استتوسکوپ یا گوشی پزشکی یکی از پرکاربرد ترین تجهیزات پزشکی است که تمامی پزشکان عمومی و اکثر متخصصان از آن استفاده می کنند. یکی از کاربردهای وسیع آن شنیدن صدای قلب می باشد که به دلیل مهم بودن آن پزشکان همواره استتوسکوپ را همراه خود دارند و از خودشان دور نمیکنند. آموزش گوشی پزشکی مفاهیم پایه استتوسکوپ (Stethoscope) از دو کلمه (Steth(o به معنی سینه و Scope به معنی نمایش یا نشان دادن است و در کل به معنی وسیله ای برای سمع است. فیزیولوژی در یک فرد عادی گوش دادن به قلب در ۴ نقطه (مربوط به هر کدام از دریچه‌های قلب) امکان پذیر است. صدای طبیعی قلب فقط شامل یک صدای اول (۱)S مانند پوم و یک صدای دوم (۲)S مانند تاک اسـت. در حالت طبیعی صدای اضافه‌ای نباید در قلب شنیده شود و بین صدای اول و دوم نیز باید سکوت برقرار باشد. که این صداها ناشی از بسته شـدن طبیعـی دریچـه‌هـای قلـب هستنـد. هـر گـونـه صداهایی در وسط این دو صدا یا تغییر در شدت این صداها و غیره هر کدام نشانه‌ای از بیماری خاصی است. صـداهـای غـیـر طـبـیـعـی قـلب شامل سوفل‌ها و صداهای ۳S,4S هستند. سوفل‌ها ارتعاشات قابل سـمـعـی هستند که هنگام عبور جریان غیر طبیعی خـون از یـک دریـچه طبیعی قلب یا جریان طبیعی خون از یک دریچه غیر طبیعی و در نتیجه اغتشاش جـریـان بـه وجـود مـی‌آیـنـد. این صداها با توجه به شدت ، فرکانس ، کیفیت ، مدت و موقعیت زمانی آن‌ها نسبت به انبساط و انقباض قلب (سیستول و دیاستول) تعریف می‌شوند و نشانه بیماری خاص هستند. چگونه کار می کند؟ عملی که توسط گوشی انجام می شود به آن auscultate یـا گـوش دادن مـی گـویـنـد و شـامـل کنترل صداهای داخلی بدن است که در مورد ریه و قلـب تـوسعـه یافته است. گوشی پزشکی سه قسمت عمده دارد. قسمت اول گوشی روی بدن فرد قرار می‌گیرد و دو طرفه است که یک طرف را دیافراگم و طرف دیگر را قسمت زنگوله‌ای یا بــل مــی‌نــامـنــد و ارتعـاشـات بـدن را تبـدیـل بـه ارتعاشات صوتی کرده و کمی تشدید می‌کند. سـپـس صـوت حـاصـل وارد لـولـه یـا لـولـه‌هـای هـدایـت کـنـنده صدا شده و در نهایت از طریق گــوشـی‌هـای مـخـصـوصـی وارد گـوش پـزشـک می‌شود. در چه مواردی به کار می رود؟ از گــوشــی هـای پـزشکـی مـی تـوان در مـواردی هـمـچــون اخـتــلالات مــادر زادی ، بـیـمــاری هــای دریـچـه‌ای قـلـب و در آریـتـمـی هـای قلبی و … که صـداهـا و صـوت هـای خـاصـی بـه صـداهای قلبی اضـافه می‌شوند استفاده کرد.گوشی‌های پزشکی انواع و اقسام گوناگونی دارند. قسمت دیافراگمی گوشی (که سطح بیشتری دارد) به صورت معمول بـرای گـوش دادن صـداهـای مـخـتـلـف بـدن به کار می‌رود. قسمت زنگوله‌ای یا بل گوشی (که عملاً پـرده‌ای ندارد) فقط در مواردی به کار می‌رود که صدای آن اندام از بمی خاصی برخوردار است. ساختار داخلی گوشی پزشکی یـک گـوشـی پزشکی از قسمت های مختلفی به صورت نشان داده شده در شکل زیر تشکیل شده است. ۱- در مجموعه مربوط به سر (Headset)، از یک نوک گوشی (Ear tip) که وارد دو گوش می شود و یـک لـولـه گـوش ( Ear tube) که نوک گوشی به آن وصل شده است، تشکیل شده است. ۲- در مــجــمــــوعــــه مــــربــــوط بـــه قــفــســـه ســیــنـــه (Chest piece)، از یــک دیــافــراگــم یـا تنظیـم پـذیـر (Tunable Diaphragm) و یــک مـیـلــه اتـصــال مــانـنـد ساقه (Stem) تشکیل شده است. ۳- همچنین از یک لوله بدون درز (tubing) برای اتصـال دو مجمـوعـه مـربـوط بـه سـر و قفسـه سینـه استفاده شده است. جایگزین گوشی پزشکی بـا تـوسـعـه فـنـاوری تـلـفـن های همراه، پزشکان انـگـلـیـسی ترجیح می دهند که به جای استفاده از گوشی پزشکی از نرم افزاری که تلفن های همراه را به یک استتکوپ تبدیل می کند استفاده کنند. به تازگی نرم افزاری به نام iStethoscope عرضه شده است که به کاربران “آیفون” اجازه می دهد به ضربان قلب خود از طریق این تلفن همراه هوشمند اپل گوش دهند. این نرم افزار که با استقبال بسیار بالایی مواجه شده و ۵۰۰ بارگذاری در روز را به نام خود ثبت کرده نه تنها کاربران عادی بلکه پزشکان را هم به طرف خود کشانده است. در حال حاضر بیش از ۳ مـیـلـیـون پـزشـک انـگلیسی اقدام به بارگذاری نرم‌افزار iStethoscope کرده اند و به جای گوشی پزشکی از این برنامه جانبی استفاده می کنند. برای افـزایـش دقـت ایـن نرم افزار توصیه شده است که کاربر را روی گردن بگذارد و تا زمانی که بتواند ضربان نبض روی گردن را بشنود این تلفن همراه را به آرامی حرکت دهد. منبع:انجمن مهندسی پزشکی
