اکوکاردیوگرافی و آموزش حذف نویزهای آن

در این مطلب شما در ابتدا با دستگاه اکوکاردیوگرافی آشنا می شوید و سپس با عواملی که باعث ایجاد نویز در این دستگاه می شود و روش های حذف آن ها را آموزش می بینید. اکوکاردیوگرافی Echocardiography که به آن پژواک نگاری هم می گویند یکی از روش هایی است که به وسیله ی آن تصاویری نسبتا دقیقی از قلب بدست می آورند و پزشکان با علم به این تصاویر بیماری های قلبی را تشخیص می دهند. لازم به ذکر است که اکوکاردیوگرافی روشی غیر تهاجمی می باشد.



در این روش امواج صوتی از طریق یک پروب به سوی قلب فرستاده می ‌شوند و بسته به مواد تشکیل دهنده ی هر قسمت از قلب، مقادیر مشخصی از این امواج منعکس و تصویر ایجاد می ‌شود.

در این تصویر ساختمان حفرات قلبی، ضخامت دیواره بطن و دهلیزها و شکل و اندازه دریچه‌ های قلبی به تصویر کشیده می ‌شود.

در اکوکاردیوگرافی داپلر می ‌توان سرعت خونی که بین حفرات قلبی و در شریان‌ های بزرگ جریان دارد را نیز مشخص کرد. به این صورت که بر اساس تفاوت انعکاس صوت از گلبول‌ های قرمزی که به سمت پروب می‌ آیند و آن هایی که از پروب دور می ‌شوند، شکل‌ هایی ترسیم می ‌شود.

همچنین برای بهتر شدن وضوح تصویر در اکوی داپلر رنگی جریان خون با رنگ‌ های مختلفی نمایش داده می ‌شوند، مثلا خونی که به پروب نزدیک می‌ شود به رنگ قرمز و خونی که دور می ‌شود به رنگ آبی نمایش داده می ‌شود.

بیماران دچار ناهنجاری ‌های مادرزادی قلب عموما دچار تنگی یا گشادی دریچه‌ های قلبی یا عبور خون از سوراخ‌ های نا به‌ جای داخل قلب هستند که در اکوکاردیوگرافی همه این اشکالات به خوبی قابل رویت است.

بیماری‌ های دریچه‌ ای که در دوران بزرگسالی ایجاد می ‌شود مثل؛ تنگی دریچه آئورت یا نارسایی دریچه میترال نیز به خوبی با اکوکاردیوگرافی قابل بررسی است.


علاوه بر این در بیماران دچار نارسایی قلبی، میزان ضعف در حرکت دیواره بطن با شدت نارسایی ارتباط مستقیم دارد که به وسیله اکوکاردیوگرافی تشخیص داده می‌ شود.

در اکوکاردیوگرافی معمولی، پروب که همان وسیله ارسال امواج صوتی است روی قفسه سینه با فشار ملایمی قرار داده می‌ شود و به هیچ عنوان آزاری برای بیمار ایجاد نمی ‌کند.

در سال ‌های اخیر برای بررسی دقیق ‌تر قلب، پروب‌ هایی طراحی شده‌ اند که به وسیله آندوسکوپ وارد مری شده و از فاصله نزدیک ‌تری می ‌توان به بررسی ساختمان‌ های قلبی به خصوص دریچه میترال و دهلیز چپ پرداخت.

باید دانست که اکوکاردیوگرافی و تست ورزش به صورت غیر مستقیم، باز بودن رگ‌ های کرونری قلب را مورد بررسی قرار می‌ دهند و در هیچ یک از این دو، رگ ‌ها به طور دقیق دیده نمی‌ شوند.

برای تشخیص دقیق تنگی رگ‌ های کرونری بایستی از روش آنژیوگرافی که تصویربرداری از رگ‌ های قلب است، استفاده کرد. این روش بر خلاف اکوکاردیوگرافی نیاز به تجهیزات و فضای خاص دارد.





انواع اکوکاردیوگرافی:

• پژواک‌نگاری قفسه‌گذر (Transthoracic Echocardiography)

شایعترین نوع اکوکاردیوگرافی است که در حال حاضر مورد استفاده قرار می‌گیرد و یک روش بدون درد و غیر تهاجمی است. غیر تهاجمی بدین معنا است که هیج گونه جراحی بر روی بدن انجام نشده و هیچ وسیله‌ای نیز به داخل بدن شما وارد نمی‌شود.

• پژواک‌نگاری تنشی (Stress Echocardiography)

این نوع از اکوکاردیوگرافی در حقیقت جزیی از تست استرس قلب (cardiac stress test) محسوب یشود. در این تست بیمار با مصرف دارو و یا ورزش زیر نظر پزشک باعث افزایش ضربان قلب خود می‌شود. بعضی از ناهنجاری‌های قلبی مثل بیماری عروقی قلب در صورت افزایش ضربان قلب آسانتر تشخیص داده می‌شوند.

• پژواک‌نگاری مری‌گذر(Transesophageal Echocardiography)

آئورت و بعضی قسمت‌های قلب از راه پژواک‌نگاری قفسه‌گذر به سختی بررسی می‌شوند از این‌رو در صورتی که پزشک نیاز به بررسی این قسمتها داشته باشد از پژواک‌نگاری مری‌گذر استفاده می‌کند. در این حالت کاوشگر دستگاه اکوکاردیوگرافی که به انتهای یک لوله منعطف متصل شده از راه دهان وارد مری شده و از راه مری ساختمان‌های پشت قلب بررسی می‌شود.

• پژواک‌نگاری قلب جنین (Fetal Echocardiography)

در زیر با ۴ عواملی که سبب بوجود آمدن نویز در دستگاه اکوکاردیوگرافی می شود، آشنا می شوید. همچنین روش های حذف آنها را نیز آموزش می بینید.

برای سهولت کار شما خوانندگان عزیز مقالات انگلیسی را ترجمه کرده و فایل های آن را در ادامه پیوست کرده ایم.



۱٫ روش های کاهش نویز اسپکل در سیکل های قلبی
نویز اسپکل ، نویزی است که در تمام تصویر وجود داشته و مسئله مهمی در حوزه تصویربرداری محسوب می شود. زیرا اسپکل منبع اصلی نویز در اکوگرافی و تصاویر اکوکاردیوگرافی است و باید آن را بدون اثر گذاری بر ویژگی های تصویر کاهش داد. علی رغم مطالعات وسیعی که در خصوص حذف نویز اسپکل انجام شده ، ولی هنوز هم روش جامعی وجود ندارد که قادر به پوشش تمام محدودیت ها باشد. در این مطالعه ، سه تکنیک برای حذف اسپکل در تصاویر اکوکاردیوگرافی همراه با سیکل های قلبی برای نمای رأس دو حفره (A2C) ، دید رأس چهار حفره (A4C) ، دید محور دراز (parasternal (LAX و دید محور کوتاه (parasternal (SAX مورد استفاده قرار گرفته و نتایجشان با هم مقایسه می شود. برای دستیابی به عملکرد و کارایی فیلترها ، ضریب همبستگی (CoC) مورد استفاده قرار می گیرد. بعد از این آنالیز ، روش فیلترینگ مناسب پیشنهاد می گردد.

منبع:انجمن مهندسی پزشکی