دیالیز دیالیز مفاهیم پایه نام لاتینialysis دیالیز نوعی درمان است که برخی از فعالیتهای کلیه طبیعی را انجام می دهد.این درمان زمانی که کلیه ها قادر به برآوردن نیازهای بدن نباشد مورد نیاز است. فیزیولوژی دیالیز شبیه کلیه های سالم تعادل بدن را حفظ میکند و می تواند مواد زائد، نمک و آب اضافی را به منظور جلوگیری از انباشته شدن آنها در بدن دفع کند و سطح برخی مواد شیمیایی بدن مثل پتاسیم،سدیم و بی کربنات را در خون ثابت نگه دارد همچنین به تنظیم فشار خون نیز کمک میکند. زمان انجام دیالیز زمانی که کلیه ها برای مدت طولانی قادر به حذف مواد زاید و مایعات اضافی از بدن نباشد، باید از دیالیز استفاده کرد. در حقیقت هنگامی که ۱۰ تا ۱۵ درصد عملکرد کلیه ها باقی مانده باشد باید از این روش استفاده شود. در این زمان ممکن است فرد دچار تهوع، استفراغ، تورم و احساس خستگی شود. حتی اگر این علائم نیز وجود نداشته باشد، مواد زاید خون افزایش می یابد که می تواند برای بدن سمی باشد. انواع دیالیز و نحوه کار آن ها دو نوع دیالیز وجود دارد: همودیالیز و دیالیز صفاقی. در دیالیز صفاقی، ابتدا خون درون بدن تصفیه می شود، سپس پزشک با عمل جراحی یک لوله پلاستیکی به نام کاتتر را درون شکم جاسازی میکند و یک راه ورودی ایجاد می کند.در طول درمان،محدوده شکم به آرامی از راه کاتتر با یک مایع دیالیز(دیالیزات) پر میشود.خون در سرخرگها و سیاهرگهایی که حفره صفاقی را پوشانده اند نگه داشته می شود.مایعات اضافی و مواد زائد خارج از خون به درون دیالیزات کشیده می شوند. دیالیز و درمان بیماری کلیوی دیالیز برخی اعمال کلیه سالم را انجام می دهد، اما بیماری کلیوی را بهبود نمیبخشد.فرد دارای بیماری کلیوی نیازمند درمان دیالیز برای تمام عمر است مگر آنکه بتواند پیوند کلیه انجام دهد . اجزای دستگاه دیالیز برخی اجزای دستگاه دیالیز شامل مخزن آب، مخزن محلول ضد انعقاد خون، دستگاه فشارسنج ، بخش تنظیم وزن و … هستند. مدت زمان انجام دیالیز معمولا هر جلسه دیالیز همودیالیز ۴ ساعت طول می کشد و به صورت سه جلسه در هفته انجام می شود. مشکلات بیماران دیالیزی افسردگی شایعترین مورد روانی در بیماران دیالیزی است. افسردگی مهمترین مشکل روانی است که در صورت عدم شناسایی یا درمان میتواند منجر به خودکشی یا قطع دیالیز شود. سوء تغذیه یک مساله نسبتا رایج در بیمارانی است که به مدت طولانی دیالیز میشوند و تقریبا ۳/۱ بیماران همودیالیزی و دیالیز صفاقی دچار آن هستند. سوء تغذیه میتواند ناشی از دریافت غذای کم و افزایش از دست دادن پروتئین باشد. آثار سو تغذیه زیاد است و شامل افزایش مرگ و میر و دفعات بستری در بیمارستان، خستگی و بازتوانی ضعیف است. افزایش فشار خون به عنوان علت اصلی بستری و مرگ و میر بیماران دیالیزی در نظر گرفته میشود. خطر بیماری قلبی عروقی همراه با افزایش فشار خون شریانی در جمعیت دیالیزی به چشم می خورد. از عوارض دیگر موجود در بیماران دیالیز میتوان به اختلالات خونی، اختلالات آندوکرین، بیماری استخوان و … اشاره کرد. بخش دیالیز با توجه به نیاز مبرم نقاط مختلف کشور به بخش دیالیز ، راه اندازی این بخش از اهمیت خاصی برخوردار است . با توجه به نیاز بیماران دیالیزی به بخشهای خدمات آزمایشگاه ، بانک خون ، رادیولوژی ،نفرولوژی ، واحد تغذیه و مددکاری، لازم است این بخش در بیمارستانی تاسیس شود که دارای بخشهای مذکور باشد منبع: ماهنامه مهندسی پزشکی
