واژینوسکوپی وسیلهای است غیر از اسپکولوم که برای دیدن کانال واژن به کار میرود. از این دستگاه اغلب در معاینه کودکانی که هنوز به سن بلوغ نرسیدهاند، استفاده میشود. درواقع پزشک باید در این نوع معاینه، وسیلهای را انتخاب کند که به hymen یا مجرای پایینی واژن استروژنه نشده کودکان آسیبی نرساند؛ چرا که یکپارچگی و بیعیبی آناتومی بافت هایمن کودکان برای خانوادهها هم از نقطه نظر فرهنگی و هم قانونی بسیار مهم است. قبل از استفاده از هرگونه وسیلهای در کانال واژن، باید خصوصیات آناتومیک هایمن ثبت شود و مقدار اثر استروژن بر بافتهای کودکان نیز ارزیابی شود. بافت هایمن با اثر استروژن بالا بر آن (نوزادان و کودکان حوالی سن بلوغ)، نسبت به کودکانی که اثر استروژن بر بافت آنها بسیار کم است (کودکان ۳ تا ۸ سال)، بهتر میتواند کشیدگی ایاتروژنیک را تحمل کند، بدون آنکه پاره شود. به یاد داشته باشیم که اسپکولوم واژن مخصوص اطفال نباید در معاینه روتین واژن کودکان قبل از بلوغ استفاده شود، زیرا خطر تروماتیزه کردن هایمن و دیواره واژن وجود دارد، حتی اگر کودک تحت بیهوشی عمومی نیز باشد. چگونگی انجام کار واژینوسکوپی با یک اندوسکوپ مخصوص شستشو میتواند در کلینیک یا به عنوان یک معاینه تحت بیهوشی انجام شود. در واقع انتخاب محل انجام آن به توانایی کودک در همکاری با پزشک و وسایل بستگی دارد. بیحسی موضعی تقریبا ۵ دقیقه قبل از جایگذاری واژینوسکوپ در وولو انجام میشود که به طور مثال میتوان از لیدوکایین ۲ درصد استفاده کرد. همچنین شاید برای انجام این روش در مطب، اندوسکوپهای قابل انعطاف مناسبتر باشند؛ چراکه حرکت غیرعمدی بیمار میتواند صدماتی را متوجه وی کند. برای افزایش همکاری کودک میتوان با گذاشتن صفحه نمایشی مقابل وی و آگاهی دادن به او که قرار است چه عملی روی بدنش انجام شود، بیمار را تشویق کرد تحمل بیشتری داشته باشد. از گذشتههای دور، روش مورد استفاده برای معاینه واژن کودک، استفاده از واژینوسکوپ Cameron-Myers بوده که دارای ساختمانهای لولهای قابل تعویض در انتهای آن و با قطرهای ۷/۰، ۱ و ۳/۱ سانتیمتری است. این دستگاه، تغییرشکل یافته یک اتوسکوپ استفاده شده در دامپزشکی است. همچنین از اسپکولوم بینی Killian نیز برای واژینوسکوپی اطفال استفاده میشده است. به کار بردن این وسایل، امکان تشخیص ضایعات بزرگ و مواردی را که رنگی متفاوت از دیوارههای واژن دارند، فراهم میآورد. به هر حال، اگر ضایعه با ویژگیهای موکوس فراوان یا دبری همخوانی داشته یا خیلی کوچک باشد، تشخیص آنها با این وسایل دشوار است. از اینرو، واژینوسکوپی با اندوسکوپ برای معاینه مجرای پایینی تولید مثل کودک قبل از بلوغ ایدهآل است. قطر کم اندوسکوپ به بافت هایمن آسیبی نمیرساند و جریان مایع نه تنها واژن را شستشو میدهد، بلکه باعث متورم شدن آن به اندازه کافی شده تا سرویکس و کانال واژن به خوبی دیده شود. شستشوی واژن از موکوس و دبریها برای تشخیص ضایعات اگزوفیتیک کوچک که میتوانند مخفی شوند، اهمیت خاصی دارد. علاوه بر این، این ضایعات کوچک در مایع شستشو دهنده به طور آزاد و معلق قرار میگیرند که تشخیص آنها را آسانتر مینماید. انبساط کانال واژن با مایع، به واژن و سرویکس اجازه میدهد که با هم دیده شوند و این خاصیت تنها در این دستگاههای شستشو دهنده وجود دارد. منظره پهنه گسترده عمومی سرویکس و واژن به پزشک کمک میکند هرگونه ناهنجاریهای آناتومیک که مطرح کننده آنومالیهای مادرزادی مانند رحم نابهجا و نواقص مولرین هست را به خوبی تشخیص دهد. در این زمینه، هر اندوسکوپی که خاصیت شستشو دهندگی داشته باشد، میتواند به کار رود، بنابراین برونکوسکوپ یا اورتروسکوپ هم مناسب هستند، زیرا طول کوتاهی دارند. به هر حال یک لاپاروسکوپ، سیستوسکوپ، نفروسکوپ یا هیستروسکوپ نیز میتوانند استفاده شوند. یافتهها به دلیل شکنندگی اپیتلیوم واژن قبل از بلوغ، سر سوآپهایی که برای انجام کشت از واژن قبل از بلوغ که هنوز تحت تاثیر استروژن قرار نگرفته، انجام میشود، بافت رنگ پریده صورتی پیدا میشود. در واژینوسکوپی این افراد، پتشیهای کوچک در دیوارههای کناری واژن یا سرویکس نیز دیده میشوند. این موارد اغلب رخ میدهند و باید به عنوان یک وضعیت طبیعی تلقی شوند. پیچ و تاب دیوارههای واژن متغیر است، اما اغلب کم تا حداقل است. بیشتر دیوارههای جانبی واژن قبل از بلوغ صاف و بدون پیچیدگی است. برآمدگیهای گسترده پاپیلاری اطراف ماده خارجی فرو رفته قابل مشاهده است. این برآمدگیهای کوچک پاپیلاری در محل مواد خارجی غیر فرو رفته نیز رویت میشوند. به نظر میرسد احتمالا قبل از اینکه یک جسم خارجی با واژینوسکوپی کشف شود، به وسیله مانور والسالوا بیرون انداخته میشود، بنابراین پزشک باید محلهای برآمده را که با ناهنجاری همراه است، به عنوان شواهد احتمالی از خارج شدن اخیر جسم خارجی تلقی کند، خصوصا زمانی که واژینوسکوپی برای یافتن دلیل خونریزی یا ترشح بدون علت از واژن به کار میرود. دیوارههای واژنی که تحت استروژن قرار نگرفته، به طور مکرر به وسیله تشکیل بافت گرانوله به تروما پاسخ میدهد. با بزرگنمایی که واژینوسکوپی ارایه میدهد، برآمدگیهای بافت شکننده غیرمانوس به نظر میرسد. در اغلب موارد این بافتهای گرانوله پس از استفاده از کرم موضعی استروژن در وولو برطرف میشوند. در مقایسه با اسپکولومهای مخصوص اطفال که خود نیز خراشیدگیهایی ایجاد میکنند و در تشخیص افتراقی سوءاستفاده جنسی از اطفال قرار میگیرند، واژنی که حین واژینوسکوپی شستشو داده میشود، ترومای حاد را به خوبی مشخص میکند. در اغلب موارد که پاتولوژی مشخصی وجود ندارد، پزشک با سرویکس متقارن صاف یا ندولار و کانال واژن متقارن صاف یا تا حدی پیچدار مواجه میشود. اگر سرویکس یا واژن، غیرمتقارن بوده یا تعداد زیادی حفره یا برآمدگی بافتی در قسمت بالایی آن دیده شود، شک به وجود آنومالیهای دستگاه ادراری ـ ژینتال طبیعی است. در مجموع، واژینوسکوپی با اندوسکوپهایی که قابلیت شستشوی مجرا را فراهم میکنند، امکان مشاهده نمای وسیعی را از واژن و سرویکس قبل از بلوغ فراهم میآورند که مطالعات آینده بالینی را برای تشخیص بهتر و مدیریت کلی اشکال متغیر واژن و سرویکس راهبری میکند. منبع:انجمن مهندسی پزشکی