جراحی رباتیک یک رویای دیرینه است که امروزه تا حدی محقق شده است اما هنوز هم در دنیای مهندسی پزشکی به عنوان بخشی که مورد نیاز انجام پروژه ها و تحقیقات بیشتر می باشد به حساب می آید. اما تا چقدر می توان به این ربات ها به عنوان جراح اطمینان کرد جراحان رباتیک قادر به استفاده از ابزار بسیار ظریف بر روی انگشتان دست خود هستند که میزان دقت جراحی را بالا برده و درصد قابل توجهی از خطاهای انسانی را کاهش داده و میتوانند سطح مراقبتهای بهداشتی در قرن ۲۱ را ایمن و کارآمدتر کنند. فناوری جراحی رباتیک نخستین بار در سال ۲۰۰۰ میلادی مورد استفاده قرار گرفت و کاربرد آن در جراحیهای پیچیده مانند هیسترکتومی (برداشتن رحم) ، برداشتن کیسه صفرا و بازسازی دریچههای قلب بطور فزایندهای رو به افزایش است ؛ بطوری که طی سال ۲۰۱۲ میلادی در آمریکا حدود ۳۶۷ هزار عمل جراحی با کمک ربات انجام شد. برخلاف خطاهای پزشکی بالقوه که توسط جراح در حین اعمال جراحی روی می دهد ، جراحان رباتیک مجهز به بازوهای مکانیکی پیشرفتهای هستند که امکان عملهای فوق دقیق بر روی بافتهای عمیق درون بدن را فراهم می کند. در عمل جراحی با کمک ربات ، جراح در نزدیکی اتاق عمل از طریق یک صفحه نمایش سه بعدی بر فرآیند جراحی نظارت میکند ؛ فناوری رایانه ای حرکات دست جراح را به استفاده دقیق از ابزار ربات ترجمه میکند و اگر دست جراح در بین عمل بلرزد ، سیستم رایانه ای قادر به تشخیص خطای جراح بوده و آن را به ربات منتقل نمیکند. این فناوری همچنین امکان استفاده از ابزار بسیار ظریف را برای جراح ممکن میسازد که آسیب کمتری به بدن بیمار وارد میکند و در این حالت با کاهش میزان خونریزی ، نیاز به تزریق خون حین جراحی نیز کاهش یافته و روند بهبود بیمار تسریع میشود. خطرات فناوری جراحی رباتیک با این حال جراحی با کمک ربات عاری از خطر نیست و بسیاری از متخصصان در خصوص ایمنی و کارآیی استفاده از جراحان رباتیک هشدار میدهند ؛ در صورت بروز نقص در عملکرد ربات ، صدمات جبران ناپذیری به بیمار وارد میشود که حتی میتواند به مرگ فرد منجر شود. بطور مثال یک بیمار انگلیسی مبتلا به سرطان پروستات در حین جراحی با استفاده از فناوری رباتیک به دلیل نقص عملکرد دوربینهای متصل به بازوی ربات ، دچار آسیبدیدگی شدید روده ، عفونت شدید و سکته قلبی و دو ماه در بخش مراقبتهای ویژه بیمارستان بستری شد ؛ اما حتی پس از ترخیص از بیمارستان نیز با مشکلات جدی ناشی از خطای جراحی رباتیک مواجه شد. از سال ۲۰۰۹ میلادی نیز ۷۰ مورد مرگ مرتبط با سیستمهای جراحی رباتیک در آمریکا گزارش شده است که در یکی از موارد ، ربات تحت نظارت جراح در حین انجام عمل هیسترکتومی بطور تصادفی منجر به قطع عروق خونی و مرگ بیمار شد. ماه گذشته میلادی (اکتبر ۲۰۱۳) مطالعه یی بر روی ۱۶ هزار بیمار تحت عمل جراحی هیسترکتومی انجام شد که نشان میدهد ، اعمال جراحی رباتیک باعث کاهش عوارض نشده و حتی میتواند خطر ابتلا به پنومونی (عفونت ریه) پس از جراحی را در مقایسه با تکنیکهای متداول جراحی افزایش دهد. جراحانی که به اندازه کافی ماهر نیستند از دیگر مشکلات پیش روی فناوری جراحی رباتیک ، جراحان کم تجربه ای هستند که از دانش کافی جراحی یا شیوه استفاده درست از ربات در حین جراحی برخوردار نیستند. از ژانویه سال ۲۰۱۲ میلادی تاکنون ۵۰۰ مورد نقص عملکرد فناوری جراحی رباتیک به سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) گزارش شده است که از جمله این مشکلات می توان به قطع جریان برق ربات یا انتقال برق از ربات به بدن بیمار اشاره کرد. این نقایص می تواند با نحوه تمیز کردن ابزار جراحی ربات بوسیله خراش دادن بر روی یکدیگر مرتبط باشد ؛ این ابزار جراحی دارای پوشش محافظ پلاستیکی هستند که خراش دادن آنها منجر به ایجاد سوراخ و در نتیجه ایجاد اتصالی برق و صدمه دیدن بیمار حین جراحی می شود. ایمنی تجهیزات پزشکی علامت CE یک سیستم در سطح اروپا است که ایمنی تجهیزات پزشکی را تضمین می کند ؛ با این حال رسوایی سال ۲۰۱۲ فرانسه در خصوص ایمنی برخی از ایمپلنت ها نشان داد که وجود این علامت بر روی تجهیزات پزشکی از جمله ربات های جراح نمی تواند لزوماً به معنای ایمنی واقعی باشد. همچنین با توجه به گران بودن تجهیزات جراحی رباتیک ، هیچ نهاد مشخصی در اروپا یا آمریکا وظیفه برگزاری دوره های آموزشی برای جراحان در خصوص نحوه استفاده درست از دستیاران رباتیک را برعهده ندارد. منبع:انجمن مهندسی پزشکی