دسـتـگـــاه یــورودیـنــامـیــک ، دسـتـگــاهــی کــامــلا تشخیصی است که به طور وسیعی برای تشخیص بـیـمـاری هـای مـربـوط بـه قـسـمـت زیـریـن سـیـستم ادراری مـانـنـد بـی اخـتـیـاری ادراری بـه خـصـوص بی اختیاری در بانوان و تنگی مجرا در آقایان کاربرد دارد. امروزه شیوع بیماریهای مربوط به مثانه و مجاری ادراری به سرعت روبه رشد است. یکی از شایعترین انواع این بیماری ها، بی اختیاری ادراری در بانوان و تنگی مجرا در آقایان است. بیاختیاری ادراری در بانوان ، وقوع عدم اعتماد به نفس ، ترس و شبهه از حضور دراز مدت در اجتماع و موارد دیگری است که موجب ناراحتی و آزار این قشر در اجتماع میشود. طی مشاورههای انجام شده با این قشر از بیماران، می توان به جرات اشاره کرد که کلیه این بیماران حاضربه انجام هر عملی در جهت بهبود این بیماری هستند. یکی از دستگاههایی که به بیماران و از همه مهمتر به پزشک معالج در جهت تشخیص این بیماری کمک میرساند دستگاه یورودینامیک است.در این مقاله، ابتدا مروری کلی بر شایعترین بیماریهای مجاری ادراری در مردان و زنان خواهیم داشت . سپس ضمن آشنایی با دستگاه یورودینامیک به توضیح انواع تستهای آن میپردازیم. از شـایـعتـریـن مشکلات مثانه در مردان و زنان میتوان به موارد زیر اشاره کرد: ۱-تکرر ادرار(Frequency): تکرر ادرار بیشتر از ۷ بار در روز که فاصله زمانی آن کمتر از ۲ ساعت باشد. ۲- ادرار شـبـــانــه (Nocturia): بـیــدار شــدن از خـواب جـهت دفع ادرار بیشتر از یک بار در طول شب ۳- فوریت ادراری(Urgency): نیاز ضروری به دفع ادرار ۴- بی اختیاری ادراری ۵- بـــی اخـتـیــاری ادراری تــوام بــا فــوریــت ( Urge Incontinence ): نشست ادراری غیرقابل کنترل با احساس شدید نیاز به دفع ادرار ۶- بــی اخـتـیــاری ادراری تــوام بــا اسـتــرس (Stress Incontinence): ریـزش ادرار بـا سرفه ، عطسه و دویدن ۷- شب ادراری(Nocturnal Enuresis) ۸- سوزش (Dysuria): درد یا سوزش در موقع دفع ادرار ۹- ادرار خـونـی ( Haematuria): دفع خون در ادرار ۱۰- دفع شدن ادرار به سختی (Voiding Difficulty ): نیاز به زور زدن یا تامل در شروع ادرار ۱۱- پـرولاپـس (Prolapse): پرولاپس یا همان افـتـادگـی کـه مـخـتـص بـانوان است که در صورت احـسـاس یـا مـشـاهده یا خروج تودهای از واژن به بیرون صورت می پذیرد. روش تشخیص کلیه بیماری های فوق الذکر با دریـافت شرح حال از بیمار ، معاینه و در صورت نـیـاز تـسـت یـورودیـنامیک جهت درمان به وسیله پزشک انجام می پذیرد. انـجام تست یورودینامیک در ارتباط با بیماران زیر الزامی است: ۱٫افرادی که مشکل در دفع ادرار دارند. ۲٫افرادی که بی اختیاری ادراری توام با سرفه و عطسه و نیاز به جراحی دارند . ۳٫افرادی که بی اختیاری ادراری فوریتی و توام با سرفه و عطسه دارند. ۴٫افــرادی کــه مـشـکــلات کـمـپـلـکـس مـثـانـه ای دارند. ۵٫افرادی که مشکلات ادراری و مثانهای پس از جراحی قبلی و ژنیکولوژی دارند. ۶٫افرادی که جراحی بی اختیاری ادراری آن ها قبلا پاسخی نداده است. تـسـت یـورودینامیک تنها توسط ۲ کاتتر باریک یـکـی در مـجـرای ادرار جـهـت انـدازه گـیـری فشار مـثــــانــــهای )Pves (و دیــگــــری در رکــتــــوم جــهــــت اندازه گیری فشارشکمی Pabd()صورت میگیرد . در ادامه برخی از انواع تست های یورودینامیک شرح داده شده است : تست یورودینامیک تـسـت یـورودیـنـامـیـک مـهمترین تست سرپایی جهت بررسی فانکشن ادراری نرمال و غیر نرمال خـصـوصاً در مثانه و مجاری ادراری است . با این تـسـت مـی تـوان تشخیص افتراقی در موارد انسداد ادراری (تنگی مجرا ، BPM) و انواع بی اختیاری های ادراری را به بهترین نحو انجام داد که این عمل به پــزشــک جـهـت درمـان دقـیـق تـر کـمـک بـه سـزایـی میکند. از جـمـلــه تـســت هــایــی کــه در یــورودیـنــامـیـک صورت می گیرد موارد ذیل هستند: یوروفلومتریادرار باقیمانده سیستومتری ویدئو یورودینامیک یوروفلومتری یوروفلومتری ، تست بررسی نوار ادرار و نحوه دفع جریان ادرار و بررسی میزان دفع ادرار است. ایـن نـوع تـسـت از جمله ساده ترین تست های یـورودیـنـامیک است و معمولا بر روی مراجعانی صــــورت مـــی گــیـــرد کـــه دچـــار بــیــمـــاری از نـــوع Voiding Difficultyهستند. به منظور انجام این تست ، بیمار بایستی با مثانه پر بـه کـلـیـنـیـک مـراجـعـه کـرده و دفـع ادرار در مخزن مـربـوطـه صـورت گـیـرد تـا پزشک بتواند به وسیله سـنـسـوری کـه در قسمت تحتانی این مخزن تعبیه شـــده اســـت کــلــیـــه پـــارامــتـــرهـــای تــشـخـیـصــی را اندازه گیری کند. باقیمانده ادراربـلافاصله پس از تست یوروفلومتری ، پزشک می بایست میزان باقیمانده ادرار را در مثانه بررسی کند ، این امر توسط دستگاه سونوگرافی و یا سوند و یــا Scannerدر عــرض چـنـد ثـانـیـه انـدازه گـیـری مــیشــود. اگــر چـنــانـچـه تـسـت یـوروفـلـومـتـری یـا بـررسـی بـاقـیـمـانـده ادراری مـوفـقـیت آمیز نباشد ، جـهت تشخیص باید از تست سیستومتری کمک گرفت. انواع تست های سیستومتری ۱: Filling Cystometry: این تست نشان دهنده پارامترهایی از جمله میزان الاستیتی مثانه ، قابلیت گنجایش آن است. این تست می تواند میزان ریزش ادرار را در مـواقـع سرفه و یا عطسه مورد ارزیابی قـرار دهـد. بـنـابـرایـن ایـن تـست حساسیت مثانه را میسنجد. روش ایـن تـسـت بـدیـن صـورت است که مثانه توسط سوند قطره قطره با فشار ثابت پر می شود و با کاتترهای وصل شده به بیمار می توان میزان فشار مثانه ای ، فشار شکمی و فشار دتروسر (Detrusor) را اندازه گیری کرد. Voiding Cystometry :2: ایـــن تـســت جـهــت تـشـخـیــص انـسـداد مـجـرا یـا مـثـانـه Under Active بلافاصله پس از انجام تست Filling Cystometry انـجام می پذیرد که در تشخیص مشکلاتی که در دفع ادرار و میزان انسداد وجود دارد کمک چشم گیری میکند. قابل ذکر است که هیچ گونه آمادگی و تمهیداتی از جمله ناشتا بودن و…. قبل از تست یورودینامیک نـیـاز نـیـسـت فـقط در موارد عفونت ادراری امکان انـجـام تـست وجود ندارد و بایستی از عدم وجود عــفــونــت در ادرار قـبــل از تـســت یـورودیـنــامـیــک اطمینان حاصل شود. جمع بندی اهـمیت تست یورودینامیک بدین جهت است کـه بـا اسـتـفـاده از ایـن تـست می توان بیماری های مربوط به بی اختیاری ادراری و مشکلات آن را به درسـتی تشخیص داد ، دستگاه یورودینامیک تنها وسـیـلــه تـشـخـیـصــی بــرای مـشـخـص کـردن دقـیـق مـشـکـلات عـصـبـی عضلانی مثانه است که سبب افتراق نوع بی اختیاری های ادراری می شود. پـیـامـد اسـتـفـاده از ایـن تـست تشخیص صحیح بیماری به وسیله پزشک و در نتیجه درمان موفق آن است. با این تست ساده و در عین حال باارزش و سـرپـایـی و بـدون جـراحـی لـگـن و یـا ژنـیـکـولوژی میتوان نوع اختلالات به وقوع پیوسته درمثانه را دقیقا تشخیص داده و درمان کرد. در کـنـار هـمـه تـجـربـیـات و تشخیصات پزشک مـربـوطـه انـجام تستی در جهت استحکام و تحقق بخشیدن به آن نتایج را نمی توان نادیده گرفت. ایـن تـسـت بـسـیـار ساده علاوه بر این که حالت تهاجمی ندارد بلکه به نوبه خود دردناک نیست و برروی بیمار در کمال راحتی صورت می گیرد و در قبال آن یک سری پارامترهای تشخیص اساسی و مهم بیمار در اختیار پزشک قرار می گیرد که همه این موارد کمک شایانی به بهبودی و درمان قطعی بیمار میکند. گالری تصاویر مرتبط با یورودینامیک منبع:انجمن مهندسی پزشکی