کارگردانان ژانرعلمی تخیلی در جهان و ایران! اسامی + تصاویر

منبع اخذ مطلب جهت علاقمندان (کپی رایت) : وب ژانر علمی تخیلی در سینمای ایران و جهان
نویسنده و کارگردان سعید رحمانی

---------------------------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------------------------------------


ژانر علمی تخیلی در ادبیات و یا سینما چیست ؟
ژانر علمی تخیلی در سینما بسیار پیچیده و پر تعاریف است. در طول تاریخ تولد این ژانر ادبیات و تعاریف مختلفی را به این نوع نگرش در حوزه تصویری و یا داستانی اختصاص داده اند. از داستانهای معروف ژول ورن گرفته تا دست نوشته های ری برد بری همگی یک وجه مشترک داشته اند و آن نگاه جسورانه و جستجوگر بشر به آینده و تصور و تخیل سازی دست نیافته ها در قالب های داستانی و یا بصورت امروزی (فیلمسازی) بوده است.
آنجا که برای حصول به این تخیل با دستمایه علمی و توصیف وجوهات مبهم بر استنادات علمی بشر سعی در قانع کردن خود داشته است . یک فریب سازی خود در زمان حال و یک واقعیت ممکن الوصول در آینده! چرا که بسیاری از تخیل سازیها و به نوعی فریب سازیهای داستانی در گذشته (سفر به اعماق دریا) سر منشاء رشد علمی و ساخت تکنولوژی شده که امروزه دیگر به آن تخیلی نمی گویند چرا که خود واقعیت است .
پس این نوع نگرش و ادبیات می تواند بسیار مفید و رو به جلو برنده باشد به شرطی که نویسنده و یا سازنده فیلم بداند که باید رو به جلو و آینده نگاه کند حتی اگر داستان و یا فیلمنامه او در گذشته است اما باز می باید نگاهی به آینده داشته باشد ( مثل ماشین زمان) و ماحصل تولید او باید نمادی از تکنولوژی و ترکیبی از علم و تخیل باشد تا بتوان عنوان یک اثر علمی تخیلی را به آن اعطا کرد.
این تعریف یکی از شایع ترین و مستند ترین تعاریف می باشد که در بیشتر جزوات دانشگاهی و آکادمیک و کتابها و یا سایتها با آن برخورد کرده ایم که ژانر علمی تخیلی باید اثری باشد که با جدا سازی کلمه علم و رویکرد علمی آن کل ساختار و قالب آن از هم گسسته و بهم بریزد . هر چند این یک تعریف مطلق نیست اما با درصد بالایی از اطمینان می توانم عنوان کنم که اطلاق کلمه ژانر علمی تخیلی به یک اثر ارتباط تنگاتنگی میان علم و قدرت تخیل بر باور پذیر سازی نایافته ها و دست نیافتنی ها می باشد.

ادبیات علمی تخیلی از کی پا به عرصه سینما تحت عنوان یک ژانر تصویری گذاشت ؟

سال ۱۹۷۰ میلادی عصر رنسانس و تولد فیلم های علمی ـ تخیلی در جهان به شمار می رفت . شروع دهه ای که آثاری با ساختار پیشرفت های علمی اما بر پایه تخیل گرایی از بارزترین مشخصه های این دوره بود!
فیلم سولاریس (۱۹۷۲) ساخته آندره تارکوفسکی از کشور شوروی یکی از این فیلمها بود که بر اساس رمان استانیسلو لم نویسنده لهستانی ساخته شده بود. اما تعداد خیلی کمی از رمان های این گونه در ان سالها تبدیل به رویای تصویری تخیلی گردیدند، سال های نخستین دهه 1970 در تسخیر فیلم های علمی ـ تخیلی آمریکا بر جهان بود فیلمهایی با رویکردی به جنگ ویتنام و حادثه واترگیت.
فیلم های تأثیر گرفته از
سری چهارگانه سیاره میمون ها (۱۹۷۰-۱۹۷۳)،
پرتغال کوکی 1973،
تی اچ ایکس ۱۱۳۸ (1973)
و مرد امگا نیز در سال 1973 ساخته شد اما در سال 1974 فیلم فرار خاموش اکران شد که داستان آن نگرانی های زیست محیطی بود. فیلم زد پی جی 1974 ساخت کشور انگلستان که فیلمنامه آن به خطر ازدیاد بیش از حد جمعیت می پرداخت و فیلم پاپوش ساخته وودی آلن در سال ۱۹۷۳ نیز از جمله فیلم های نگرانی آور و هولناک این سالها بودند.
دنیای غرب به کارگردانی مایکل کریچتون نیز به تهدیدات دنیای مکانیکی و ماشینی به بشر می پرداخت و این فیلم را می توان اولین فیلمی دانست که بخش هایی ازآن با استفاده از انیمیشن ساخته شد.

چرا در کشور مان ایران خیلی دیر تعداد قلیلی نویسنده و سازنده فیلم و کارگردان رو به این ژانر پر طرفدار , جذاب و پر فروش روی آورده اند ؟
دلایل زیادی وجود دارد که چرا این اتفاق آنجور که باید در ایران نیفتاده و فقط تعداد کمی سازنده این دسته از فیلمها داریم که آنهم طبق گفته خودشان فقط با بودجه شخصی و از روی علاقه به این ژانر روی آورده اند . یکی از عمده مشکلات عدم پشتیبانی اکثر سازمانهای ذیربط و سینمایی و شرکتهای مادر در عرصه سینمای ایران است .
هر چند حتی می شود یک فیلم علمی تخیلی بدون استفاده از جلوه های ویژه ساخت اما اگر قرار باشد در سطحی حرفه ای و جهانی ژانر علمی تخیلی تولیداتی را در کشورمان داشته باشیم خلاء حضور جلوه های بصری به خوبی احساس می شود و بدون آن نتیجه گرفتن در جذب مخاطب جهانی تقریبا غیر ممکن است پس بر این سیاق عامل بعدی پر هزینه بودن ساخت چنین فیلمهایی است چون همانطور که همه می دانیم این ژانر ارتباط خیلی نزدیکی با خلق جلوه های بصری ( جلوه های ویژه کامپیوتری) دارد و فقط با تکیه بر این تکنولوژی است که فیلمهایی نظیر ارباب حلقه های , جنگ ستارگان, آواتار ,ترمیناتور و . . . . . قابل ساخت است آنجا که دیگر شرایط و مکان اجازه تصویر سازی رئال را به کارگردان نمی دهد و فقط جلوه های بصری هستند که می توانند به داد سازندگان این دسته از فیلمها برسند. بالطبع در این بین هم کارگردانانی بیشتر موفق هستند که تسلط بیشتری بر جلوه های بصری برای هم ذهن سازی با کانسپت آرت و اسکیس های اولیه سکانسها داشته باشند مثل کارگردان فیلم پسفیکریم آقایGuillermo del Toro که در اصل یک استاد جلوه های بصری بوده و یا خود جیمز کمرون و استیون استیلبرگ که نابغه های جلوه های ویژه نیز هستند.
خوب این شرایط در ایران بسیار محدود و بعبارتی کارگردانان ژانر علمی تخیلی ایران در بخش ساخت جلوه های بصری و ویژه مشکل اساسی در ساخت و هزینه کردن دارند زیرا میبایست برای رسیدن به مقصود هزینه های سنگینی را به سوپر وایزرها و تیم جلوه های ویژه بدهند که عملا تا بحال شاهد این کار نبوده ایم و تنها استثناء در بین کارگردانان ایرانی این ژانر , آثار آقای علی پوراحمد ( سوپر وایزر بنام جلوه های بصری) است که بواسطه تخصص تیمش در این زمینه از پرداخت هزینه های بسیار سنگین جلوه های بصری(کامپیوتری) به شرکت های VFX فرار نموده است. در حقیقت عدم استفاده دیگر کارگردانان از جلوه های بصری در ژانر علمی تخیلی می تواند یک عامل بازدارنده در روند خوب یک اثر می تواند باشد. در حال حاضر به جرات می توان گفت که در ایران شاید کل کارگردانان بنام این ژانر فقط 4 یا 5 نفر باشند که این تعداد کم بسیار بد می باشد!

حتی همین تعداد کم نیز وقتی پای درد و دلشان می نشینی مثل آقای وحید وکیلی فر و یا آقای تیام یابنده می گویند که با هزینه شخصی فیلم ساخته و حتی به جشنواره های خارجی برده اند و حتی هیچ کسی یک خسته نباشید هم تقدیمشان ننموده . در چنین فضایی که هنوز متصدیان امر با این ژانر در ایران خو نگرفته و پشتیبانی نمی کنند جای بسی قدردانی از این کارگردانان را دارد که با هزینه شخصی در جهت اعتلای این ژانر در سینمای ایران تلاش می کنند.
به شخصه وقتی تلاش این عزیزان را می بینم به آینده رو به رشد این ژانر در ایران هنوز نیز امیدوار میشوم وقتی که با همه نو پای این ژانر سایتهای خارجی فیلم فوق العاده سیاره میمونهای آقای علی پوراحمد را با نسخه هالیوودی آن در خارج از ایران مقایسه می کنند به این همت ایرانی غرور کرده و به عنوان یک علاقمند ژانر علمی تخیلی آرزوی موفقیت همه ی این عزیزان را می کنم.




---------------------------------------------------------------------------------------------------

آیا کارگردانان بنام ژانر علمی تخیلی را در جهان و ایران می شناسید؟مروری بر اسامی و تصاویر بهترین کارگردانان این ژانر در ایران و جهان(از نگاه من)هالیوود :
James Cameron جیمز کمرون , هالیوود ( سلطان ژانر علمی تخیلی در دنیا ) متولد 1954


Christopher Nolan کریستوفر نولآن , هالیوود متولد 1970



George Lucas جورج لووکاس , هالیوود متولد 1944




Jean-Pierre Jeunet ژآن پی یره جونت , هالیوود متولد 1953



M. Night Shyamalan ام نایت شآملان , هالیوود متولد 1970



Ridley Scott ریدلی اسکات , هالیوود متولد 1937



Steven Spielberg استیون اسپیلبرگ , هالیوود متولد 1946



Terry Gilliam تری گی لیام , هالیوود متولد 1940



ایران :

Ali Pourahmad علی پوراحمد , ایران متولد 1971



Vahid Vakilifar وحید وکیلی فر , ایران متولد 1981





Tiam Yabandeh تیام یابنده , ایران متولد 1983



Saeed Ebrahimifar سعید ابراهیمی فر , ایران متولد 1956


-------------------------------------------------------------------------------------------------
-------------------------------------------------------------------------------------------------

تصاویر و تریلرهایی از معدود فیلمهای ژانر علمی تخیلی ساخته شده در ایران

 

ممنون محمد جان!