تأسیس شد. به تدریج دیگر بیمارستان‌ها نیز اقدام به تأسیس بخش‌‌های مجزا و مجهز برای مراقبت از بیماران کردند. امروزه بخش‌‌های مراقبت ویژه جزء جدایی ناپذیر از بیمارستان‌های تخصصی و فوق تخصصی در سراسر دنیا هستند.

    بخشی از تاریخ مراقبت ویژه:
    اختراع محفظه ونتیلاتور قرن ۱۸
    تزریق وریدی محلول نمکی دهه ۱۸۳۰
    ایده نگه داری بیمارانی که نیاز به مراقبت مخصوص دارند در یک بخش – فلورانس نایتینگل ۱۸۵۲
    استفاده از کورار ۱۸۷۲
    اندازه گیری گاز های خون ۱۸۷۲
    اندازه گیری فشار خون وریدی ۱۹۰۲
    شرح و توصیف پالس اکسیمتری ۱۹۱۳
    درمان مدرن با اکسیژن توسط Haldane 1917
    شرح و اختراع همودیالیز ۱۹۴۰
    تراکیوستومی ، فیزیوتراپی ریه و IPPV با دست توسط دانشجویان و پرسنل در کپنهاک دانمارک ۱۹۵۰
    تعریف مرگ ساقه مغز ۱۹۵۹
    مدرن CPR دهه ۱۹۶۰
    توصیفARDS‌۱۹۶۷
    High Frequency ventilationدهه ۱۹۷۰
    تاسیس انجمن مراقبت ویژه، انگلستان و انجمن مراقبت بحرانی ایالات متحده آمریکا ۱۹۷۰
    شروع دوره آموزشی critical careدر ایالات متحده آمریکا و کانادا دهه ۱۹۷۰
    معرفی و شرح IMV‌۱۹۷۰
    شرح کاتتریزم شریان ریوی ۱۹۷۲

    بخش ICU
    ‌بخشی است که بدحال ترین بیماران یا بیماران بسیار بد حال، به وسیله پزشکان و پرسنل دیگر ، تحت بهترین شرایط و جدیدترین و مجهزترین وسایل در دسترس، تحت مراقبت و معالجه قرار می گیرند. به طور کلی مراقبت و نظارت در بخش
    (ICU (intensive care unit به طور مداوم و دقیق انجام می شود. استفاده از روش های جدید جراحی و معالجه بدون وجود بخش ICUکامل نیست.

    بیماران بستری در بخش ICU
    بیمارانی که بسیار بدحال هستندو در وضعیت وخیم و بحرانی قرار دارند، قادر به انجام هیچگونه مراقبتی از خود نیستند و در ضمن سیستم های حیاتی بدن آن ها مختل است در بخش ICUبستری می شوند. در بین بیماران بستری در بخش ICU، یک گروه مهم بیماران با اختلالات تنفسی هستند که نیاز به راه هوایی مصنوعی و دستگاه ونتیلاتور دارند این گروه از بیماران شامل ( ۱ ) نارسایی تنفس بعد از عمل جراحی ( ۲ ) ضربات و تصادفات، خصوصا ضربه به سر، (۳)CVA )Costovertebral angle tenderness( )،) (۴ شکستگی دنده ها (۵COPD (Chronic obstructive pulmonary disease( ) همراه با نارسایی تنفس مثل آسم و آمفیزم و (۶) بیماری های عمومی که باعث مشکلات تنفسی می شوند مانند : پولیومیلیت، میاستنی گراویس، گیلن باره و کزاز هستند. از گروه دیگر بیمارانی که در بخش ICUبستری می شوند بیماران با جراحی مغز و اعصاب، جراحی قلب، پیوند اعضاء ( کلیه، کبد، قلب و مغز استخوان )، بیماران دچار سوختگی شدید، بیماران مبتلا به عفونت شدید ( سپتی سمی)، بیماران مبتلا به شوک و خونریزی شدید، بیماران داخلی نیازمند به مراقبت ویژه ، بیماران کلیوی و موردهای تحقیقاتی خاص هستند. این گروه از بیماران معمولا در بخش های ICUتخصصی مربوطه بستری می شوند.
    میزان مرگ و میر در بخش ICUعمومی بالا است ( حدود ۵۰) % با این وجود بخش ICUرا نباید محلی جهت فوت بیماران قلمداد کرد. از این جهت انتخاب بیمار جهت بستری در بخش ICUمهم است زیرا در حفظ روحیه پرسنل پرستاری اهمیت دارد. همچنین با توجه به اینکه هزینه بستری در بخش ICUبسیار بالا است باید بیمارانی جهت بستری در این بخش ها نتخاب شوند که واقعاً نیاز به مراقبت ویژه داشته و امید به بهبودی آن ها وجود داشته باشد.

    خصوصیات بخش ICU
    بخش ICUمعمولا در بیمارستان های بزرگ و مجهز تأسیس می شود. این بخش باید نزدیک بخش اورژانس، اطاق عمل و بخش جراحی مربوط باشد. بخش ICUممکن است به صورت عمومی و یا تخصصی باشد. برخی از بیمارستان ها با توجه به نوع بیماران و اعمال جراحی ممکن است علاوه بر ICUعمومی، دارای ICUتخصصی شامل ICUجراحی، ICU داخلی، ICU جراحی اعصاب، ICU جراحی قلب، ICU سوختگی،ICU پیوند کلیه، ICU نوزادان، ICU کودکان و غیره باشند.
    تعداد تخت بخش ICUدر حدود ۱۰ تخت است. بخش ICUباید بزرگ باشد. شکل بخش ICUباید به صورت نیم دایره ای یا Uشکل طراحی شود و به وسیله دیواره شیشه‌ای یا پرده به اطاقک های مجزایی برای هر بیمار تقسیم شود. ایستگاه پرستار در وسط بخش باشد تا پرستار بتواند بیماران را تحت مشاهده مستقیم داشته باشد بخش ICUباید دارای اطاق مجزایی برای بیماران عفونی باشد. همچنین باید دارای اطاق استراحت پرسنل، اطاق پزشک، انبار دارو و تجهیزات، یک اطاق عمل کوچک، آزمایشگاه کوچک مجهز به دستگاه گاز خون شریانی (ABG (Arterial Blood Gas((و یک دستگاه رادیولوژی پرتابل باشد.
    درجه حرارت بخش ۲۶-۲۱ درجه سلیسیوس، رطوبت ۷۰-۳۰ درصد، و نور کافی باشد. بالای سر هرتخت ICUیک لامپ، وسیله مانیتورینگ (EKG) و علایم حیاتی، دستگاه کنترل فشار خون (Blood Pressure)، اکسیژن و ساکشن سانترال و حلقه های متعدد برای آویزان کردن سرم موجود باشد. تخت های بخش ICUباید به صورت سه تکه و قابل بالا و پایین رفتن باشند تا پوزیشن های مناسب را به بیمار بدهند تخت ها باید نرده کنار تخت داشته باشند. سرتخت تا حدودی از دیوار فاصله داشته باشد تا فضای کافی برای لوله گذاری داخل تراشه وجود داشته باشد. تشک باید سفت باشد، برای بیماران بی حرکت و بی هوش از تشک های مواج استفاده شود.
    از نظر تعداد تخت مورد نیاز برای بخش ICUعمومی، به ازاء هر ۱۰۰ تخت بیمارستان، ۵ تخت برای بخش ICUدر نظر گرفته می شود.

    وسایل بخش ICU
    در این بخش باید وسایل ضروری جهت باز نگهداشتن راه هوایی (Airway) شامل لوله تراشه و لارنگوسکوپ و لوله تراکئوستومی و ست مربوطه و وسایل کمک تنفسی ( مانند آمبوبگ و دستگاه ونتیلاتور ) موجود باشد. به ازاء هر تخت بخش ICUباید یک دستگاه ونتیلاتور موجود باشد. وجود یک دستگاه ABGو تعداد کافی دستگاه پالس اکسیمتر ضروری است. وسایل لازم جهت مانیتورینگ وضعیت همودینامیک تهاجمی برای اندازه گیری مستقیم BP، فشار ورید مرکزیCVP( Central venous pressure) و ( PCWP (pulmonary capillary wedge pressure وجود داشته باشد. وسایل لازم جهت تنفس قلبی ریوی ( CPR) (Cardio-Pulmonary Respiration)دفیبریلاتور و ترالی حاوی داروهای اورژانسی) لازم است آماده باشد.
    بخش مراقبت های ویژه نوزادان ((Neonatal Intensive Care Unit (NICU ، بخشی با تجهیزات مخصوص نوزادان و کادر بیمارستانی است که مهارت خاصی در مراقبت از نوزادان دارند. این بخش واحدی با طراحی مخصوص جهت کمک به نوزادانی است که نیاز به مراقبت های بیشتری دارند.
    در بخش مراقبت های ویژه نوزادان ، اقدامات طبی و مداخلات پزشکی گوناگونی برای نوزادان انجام می شود. NICU های اولیه در فاصله سال های ۱۹۵۰ تا ۱۹۶۰ میلادی توسط متخصصان کودکان و با هدف درمان نوزدان بدحال به وجود آمدند. تامین گرمای لازم برای نوزاد، جداسازی او از محیط آلوده خارج از رحم مادر، پیشگیری از انتقال عفونت، تغذیه مخصوص و دسترسی آسان و سریع به ابزار و تجهیزات پزشکی تخصصی و پزشکان و پرسنل متخصص از مهم ترین عواملی بودند که فضا را برای بستری نوزادان و درمان آنها در این بخش آماده کردند.
    امروزه تقریبا همه بیمارستان های تخصصی زایمان و کودکان و برخی بیمارستان‌های بزرگ عمومی و چندتخصصی به بخش NICUمجهز شده اند. در این بخش، نوزادان معمولا در دستگاه های مخصوصی به نام انکوباتور و وارمر یا گرم کننده تابشی نگهداری می شوند. دمای این دستگاه ها بر حسب وزن و نیاز جسمانی نوزادان تنظیم می شود. برخی نوزادان که با وزنی کمتر از معمول به دنیا می آیند یا به دنبال زایمانی سخت متولد می شوند، نیازمند کمک و حمایت تنفسی نیز هستند که بسته به وخامت وضعیت تنفسی شان، با استفاده از تجهیزات مختلف موجود در این بخش تحت درمان قرار می گیرند. ورود و خروج افراد در این بخش نیز محدود به پرسنل و والدین نوزادان است تا محیط برای نگهداری نوزادان، پاک و عاری از عوامل بیماری زا باقی بماند. حتی همین تردد محدود نیز باید با رعایت مقررات بهداشتی لازم برای کنترل عفونت و پیشگیری از انتقال آلودگی به NICU باشد. انکوباتور و وارمر؛ دو کلمه ای که در NICUزیاد شنیده می شود.
    انکوباتور یا گرم کن، دستگاهی است که برای تنظیم شرایط محیط نوزاد ساخته شده است. درجه حرارت، روشنایی، رطوبت، میزان اکسیژن، جداسازی نوزاد از محیط اطراف و محافظت از او در برابر عوامل عفونی از عواملی هستند که با توجه به نیازهای هر نوزادی تنظیم می شوند تا او در بهترین شرایط نگهداری شود. ولی اگر مشکل نوزاد، حادتر باشد و ضرورت پیدا کند که چند نفر از اعضای تیم درمانی با هم برای نوزاد، کارهای درمانی را انجام بدهند، ممکن است نوزاد در دستگاهی به نام وارمر یا گرم کننده تابشی قرار داده شود تا دسترسی به او و انجام مداخلات درمانی آسان تر شود. به علاوه، در وارمر، حرارت مستقیم از بالای دستگاه به نوزاد می تابد و او را گرم نگه می دارد. البته گرما و رطوبت این دستگاه نیز مانند اینکوباتور قابل تنظیم است.

    NICUهای امروزی

    [​IMG]
    BMEcenter.ir

    NICU ها امروزه بیشتر مخصوص نوزادانی هستند که وزنی بسیار کمتر از معمول یا بیماری هایی بسیار شدید دارند. بعضی از این نوزادان حاصل بارداری های چندقلویی هستند اما بیشترشان نوزادان نارسی هستند که زودتر از زمان مقرر متولد شده اند. امروزه زایمان زودرس و روش های پیشگیری از آن، توجه بسیاری از متخصصان را به خود جلب کرده و با اینکه طب نوین با کمک های پرستاری به خوبی می تواند از نوزادان نارس تا رسیدن به سن و وضعیت عادی مراقبت و حمایت کند، نمی توان منکر شد که پیشگیری از تولد این نوزادان و به تعویق انداختن این زایمان ها بسیار ارزشمند تر است.
    در ۱۰ سال گذشته سعی شده که شرایط بهتری برای والدین نوزادان فراهم شود تا بیشتر به مشارکت در نگهداری از نوزادشان تشویق شوند و در طول مدت بستری نوزادشان در NICU ، ضمن رعایت مقررات لازم، بتوانند در کنار او بمانند. جالب است بدانید که اخیرا ثابت شده که بهترین انکوباتور برای نوزاد، آغوش والدین است. در NICU های پیشرو، نوزاد را به جای انکوباتور در آغوش پدر یا مادرش قرار می‌دهند؛ به طوری که پوست بدنش مستقیما با پوست آن ها در تماس باشد و گرمای لازم را از این طریق به دست آورد؛ ضمن اینکه هر نوع وسیله کمک تنفسی لازم یا هر کدام از تجهیزاتی که لازم باشد نیز به نوزاد متصل می ماند. به این روش، اصطلاحا مراقبت کانگورویی گفته می‌شود.
    البته نوزادانی که بسیار نارس یا بیمارند، تحمل تحریکات لمسی زیاد را ندارند و در مورد آن ها از این روش استفاده نمی شود. همچنین در مورد وسایلی که در بخش های ویژه به نوزادان متصل می شود (مانند حسگرهای پوستی درصد اکسیژن یا پالس اکسی متر و سوزن ها و سرنگ‌ها) انواع بسیار ظریفی به بازار آمده اند که کوچک و سبک بوده و مختص نوزادان بسیار نارس و کم وزن طراحی و ساخته شده اند. حتی ماشین ها و دستگاه های آزمایشگاهی بسیار حساسی نیز ساخته شده که با مقادیر خیلی کمی از نمونه خون، اندازه گیری و آزمایشات لازم را انجام می دهد تا هنگام نمونه گیری، خون زیادی از نوزادان گرفته نشود و به هدر نرود.
    خیلی از اشکالات NICU های قدیمی، به مرور زمان برطرف شده است. مثلا اصطلاح تعویض خون که سابقا به وفور در مورد نوزادان شنیده و انجام می شد، به تدریج با راه حل های بهتری جایگزین شده و خوشبختانه بسیار کمتر استفاده می شود و امروزه روش های زیادی برای پیشگیری از ناسازگاری های خونی مادر و نوزاد وجود دارد که به کمک پزشکان آمده است اما درمان بعضی از بیماری ها مانند اختلالات تنفسی و خون ریزی های مغزی هنوز چندان آسان نیست و به همین دلیل، خیلی از پزشکان و محققان همچنان مشغول تحقیق و به دست آوردن راه حل های ساده تری برای آن ها هستند. بعضی از نوزادان نارسی که به خاطر وجود NICU های قدیمی، جانشان نجات داده شده و زنده مانده اند، نیاز به مراقبت های خاص و دایمی در تمام طول زندگی داشتند که همواره باعث نگرانی والدین و پزشکان و احتمال وجود مشکلات و معلولیت هایی مانند فلج مغزی و اختلالات یادگیری در این نوزادان می شد اما خوشبختانه امروزه بسیاری از محققان سرگرم کشف راهکارهای مفیدتر و تازه تری برای حل این گونه مشکلات هستند.
    دوران بستری نوزاد در NICU ، بسته به نوع بیماری و شرایط نوزاد، از یک روز تا چند ماه متغیر است اما احتمال بهبود و بقای نوزادانی که در این بخش بستری می شوند، صرف نظر از سن تولد آن ها، به طور متوسط در حدود ۷۰ درصد است و می توان گفت که با وجود این بخش و پیشرفت های طب نوین در رشته های تخصصی نوزادان، شانس زنده ماندن نوزادان بسیار نارس به طور چشم گیری افزایش یافته است. قبل از به وجود آمدن این بخش ها، نوزادانی که در بدو تولدشان وزنی کمتر از ۱۴۰۰ گرم داشتند، به ندرت زنده می ماندند اما امروزه به واسطه وجود NICU ، نوزادانی با سن ۲ هفته و وزن ۵۰۰ گرم هم شانس زیادی برای زنده ماندن دارند.
    در NICU پذیرش نوزاد در بدو تولد صورت می گیرد و به چند دسته تقسیم می شوند:
    ۱) نوزادان پره مچوردیتی
    ۲) نوزادان پره ترم
    ۳) نوزادان ترم یا مچور
    ۴) بیماران با منشاء و علل مادرزادی
    ۵) بیماران با منشاء ژنتیکی
    ۶) بیماران با منشاء آنرمال مادرزادی
    از جمله بیماری های حین تولد می توان به موارد فوق اشاره کرد: آسفیکی، آسپراسیون ، دکلمان، صدمات زایمانی و یا ضربه های حین زایمان بر مغز و سایر اندام ها که باعث شکستگی اندام ها می شود.
    بیماری های بعد از تولد عبارتند از: نارس بودن نوزاد یا علل مادرزادی، ژنتیکی یا متابولیکی و یا ناهنجاری های بدو تولد که عبارتند از آنسفالیت، هیدروسفال، میکروسفال، شکاف کام ، شکاف لب، انواع اسهال، انواع تشنج که عبارتند از: تشنج ناشی از کمبود کلسیم، تشنج ناشی از کمبود قند، تشنج در اثر مننژیت.
    از لحاظ ساختار فیزیکی این بخش باید پایین ترین آلودگی صوتی و توقف را داشته باشد، بخش nicu باید با فضای ورودی شروع بعد به اتاق رخت کن و استراحت و در آخر تخت های بستری وجود داشته باشند. بخش باید روبروی استیشن یا ایستگاه پرستاری باشد، چون نور زیاد باعث تحریک و شوک در نوزادان می شود باید از نور ملایم استفاده کرد. از جمله امکانات بخش nicu می توان به موراد زیر اشاره کرد:
    ۱) سیستم اکسیژن
    ۲) ساکشن مرکزی
    ۳) تخت های برقی
    ۴) ونتیلاتور
    ۵) پرسنل ویژه و مجرب که با تجهیزات و بحران های احیاء و cpr آشنایی کامل دارند
    ۶) کادر پزشکی متخصص و فوق تخصص
    NICU معمولا در مجاورت بخش زنان و زایمان، بخش نوزادان و اتاق عمل و اتاق زایمان قرار دارد. در ادامه، بخش مراقبت های ویژه نوزادان بیمارستان شریعتی و تجهیزات موجود در این بخش مورد بررسی قرار می گیرد. این بخش دارای یک سالن عمومی شامل ۴ تخت احیاء و سه دستگاه تهویه مکانیکی مجهز به کلیه Mode های تنفسی و حتی High frequency است. هر بیمار دارای مانیتور پالس اکسی متر، اندازه‌گیری فشار خون، ساکشن مرکزی و پمپ انیفیوژن، سرنگ پمپ و کلیه تجهیزات خاص تنفسی نوزادان است. در این واحد یک اتاق ایزوله دارای ۲ انکوباتور پیشرفته جهت مراقبت از نوزادان نسبتاً بهبود یافته تعبیه شده است که مجهز به پالس اکسی متر و ساکشن، انفوزیون پمپی وسایل خاص تنفسی است سایر قسمت‌های این بخش شامل اتاق پزشک، اتاق وسایل آلوده، اتاق وسایل تمیز، اتاق تعویض لباس پرسنل پرستاری، انباری و استیشن پرستاری است. در ضمن فضای محدود جهت حضور ملاقات والدین با پزشک وجود دارد. در این فضا سینک های متعدد با مواد شوینده و ضد عفونی کننده Decocept جهت سهولت و سرعت‌شستشوی بیشتر برای پرسنل و پزشکان تعبیه شده است و یک پرسنل خدماتی آموزش دیده و توجیه شده که فعالیتش محدود به فضای NICU است، مسئول نظافت و ضد عفونی کردن روزانه بخش است. مانیتور مرکزی در بخش استیشن پرستاری جهت مانیتور کردن نوزادان توسط پرسنل پرستاری وجود دارد. پزشک فوق‌تخصص نوزادان مسئول مشاوره بخش زایمان در مورد زایمان های پرخطر بوده و برای زایمان‌های پرخطر در اتاق عمل حضور داشته و مسئول احیاء مراقبت از نوزاد از بدو تولد است. پزشکان متخصص که مقیم NICU هستند نیز مسئول حضور بر بالین کلیه نوزادان متولد شده جهت احیاء و مراقبت از بدو تولد است که کلیه فعالیت های آن ها نیز تحت نظارت پزشک فوق تخصص نوزادان است. در ضمن پروتکل های آموزشی و عملی مشخص جهت درمان مشکلات نوزادی در بخش وجود دارد و کلیه پزشکان با روش احیاء، تهویه مکانیکی، تجویز سورفکتانت، انتوباسیون، تعبیه Chest tube، کاتتریزاسیون ورید نافی و درمان‌های اورژانس آگاهی دارند.
    ‌مراقبت های خاص تخصصی و فوق تخصصی که در بخش انجام می شود شامل
    ۱-کاتتراسیون شریان نافی
    ۲-کاتتراسیون ورید نافی
    ۳-تعبیه Chest tube
    ۴-تهویه مکانیکی Conventional و در موارد لازم High frequency
    ۵-سونوگرافی پرتابل در موارد خاص برای نوزادانی که قادر به انتقال به بخش رادیولوژی نیستند توسط فوق تخصص نوزادان انجام می شود. دستگاه سونوگرافی متعلق به اتاق سونوگرافی بخش پری ناتالوژی است.
    ۶-تعویض خون نوزادان

    بخش های اصلی مرتبط با NICU
    ‌بخش زایمان، پری ناتالوژی، نازایی
    ‌کاردیولوژی بیمارستان
    بخش ارتوپدی و جراحی مغز و اعصاب
    ‌رادیولوژی
    ‌خدمات ۲۴ ساعته آزمایشگاهی شامل بیوشیمی، میکروبیولوژی، هماتولوژی و انتقال خون
    بخش چشم پزشکی جهت تشخیص به موقع و درمان موارد رتینوپاتی نوزادی
    ‌پاتولوژی
    ‌مرکز شنوایی سنجی معتبر جهت کلیه نوزادان پرخطر
    ‌بخش فیزیوتراپی بیمارستان
    ‌سیستم خدمات اجتماعی بیمارستان (مددکاری)
    ‌گروه مهندسی پزشکی
    ‌سرویس کنترل عفونت بیمارستان
    ‌سونوگرافی
    ‌اتاق شیر جهت مادران
    واحد پایش گازهای خونی (ABG)

    تجهیزات مراقبت های ویژه نوزادان

    مهم ترین دستگاه های مورد استفاده در بخش نوزادان می توان به مانیتورینگ، ونتیلاتور، پالس اکسی متر، پمپ سرم و سرنگ، رادیولوژی پرتابل، ساکشن، انکوباتور ساکن و پرتابل، وارمر، فتوتراپی، بیلی روبین متر و ….. اشاره کرد.

    [​IMG]​


    ۱-فیدینگ تیوب ها یا لوله های تغذیه: ‌اغلب نوزادان بستری در NICU در به دست آوردن انرژی مورد نیازشان از راه تغذیه با سینه مادر ناتوان هستند، بنابراین پرستاران از یک لوله تغذیه کوچک جهت دادن مواد مغذی یا شیر مادر به نوزاد استفاده می کنند. این لوله از طریق دهان یا بینی نوزاد وارد شده و در معده تعبیه می‌شود.
    اگر نوزاد بتواند مقداری از شیر مورد نیاز روزانه خود را از طریق سینه مادر بخورد، پرستار فقط جهت استراحت دادن به نوزاد از لوله تغذیه استفاده خواهد کرد.گاهی اوقات نوزادان تمام تغذیه روزانه خود را از طریق لوله تغذیه دریافت می کنند که علت آن این است که آن ها انرژی زیادی جهت صرف تغذیه از راه بطری را ندارند. لوله های تغذیه دردناک نیستند و جنس آن ها طوری است که پس از ثابت شدن حرکت نمی کنند و باعث اصطکاک و مالش نواحی اطراف نمی شوند. البته اگر مدت زیادی در محل باقی بمانند ممکن است در حلق یا بینی سائیدگی ایجاد کنند.
    ۲- کاتتر های داخل وریدی: (‌برانول ها یا آنژیوکت) لوله های قابل انعطافی هستند که توسط یک سوزن کوچک داخل ورید تعبیه می شوند. در ابتدا برانول با سوزن وارد رگ می شود، سپس سوزن خارج شده و قسمت پلاستیکی ظریف داخل رگ باقی می‌ماند. تقریبا تمام نوزادان بستری در NICU یک مسیر رگی جهت دریافت مایعات و دارو دارند که معمولا در دست ها یا بازوها قرار دارد. اما گاهی ممکن است در پا، ساق پا و یا حتی روی سر قرار داشته باشد.
    گاهی اوقات لازم است جهت دادن حجم بیشتری از مایعات و دارو، مسیر وریدی بزرگتری در دسترس باشد. این مسیر ورید های مخصوص <مسیر مرکزی> نامیده می‌شود چرا که آنژیوکت در ورید های بزرگتر و مرکزی تر سینه،گردن و یا کشاله ران تعبیه می شود.
    ۳- مسیر های شریانی: شبیه مسیر های وریدی هستند با این تفاوت که در آن ها کاتتر به جای ورید در شریان قرار داده می شود. از این مسیر برای اندازه گیری فشار خون ، تعیین سطح اکسیژن خون شریانی و خون گیری های شریانی برای اندازه گیری گازهای خون شریانی استفاده می شود. (اگرچه ممکن است بعضی نوزادان فقط کاف فشارسنج را در بازوی خود داشته باشند.)
    ۴- کاتتر نافی: ناف نوزاد یک ورید و دو شریان دارد. در ساعات اولیه پس از زایمان، بند ناف یک راه آماده برای دسترسی به ورید و شریان است بدون اینکه نیازی به سوراخ کردن پوست توسط سوزن وجود داشته باشد. این مسیر جهت انجام تزریقات دارویی به طور مرتب و با قطرات تنظیم شده در زمان خاص برای نوزاد به کار می رود که اصطلاحا drip(چکه کردن)گفته می شود. پزشکان از این طریق دارو رسانی یا drip برای کمک به عملکرد قلبی، بالا بردن فشار خون و یا کاهش درد استفاده می کنند. این کاتتر ها به مدت طولانی در داخل عروق نافی نگه داشته نمی شود.

    ۵-وارمر های نوزادان: وارمر ها تخت هایی هستند با گرم کننده های تابنده که در قسمت بالای تخت تعبیه شده است. والدین می توانند نوزادان خود را روی وارمر لمس کنند. اما بهتر است همیشه قبل از انجام این کار با پرستار مسول هماهنگ شود.

    علل عدم توانایی نوزادان در تنظیم درجه حرارت بدن:
    ‌کم بودن سطح بدن نوزاد نسبت به وزن
    ‌ضعف عایق بندی نوزاد و کم بودن چربی زیر پوست
    ‌اندازه سر نوزاد

    چگونگی دفع گرما از پوست:
    تشعشع (radiation)
    هدایت
    کنوکسیون (conduction)
    تبخیر (evaporation)


    ۶- ایزوله یا انکوباتورها: ‌تخت های کوچکی هستند که از پلاستیک تمیز و سخت ساخته شده اند. انکوباتورهای پرتابل جهت انتقال داخل بخش های بیمارستانی و یا انتقال از بیمارستان به مراکز دیگر، تسهیل نقل و انتقال در آمبولانس و هواپیما کاربرد دارند و با ولتاژهای vac12vdc‚۲۴vdc‚۱۲ می توانند کار کنند. دمای داخل انکوباتورها کنترل شده و روی صفحه ای نشان داده می شوند. این کار به این دلیل صورت می گیرد که نوزادان نارس اغلب در حفظ دمای بدنشان دچار مشکل می شوند. دریچه هایی که روی دستگاه انکوباتور تعبیه شده، این اجازه را می دهد که پرستاران و پزشکان بتوانند نوزاد را معاینه کنند و والدین بتوانند نوزادان خود را به راحتی لمس کنند. از پارامترهای قابل کنترل در انکوباتور ‌می توان به ‌حرارت، رطوبت و اکسیژن اشاره کرد. مزایای انکوباتور شامل محیط شفاف، کنترل خودکار (servo control)، دو جداره بودن، سیستم کنترل رطوبت، سیستم تامین اکسیژن و تهویه هوا و ایزولاسیون است.

    پارامترهای قابل ملاحظه در انتخاب انکوباتور
    سیستم مجهز به servo control باشد.
    دو جداره بودن محفظه انکوباتور
    قابلیت دسترسی به نوزاد از چند جهت
    سنسور کنترل هوا
    قابلیت کنترل رطوبت
    کنترل حرارت توسط سنسور پوستی که باید حساسیت کافی داشته باشد.
    آلارم های مناسب جهت اختلالات عملکردی دستگاه
    کلید silence جهت قطع موقت آلارم

    پارامترهای قابل ملاحظه در انتخاب انکوباتور پرتابل ظرفیت کپسول اکسیژن
    ظرفیت باطری
    قابلیت جدا شدن دستگاه به همراه باطری و کپسول اکسیژن از ترالی
    دو جداره بودن محفظه انکوباتور


    ۷-مانیتورها: نوزادان بستری در NICU متصل به صفحات نمایشگری هستند که پرستار را به طور مداوم از علایم حیاتی نوزاد با خبر می کند. نوزادانی که مانیتور می شوند اغلب توسط پرستاران در وضعیت های آرام مثل خوابیده به شکم یا به پهلو قرار داده می شوند. مانیتورها تمام اطلاعات ضروری را در قسمت های مختلفی از صفحه به طور همزمان نشان می دهند. لیدهای سینه ای مانیتورها شامل برچسب های کوچک بدون درد هستند که به سیمی متصلند و برای نوزادان شما خطری ندارند. این لیدهای سینه ای قادرند ضربان قلب و تعداد تنفس نوزاد را شمارش کنند. همچنین این دستگاه می تواند سطح اکسیژن خونی را روی مانیتور نشان دهد که این کار از طریق یک پروب بدون دردی انجام می گیرد که مانند بانداژ کوچکی به انگشتان دست یا پای کودک شما بسته می شود و نور قرمز رنگ ملایمی داخل آن روشن است. پروب درجه حرارت توسط سیمی به پوست کودک شما چسبانده شده و می تواند درجه حرارت بدن کودک شما را روی صفحه مانیتور نشان دهد.
    جهت کنترل فشار خون نوزاد معمولا یک کاف فشار سنج در کنار مانیتور وجود دارد که در مواقع لزوم فشار خون وی کنترل شده و روی صفحه مانیتور نشان داده می شود و عوارضی روی پوست ایجاد نخواهد کرد.

    ۸-ونتیلاتورها: گاهی اوقات نوزادان بستری در NICU جهت تنفس به کمک ویژه احتیاج پیدا می کنند. این نوزادان توسط لوله تراشه (یک لوله پلاستیکی که از راه دهان یا بینی در نای قرار داده می شود) به دستگاه ونتیلاتور (یا ماشین تنفس) متصل می شوند.کودکانی که به مدت طولانی یا ماه ها در NICUبستری بوده اند ممکن است تراکئوستومی شده باشند.تراکئوستومی روشی است که در آن لوله ازقسمت گردن مستقیما داخل نای گذاشته می‌شود. از این طریق تا پایان دوره بستری به ونتیلاتور وصل می شوند. انواع مختلفی از ونتیلاتورها وجود دارد ولی تمام این دستگاه ها یک هدف را دنبال می کنند.
    ۹) continuous positive airway pressure) CPAP ) : در این روش نیز برای کمک به تنفس نوزادان نارس اکسیژن با فشار از طریق شاخک های بینی یا از طریق ماسک های مخصوص به نوزاد داده می شود.

    ۱۰- تخت احیاء نوزاد

    تخت احیاء نوزاد دارای قابلیت های زیر است:
    کنترل حرارت به صورت خودکار متناسب با درجه حرارت بدن نوزاد توسط کنترلر و انتخاب حالت دستی.
    ایجاد گرمای موضعی بر بدن نوزاد از ۳۰ تا ۳۸ درجه سانتیگراد.
    امکان تغییر زاویه تخت نوزاد به صورت مکانیکی تا ۱۴ درجه در دو جهت.
    قابلیت حرکت دادن هد دستگاه به طرفین به وسیله ضامن پشت دستگاه برای عکس‌برداری.X-ray
    دارای صفحه نمایشگر خروجی حرارت
    دارای لامپ معاینه مرکزی و لامپ های معاینه کناری در دو ردیف
    دارای چرخ آنتی استاتیک ترمز دار
    سیستم هشدار دهنده:
    هشدار صوتی و بصری به هنگام قطع حس کننده دمای پوست.
    هشدار صوتی و بصری به هنگام عدم دسترسی به دمای تنظیم شده در مدت زمان ثابت.
    هشدار بصری در هنگام افزایش حرارت بیش از ۳۹ درجه سانتی گراد.
    هشدار صوتی و بصری در هنگام اختلال در سیستم.
    ! هشدار صوتی و بصری در زمان قطع شدن دستگاه از منبع برق شهر.

    مشخصات فنی :
    تغذیه الکتریکی : ۲۲۰ ولت – ۵۰ هرتز
    ابعاد : ۶۵*‌۹۷*‌۱۹۰سانتی متر
    وزن دستگاه : ۱۱۵کیلوگرم

    تجهیزات انتخابی : نگهدارنده سیلندر اکسیژن
    سیلندر اکسیژن
    مانومتر و فلو متر اکسیژن
    امکان تغییر ارتفاع تخت


    فوتوتراپیافزایش بیلیروبین خون، شایع‌ترین علت بستری نوزادان رسیده و سالم در بیمارستان است. هزینه بالا، خطر عفونت های بیمارستانی، مضرات جدا شدن نوزاد از پرستاری مادر، ایجاد حس بیمارگونه بودن نوزاد و قطع ارتباط والدین و فامیل با نوزاد از مسائلی است که منجر به ناخشنودی و مقاومت والدین در برابر بستری نوزاد و فوتوتراپی در بیمارستان شده است. به همین دلیل مدتی است فوتوتراپی در منزل در نقاط مختلف ایران انجام می شود. روش درمانی مورد استفاده برای درمان زردی نوزادی و پیشگیری از عوارض آن، فوتوتراپی است. فوتوتراپی یک روش بی خطر و سالم است که ده ها سال است در درمان زردی نوزادان تجربه شده است. فوتوایزومریزاسیون بیلیروبین غیر مستقیم نامحلول موجود در سطح پوست و تبدیل آن به فرم قطبی و محلول مهمترین مکانیسم دفع بیلیروبین از طریق فوتوتراپی است و مسئول ۸۰% تاثیر این روش درمان است. فوتوتراپی معمول با قدرت ۶ تا ۱۲ میکرو وات برسانتی متر مربع برنانومتر برای زردی های متوسط و فوتوتراپی با قدرت بالای ۲۵ میکرو وات برسانتی متر مربع برنانومتر مانند BiliBedکه می تواند تا حد ۶۰ میکرووات برسانتی متر مربع برنانومتر انرژی تولیدکند برای زردی های شدید یکی از بهترین وسایل درمانی هستند.
    در بیلیروبین های بسیار بالا برای جلوگیری از عوارض عصبی، نیاز به تعویض خون است. شایع‌ترین علت نیاز به تعویض خون، ناسازگاری گروه خون مادر و نوزاد است. هر چند اخیرا به واسطه دستگاه های فوتوتراپی بسیار قوی موارد تعویض خون در درمان زردی نوزادی کاهش یافته است، اما مطالعات متعدد نشان داده اند در نوزادانی که دچار همولیز هستند فوتوتراپی نمی تواند میزان لزوم تعویض خون را تغییر بدهد و لذا باید در تمام نوزادانی که فوتوتراپی می شوند همولیز رد شده باشد.
    نوزادان به دو روش جهت فوتوتراپی در منزل معرفی می شوند: نوزادان رسیده و سالم دارای هیپربیلیروبینمی غیر مستقیم بالای ۱۴ و کمتر از ۱۸ میلی گرم در دسی لیتر که وزن بالای ۲۵۰۰ گرم و سن بالای سه روز داشته و علائم خطر مانند بی حالی، شیر نخوردن، تب، ناسازگاری خونی مادر و نوزاد، پلی‌سایتمی نداشته باشند و نوزادانی که به علت بیلیروبین بالاتر از ۱۸ در بیمارستان بستری شده و اقدامات اولیهِ تشخیصی و درمانی انجام شده است و به غیر از ادامه فوتوتراپی نیاز به درمان دیگری ندارند.


    لامپ های فتوتراپی
    طول موج ۴۷۰- ۴۲۰نانومتر(محدوده فرابنفش)
    شکسته شدن بیلی روبین خون
    دارای طول عمر مفید ۲۰۰۰ ساعت

    بیلی روبین متربیلی روبین نتیجه تجزیه هموگلوبین و عدم ترشح از طریق کبد حاصل می شود. از علایم آن زردی پوست، چشم ها و مخاط ها است.
    مکانیسم اندازه گیری این دستگاه به این صورت است که یک پرتو نوری به پوست نوزاد تابیده شده (معمولا‌ به پیشانی یا سینه نوزاد) و سپس نور برگشتی به دو پرتو جداگانه تفکیک می شود و توسط یک دتکتور اپتیکال اندازه گیری می شود. میزان غلظت بیلی روبین خون از میزان جذب نور برگشتی به دست می‌آید.


    مزایای این دستگاه
    سادگی استفاده از آن
    عدم نیاز به لوازم مصرفی
    عدم نیاز به خونگیری

    دستگاه رگ یاب لیزریاین دستگاه مورد استفاده در تمامی مراکز درمانی بهداشتی، بیمارستان ها، درمانگاه‌ها، آزمایشگاه ها، مطب ها و هر مرکزی است که با تزریق و رگ مرتبط باشند. با نشان دادن رگ برای استفاده قبل از تزریق و نشان دادن رگ جهت خون گیری، خون دهی و نمونه گیری. همچنین رگی را که تغذیه می شود با این دستگاه می توان جهت کنترل و بررسی نشان داد و پیدا کرد.
    دستگاه رگ یاب لیزری ‌به طور کل برای شرایط زیر مورد استفاده نیز قرار می گیرد :
    ۱) فقدان نور و روشنایی در محل و مکان هایی که شرایط تاریکی و کمبود نور برای درمان مورد نظر الزامی است.
    ۲) مشکل پیدا کردن رگ به دلیل باریک شدن رگ، انقباض دیواره عضلانی رگ و خون رسانی ضعیف و همچنین نمایان نبودن و دشواری تزریق، نمونه گیری، خون دهی وخون‌گیری
    ۳) این دستگاه استرس بیمار را هنگام تزریق و یا خوندهی بسیار کاهش داده و همچنین با به وضوح دیده شدن رگ، ضریب خطای شخص متخصص را نیز پایین می آورد.
    ۴) برای نوزادان به دلیل حساسیت تزریق، خون گیری، نمونه گیری وخون دهی و پیچیدگی رگ.
    ۵) افرادی که رگ های واریسی دارند، شایع ترین بیماری عروقی انسان است که حدود ۲۰-%۱۰ مبتلا هستند.
    این دستگاه قابل حمل بوده و می توان همراه هر پزشک، پرستار، پارامدیک، داندانپزشک، شخص و پرسنل متخصص، دکتر خانگی، در هر آمبولانس، اورژانس بیمارستان ها، آزمایشگاه‌ها، مراکز درمانی و بهداشتی، مطب ها و کلینیک ها، پلی کلینیک ها از آن استفاده کرد.


    کنترل عفونت در بخش مراقبت ویژه نوزادان




    عفونت های بیمارستانی
    (Nosocomial infections) با افزایش طول مدت بستری و هزینه های درمان از معضلات عمده بیماران بستری شده در بیمارستان‌ها است، این عفونت ها با افزایش مرگ و میر و عوارض از عوامل مشکل ساز در درمان بیماران به ویژه در بخش های مراقبت‌های ویژه نوزادان است. عوامل و فاکتورهای متعددی مانند نارس بودن، وزن کم، اقامت طولانی در بیمارستان، مصرف انواع آنتی بیوتیک ها و به ویژه استفاده از رو ش های تهاجمی مانند لوله تراشه، شانت بطنی، کاتتر داخل عروقی، تغذیه وریدی با امولسیون های چربی در ایجاد این عفونت ها و تفاوت میزان بروز نقش دارد.

    کنترل و پیشگیری از عفونت های بیمارستانی در بخش مراقبت های ویژه نوزادان بدون شناسایی وضعیت فعلی این عفونت ها و عوامل زمینه ساز آن ها ممکن نخواهد بود و گزارشات متعدد و متفاوتی در نقاط مختلف دنیا و حتی در بیمارستان های یک کشور در خصوص وضعیت این عفونت ها وجود دارد.
    نوزادان در بخشNICU ‌ممکن است هم منبع عفونت برای سایر نوزادان باشند و هم خود دچار عفونت شوند. علاوه بر مادر و ملاقات کنندگان، محیط بخشNICU ‌نیز می‌تواند زمینه ساز عفونت نوزادان شود و از آنجا که سیستم ایمنی در این دوره از زندگی به بلوغ کامل نرسیده ، بخش مهمی از عفونت های بیمارستانی در این دوره از زندگی به صورت عفونت های خطرناک و علی الخصوص سپتی سمی بیمارستانی بروز می‌ کند .
    بدون تردید عواملی همچون کم وزنی شدید در زمان تولد (Very low birth weight) و انجام اقدامات تهاجمی مانند استفاده از کاتترهای داخل عروقی (به خصوص اگر شرایط بهداشتی آن ها رعایت نشود) نقش مهمی در چنین عفونت هایی دارند.
    پس از سپتی سمی های بیمارستانی ، عفونت های دستگاه تنفسی تحتانی ،گوش وحلق و بینی و عفونت های ادراری بیمارستانی نیز از عفونت های شایع بیمارستانی در این دوره از زندگی به حساب می آیند.
    مهمترین راه انتقال عفونت به نوزادان درNICU ها ، از طریق دست های پرسنل است و انتقال از طریق قطرک‌های تنفسی (droplet) یا ذرات معلق در هوا (Airborne)نسبتا ناشایع هستند. از سایر روش های انتقال میکروارگانیسم ها آلوده بودن مایعات داخل وریدی یا مسیر مربوطه یا آلودگی تجهیزات مرتبط با ونتیلاتور را می توان نام برد.

    مشخصات کلی بخش
    ‌در کلیه بخش های نوزادان وNICU ‌ها، باید سینک و وسایل دستشویی مناسب در نقاط مختلف بخش و به خصوص ورودی بخش موجود باشد.
    ‌از شلوغی بیش از حد بخش ونرسری باید پرهیز شود.
    ‌برنامه ملاقات نوزادان در بخش باید کاملا مشخص و به دقت نظارت شود و در طی outbreak ها ، ملاقات ها را باید ممنوع یا کاملا محدود کرد.
    ‌در مورد شستن دست و سایر ممنوعیت ها به ملاقات کنندگان بخشNICU ‌آموزش کافی داده شود.

    ‌اصول کلی کنترل عفونت درNICU ‌ها
    شستن دست پرسنل‌باید محل مناسب و مواد پاک کننده و ضدعفونی کننده مناسب جهت شستشوی دست پرسنل ، ملاقات کنندگان و مادران وجود داشته باشد.
    ‌شستن ساده دست ها با آب و صابون ( قبل و بعد از تماس با سطوح محیطی در بخش یا تماس های عادی با نوزاد مانند معاینه، تغذیه، حمام دادن پیش از تغذیه یا دوشیدن شیر یا تعویض دیاپر)
    ‌ضدعفونی کردن کامل دست ها با مواد ضدعفونی کننده (مانند بتادین اسکراب) در موارد زیر :
    ‌قبل از ورود بهNICU (اولین شستن دست)
    ‌پیش از انجام هر نوع اقدام تهاجمی ( رگ گیری یا خارج کردن آن )
    ‌پیش از تهیه محلول ها یا مایعات داخل وریدی یا ویال های چند دوزی .
    ‌قبل از مصرف کردن داروها یا مایعات داخل وریدی .


    دستورالعمل لازم جهت پرسنل بخش نوزادان‌کافی بودن تعداد پرسنل از اهمیت ویژه ای برخوردار است . ترجیحا بهتر است در پرستاری های معمولی ، به ازاء هر ۸-۶ نوزاد یک نفر و در NICU ‌ها به ازاء هر ۳-۲ نوزاد یک پرسنل ورزیده موجود باشد.


    ‌پرسنل بخش هایNICU ‌و نرسری باید پیش از شروع کار ، از نظر سوابق بیماری‌های قبلی یا عدم ابتلا به برخی از بیماری‌ها ( مانند سرخجه) مورد مصاحبه و در صورت لزوم بررسی قرار گیرند .
    ‌پرسنلی که دچار عفونت های تنفسی فعال هستند ، بهتر است تا زمان بهبودی درNICU ‌کار نکنند.
    ‌پرسنلی که دچار درماتیت شدید دست ها یا ضایعات مشکوک به استافیلوکوک یا هرپس در دست ها هستند باید از تماس با نوزادان خودداری کنند.
    ‌پرسنلی که دچار تبخال دهانی یا لب هستند باید از ماسک صورت استفاده کنند.
    ‌آموزش پرسنل بخش هایNICU ‌در ابتدای کار و آموزش های عملی و دوره ای به همراه نظارت مستقیم و غیر مستقیم مسئولان کمیته کنترل عفونت از اهمیت خاصی برخوردار است .

    دستورالعمل استفاده از دستکش و گان
    ‌استفاده معمول از گان در بخش توصیه نمی شود زیرا نوزادان معمولا در انکوباتور قرار دارند و تماس های مستقیم غالبا از طریق دست ها انجام می شود. اما در صورتی که قرار است اقداماتی در خارج از انکوباتور انجام شود که تهاجمی بوده و احتمال تماس مستقیم وجود دارد، گان توصیه می شود. برای هر نوزاد یک گان مستقل موجود باشد.
    در موارد زیر بهتر است دستکش یکبار مصرف پوشیده شود:
    ‌وقتی آلودگی میکروبی زیادی انتظار می رود مانند اسهال عفونی ،زخم های جلدی دارای ترشح ، کونژنکتیویت چرکی یا عفونت با ویروس های روتا ، هپاتیتA وجود دارد.
    ‌جهت مراقبت از عفونت های ویروسی تنفسی شدید (به منظور کاهش خطر انتقال بیماری به پرسنل)
    ‌استفاده از دستکش استریل پیش از انجام اقدامات تهاجمی (مانند رگ گرفتن) و آماده‌سازی محلول های داخل وریدی .
    ‌باید بلافاصله پس از اتمام کار هر نوزاد و پیش از تماس با نوزاد دیگر دستکش ها خارج و دست ها شسته شود.

    اتاق ایزوله
    ‌از آنجا که نوزادان قادر به تماس و تحرک خودبه خودی جهت انتقال بیماری نیستند و معمولا در انکوباتور نگهداری می شوند، نیازبه اتاق ایزوله در صورت رعایت اصول کنترل عفونت و فاصله مناسب انکوباتورها از یکدیگر، فقط در صورت شرایط زیر وجود خواهد داشت:
    ‌بیماری منتقله از طریقairborne ‌مانند آبله مرغان ( و حتی نوزاد به ظاهر سالم مادری که در حوالی زایمان دچار آبله مرغان شده ) سل، سرخک و احتمالا آنفلوانزا .

    دستورالعمل بهداشت پوست نوزادان درNICU
    ‌پس از ثابت شدن حرارت بدن نوزاد، خون و ترشحات دیگر مادر باید با پنبه ای تمیز و آب گرم در اولین فرصت شسته شود. در حین انجام این عمل، پرسنل باید از دستکش استفاده کنند و در پایان دست ها را با آب و صابون بشویند.
    ‌پاکسازی ناحیه دیاپر یا سایر نواحی آلوده به مدفوع بهتر است با دستکش یک بار مصرف و پنبه انجام و دست ها پس از شستشوی کودک با آب گرم ( یا محلول ملایم صابونی) حتما با آب و صابون به خوبی شسته شود.
    ‌از دستکاری بی دلیل پوست نوزادان یا انجام اقداماتی که منجربه خشکی یا صدمه پوست می شود ( مانند مصرف چسب های پانسمان اضافی و… ) پرهیز شود.
    ‌حمام دادن کامل بدن یا محلول های ضدعفونی کننده جز در ‌موارد outbreak ‌نباید به کار برده شود. در موارد outbreak محلول های حاوی کلرهگزیدین مناسب است.

    دستورالعمل بهداشت چشم نوزادان
    ‌پس از تولد چشم های نوزاد باید با پنبه استریل جهت خارج کردن ترشحات و بقایای زایمانی تمیز و بر اساس دستورالعمل های کشوری در مورد ریختن قطره های چشمی آنتی بیوتیک اقدام شود.
    ‌مهمترین علل زمینه ساز کونژنکتیویت بیمارستانی در بخشNICU ‌آلوده شدن چشم ها با ارگانیزم های منتقله از آب (در محیط مرطوب انکوباتور ) یا آلوده شدن چشم‌ها با ترشحات تنفسی یا دست های آلوده پرسنل یا انتقال از طریق نزدیک شدن کاتترهای ساکشن آلوده است .
    !در صورت استفاده از چشم بند ( در نوزادان آیکتریک) استفاده از چشم بند یک بار مصرف و گاز استریل بهتر است و در صورت استفاده از چشم بند قابل شستشو باید پس از استفاده جهت استریل شدن به اتوکلاو فرستاده شود.

    دستورالعمل بهداشت تغذیه در نوزدادان
    “مادران باید پیش از دوشیدن شیر، دست ها را با آب و صابون بشویند. شیر دوشیده شده را باید به صورت بهداشتی و در یخچال نگهداشت و برای بیش از ۲ روز، در فریزر نگهداری نمود.
    َ‌استفاده از شیرخشک در بخش های مراقبت ویژه نوزادان باید حتی الامکان محدود شود. رعایت اصول بهداشتی در هنگام تهیه ( به خصوص رعایت بهداشت آب و ظروف مصرفی) الزامی است.
    $استفاده بی جا از لوله های بینی -‌معده ای ( نازوگاستریک) باید منع شود زیرا احتمال ورود و تکثیر ارگانیزم ها را در روده افزایش می دهد.

    دستورالعمل اصول بهداشتی جهت تزریق مایعات داخل عروقی
    ‌در هنگام رگ گیری باید اصول زیر رعایت شود:
    ِ‌دست ها را به صورت aseptic ‌شسته و ترجیحا دستکش به دست کرد.
    )پوست باید ضدعفونی شده و از تکنیک no-touchاستفاده کرد.
    ‌در مورد مایع درمانی باید اصول زیر رعایت شود:
    *پرسنل مرتبط با مایع درمانی باید آموزش کافی دیده باشند و محل خاصی از بخش جهت تهیه سرم و مایعات وریدی در نظر گرفته شود که نزدیک محل نگهداری مواد بیولوژیک ( مانند لوله های خون یا سایر نمونه های بیماران ) نباشد.
    +پیش از تهیه سرم یا مایعات وریدی باید دست ها شسته و پیش از شروع کار تمام اقلام مورد نیاز در محل تمیز مورد نظر جمع آوری شده باشد.
    ,توجه به هرگونه کدورت ،مشکل در تاریخ انقضاء ، ترک خوردگی ویال ها و…
    -شستن مجدد دست ها درست پیش از آماده سازی محلول ها و مایعات وریدی با مواد ضدعفونی کننده و به مدت ۳-۲ دقیقه.
    .ضدعفونی مسیر خروجی شیشه ها ، کیسه‌ها یا سایر ظروف حاوی محلول های داخل وریدی با الکل %۷۰
    /پیش از خارج کردن یا اضافه کردن سایر محلول ها .
    ۰استفاده از دستکش استریل طی مخلوط کردن مایعات یا محلول های داخل وریدی .
    ۱پس از درج مشخصات محلول و زمان آماده سازی، محلول باید یا سریعا استفاده شده و یا در یخچال و بر اساس اصول بهداشتی برای مدت محدود (بر اساس دستورات علمی) نگهداری شود.
    ۲ترجیحا از ویال های تک دز استفاده شود. در غیر این صورت در هر نوبت از برداشت از ویال های چند دزی از سرسوزن و سرنگ استریل جدید استفاده شود و پیش از وارد کردن سوزن ، درپوش ویال با پنبه الکلی ضدعفونی شود.
    ۳در مورد کاتتر های نافی ، حتما باید به روش استریل گذاشته شده و از دستکاری یا جایگزین کردن بی مورد آن اجتناب شود و در اولین فرصت در صورت احتمال عفونت ناشی از کاتتر یا ترمبوز آن‌ها ، باید کاتتر خارج شود . قبل از گذاشتن کاتتر نافی، محل را با بتادین باید ضدعفونی کرد.
    ۴به محض عدم نیاز به کاتتر های نافی، باید آن ها را خارج کرد. در طی استفاده از این کاتتر ها از پمادهای موضعی آنتی بیوتیک نباید استفاده کرد.

    دستورالعمل نظافت انکوباتورها۵انکوباتور پیش از مصرف برای نوزاد بعدی به صورت مناسب پاکسازی و ضدعفونی شود .
    ۶ضدعفونی داخل و خارج انکوباتورها هر ۷-۵ روز در طی بستری نوزاد (۵ روز برای نوزادان کم وزن و ۷ روز برای نوزادان بزرگتر.)
    ۷پس از ترخیص نوزاد و پیش از استفاده از انکوباتور برای نوزاد بعدی ، باید تمام قسمت‌های جداشدنی انکوباتور طبق توصیه شرکت‌سازنده ضدعفونی و پیش از مصرف برای نوزاد بعدی ، انکوباتور هوا داده شود.
    ۸انکوباتور روزانه با وایتکس یا الکل ۷۰ %‌شسته و آبکشی شود. معمولا استفاده از دکونکس AF‌۵۰ جهت ضدعفونی کردن انکوباتور مناسب است.


    دستورالعمل نظافت و نگهداری گوشی و افتالموسکوپ و فشارسنج
    ۹گوشی و افتالموسکوپ پیش از مصرف برای سایر نوزادان با الکل ۷۰ %‌یا سایر مواد سازگارضدعفونی شود.
    :کاف دستگاه فشارسنج باید به صورت دوره ای ودر صورت آلودگی شسته شود.

    دستورالعمل نگهداری و ضدعفونی ترمومتر
    ;بهتر است از ترمومترهای دهانی یک بار مصرف استفاده شود و باید آن ها را به صورت خشک و تمیز نگهداری کنید.
    >نگهداری دائم ترمومتر در مواد ضد عفونی کننده باعث افزایش احتمال رشد باسیل های گرم منفی خواهد شد.
    =در صورتی که برای بیمار از ترمومتر اختصاصی استفاده می شود بایستی پس از هر بار استفاده، توسط پنبه یا گاز آغشته به الکل ۷۰ %‌تمیز شده سپس با آب شستشو و به صورت خشک برای دفعات بعدی نگهداری شود.

    دستورالعمل نگهداری و ضدعفونی لارنگوسکوپبهتراست تیغه های لارنگوسکوپ با یک دترجنت و آب گرم شستشو و تمیز شود و بعدآن را با الکل ۷۰ %‌ضد عفونی نمائید. همچنین می توان تیغه های لارنگوسکوپ را شستشو و سپس در محلول دکونکس ۵۳ پلاس به مدت ۱۵دقیقه غوطه ور ساخت و بعد مجددا آبکشی و خشک نگهداری کنید. در کل استفاده از تیغه های یک بار مصرف بر همه این روش ها برتری دارد. جعبه نگهداری تیغه های لارنگوسکوپ نیز باید بررسی شود که ضدعفونی شود تا موجب آلودگی مجدد تیغه های لارنگوسکوپ نشود.
    <دسته لارنگوسکوپ :‌بعد از هر بار استفاده با دستمال آغشته به آب گرم و دترجنت پاک شده و در صورت مواجهه با بیماران عفونی یا آلوده شدن با خون استریل شود.
    ?نظافت آمبوبگ ها :‌آمبوبگ ها باید بعد از شستشو با دترجنت و آبکشی جهت استریل شدن به واحدCSR ‌فرستاده شوند همچنین می توان آن ها را بعد از شستشو در گلوتار آلدئید %‌۲ یا دکونکس ۵۳ پلاس غوطه ور نموده و مجدد کاملا آبکشی شوند. مطمئن ترین روش ضدعفونی حرارت است.
    ؛‌نظافت لوله تراشه
    Aبهتر است از لوله های تراشه یک بار مصرف استفاده شود. در غیر این صورت باید بعد از شستشو با دترجنت و آب کشی اتوکلاو شوند.
    Bنظافت ترالی
    Cهر شیفت با الکل ۷۰ %‌ضدعفونی شود، پایه و چرخ های ترالی روزانه با دستمال جداگانه و دترجنت تمیز شود.


    دستورالعمل شستشو و نگهداری ونتیلاتور
    باید دقت شود که برای هر بیمار فیلتر جداگانه استفاده شود و پس از جدا شدن بیمار از ونتیلاتور فیلتر دور انداخته شود وبرای بیمار بعدی فیلتر مجدد گذاشته شود. قسمت‌های مرطوب کننده ونتیلاتور را می توان با استفاده از ماشین های شستشو یا بخار با درجه حرارت کم ( ۷۰ درجه سانتیگراد ) ضد عفونی کرد . پس از جدا شدن بیمار از ونتیلاتور قسمت مرطوب کننده باید شسته و خشک شده، سپس برای بیمار بعدی استفاده شود. در مورد بیمارانی که به مدت طولانی از ونتیلاتور استفاده می شود شستشوی آن هر ۴۸ ساعت توصیه می شود.
    توجه :‌خشک شدن تمامی قسمت ها برای استفاده مجدد ضروری بوده و رشد میکروارگانیسم ها به طور قابل توجهی کاهش می یابد.
    اگر به طور مناسب از دستگاه ونتیلاتور محافظت شود بیمار در حال ونتیلاسیون می‌تواند از همان دستگاه ۴-۳ روز استفاده کند.

    نحوه ضدعفونی کردن لوله های خرطومیبهتر است از لوله های خرطومی یک بار مصرف استفاده شود و بعد از هر بیمار نیز مجدد تعویض شود. در بیمارانی که به مدت طولانی از لوله های خرطومی، استفاده می شود بعد از ۵-۳ روز لوله خرطومی بایستی تعویض شود در صورت چند بار مصرف بودن لوله های خرطومی ضدعفونی کردن آن به این ترتیب انجام می شود :
    ابتدا لوله های خرطومی با دترجنت شسته و آبکشی شود تا ترشحات آن کاملا پاک شده و باید قطعات آن را جدا کرد و در داخل سطل محتوی محلول دکونکس ۵۳ پلاس به مدت ۱۵ دقیقه غوطه ور ساخت و بعد مجددا آبکشی کنید و آن ها را آویزان و وارونه نگهداری کنید تا کاملا خشک شود.


    دستورالعمل شستشو و نگهداری ساکشنEبهتراست از باتل های ساکشن یک بار مصرف استفاده شود.
    Fباتل مربوط به ساکشن بدون در نظر گرفتن مقدار مایع آسپیره شده باید به طور روزانه تخلیه شوند.
    Gباتل می تواند داخل دستشویی تخلیه شده و پس از شستشوی با محلول دترژنت و اتوکلاو و خشک شود . در غیر این صورت می توان بعد از شستشو با دترژنت و آبکشی، آن ها را در محلول دکونکس ۵۳ پلاس به مدت ۱۵ دقیقه غوطه ور و بعد مجددا آبکشی کنید.لازم به ذکر است که استفاده از دستکش های غیر‌استریل جهت تخلیه و شستشوی باتل ها کافی بوده و شستشوی دست ها پس از دفع مایع باتل ، الزامی است.
    Hدر هر بار مصرف استفاده از دستگاه ساکشن برای بیمار ، باید کاتتر جدیدی مورد استفاده قرار گیرد. در حالت کلی استفاده از مایع ضد عفونی کننده در باتل ساکشن توصیه نمی‌شود. ولی در صورتی که احتمال آلودگی محیط توسط ترشحات آسپیره شده وجود داشته باشد ، می توان به مقدار کافی آب ژاول ۱%‌جهت ضد عفونی ، به داخل باتل آسپیره کرده و حداقل به مدت ۱۰ دقیقه قبل از تخلیه و شستشو به همین حال باقی گذاشت. در مدتی که دستگاه ساکشن مورد استفاده قرار نمی گیرد ، باتل باید به صورت خشک نگهداری شود.


    دستورالعمل شستشو و نگهداری فلومتر اکسیژن‌با توجه به اینکه دستگاه فلومتر اکسیژن همیشه مرطوب بوده و در تماس مستقیم با مجرای تنفسی بیمار است، ضد عفونی و تمیز کردن آن ضروری است محیط های مرطوب مکان مناسبی برای رشد میکروارگانیسم ها و به خصوص باکتری های گرم منفی است.
    دستگاه اکسیژن تراپی از دو قسمت مجزا شامل ملنومتر و محفظه آب تشکیل شده است.
    مانومتر : ‌این قسمت از دستگاه غیر قابل شستشو بوده و برای ضد عفونی آن باید از یک دستمال تمیز آغشته به الکل ۷۰ %‌استفاده کرد.
    محفظه آب: این قسمت از دستگاه قابل شستشو بوده و برای ضدعفونی و تمیز کردن آن باید ابتدا کاملاً از مانومتر جدا شده و سپس با مواد دترجنت معمولی و برس جرم زدایی و در انتها شسته و خشک شوند. شستشو دستگاه در حالت عادی هفته ای یک بار ضروری بوده و در صورتی که بیمار مبتلا به عفونت های دستگاه تنفسی است ، برای بیمار بعدی فلومتر باید شسته و تمیز شود.


    دستورالعمل شستشوی تشک نوزادان
    ‌تشک های وارمرها یا انکوباتورها باید با رویه غیرقابل نفوذ به آب باشد. پس از ترخیص نوزاد ابتدا با دستمال آغشته به آب و دترژنت تشک ها تمیز شود و بعد از آن با دستمال دیگری که آغشته به محلول ضدعفونی کننده ( دکونکسAF ۵۰ یا الکل ۷۰ )%‌ است ضدعفونی و خشک شود.

    دستورالعمل شستشوی پرده های بخش
    ‌در صورت استفاده از پرده پارچه ای شستشوی ۳ تا ۶ ماه یک بار با آب و دترژنت توصیه می شود. در صورت استفاده از پرده کرکره هر ۲ هفته با دستمال محتوی دترژنت گردگیری شود و هر ۳ ماه به طور کامل با آب و دترژنت شسته و مجدد نصب شود.


    منبع:انجمن مهندسی پزشکی