آموزش تجهیزات پزشکی در چند دقیقه

شما در این مطلب به صورت رایگان آموزش تجهیزات پزشکی و تجهیزات آزمایشگاهی را در حد مختصر آموزش می بینید. همچنین توضیحاتی برای افرادی که هیچ آشنایی با تجهیزات پزشکی ندارند نیز آورده شده است و به زبان ساده توضیح داده شده است.

هود :

هود دستگاهی است که برای انجام آزمایشاتی که احتمال آلودگی در آنها زیاد است مورد استفاده قرار می گیرد. اغلب نمونه ها آلودگی میکروبی یا شیمیایی دارند و پراکنده شدن آن در محیط آزمایشگاه و مرکز درمانی مربوط امری اجتناب ناپذیز است. اما در صورت استفاده از یک محیط کوچکتر و کنترل شده تر، گسترش آلودگی کمتر شدخ و نزدیک به صفر خواهد رسید. البته امروزه با پیشرفت فناوری، نمونه های بسیار پیشرفته هودهای آزمایشگاهی امکان گسترش آلودگی را به صفر رسانیده اند. در این دستگاه ابعاد امکانات و نحوه ی استفاده متنوع می باشد، ولی به طور کلی هود دستگاهی است که در آن یک محیط کنترل شده از نظر انتقال آلودگی ایجاد شده است و نمونه ها و مواد پیمانه و مواد مجاور وسایل آزمایش پس از گند زدایی از آن محیط خارج می شوند. معمولا گند زدایی توسط موادی با ترکیبات شیمیایی و یا با قرار دادن در معرض نور ماوراء بنفش انجام می شود .(۱۴)


اسپکتروفوتومتر :

یکی از روش های بررسی محلول ها طیف سنجی است، یعنی استفاده از رنگ محلول برای بررسی مقدار مواد موجود در آن. در آزمایشگاه ها برای اندازه گیری برخی مواد مثل قند یا چربی خون که ویژگی های مولکولی خاصی دارند از دستگاه اسپکتروفوتومتر که تلفیقی از طیف سنجی و نورسنجی است صورت می گیرد. این دستگاه در اغلب آزمایشگاه های تحقیقاتی پژوهشی و بالینی به کار می رود و در مدل های مختلف ساخته می شود، نمونه آزمایشگاه پزشکی آن یک دستگاه رو میزی کوچک می باشد که یک لوله آزمایش درجا لوله ای قرار می گیرد و ماده مورد نظر در آن ارزیابی می گردد. روش کلی کار به صورت زیر است : (۱) نمونه ای از مایع پلاسما خون را پس از سانتریفوژ کردن به نسبت مشخص رقیق می کنند (۲) سپس آن را با ماده ای که از نظر شیمیایی میل ترکیبی با ماده مورد آزمایش را دارد مخلوط می کنند و (۳) این مخلوط را به مدت مشخص ۲۰دقیقه در دمای ۱۰۰ درجه حرارت می دهند .

نتیجه مراحل قبل یک محلول رنگی است، (۴) سپس محلول داخل لوله ی آزمایشی را وارد دستگاه می کنند. (۵) دستگاه اسپکتروفوترمتر به محلول نور می دهد، (۶) یک فوتومتر در طرف دیگر مقدار نور عبور یافته را اندازه گیری می کند (۷) نتیجه حاصل از این اندازه گیری در بورد الکترونیک پردازش می شود؛ براساس تفاوت نور داده شده و عبور کرده از نمونه، عددی کخه مشخص کننده غلظت ماده ی مورد آزمایش است بدست می آید. البته باید توجه داشت که فرکانس نور رسیده به نمونه باید متناسب با رنگ محلول محتوی ماده ی مورد آزمایش باشد در این دستگاه بر اساس مدل ساختار، سنجش های مختلف متفاوت است ولی به طور کلی نمونه های پیشرفته از نظر سنجش الکترونیک ساختاری دیجیتال دارند. در قسمت های اوپتیکی نیز از تکنیک های جدید برای تولید نور تک رنگ و نورسنجی استفاده می شود.

۱- مقایسه کننده ۲- لامپ ۳- فیلتر ۴- تک رنگ ساز ( منوکروماتور) ۵- متمرکز کننده ۶- جای لوله کاوت ۷- فوتومتر ( نورسنج) ۸- بورد تغذیه ۹- بورد اصلی ۱۰- نمایشگر ۱۱- پانل کنترل

در این دستگاه عامل تعیین کننده فرکانس تک رنگ مورد نظر آزمایشی مربوطه و تکنیک مورد استفاده می باشد برای اطمینان از دقت عملکرد دستگاه یک مقایسه کننده صحت نور تولید شده را با استفاده از مدارات الکترونیک کنترل می کنند. (۱۷)

نکات مهم :

۱- با توجه به ساعات کار لامپ باید به صورت دوره ای کیفیت و شفافیت آن کنترل و در صورت نیاز تعویض گردد. ۲- قطعات اپتیکی گاهی یک لایه محافظ دارند که به هیچ عنوان نباید اقدام به تمیز کردن آن ها نمود و تنها راه جریان هوا می باشد ۳- به دلیل اهمیت شدت نور لامپ در عملکرد دستگاه، ولتاژ آن نیز باید ثابت باشد که این کار وظیفه بورد تغذیه است بنابراین مدار تثبیت ولتاژ سنجش الکترونیک این دستگاه خیلی مهم است و معمولاً مشکل ساز می شود

۴- لازم است دستگاه به صورت دوره ای کالیبره شود ۵- هنگام آزمایش مشابه فلیم فوتومتر[۱] به صورت ۳ مرحله ای آزمایش انجام می شود تا دقت آن تایید شود. این پروسه استاندارد پلانک نامیده می شود، پلانک تمام مراحل را از ابتدا تا انتها طی می کند و بجای محلول نمونه یا استاندارد آب مقطر می ریزند.


بن ماری جوش :

( حمام آب ) در انجام آزمایش ها به نمونه ها گرمای غیر مستقیم داده می شود تا واکنش شیمیایی مورد نظر بهتر انجام شود، برای این منظور از بن ماری جوش استفاده می شود. به دلیل تفاوت دماهای مورد نیاز و نمونه ها انواع مختلف بن ماری به کار گرفته می شود که به صورت زیر می توان آن ها را دسته بندی کرد : گرم کننده، آب، شیکردار، سردکننده، پارافینی ساده



دستگاه هات پلیت :

در آزمایشگاه ها برای گرم کردن مایعات به کار می رود و با قدرت حرارتی مختلف موجود است گرمای مورد نیاز به وسیله ی ترموستات تنظیم و کنترل می شود چون دستگاه پرتوانی است ایمنی الکترونیک در آن مهم می باشد که باید هنگام سرویس و تعمیرات به آن توجه گردد و حتماً باید از دو شاخه ارت دار استفاده شود مدار نوع ساده آن به صورت زیر است

(۲۱)



همزن مغناطیسی یا گرم کن :

در واقع ترکیبی از یک همزن مغناطیسی و یک هیتر یا گرم کن الکتریکی است. چون در انجام آزمایشات معمولاً مخلوط کردن همراه با حرارت بیشتر کاربرد دارد برای ایجاد میدان مغناطیسی چرخان یک آهن ربا روی محور یک موتور نصب شده است.

برای سهولت کار در آزمایشگاه ها از هم زن مغناطیسی یا Magnetic stiver استفاده می شود در دستگاه یک قطعه مغناطیسی به وسیله یک موتور یا سیستم مشابه آن می چرخد و قطعه مغناطیسی دیگری که در داخل ظرف نمونه قرار دارددر اثر میدان مغناطیسی دوار به وجود آمده به گردش درمی آید و باعث هم زدن مواد موجود در محلول و بهتر مخلوط شدن آنها می شود. در این تکنیک برداشتن و گذاشتن ظرف نمونه راحت تر و احتمال انتقال آلودگی کمتر می باشد، از طرفی کم کردن از نمونه و یا اضافه نمودن به آن ساده است .



انکوباتور آزمایشگاهی :

دستگاهی برای ایجاد یک محیط کنترل شده از نظر دما، رطوبت، صدا، نور و گازهای محیطی می باشد. که در آزمایشگاه های تشخیص طبی انواع مشخصی از آنها به کار برده می شود و جهت کشت عوامل بیماری زا جهت بررسی استفاده می شود. انکوباتور ممکن است گرم کننده و سرد کننده یا دوکاره باشد امکانات جانبی و متعلقات آن با توجه به نوع کار آن و دقت مورد نیاز متفاوت است. (۲۲)



اتوآنالایزر :

امروزه در آزمایشگاه های تشخیص طبی این دستگاه با تکنولوژی های جدید مورد استفاده قرار گرفته و جهت آزمایشات متنوعی به کار گرفته می شود وفاکتورهای زیادی (بین ۴۰ تا ۵۰ مورد) را بررسی و نتیجه را اعلام می کند و همان گونه که از نام آن مشخص است یک تجزیه کننده خودکار است. این دستگاه با توجه به تعداد پارامترهای قابل اندازه گیری و وسعت انجام آزمایشات مدل های مختلف دارد البته ویژگی هایی نظیر دقت محلول های مورد استفاده، قابلیت اتصال به کامپیوتر و پرینتر ها و میزان حجم نمونه های مورد نیاز هم در انتخاب دستگاه موثر است. نمونه مورد آزمایش ( سرم خون) مایع نخاء یا مواد مشابه یا ابتدا آماده سازی می شود یا در داخل دستگاه این کار انجام می شود، سپس نمونه ها یکی پس از دیگری مورد سنجش شیمیایی قرار می گیرد و نتایج مربوط به این سنجش ها به وسیله پرینتر خود دستگاه یا پرینترهای متداول دیگر با اتصال به کامپیوترثبت می شود.

سل کانتر :

سل کانتر یا دستگاه شمارش گلبولی دستگاهی است که برای بررسی شمارش گلبول های مختلف خونی از قبیلPlt[2] WBC[3] وRBC و نظارت آنها استفاده می شود. برای انجام آزمایشات در این دستگاه از تکنیک های پیشرفته شمارش و مشاهده کمک گرفته می شود و نمونه باید قبل از آزمایش آماده سازی شود که این کار با محلول های خاص انجام می گردد.

پرینتر :

در دستگاه های قدیمی از پرینتر های جوهرافشان استفاده می شود ولی امروزه از پرینتر های لیزری الکترونیک که با کاغذ حرارتی کار می کنند استفاده می شود.کاغذهای حرارتی از یک لایه ی نامحسوس نازک کربنی که در اثر حرارت تغییر رنگ می دهد تشکیل شده اند، کاغذ های مربوط استفاده ممکن بصورت رول یا کتابی به هم متصل باشد.

سیستم های تصویر برداری پزشکی :

یکی از روش های تشخیص مشاهده است ولی به چند دلیل مشاهده با چشم کافی نمی باشد از آن جمله دقت کم، غیر مستند بودن و شفاهی بودن و همچنین غیر ممکن بودن مشاهده درون بدن را می توان نام برد. بدین منظور از سالهای دور متخصصین در فکر ساخت دستگاههای مستند که تصویر واضح و کاملی از بخشهای بدن بیمار ارائه بوده اند. برای رسیدن به این هدف از تکنولوژی های مختلف کمک گرفته شده است از جمله اشعه X، گاما و امواج مافوق صوت که در ادامه به برخی از این تکنیک ها به صورت کلی اشاره می شود.

تصویر برداری با اشعه ایکس یا رادیوگرافی :

دستگاه های رادیوگرافی به صورت ثابت و قابل حمل ساخته می شود در این گروه دستگاهها یک لامپ مولد اشعه ی ایکس پرتوهایی را به بخش مورد نظر بدن می تاباند و در طرف دیگر با توجه به میزان اشعه عبور یافته تصویر تشکیل می شود. که بدیهی این تفاوت مربوط است به تفاوت جرم حجمی یا دانسیته گوناگون در اعضای بدن می باشد. ساده ترین دستگاه رادیوگرافی همان است که برای تشخیص شکستگی ها یا صدمات استخوان به کار می رود.

(۳۱)

۱- لامپ مولد اشعه X ۲- بخش های متمرکز کننده و کنترل کننده ۳-مجموعه کاست و فیلم حساس



در کاست به کار رفته یک لایه مبدل وجود دارد که اشعه x را به نور مرئی تبدیل می کند و باعث تاثیر به فیلم رادیوگرافی درون کاست می شود. پس از تصویر برداری این فیلم مشابه تکنیک عکاسی مراحل ظهور، ثبوت و خشک شدن را گذرانده و قابل مشاهده می باشد. البته یک دستگاه اتوماتیک برای این کار وجود دارد که امروزه زیاد به کاربرد می شود. بخش های یک دستگاه رادیوگرافی ساده به صورت زیر است:



(۳۴)



۱- تخت بیمار ۲- جای کاست

۳- محفظه لامپ ۴- کابل بین لامپ و کیس

۵- حباب ضداشعه ۶- شیشه ضد اشعه ۷- ولتاژ ۸- شدت جریان ۹- زمان ۱۰- کیس (۳۵)



برای انجام یک تصویر برداری مناسب باید ولتاژ بین آندوکاتد، شدت جریان فیلامان و دز اشعه تنظیم گردد، که با توجه به وضعیت آناتومی عضو مورد نظر به وسیله رادیو لوژیست تعیین می گردد. در دستگاه های رادیوگرافی امروزه امکان انجام تصویر برداری به صورت های مختلف و از انواع های گوناگون وجود دارد و با اعمال کمترین دُز اشعه تصاویر واضحی بدست می آید که در دستگاه های آنالوگ قدیمی امکان پذیر نبود.

دستگاه فلور و سکوپی :

دستگاهی است برای مشاهده همزمان درون بدن با اشعه ی ایکس که امروزه به دلیل دُز زیاد اشعه از آن خیلی کم استفاده می شود و سایر روش های تصویر برداری جایگزین آن شده است.

رادیوگرافی تک دندان :

یک دستگاه کوچک قابل حمل جهت تصویربرداری از دندان ها می باشد. در این دستگاه بجای کاست یک جلد فیلم با خاصیت آشکار سازی به کار می رود و میزان اشعه متناسب با دندان بر اساس زمان تغییر می کند.

(۳۶)



۱- کولیماتور[۴] ۲- Head 3- بازوها ۴- پایه ۵- کیس ۶- شستی اکسپوز ۷- کلید سلکتور تعیین زمان ۸- کلیدON/OFF 9- چراغ ها

در تصویر برداری از بافت های نرم با اشعه X برای بدست آوردن تصویر با کنتراست بهتر از ماده حاجب استفاده می شود، برای مثال تصویربرداری از دستگاه گوارش به وسیله ماده حاجب باریم سولفات صورت میگیرد.

دستگاه [۵]M.R.I:

استفاده از اشعه ی ایکس در کنار ویژگی هایی خوب آن آسیب هایی نیز دارد، لذا چندین دهه قبل دانشمندان شروع به استفاده از تکنیک میدان مغناطیسی تشدید شده برای تولید تصویر نمودند. امروزه تصویر برداری با تکنیک MRI به صورت گسترده با روش های مختلف ابداع و به کار گرفته می شود.

برای به دست آوردن تصویر در MRI یک میدان مغناطیسی بسیار قوی تشکیل داده می شود. با قرار گرفتن بیمار در حوزه ی مغناطیسی این میدان، ساختار فیزیکی اتم های هیدورژن تغییر می کند که نتیجه آن یک عکس العمل فیزیکی از طرف مولکول های بدن است و باعث تولید یک میدان مغناطیسی ثانویه می شود. و به وسیله یک سلف خاص میدان مغناطیسی تولید شده دریافت می گردد و باعث تولید یک سری اطلاعات الکترونیکی به صورت تغییرات جریان می شود. این اطلاعات پردازش شده و به صورت تصویر در می آید تصویر تولید شده بر روی مانیتور قابل مشاهده و بر روی صفحات مخصوص پلاستیکی ( فیلم مخصوص ) قابل ثبت می باشد چون تمام بخش های بدن انسان حاوی آب می باشد و در نتیجه هیدورژن به و فور در تمام بدن موجود است. این نوع تصویر برداری در مورد همه ی اعضای بدن قابل اجرا می باشد ولی از بافت های نرم تصاویر کاملتر با وضوح بیشتری قابل دریافت است .

(۳۷)

(۳۹)

پیس میکر:

در صورتی که گره های قلبی درست کار نمی کنند و یا مشکل جدی و اساسی دارند لازم است پالس های مورد نیاز جهت انقباضات قلبی به صورت مصنوعی ایجاد گردد. در این صورت یک قطعه ی الکترونیکی باتری دار در درون بافت قلب قرار داده می شود که ضربان های منظمی را ایجاد و به ادامه ی حیات فرد کمک می کند. باتری این قطعه به صورت القایی و غیر مستقیم از روی پوست شارژ می شود، البته امروزه تکنولوژی های بسیار پیشرفته تری در این رابطه وجود دارند.

دستگاه اسپیرومتر :

جهت بررسی عملکرد دستگاه تنفس و اجزای آن می توان از دستگاه اسپیرومتر استفاده کرد. در این دستگاه موارد متعددی ارزیابی می شود :

۱- تعداد تنفس در دقیقه ( عددی و نمودار ) ۲- ریتم و تعداد پالس های قلبی ( عددی و نمودار )

۳- درصد اکسیژن خون بصورت لحظه به لحظه ( عددی و نمودار) ۶- حجم های تنفسی : حجم هوای جاری، حجم هوای باقیمانده، حجم هوای دم، حجم هوای بازدم و حجم کل ریه ۵- درصد اکسیژن هوای دم و بازدم .

۱- مانیتور ۲- پانل کنترل ۳- صفحه کلید ۴- پروب انگشتی ۵- سنسور دهانی

(۴۰)

برای بدست آمدن فاکتورهای مورد نظر، اطلاعات با استفاده از یک پروپ انگشتی دارای سنسور زوج نوری ویک سنسور دهانی جریان دریافت می شود. این اطلاعات در پردازشگر دستگاه پردازش می شود و می توان آن ها را بر روی صفحه مانیتور مشاهده نمود. معمولاً سنسور دهانی یک بخش یکبار مصرف دارد که در برای هر بیمار عوض می شود و قسمت دیگر با استفاده از اسپری یا گاز ضد عفونی کننده قابل استریل کردن می باشد. پروپ انگشتی با روش دوم قابل استریل کردن است. پس از کامل شدن اطلاعات می توان آن را از دستگاه دریافت نمود و در اختیار پزشک معالج یا تیم درمانی قرار دارد .



پالس اکسی متر :

از این دستگاه برای ارزیابی درصد اکسیژن خون در حالت های مختلف دم ، بازدم و وضعیت های بیمار استفاده می شود، یعنی بطور کلی نمودار در صد اشباع اکسیژن خون را به صورت لحظه به لحظه و میانگین نشان می دهد. درصد اشباع اکسیژن در حالت طبیعی وقتی که فرد سالم و در حالت کمترین تحرک است ( غیر خواب ) بین ۹۷ تا ۹۹ % درصد است .

برای بدست آمدن درصد اکسیژن خون پروب انگشتی دستگاه توسط یک زوج نوری که شامل دیود مادون قرمز و فوتو ترانزیستور است و با ارسال نور قرمز و مادون قرمز از بین بافت های انگشت بر اساس تیرگی یا روشنی خون مقدار اکسیژن را تخمین می زند. این دستگاه قابلیت ذخیره اطلاعات تا چندین ساعت و اتصال به شبکه های کامپیوتری و دیگر دستگاه ها را دارد. صفحه نمایش معمولاً از نوع LCD است که نمودار درصد اشباع، پالس قلب و تعداد تنفس در آن نمایش داده می شود. این دستگاه دارای باتری قابل شارژ است که آن را قادر می سازد تا چندین ساعت بدون برق کار کند. از نظر قوانین سازمان جهانی بهداشت پالس اکسی متر در همه ی مواردی که بیمار در مراکز بهداشتی، درمانی، اورژانس یا بیمارستان تحت درمان یا تشخیص است تا وقتی که وضعیت بدن او به حالت قابل قبول نرسیده است باید مورد استفاده قرار بگیرد . در این دستگاه تغییرات مقدار درصد اشباع و نبض و تعداد تنفس و همچنین قطع شدن یا جدا شدن پروب می تواند یک آلارم صوتی را فعال کند همچنین یک نشان گر بزرگ لامپی وضعیت خلا را اعلام می کند.

(۴۱)

کاپنوگراف :

همانطور که اندازه گیری میزان اکسیژن خون مهم است میزان دی اکسید کربن نیز دارای اهمیت است. در سال های گذشته از سیستم های اندازه گیری شیمیایی با فرآیندی بسیار پیچیده برای اندازه گیری میزان گازهای خونی از قبیل اکسیژن و دی اکسید کربن استفاده می شد ولی امروزه تکنیک های ساده تری به کار گرفته می شود. در دستگاه کاپنوگراف مشابه پالس اکسی متر از طریق یک پراپ میزان دی اکسید کربن خون تخمین زده می شود و جهت ارزیابی سیستم تنفس به کار می رود امروزه در حین اعمال جراحی و درمان یا مراقبت از بیماران بدحال وجود این دستگاه ضروری می باشد.

سیستم های بخور:

در شرایطی که شش ها در اثر بیماری آزرده شده اند لازم است هوای تنفس اندکی از نظر دمایی یا میزان رطوبت تغییر نماید و یا در شرایطی برخی داروها از طریق سیستم تنفس که راهی بسیار سریع و کم خطر است به بیمار داده می شود در این راستا از دستگاه های بخور استفاده شود که ۴ حالت یا ترکیب مجزا دارد ( گرم و مرطوب ، سرد و مرطوب ، با اکسیژن فراوان ، همراه با دارو ) بدیهی است برای ایجاد حالت های گفته شده عملکرد دستگاه مورد نظر متفاوت باشد. در عمل این نوع دستگاه ها انواع خانگی و بیمارستانی دارند که با توجه به نیاز کابرد آن ها متفاوت است.

بخور حرارتی :

در جایی که نیاز به هوای گرم و مرطوب باشد و بخواهیم داروهای معمولی در فضا منتشر شود به کار برده می شود. در آن یک قطعه خاص الکتریکی آب را به بخار تبدیل می کند. در این مدل ذرات بخار درشت و گرمای آن غیر قابل کنترل می باشد.

بخور سرد:

در مواردی که نیاز به هوای مرطوب و بدون گرما باشد و از داروهای ماده ای برای انتشار به کار رود مورد استفاده قرار می گیرد. (۴۲)

در این دستگاه از امواج ما فوق صوت برای تبدیل آب به بخار استفاده می شود و به همین دلیل آن را ( بخور التراسونیک) نیز می نامند .برای تبدیل آب به بخار یک پیزوالکتریکی سکه مانند در پایین مخزن آب قرار دارد با ارسال امواج پرفرکانس با ایجاد ضربات مکانیکی به مولکول های آب آن ها را به بخار تبدیل می نماید با ضربات وارد شده به این قطعه شدت تبدیل بخار را کم یا زیاد کرد دستگاه با برق شهری کار می کند و یک فن یا پنکه کوچک ؛بخار تولیدی را به بیرون از دستگاه هدایت می کند همچنین دارای مخزنی است که از مقطر یا سختی کم پر می شود و کاربرد زیادی در بیماران آسمی تنگ نفس و امثال آن دارد .

۱-ولوم شدت بخار ۲- چراغ سیگنال تمام شدن آب ۳- چراغ پاور ۴- محل خروج بخار ۵- سنسور قطع کن ۶- خروجی بخار ۷- مولد التراسونتیک ۸- محل ریختن دارو (۴۳) ؛ (۴۴)





چادر اکسیژن :

از این دستگاه برای تولید هوای سرد مرطوب و سرشار از اکسیژن استفاده می شود، در افرادی که بیماری های تنفس مشخص یا بیماری خاص دارند و خصوصاً در سوختگی های وسیع پوستی و موارد مشابه استفاده می شود. برای تولید رطوبت از یک اسپری کننده که با اکسیژن کار می کند استقاده می شود دمای هوای در گردش بوسیله یک سیستم مولد سرما سازی مشابه یخچال صورت می گیرد. (۴۵)



۱- پانل کنترول ۲- فیلتر ۳- وروردی اکسیژن ۴- لوله خرطومی گردش هوا ۵- چادر نایلونی مخصوص

(میکروتم)

دستگاه برش بافت :

از آن برای تهیه ی لایه های بسیار نازک و میکرونی بافت ها مورد آزمایش استفاده می شود، مثلاً در تومورهای سرطانی از این دستگاه برای بردن وضعیت سلول ها پس از طی مراحلی استفاده می شود معمولاً دو نوع چرخشی[۶] و خطی[۷] دارد که نوع خطی آن بیشتر کاربرد دارد. نمونه های بافت در یک قالب پارافین قرار داده شده و در داخل دستگاه مستقر می شود و سپس تیغه ی دستگاه برش های نازک را ایجاد کرده و ورقه های میکرونی بافت ایجاد می شوند.

(۴۸)

دستگاه های برش جراحی :

امروزه با پیشرفت تکنولوژی به جای چاقوی جراحی اغلب از برش دهنده های الکترونیکی برای جراحی استفاده می شود، که از سال ها قبل تا کنون از نظر ساختار تغییرات زیادی داشته است. این مجموعه دستگاه ها به نام برش دهنده جراحی یا سرجری کاتر معرفی می شوند.

الکترو کوتر حرارتی :

( قدیمی) دستگاهی است که از آن برای جراحی های خیلی معمولی و موارد فوری در شرایط خاص استفاده می شود. دستگاه دارای یک نوک چاقو مانند یا میله ای نازک می باشد که توسط المنت گرم می گردد. البته امروزه استفاده از این دستگاه بسیار محدود شده است .

الکترو کوتر حرارتی پیشرفته :

امروزه آنچه که به عنوان کوتر حرارتی مطرح می باشد عبارت است از دستگاهی که با ایجاد یک قوس الکتریکی با جریان کنترول شده و فرکانس زیاد که ولتاژ بالایی را به کار می برد. البته با توجه به تکنیک طراحی آن دقت های متفاوت دارد و کاربرد آن نیز فرق می کند. برای استفاده دو حالت برش (کاتینگ) و لخته پیش بینی شده است. حالت اول صرفاً جهت بریدن پوست و بافت های زیرین است و حالت دوم برای متوقف کردن خون ریزی و سوزاندن مویرگها می باشد. همچنین دستگاه دارای دو حالت تک قطبی یا دو قطبی می باشد. از نظر مکانیزم کلی این دستگاه با امواج خاصی در محدوده ی رادیو فرکانس ( بین ۳ تا ۵۰۰ مگاهرتز ) و ولتاژ بالا ( ۱ تا ۱۰ کیلو ولت ) کار می کند. امروزه این نوع دستگاه به عنوان یکی از ابزارهای اصلی جراحی محسوب می شود که در همه انواع جراحی کاربرد دارد زیرا می توان با آن برش های ضریف یکنواخت و دقیقی را ایجاد کرد به طوری که اغلب بدون خون ریزی است، زیرا گرمای ایجاد شده باعث خشک شدن بافت ها و توقف خون ریزی می شود.

الکتروشوک

دستگاه شوک قلبی : (دیفیبریلاتور) همان طور که در بحث فیزیولوژی قلب گفته شد گاهی تولید و انتقال سیگنال های انقباظی قلب دچار مشکل می شود و یا قلب ایست می کند در حالی که هنوز توانایی ادامه کار را دارد و از نظر فیزیولوژیک سالم است. در این صورت با یک تحریک الکتریکی همانند یک سیستم الکترونیکی قلب را مجددا تنظیم(reset) می کند و یا وادار به تولید پالس می نماید که حالت اول را شوک همزمانی یا سینکورونایز ودومی را شوک احیاء کننده می گویند. این دستگاه با ارسال پالس آنی الکتریکی با قدرت هزار الی ۶ هزار ولت با جریان کنترول شده به سمت گره های قلبی آنها را وادار به عمل می نماید. این وضعیت اغلب برای بیمارانی که در اثر حوادثی دچار ایست قلبی شده اند ولی شرایط عمومی بدنشان برای زندگی مجدد مشکلی ندارد زیاد به کار می رود. قدرت دستگاه هنگام استفاده بر اساس واحد ژول بین ۵۰ تا ۴۰۰ (برای مونو پولار) و ۱۰ تا ۲۰۰ ژول برای بای پولار تنظیم می شود، البته در نوزادان و جراحی قلب باز و شرایط خاص ممکن است با قدرت های پایین تر( ۱۵ تا ۵۰ ژول) نیز به کار رود. این دستگاه یک وسیله صد در صد اورژانسی است و باید در کلیه واحدهای ثابت و سیار پزشکی و امدادی موجود باشد، البته تشخیص ضرورت استفاده از آن بایستی توسط افراد آموزش دیده تیم پزشکی صورت گیرد. اغلب این دستگاه همراه دستگاه ثبت نوار قلب می باشد تا به این ترتیب پس از دادن شوک ایجاد ضربان قلب و به کار افتادن قلب چک شود. این دستگاه با برق و برق اتومبیل، برق شهر یا باتری داخلی یا باتری خارجی یا همه موارد کار می کند.


همودیالیز:

در مواردی که کلیه ها عملاً از کار افتاده باشد و یا تحت عمل جراحی گسترده قرار گیرند لازم است به صورت مداوم فرد بیمار دیالیز شود. برای انجام دیالیز خون لازم است به شبکه ی عروقی فرد دسترسی راحت داشته باشیم و با خارج کردن خون از بدن شخص تصفیه آن و سپس بازگردانندن به درون شبکه ی عروقی کار انجام می شود. زمانی که فرد در شرایط دیالیز قرا می گیرد و لزوم انجام آن تشخیص داده می شود یک پیوند وریدی شریانی ( shunt ) ایجاد شده و پس از بهبود محل جراحی، بیمار آماده دیالیز شده است. در این زمان سوزن های خاص ست دیالیز وارد shunt شده و عمل تصفیه شروع می شود. خون گرفته شده از بیمار به مرور و آهسته از مجاورت یک فیلتر دوجداره و مرکب که از آن در جهت مخالف مایع دیالیز عبور می کند می گذرد. در محل فیلتر ذکر شده بین خون (پلاسما) و مایع دیالیز تبادل شیمیایی صورت گرفته و عناصر مضر و سمی خون مانند اوره و کراتینین از خون پاک می گردد . خون تصویه شده سپس از طریق شیلنگی دیگر به بدن فرد بر می گردد بدیهی است که این کار باید با دقت زیاد و کنترول های دقیق صورت گیرد، به طوری که شدت جریان خون و حجم جابه جایی آن متناسب با شرایط بیمار و دستگاه تحت کنترول می باشد و همچنین دمای خون، عدم وارد شدن مواد یا آلودگی به آن بسیار مهم است. در نهایت باید گفت عنصر اساسی در دیالیز مایع دیالیز است که بایستی به صورت آزمایشگاهی از قبل ترکیب شده و مورد استفاده قرار گیرد .

مانیتورینگ قلبی (Heart monitoring ) :

برای کنترول مداوم وضعیت بیمار دربخش های مراقبت ویژه، امروزه از سیستم های مانیتورینگ استفاده می شود که پالس قلبی، شکل موج وضعیت تنفس، تعداد ضربان، تعداد تنفس، دمای بدن، درجه اشباع اکسیژن، میزان دی اکسید کربن خون و فشار خون و … را اندازه گیری و نمایش می دهند .

واحد مراقبت های ویژه I.C.U Intensirc care unit

واحد مراقبت قبلی C.C.U cardio vasculare care unite

واحد مراقبت های نوزادان N.I.C.U Neonatal I.C.U.

اتاق عمل O.R operating Room

(۴۹)



برای گرفتن اطلاعات مورد نیاز از بیمار پروب های مخصوصی به کار می رود که با توجه به سن و موقعیت بیمار کاربرد دارد و از قسمت بغل یا پشت به دستگاه وصل می گردد . صفحه نمایش که از نوع تکنولوژی LCD می باشد شامل دو بخش است که یکی شکل موج ها را نشان می دهد و بزرگتر است و دیگری اعداد و ارقام و واحدها را نشان می دهد. در مجاور صفحه نمایش صفحه کنترول یا پانل دستگاه است که پارامترهای مورد نظر را تنظیم می نماید . در این دستگاه سیستم هشدار (آلارم) وجود داردکه هرگاه پارامترهای مورد نظر از محدوده تعیین شده خارج شوند و یا اشکالاتی در ارتباط پروب ها ایجاد شود فعال گشته و صدای بوق خاص می دهد . این دستگاه قابلیت کار کردن با برق V220 و v110 متناوب و همچنین ورودی DC را دارد، در حالی که باطری قابل شارژ داخلی نیز دارد . بخش الکترونیک سه قسمت اصلی دارد: بخش تغذیه ، بخش پردازش اطلاعات، دریافت و ارسال و بخش مدار مربوط به صفحه نمایش (LCD ). در مدل های پیشرفته دو server اصلی وجود دارد که به چند مانیتور ساده متصل می شود، همزمان برای چند بیمار و برای مشاهده از چند نقطه کاربرد دارد.

دستگاه اندوسکوپی :

یکی از تکنیک های تشخیص بیمای ها مشاهده مستقیم است ولی در مورد اعضای درونی بدن بدون ابزار و دستگاه این کار مقدور نمی باشد . سیستم های اندوسکوپی (درون بینی ) برای این منظور به کار می روند . از سمت دهان این دستگاه ها برای تا اثنی عشر و ابتدا لوله ی بزرگ و از سمت رِکتوم تا بخشی از روده ی بزرگ قابل استفاده می باشد . حتی امروزه از این دستگاه در مشاهده دستگاه تنفسی و دیگر اجزا بدن مثل کلیه ها کاربرد دارند. در ادامه ساده ترین شکل کاری دستگاه تشریح شده است .

ابتدایی ترین حالت دستگاه دارای یک جعبه اصلی، یک پروب خورطومی یا لوله ی اپتیکی است که از طریق آن مشاهده انجام می شود. در ساده ترین حالت لوله ای که وارد بدن می شود شامل تعدادی فیبر نوری و دو کانال است . فیبرهای نوری دو دسته انتقال دهنده نور و آورنده تصویر هستند، کانال ها نیز یکی برای ورود سیم فنری نمونه بردای و دیگری شستشو می باشد .

(۵۰)



۱- جعبه اصلی ۲- کانکتور ۳- دستگیره چرخش عمودی ۴- دستگیره چرخش افقی ۵- چشمی ۶- کانال شستشو

۷- کانال سیم فنری نمونه برداری ۸- فیبر نوری ۹- کانال ها اغلاف محافظ

دستگاه بیهوشی:

مدلهای امروزی این دستگاه دارای بخش های مختلف شامل کنترول مواد بیهوش کننده و ثبت نتایج است ،و ازنظر عملکردی بسیار متنوع است و باتوجه به نیاز انتخاب می شود . در مورد اطفال، بزرگسالان، سالمندان و یا افراد با شرایط خاص، دستگاه بیهوشی متفاوت و یا به صورت متفاوت به کار گرفته می شوند. در ادامه یک دستگاه بیهوشی برای انجام یک عمل جراحی عمومی و ساده توضیح داده می شود . یکی از بخش های اصلی یک دستگاه بیهوشی بخش کنترول مایع بخار شونده هالوتان است . این مایع داخل مخزن مربوطه ریخته می شود و به صورت کنترول شده به بخار تبدیل می گردد و همراه با گازهای دیگر به بیمار می رسد . معمولاً به بخش تبدیل مایع به گاز فلوتک می گویند که جز لاینفک ماشین بیهوشی است. یکی دیگر ازبخش های مربوط رگولاتورها و کانکتورهای ورودی است،که از طزیق آنها گازهای بیهوشی وارد دستگاه و مقدار آن اندازه گیری می شود.

روشنایی تخت جراحی :

به منظور انجام یک جراحی لازم است که نور کافی در محل تخت جراحی و بدن بیمار وجود داشته باشد . البته خصوصیات نور مهم است، که بهترین حالت آن نور سفید بدون ایجاد گرما در یک طیف مشخص می باشد. به مجموعه ای که برای این منظور در اتاق های عمل استفاده می شود اصطلاحاً چراغ سیالتیک می گویند. این چراغ ها با توجه به نوع عمل جراحی متفاوت اند و دارای انواع پرتابل – ثابت – کوچک یا بزرگ می باشند. انواع پرتابل یا متحرک دارای پایه چرخ دار می باشند و در اتاق عمل های اورژانس و یا جراحی های سرپایی کاربرد دارند. نوع ثابت آن که کاربرد بیشتری هم دارد معمولاً به قسمت سقف اتاق عمل وصل می شود، وضعیت و زاویه ی آن را می توان با کمک بازوهای متحرک چراغ تغییر داد. قدرت نورپردازی چراغ های سیالتیک بر حسب شاخه و قمر تعیین می شود، برای مثال دو قمر پنج شعله چهار قمر ۳ شعله. در نمونه های قدیمی گرمای گرفته شده از نور به وسیله فیلتر آنقدر زیاد بود که یک یا چند فن قوی وظیفه تهویه فضای داخلی چراغ را بر عهده داشتند، لامپ مورد استفاده در آن نمونه ها معمولاً رشته ای با راندمان پایین بود و تغییر موقعیت و زاویه لامپ ها به صورت مکانیکی انجام می شد. ولی در نمونه های امروزی لامپ ها از نوع گازی و کم مصرف و پر نور هستند که به وسیله یک بُرد الکترنیکی راه اندازی و کنترول می شود و چون گرمای زیادی تولید نمی شود از فن های کوچک و کم صدا استفاده می گردد . برای هدایت حرکتی نیز نمونه های الکترنیکی و حتی کنترول دار ساخته می شود . معمولاً چراغ سیالتیک یک باکس اصلی دارد که در نزدیکی محل نصب چراغ قرار دارد و فیوزها و کلیدها چراغ در آن قرار دارد . چون محل کار چراغ سیالتیک بسیار حساس است باید چراغ کاملاً محکم به سقف متصل شود که گاهی نیاز به زیرسازی دارد. لامپ های چراغ سیالتیک بازه زمانی مشخصی برای کار دارند، که پس از آن حتی اگر لامپ ظاهراً سالم باشد باز هم باید تعویض شود . یکی از مهم ترین شاخصه های چراغ سیالتیک داشتن نور سرد است، که در حین عمل باعث گرم شدن زیاد دکتر جراح نشود و در کار آنها اخلال ایجاد نکند.

لیزر دندان پزشکی :

کلمه لیزر خلاصه شده از اولین حرف کلمات [۸]“تقویت نور به روش گسیل القایی تابش” می باشد. به بیان ساده اگر پرتوهای نور را متمرکز کرده و انرژی آن ها را افزایش دهیم حالت لیزری ایجاد شده است . این پرتو یا انرژی آن کاربردهای فراوانی دارند، از جمله در شاخه های مختلف رشته های پزشکی مثل جراحی عمومی، جراحی چشم و هم چنین در دندان پزشکی امروزه می توان بجای استفاده از ابزارهای پر سروصدای آزار دهنده تراش از لیزر برای برداشتن پوسیدگی های دندان استفاده کرد . در این شیوه نیاز به استفاده از بی حسی خیلی کم است و یا اصلاً وجود ندارد. در دندان پزشکی با توجه به نوع عملیات نوع لیزز نیز متفاوت است، از جمله می توان موارد زیر را نام برد : ۱- لیزر آرگون ۲-لیزر [۹]KTP 3-لیزر هیلوم- نئون ۴- لیزر [۱۰]دایود ۵- لیزر ND:YAG[11] 6- لیزر دی اکسید کربن

باید گفت تاثیر لیزر بر بافت مورد نظر به طول موج لیزر یا به عبارت دیگر نوع آن بستگی دارد که البته مهم می باشد و چون تکنولوژی جدیدی است باید با دقت عمل کرد . برخی از کاربردهای لیزر در دندان پزشکی عبارت است از ۱- جراحی لثه وبافت های داخل دهان مثل زبان ۲- کنترول خونریزی و مسدود کردن رگ ها ۳- تشخیص محل و مقدار پوسیدگی دندان ۴- برداشتن پوسیدگی های بافت دندان ۵- انجام تکنیک هم رنگی دندان ۶- بلیچینگ (سفید کردن دندان) ۷- کاهش حساسیت دندان با تأثیر بر بافت دندان. به اهمیت بالای بحث ایمنی لیزر، هنگام استفاده از آن به سلامت بیمار و شخص کاربر باید توجه کرد از نظر خطرات لیزرها را در چهار کلاس تقسیم می کنند: ۱- کاملاً بی خطر مثل نورچشم های الکترونیک درایورهای CD 2- کلاس کم خطر که توان بیشتری نسبت به کلاس یک دارد و مشاهده لحظه ای آن مشکلی ایجاد نمی کند ۳- لیزرهای خطرناک که نگاه کردن به آنها باعث انهدام شبکیه ی چشم و اندام های حساس چشم می شود . اغلب لیزرهای نقطه ای در این گروه قرار می گیرند . ۴- لیزرهای خیلی خطرناک اغلب کاربردهای منهدم کننده و نظامی دارند و شدت آن ها از نظر توان چند برابر نور خورشید است .

دوربین های داخلی دهانی :

امروزه برای افزایش کیفیت اقدامات درمانی دندان پزشکی از دوربین های داخل دهانی استفاده می شود که برای دندان پزشک بسیار کمک کننده بوده و باعث کاهش ضایعات و صدمات و بافت دندان می شود؛ از طرفی بیمار نیز می تواند فرآیند انجام کار و شرایط دندان قبل و بعد از درمان را ببیند و همچنین می توان تصاویر مربوطه را به عنوان سابقه در پرونده بیمار حفظ کرد . این دستگاه یک ساختار تصویری دارد و دارای حافظه جانبی نرم افزاری های ادیت تصویر و … می باشد . نور مورد نیاز در کنار دوربین و نوک پروب به وسیله LED های درخشنده ایجاد می شود . تصاویر تهیه شده از طریق پرت USB از طریق نصب نرم افزارقابل مشاهده در هر سیستم نمایش دهنده یا مانیتور می باشد . در این دوربین ها اغلب از لنز CCD استفاده می شود و حدود ۱/۴اینچ می باشد . هرچند همگی سازندگان مدعی هستند که بهترین دوربین را ارائه می کند ولی باید به موارد زیر توجه داشت: ۱- ابعاد و وزن پروب ۲- وضوح و رنگ تصویر ۳- قدرت لنز یا بزرگ نمایی آن ۴- پشتیبانی از فرمت های مختلف تصویر ۵- داشتن سیستم های لرزش ۶- قابلیت اتصال به تلویزیون بدون بُرد واسطه و کامپیوتر با پُرت USB و …

انواع سانتریفوژ در آزمایشگاههای طبی :

یکی از شیوه های جداسازی مواد استفادهاز نیروی گریز از مرکز یا سانتریفوژ کردن است . در این تکنیک ذرات معلق در یک مخلوط بر اساس تفاوت جرم حجمی به صورت لایه ای در ته ظرف تفکیک می شود . طوری که مواد با جرم حجمی بالاتر در لایه های پایین تر و آنهایی که سبک هستند بالاتر قرار می گیرد . از این روش برای تفکیک اجزای خون یا ادرار یا محلول های مشابه در آزمایشگاه های تشخیص طبی استفاده می شود. چون در این روش نیروی گریز از مرکز عامل اصلی تفکیک است، هر چه سرعت چرخش بیشتر شود شتاب گریز از مرکز یا نیروی گریز از مرکز افزایش خواهد یافت، بنابراین با افزایش سرعت چرخش موتور دقت جداسازی بیشتر می شود . براین اساس دستگاههای سانتریفوژ آزمایشگاهی به چند دسته تقسیم می شوند.

انواع سانتریفوژ و محدوده تقریبی سرعت

سانتریفوژ معمولی : ۵۰۰۰-۳۰۰۰

اولترا سانتریفوژ ۱۲۰۰۰ – ۶۰۰۰

هماتوکریت ۱۸۰۰۰-۱۲۰۰۰

اولتراهماتوکریت بیشتر از ۱۸۰۰۰

معمولاً از سانتریفوژ و اولترا سانتریوفوژ برای محلول های رقیق تر مثل ادرار استفاده می شود . در این نوع دستگاه تعدادی جا برای لوله وجود دارد که لوله های آزمایشگاهی حاوی محلول های مورد نظر را در آنها قرار می دهند و در اثرنیروی گریز از مرکز ذرات معلق آنها در ته لوله جمع می شوند . سپس قسمت مایع را از لوله تخلیه کرده و آنچه باقی مانده است تحت بررسی و آزمایش قرار می دهد. شکل ظاهری و تعداد جا برای لوله ها و نوع اوپراتورهای سانتریفوژ و اولتراسانتریفوژ متفاوت است ولی عملکرد اصلی همین است که گفته شد . یکی از بخش های مهم همه انواع دستگاههای سانتریفوژ داشتن ترمز موتور می باشد . این ترمز ممکن است مکانیکی یا الکتریکی باشد و یا برای اطمینان هر دو تکنیک به کار گرفته شود . همچنین در این گونه دستگاه ها بخش کنترول سرعت، نشان دهنده مقدار سرعت و تایمر جزء بخش های معمول می باشد .از هماتوکریت برای تفکیک نمونه های خون به اجزای سازنده یعنی گلبول های خون، پلاکت ویا پلاسما استفاده می شود .

سیستم های تهویه هوا در مراکز بهداشتی درمانی :

(سیستم تهویه مطبوع) سیستم تهویه هوا در اماکن امروزی به دلیل افزایش تراکم جمعیت بسیار ضروری است . زیرا آلودگی های مختلف در شهرها برای سلامتی انسان مضرّ است . ولی در اماکن تجاری، صنعتی یا درمانی خطر سرایت آلودگی از مکان مورد نظر به اطراف وجود دارد . بنابراین در یک مرکز بهداشتی و درمانی کنترول جریان هوا از دو سو دارای اهمیت می باشد . یکی از داخل به بیرون و فضای اتمسفر و دیگری از بیرون به داخل فضای مکان مورد نظر. از طرفی به دلیل نیاز به سرمایش و گرمایش مناسب کنترول جریان هوا اندکی مشکل بوده و نیاز به انجام مطالعات کارشناسی و نیازسنجی در هر مورد با توجه به شرایط دارد . در مراکز بهداشتی درمانی مثل بیمارستان ، درمانگاه ، آزمایشگاه به دلیل متفاوت بودن شرایط کاری و نوع آلودگی ها روشهای اجرایی تهویه هوا متفاوت هستند . ولی سیستم تهویه هوا را می توان به دو نوع مثبت یا منفی تقسیم کرد . در نوع مثبت سیستم طوری طراحی می شود که همیشه جریان هوا از داخل آن مکان یا بخش مورد نظر به بیرون باشد و در نوع منفی هوای خروجی از آن فضا تصفیه می گردد و جریان هوای طبیعی از بیرون به داخل است . در بیمارستان بخش هایی که احتمال عفونت و یا آلودگی وجود دارد از سیستم منفی و در جاهایی که استریل یا تمیز هستند مثل اتاق عمل از سیستم مثبت استفاده می شود . البته باید گفت تلفیق سامانه سرمایشی گرمایشی با سامانه تهویه هوا گاهی لازم است و هزینه های مصرفی را کاهش می دهد ولی در جاهایی که دستگاه های سردکننده یا گرم کننده نصب است موقع اجرای سیستم تهویه تجهیزات جداگانه باید تهیه و نصب شود. حساس ترین قسمت در بیمارستان بخش های عمل جراحی و اتاق عمل است،که از نظر سطوح داخلی وسایل و دستگاه ها تمیز و از نظر لوازم خاص جراحی استریل است؛ بنابراین باید از فیلترهای ضد باکتری مناسب در مسیر ورودی سیستم تهویه استفاده شود. این فیلترها با اشکال متنوع و ویژگی های متفاوت طراحی موجود میباشند. هنگام نصب سیستم تهویه، این فیلترها با توجه به شرایط موجود انتخاب و به کار گرفته می شوند. در مجموع باید سیستم نصب شده جهت تهویه مناسب اتاق عمل از نظر اصول مصرف بهینه انرژی و کنترول هزینه ها کارشناسی شده باشد.


کوره الکتریکی آزمایشگاهی:

دستگاهی است که با ایجاد حرارت زیاد در یک اتاقک عایق جهت از بین بردن نمونه های آلوده یا ذوب برخی مواد به کار می رود. این دستگاه در موارد زیادی کاربرد دارد از جمله در آزمایشگاه های صنعتی و کارخانه جات و آزمایشگاه های تشخیص طبی بر این اساس از نظر محدوده ی دما، اندازه اتاقک و متعلقات جانبی متفاوت می باشند. یک نمونه ساده این دستگاه به صورت شکل زیر است .

(۵۳)

در این دستگاه دما با توجه به کاربرد از ۵۰۰ درجه سانتی گراد به بالا تأمین می شود، معمولاً در مدل های آزمایشگاهی تا ۸۰۰ درجه سانتی گراد به کار می رود. تایمر دستگاه از هر نوع که باشد مکانیکی، الکترونیکی و الکترومکانیکی با توجه به موادی که داخل کوره قرار دارد عمل می کند این دستگاه مصرف برق خیلی زیادی دارد و توان الکتریکی آن ۳۰۰۰ الی ۰۰۰،۱۰ وات است به همین دلیل امروزه کمتر از آن استفاده می شود. باید توجه کرد تکنیک این دستگاه برای تولید حرارت استفاده از المنت های الکتریکی است. نمونه دیگری با همین نام در صنایع کاربرد دارد که فقط جهت ذوب آهن آلات به کار می رود و تکنولوژی مولد گرما در آن ترانسفورماتوری است .

(۵۴)



سونی کید :

از این دستگاه برای بررسی وضعیت جنین از نظر ظاهری و تحرک و میزان فعالیت استفاده می شود. عملکرد به این صورت است که دستگاه یک سری امواج مافوق صوت را به صورت پالسی به طرف جنینی ارسال کرده و انعکاس آنها را دریافت می کند، با توجه به تغییرات امواج باز تاب شده صدای قلب جنین و حرکات مربوط به آن قابل شنیدن است، در واقع به وسیله این دستگاه می توان وضعیت عملکرد قلب و اعضای متحرک جنین را تشخیص داد که شکل آن به صورت زیر است.

(۵۵)



ظهور ثبوت خودکار رادیولوژی :

در بخش رادیولوژی بیمارستان پس از تصویر برداری با اشعه x لازم است تصاویر روی فیلم مخصوص ثبت شود. برای افزایش سرعت از این دستگاه استفاده می شود که در آن مراحل ظهور فیلم، ثبوت و خشک کردن فیلم به صورت اتوماتیک انجام می شود. X-Rayfilmprocessor از این جهت به این دستگاه پروسسور می گویند که مراحل قرار گرفتن فیلم اولیه در محلول های خاص و حرکت آن و سپس خشک شدن با کنترول یک مجموعه مدار میکروپروسسوری انجام می شود. البته در دستگاهای خیلی پیشرفته امروزی از تکنولوژی قدیمی چاپ استفاده نمی شود و روش های پرینت کردن و چاپ رنگی متداول شده است.

شیکر ملانژور:

جهت بررسی گلبول های سفید خون لازم است. نمونه ی خون مورد نظر آماده سازی شده و بخش های غیر ضروری آن از گلبول های سفید جدا می شود. در یکی از مراحل این کار از لوله های خاصی به نام ملانژور استفاده می شود و برای انجام کار نیاز به لرزش دارد برای این منظور به صورت خودکار از دستگاه شیکر ملانژور استفاده می شود که از نظر قدرت لرزش و زمان قابل کنترل می باشد ۱- لوله ملانژور (۵۶)

شیکر لوله ( ویبراتور لوله ):

برای مخلوط کردن محلول ها در لوله های آزمایشگاهی به صورت فوری از شیکر لوله استفاده می شود. با قراردادن لوله داخل فنجانک دستگاه، به صورت خودکار چرخش لرزش مانند فنجانک لاستیکی باعث به لرزله درآمدن لوله آزمایش و مخلوط شدن مواد می گردد. این دستگاه دارای دو حالت دائم روشن و خودکار است. در حالت اول با زدن کلید دستگاه شروع به کار کرده و تا هر زمان که کلید را قطع کنیم لرزش ادامه دارد. این دستگاه با برق شهری کار می کند و حرکت لرزشی به وسیله یک موتور تولید می شود. برد الکترونیک آن کنترول سرعت بین ( ۵۰۰ تا ۳۰۰۰ ) دور در دقیقه را به عهده دارد و همچنین عملکرد سنسور اتوماتیک در آن انجام می شود.



دستگاه گرم کن نوزاد:

برای بعضی از نوزادان نارس و یا بیماری های خاص لازم است گرما از بیرون به نوزاد داده شود و در حین مراقبت و درمان سایر مشکلات دمای بدن نوزاد در حد متعادل حفظ گردد. گاهی این دستگاه با دستگاه های دیگر ترکیب شده و به نام تخت احیاء نوازاد و یا دیگر موارد به کار برده می شود. ولی در نوع تک کاره شامل یک تخت و یک بخش گرم کننده در بالای آن است، در مدل ساده فقط یک پایه و باکس گرم کن وجود دارد.



همزن مکانیکی Mixer :

از این دستگاه برای مخلوط کردن محلول ها و مایعات مختلف در موارد گوناگون صنعتی، تجاری و آزمایشگاهی استفاده می شود. (۵۸)

به طور کلی یک وسیله عمومی آزمایشگاهی است که در کلیه آزمایشگاه ها و مراکز تحقیقاتی کاربرد دارد. با توجه به مورد استفاده برخی نمونه ها با ویژگی های متفاوت ساخته می شود از جمله کنترول سرعت، کنترول زمان، کنترل جهت چرخشی و آلارم های مربوط. با توجه به حجم ظرف به کار رفته آلارم ها می تواند شامل اتمام زمان، دیر کردن و مواردی تقطیر آن باشد. قدرت دستگاه متفاوت است ولی نمونه های آزمایشگاهی معمولاً کمتر از یک کیلو وات می باشد. در مقایسه با هم زن مغناطیسی مزایا و معایبی برای آن می توان ذکر کرد، یکی از مزایا قدرت این هم زن می باشد ولی اگر تمیز یا استریل ماندن نمونه مهم باشد نوع مغناطیس به کار می رود و این دستگاه طوری طراحی شده است که گرمکن یا شعله زیر ظرف محتوی نمونه قرار گیرد.

دوربین های داخلی بدن :

امروزه برای افزایش کیفیت خدمات درمانی دندان پزشکی از دوربین های داخل دهانی استفاده می شود. که برای دندان پزشک بسیار کمک کننده بوده و باعث کاهش ضایعات و صدمات می شود، از طرفی بیمار نیز می تواند فرآیند انجام کار، وضعیت دندان قبل و بعد از درمان را ببیند. از طرفی می توان تصاویر مربوطه را به عنوان سابقه در پرونده بسیار حفظ کرد . این دستگاه یک ساختار تصویری دارد و دارای حافظه جانبی نرم افزارهای ادیت تصویر و … می باشد .نور مورد نیاز در کنار دوربین به وسیله LED های درخشنده ایجاد می شود. تصاویر تهیه شده از طریق پرت VSP قابل مشاهده در هر سیستم نمایش دهنده یا مانیتور می باشد. در این دوربین ها اغلب از لنز CCD که حدودا یک چهارم اینچ می باشد استفاده می شود . هرچند همگی سازندگان مدعی هستند که بهترین دوربین را ارائه مهم است ابعاد و وزن پروب، وضوح و رنگ تصویر، قدرت لنز یا بزرگ نمایی آن، پشت بانی از فرمت های مختلف تصویر، داشتن سیستم لرزش گیر، قابلیت اتصال به تلویزیون بدون برد واسط و کامپیوتر با برد VSP و ….

(۵۹)



کانال یاب Apex finder :

یکی از مشکلات دیگر عملیات ترمیم ریشه در دندان پزشکی تعیین طول کانال عصب دندان ( کانل ریشه ) است که در صورت عدم تشخیص درست ترمیم ریشه کامل نمی شود و مشکلات بعدی را به دنبال خواهد داشت. با این دستگاه به صورت الکتریکی می توان طول کانال را پیدا کرد به این صورت که پروب دستگاه در قسمت بالای دندان از طریق یک الکترود به کانال متصل می شود و با اندازه گیری مقاومت اهمی مقدار طول کانال را تخمین زده و روی صفحه نمایش دستگاه نشان می دهد . این دستگاه از نظر ظاهری شکلهای مختلف دارد . ولی ساختار همگی یکسان است . این دستگاه به وسیله یک بیزر بوق هایی با شکل های مختلف تولید می کند که نتیجه کار را تعیین می نماید،. مثل وصل نشدن الکترود، اشکال در ارتباط، عدم امکان اندازه گیری و وضعیت OK به معنی صحت سنجش.


ست اکسیژن تراپی :

مجموعه ایست که از آن در بیماران بدحال قلبی یا تنفسی و موارد اورژانسی که بیمار خود تنفس دارد به کار می رود . هدف از به کار بردن این دستگاه افزایش سطح درجه اشباع اکسیژن خون بیمار و حفظ حیات او می باشد . قسمت های ست اکسیژن تراپی ( مانومتراکسیژن ) شامل: ۱- مهره رابطه ۲- رگولاتور ۳- فشار سنج ۴- شیر کنترل جریان ۵- فلومتر یا جریان سنج ۶- رطوبت زن یاهیومدی فایر

در این دستگاه فشار زیاد داخل کپسول به وسیله رگولاتور تا حد لزوم کاهش می یابد که وظیفه کنترل تنفس بیمار را به عهده دارد. در نمونه های پیشرفته دستگاه بیهوشی که کامل هستند ونتیلاتور بخشی از دستگاه بیهوشی است همچنین ثبت نوار قلب، وضعیت تنفس، میزان اکسیژن و دی اکسید کربن، دما، تعداد ضربان و بسیاری از پارامترهای دیگر تحت کنترول می باشد. امروزه در اتاق های عمل برای انجام بیهوشی مجموعه ای از دستگاهها که با یکدیگر کاملاً مرتبط هستند به کار می رود و یک کارشناس متخصص مسئول راه اندازی اپراتوری و کنترول سیستم های اپتیکی است که در کنار متخصص بیهوشی، جراحان و دست یاران انجام وظیفه می کند .

*دقت شود در بستن مهره ها از روغن به هیچ عنوان استفاده نشود.


پالپ تستر :

یکی از مشکلات حین ترمیم دندان وضعیت اعصاب دندانی و بافت لثه است که گاهی باعث می شود مشکلاتی برای بیمار ایجاد نماید به طوری که با وجود تزریق مقدار مناسب ماده بی حسی در بافت لثه میزان بی حسی برای انجام جراحی لثه یا مراحل ترمیم دندان کافی نیست و بیمار احساس درد نیز دارد. به وسیله دستگاه پالپ تستر می توان وضعیت میزان سلامت اثر بی حسی را تشخیص داد عملکرد به این صورت است که دستگاه یک پروب الکتریکی دارد و یک جریان ضعیف قابل کنترل در مسیر دندان و اعصاب ایجاد می کند، با تغییر شدت جریان دستگاه می توان میزان سلامت اثر بی حسی و موقعیت آن را تشخیص داد معمولاً با این دستگاه با باطری قابل شارژ کار می کند و نوک آن قابل تعویض و استریل است.



شیکر C.B.C :

در انجام آزمایش موسوم به شمارش گلبولی یا C.B.C لازم است ابتدا گلبول های قرمز از کل خون تفکیک شود. بدین جهت آماده سازی خون با محلول های خاص قبل از انجام آزمایش انجام میشود. برای اثرپذیری آن محلول های خاص برخون، شیشه های حاوی خون و محلول مورد نظر باید مدتّی تکان بخورد، دستگاه شیکر C.B.C با این هدف طراحی و به کارگیری شده است . در این دستگاه سرعت چرخش، غلظت ها و زمان قابل تنظیم است هرچند در نمونه های ساده این تنظیمات در نظر گرفته نشده باشد. موتور آن از نوع یونیورسال است که به واسطه چرخ دنده و تسمه حالت چرخشی خاصی در غلطک ها ایجاد می نماید .

(۶۱)



شیکرها :

به مجموعه دستگاه هایی که به هر صورتی ایجاد حالت تکان دادن می کنندشیکر گفته می شود، هر چند نوع حرکت متفاوت باشد. گاهی برخی دستگاه های لرزاننده را نیز شیکر می نامند.

شیکر کیسه خون :

هنگام خون گیری برای جلوگیری از منعقد شدن خون در داخل کیسه ها از ضد انعقاد استفاده می شود. برای مخلوط شدن یکنواخت و مناسب خون با ضد انعقاد لازم است کیسه ها حرکت آرام و منظمی داشته باشند بدین جهت باید هنگام نصب دقت شود. ۴

تشک مواج:

این دستگاه شامل دو بخش تشک بادی و پمپ می باشد.پمپ دستگاه دارای دیافراگمی است که با ایجاد هوای فشرده از طریق لوله ها و شیلنگ ها باعث متورم شدن تشک می شود. ولی مجاری لوله ای داخل تشک دو گروه است که به صورت نوبتی در یک تایم۱ تا۲ دقیقه ای پر و خالی می شود و به این صورت حالت موجی برای سطح زیر بدن و پوست ایجاد می کند که برای کاهش اثرات خوابیدن در بستر مانند افت جریان خون پوستی بسیار موثر است. این دستگاه از نظر قدرت پمپ، اندازه تشک و تعداد مجاری درون آن متفاوت است و با توجه به شرایط بیمار انتخاب می شود.

ازاسپری کننده اکسیژن برای تولید رطوبت ستفاده می شود. دمای هوای در گردش به وسیله یک سیستم مولد سرمای گازی مشابه یخچال صورت می گیرد. (۶۲)

تصویر برداری با اشعه x یا رادیوگرافی :

دستگاهای رادیوگرافی به دو صورت ثابت و قابل حمل ساخته می شود. در این گروه دستگاها یک لامپ مولد اشعه x پرتوهایی را به بخش مورد نظر بدن می تاباند و در طرفی دیگر اشعه دریافت شده و براساس میزان عبور یا جذب اشعه تصویر تشکیل می شود که بدیهی است این تفاوت مربوط به تفاوت جرم حجمی یا دانسیته گوناگون در اعضای بدن است. ساده ترین دستگاه رادیو گرافی همان است که برای تشخیص شکستگی ها یا صدمات استخوانی به کار می رود . (۶۹)

سیستم های ساکشن:

در مراکز بهداشتی درمانی یکی از نیازهای درمانی دستگاه مکنده ترشحات یا ساکشن است که به دو شکل مرکزی سنترال و پر تابل یا قابل حمل موجود می باشد.

این دستگاه در شستشو معده، جمع آوری ترشحات و موارد احیای بیماران بدحال و امثال آنها کاربرد دارد. ترشحات مورد نظر در یک بطری یا ظرف مخصوص جمع آوری می شود و مقدار فشار منفی از یک دهم تا تقریبا یک بار متغییر می باشد. ضروری است برای تمیز کردن دستگاه برنامه تنظیف روزانه تهیه شود، فقط از دستگاه مرطوب شده با آب یا مخلوط الکل یا محلولهای استاندارد استفاده شود.

نوع پیستونی ساده:به دلیل استفاده از روغن، استهلاک زیاد و سروصدا امروزه کاربرد کمتری دارد و بیشتر از مدلهای oil free که ساختار پیشرفته تر و قدرت مکش زیادتری دارد استفاده می گردد. این نوع ساکشن معمولاً دارای دو مخزن است.

در مواردی که به مکش بسیار قوی نیاز نباشد و بی صدا بودن مهم باشد از نوع دیافراگمی استفاده می شود که معمولاً یک مخزنی و با حجم کلی کوچکتر می باشد. ساکشن حرارتی مکش بسیار ضعیفی دارد در سالها پیش برای نوزادان بکار برده می شده است. شکل زیر ساختمان شماتیک یک ساکشن پیستونی ساده را نشان می دهد. (۷۰)



سیستم ساکشن مرکزی : امروزه با پیشرفت تکنولوژی امکانات بالینی مراکز بهداشتی و درمانی افزایش یافته و کیفیت ارائه خدمات افزایش یافته است. یکی از نیازهای ضروری همین دستگاه مکنده است، به طوری که در کنار تخت بیمار روی یک کنسول که به تاسیسات بیمارستان متصل است قرار دارد. در بخش تاسیسات بیمارستان یک دستگاه مکنده قوی وجود دارد که مکش آن از طریق شبکه ی لوله کشی به همه بخش های درمانی می رسد و در کنسول درمانی ذکر شده پورت مخصوص آن قرار می گیرد برای استفاده نیم درمانی کافیست لوله ساکشن مورد نظر را پورت کنسول متصل نمود ترشحات مکیده شده در مخزن دستگاه جمع می شود و پس از پر شدن کاربر پزشک و پرستار آن را جدا نموده و از مخزن دیگری استفاده می کند. (۷۱)



ساکشن پرتابل: در موارد که نیاز به یک دستگاه پرتابل باشد به کار می رود و معمولاً دو شیشه ای می باشد انواع آن را از نظر مکانیزم تولید خلاء عبارت است از پیستون با روغن و یا ( ساده) بدون روغن. بخشهای مختلف دستگاه عبارتند از:



۱- کنسول ۲- پدال وکیوم ۳- شستی نگهدارنده ۴- ولوم تنظیم خلاء ۵- شیلنگ ۶- مخزن جمع آوری



انکو باتور نوزاد :

در این دستگاه یک اتاقک با جدار شفاف از جنس پلاستیک مخصوص Pelxy Glass وجود دارد که رطوبت دما و گازهای داخل آن کنترول شده است . در انواع دیگر دستگاه که نیاز به کنترول دقیق تر دارند بخش های دیگری اضافه می شود که در مورد نوزادان بدحال یا خاص و یا پروژه های تحقیقاتی به کار می رود این دستگاه جهت نوزادان نارس به دنیا آمد Prematur ویا نوزادانی که در روزهای اول عمل جراحی داشته یا به بیمار خاصی مبتلا بوده اند به کار می روند بنابراین هنگام تعمیرات و سرویس آن باید در کالیبراسیون دستگاه دقت زیادی داشت بخش های مهم :

مولد گرما : معمولاً از مجرای هوای گرم استفاده می شود به این صورت که یک پنکه یا دمنده (فن ) جراین هوایی را ایجاد می کند که با عبور از مجاورت یک المنت الکتریکی گرم می شود و فضای اتاقک را به دمای مطلوب می رساند .

رطوبت ساز : برای این منظور یک تشتک کوچک محتوی آب مقطر در مسیر جریان هوای گرم قرار دارد که هوا هنگام عبور از سطح آن مرطوب می شود وبا استفاده از دریچه مکانیکی که در مسیر جریان هوا قرار می گیرد . می توان مقدار رطوبت را تا حدی کم و زیاد کرد . این مخزن آب از طریق یک دریچه در بیرون دستگاه آب گیری می گردد .

اکسیژن رسان : که معمولا به کپسول اکسیژن یا اکسیژن سانترال بیمارستان متصل می شود. مقدار فشار هوای ورودی ۱/۰ تا ۵/۰ اتمسفر و مقدار جریان هوا ۶ لیتر در دقیقه می باشد. اتاقک دستگاه به وسیله یک فیلتر پاک سازی می شود و از طریق لوله اکسیژن ورودی به وسیله یک نازل در نزدیکی فن درصد اکسیژن هوا افزایش می یابد.

اتاقک دستگاه طوری ساخته شده است که حالت آکوستیک یا ضد صدا دارد و صداهای گوش خراش و بلند را کنترل می کند تا به نوزاد شوک وارد نشود. همچنین دریچه های برای گردش هوا و یا دسترس پیدا کردن پرسنل درمانی را به نوزاد فراهم می سازد از طرفی دیگر سوراخهایی برای سرم درمانی و یا دادن دارو از بیرون در نظر گرفته شده است .

پانل کنترل : در این بخش تنظیم محدوده دما تنظیم و حدود آلارم ، انجام می شود.



تجهیزات بیمارستانی :

دستگاه نوار قلب :

این دستگاه فعالیت الکتریکی قلب را نشان می دهد، این کار از طریق دریافت و تقویت سیگنال های خارج شده از کلاف عصبی قلب از طریق اندام ها و انجام تحلیل های الکترونیکی انجام می پذیرد دیاگرام کلی دستگاه به صورت زیر است .

(۲۳)



بخش های مختلف دستگاه :

شامل کابل بیمار و پانل کنترول، صفحه ی نمایش و پرینتر می باشد و با توجه به نظر طراح یا سازنده ی دستگاه ساختار متنوعی دارد. در زیر به برخی از آنها اشاره می شود .

کابل بیمار:

با توجه به اینکه ثبت نوار قلب تک لید ، دولید یا چند لید باشد تعداد رشته های ۲ و ۵ یا ۱۰ تایی دارد و از نظر کیفیت و استحکام متفاوت است ولی حتماً باید از نوع ضد پارازیت و شعله دار باشد همچنین جهت اتصال به بدن در محل های مورد نظر (در دست پا و سینه ) از گیره و چست لید استفاده می شود، ضمنا در محل اتصال الکترود یا لید مورد نظر از ژل رسانا مخصوص استفاده می شود.

مراحل تولید تا ثبت پالس الکتریکی قلبی : در داخل قلب پالسی الکتریکی به صورت خودکار از یک نقطه متمرکز به نام گره سینوسی (S.A.N ) صادر شده و به عضلات بخش دهلیزی قلب می رسد و همچنین این پالس به نقطه متمرکز دیگری بین دهلیزها و بتن ها به نام گره دهلیزی بطنی) (A.V.N می رسد که پس از تقویت به عضلات بتن ها وارد شده و باعث انقباضات بتنی می شود پالس های الکتریکی ایجاد شده پس از تغییر بر عضلات قلب از طریق احشا اطراف قلب به سطح بدن گسترش می یابند و رفته رفته ضعیف تر می شود در مکان های مشخص شده الکترودهای دستگاه نوار قلب این پالس های ضعیف را گرفته و تقویت می کند و پس از پردازش و حذف پارازیت ها و موج های اضافی آن را نمایش داده و ثبت می کنند .

۱ – هنگام وصل کردن کابل بیمار حتماً از ژل مخصوص استفاده شود و کابل ها به شکل منظم قرار گیرند تا بر یکدیگر پارازیت اعمال نکنند ۲- از کابل های غیر استاندارد و نامشخص از نظر مقاومت اهمی استفاده نشود ۳- اغلب به دلیل درست جا نزدن کاغذ اشکالاتی در ثبت نوار مشاهده می شود که باید به آن توجه کرد ۴- برای تعمیرات بُرد الکترونیک حتماً نیاز به نقشه دقیق وگسترده داریم زیرا نمونه های امروزی به صورت فشرده مونتاژ می شود و روش های عیب یابی قدیمی کاربرد ندارند؛ رفع عیب اغلب به تنهایی یا در کنار آن تمیز کردن قطعات داخلی دستگاه و برد الکترونیک نیز صورت می گیرد ۵- امروزه ازپرینترهای الکترونیکی که با کاغذهایی که حالت رولی یا کتابی به هم متصل می باشند استفاده می شود

پانل کنترل :

با توجه به نیاز دستگاه تعدادی کلید، شستی و چراغ سیگنال در این قسمت وجود دارد که پارامترهای متغیر را تنظیم و انجام کاردیوگرافی را ممکن می سازد. البته بین انواع آنالوگ قدیمی با نمونه های دیجیتال امروزی تفاوت های زیادی وجود دارد . (۲۵)



انواع شکل موج قلبی : چون عمکلرد قلب بسیار حساس است وضعیت الکتریکی آن بسیار مهم است و برای ارزیابی دقیق قلب بررسی رشته های جمعی داخل قلبی و نحوه انتشار پالس های انقباضی مهم می باشد. از این جهت به وسیله الکترود های دستگاه ECG فعالیت الکتریکی قلب به صورت های مختلف دریافت و بررسی می شود . برای این که پزشک یا تیم درمانی هنگام مشاهده نوار قلبی ثبت شده اطلاعات استانداردی را ببیند یک رویه ی معمول وبین المللی در مورد محل اتصال الکترودهای کابل دستگاه نوار قلب تدوین شده است که باید رعایت شود، سیم های کابل مورد نظر با حروف و رنگ و مشخص شده اند. هر یک از شکل موج های خاص قلب را یک لید یا اشتقاق قلبی می گویند که با نام های مشخص ثبت می شود: I لید یک، II لید دو، III لید سه،AVL (تقویت شده دست چپ)، AVF (تقویت شده پای چپ)، AVR (تقویت شده دست راست) و لید های سینه ای C1 ، C2 ، C3 ،C4 ، C5 و C6 .


چراغ سیالتیک روشنایی تخت جراحی : به منظور یک روشنایی راحت لازم است نور کافی در محل تخت جراحی و بدن بیمار وجود داشته باشد . البته خصوصیات نور مهم است که بهترین حالت نور سفید بدون ایجاد گرما در یک طیف مشخص می باشد . به مجموعه ای که برای این منظور در اتاق های عمل استفاده می شود اصطلاحاً چراغ سیالتیک می گویند . این چراغ ها با توجه به نوع عمل جراحی متفاوتند و دارای انواع پرتابل، ثابت کوچک یا بزرگ می باشند . انواع پرتابل یا متحرک دارای پایه چرخ دار می باشند که در اتاق عمل های اورژانس و یا جراحی های سرپایی کاربرد دارند . نوع ثابت که بیشتر کاربرد دارد معمولاً به قسمت سقف اتاق عمل وصل می شود و موقعیت و زاویه آن را می توان با کمک بازوهای متحرک چراغ تغییر داد . قدرت نورپردازی چراغ های سیالتیک بر حسب شاخه و قمر تعیین می شود . مثلاً دو قمر پنج شعله یا چهار قمر ۳ شعله و امثال. آن در نمونه های قدیمی گرمای گرفته شده از نور بوسیله فیلتر آنقدر زیاد بود که یک یا چند فن قوی وظیفه تهویه فضای داخلی چراغ را به عهده داشتند، لامپ مورد استفاده در آن از نمونه هاً رشته ای و با راندمان پایین و تغییر موقعیت به صورت مکانیکی بوده است.

(۷۵)؛(۷۶)



یکی از کارهای روزمره شستشوی ابزار آلات جراحی فلزیست که گاهی اوقات وقت گیر و مشکل می باشد و اگر با دقت انجام نشود جرم های باقی مانده در منافذ ابزارها باعث آلودگی شیمیایی و فیزیکی می گردد . لذا دستگاه پاک کننده مافوق صوت یا اولتراسونیک برای این منظور به کارمی رود به طوری که کلیه ابزارهای فلزی در آن پاک سازی می شود . در این دستگاه قطعات پیزو الکتریکی وجود دارد که امواج مافوق صوت با توان بالا تولید کرده و از طریق آب به قطعات ضربات مکانیکی وارد می کند . این ضربات باعث جداشدن جرم ها از بدنه وسیله یا ابزار می شود . این دستگاه در حجم های مختلف و طراحی های گوناگون وجود دارد که قدرت آن به مدار طراحی شده بستگی دارد . معمولاً قدرت ثابت و زمان به وسیله تایمر کنترول می شود . باید دقت کرد دستگاه هیچگاه بدون آب روشن نشود . زیرا به قطعه پیزو آسیب می رساند. دستگاه معمولاً با برق تک فاز کار می کند و حتماً باید سیم اتصال زمین داشته باشد . مدار مربوط، یک مدار فرکانس بالا با ولتاژ پایین است که قطعه پیزوالکتریک را تغذیه می کند. (۷۷)



کتابچه نصب و راه اندازی :

در این کتابچه شیوه مستقر کردن دستگاه در مکان مناسب و یا نحوه سرهم کردن ( مونتاژ) و چگونگی روشن کردن و اوپراتوری ( کاربری) آن مشخص می شود. بدیهی است با توجه به پیچیدگی دستگاه حجم مطالب مندرج در کتابچه متفاوت است. در مورد دستگاها معمولاً مشخصات تغذیه الکتریکی و اتصالات جانبی دستگاه هنگام نصب بیان می شود. در مورد تجهیزات پزشکی چون اغلب کاربرد تخصصی دارد بهتر است نصب و راه اندازی دستگاه به وسیله شخصی انجام شود که با عملکرد دستگاه کاملاً آشناست. بدلیل تنوع بسیار زیاد در راه اندازی دستگاه های پزشکی تعدادی از مهم ترین نکات بیان می شود: ۱- اغلب دستگاه های آزمایشگاهی دارای نرم افزارهای جانبی هستند که جهت راه اندازی، نصب آنها در کامپیوتر یا خود دستگاه لازم است. قاعدتا آشنایی با عملکرد آن فقط به وسیله پرسنل همان کمپانی و یا افراد آموزش دیده امکان پذیر می باشد ۲- گاهی اوقات دستگاه ها برای عمل کردن به یک یا چند دستگاه دیگر اتصال می گردند: به کامپیوتر، پرینتر و یا شبکه های خاص کامپیوتری در این حالت نیز گاهی لازم است که متعلقات به دستگاه معرفی شود و یا تنظیماتی در دستگاه انجام شود، هر چند در دستگاهای ایده ال و استاندارد می شود اصل هم خوانی و هم پوشانی و قابلیت اتصال همگانی در دستگاه ها رعایت شود. ۳- برخی از دستگاههای اتاق عمل و یا بخش های ویژه ورودی هایی برای گازهای مختلف دارند، که حتماً به تناسب بین فشار مورد نیاز ورودی دستگاه و منبع گاز مورد استفاده و ویژگی های شبکه موجود باید توجه شود و در صورت عدم تطابق از رگولاتور و یا آداپت پنوماتیک مربوط استفاده شود، در این رابطه رعایت اصول ایمنی در اتصالات استفاده از قطعات استاندارد بسیار مهم است . ۴- بسیاری از دستگاه ها بعد از نصب نیاز به تنظیم دقت یا کالیبراسیون دارند که در این رابطه معمولاً از روش های مختلف استفاده می شود. در دستگاه های آزمایشگاهی از محلول های نمونه و استاندارد برای این منظور استفاده می گردد ، در دستگاه های تشخیص از سیمولاتور یا شبه سازی انسانی برای تست و تنظیم دستگاه استفاده کرد، البته قابل ذکر است که برخی دستگاهها خود دارای سیمولاتور یا حالت تست هستند . ۵- لازم است در حین نصب به کلیه موارد توصیه شده از طرف سازنده دقت شود تا در عملکرد دستگاه اختلالی ایجاد نگردد . در بعضی موارد پشتیبانی گارانتی شرکت بستگی به نصب دستگاه به وسیله نمایندگی و تأیید صحت نصب دارد ۶- بعد از نصب روی یک برگه دارای محافظ به طوری که ماندگاری داشته باشد نکات مورد نیاز نوشته شود و در معرض دید کاربر یا کابران قرار گیرد و الزام به رعایت آن به آنها تأکید شود . ۷- لازم است برای هر دستگاه یک شناسنامه کاری فنی و تعمیراتی تهیه و در جایی مخصوص نگهداری می شود . در این شناسنامه تاریخ خرید ، نصب کمپانی فروشنده، نمایندگی خدمات بعد از فروش، دفعات سرویس یا تعمیر دستگاه با ذکر قطعه عوض شده یا بخش تعمیر شده لحاظ شود. در یک کاتالوگ واقعی ممکن است مطالب مربوط به صورت یک جا در یک و یا چند کتابچه کار ارائه شود که معمولاً به حجم مطالب و اهمیت دستگاه بستگی دارد.




کاتالوگ :

تولید کنندگان مطالبی را برای مشخص شدن ویژگی های یک قطعه، دستگاه یا ابزار بصورت مکتوب در یک برگه، دفترچه یا سی دی ارائه می کنند که در بر گیرنده مطالب متنوعی است. این موضوع حتی در مورد خدماتی که یک موسسه ارائه می نماید نیز بکار می رود. بر اساس نوع اطلاعات ارائه شده عناوین آن متفاوت است که عبارتند از: اطلاعیه تبلیغاتی ،بروشور کاتالوگ ،کتابچه نصب و راه اندازی، کتابچه سرویس و نگهداری وکتابچه قطعات. باید توجه داشت که در کشورهای مختلف ویژگی های صنعتی و فرهنگ آنها، نوع ارائه اطلاعات فوق و برخورد تولید کنندگان متفاوت است، حتی این موضوع از مرحله سخن تا عمل بسیار متفاوت است و بین آنچه که باید باشد تفاوت بسیار است. در کشور ما معمولاً کتابچه های کوچک یا برگه هایی همراه با محصول ارائه می شود .

سرویس و نگهدای :

هر دستگاهی با توجه به میزان پیچیدگی پس از مدتی نیاز به سرویس، تمیزکاری یا تعویض برخی قطعات دارد تا بدین طریق طول عمر و کارایی دستگاه افزایش یابد. شاید بدون انجام سرویس و یا به موقع انجام ندادن آن ظاهراً مسئله ای بوجود نیاید ولی یقینا در عمر کاری دستگاه یا دقت آن موثر است. از طرفی عدم دقت در سرویس دستگاه هزینه های تغییرات آینده را افزایش می دهد . معمولاً تعویض صافی ها و فیلترها، غبار روبی و روغن کاری جزو موارد متدوال در این خصوص هستند. معمولاً شرکت ها لیست یا کتابچه ای را که در آن مشخصات قطعات با ذکر یک شماره آمده است در اختیار مصرف کننده قرار می دهد، که براساس آن در مواقع لزوم قطعه مورد نظر دقیقا مطابق با مشخصات فنی آن تهیه شود . معمولاً کاتالوگ دستگاه های غیرداخلی به زبان غیر فارسی نوشته می شود و اگر هم که به زبان های مختلف چاپ شوند زبان فارسی کم تر استفاده می شود. باید دقت کرد مجموعه کاتالوگ های دستگاه در یک مکان مناسب تا پایان عمر کاری دستگاه محافظت شود و در دسترس باشد .




[۱] Flame Photometer

[۲] Platelets

[۳] Red Blood Cell & White Blood Cell

[۴] Collimator

[۵] Magnetic Resonance Imaging

[۶] Rotatory



[۷] Sliding

[۸] Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation

[۹] Potassium titanyl phosphate (KTiOPO4)

[۱۰] Diode

[۱۱] neodymium-doped yttrium aluminum garnet; Nd:Y3Al5O12

منبع:انجمن مهندسی پزشکی