نگاهی به زبان آینو در ژاپن

نگاهي به واژه هاي زبان آينو PDF حجم 287

زبان آينو بوسيله ي گروهي از مردم جزيره ي هُكايدوي ژاپن تكلم مي شود. تا قرن بيستم ميلادي ، درميان نيمي از مردم جزيره ي ساخالين و گروه كوچكي از مردم جزاير كوريل تكلم مي شد. امروزه اين زبان تنها در ميان بوميان هكايدو باقي است و در سال 1994م. زبان آينو در ساخالين ازبين رفت و كسي از گويشوران آن باقي نماند.
زبان آينو در هكايدو نيز روبه نابودي مي رود.





[TABLE]
[TR]
[TD="width: 308"] آينو
[/TD]
[TD="width: 308"] تركي
[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD="width: 308"] Aca (father , uncle)
[/TD]
[TD="width: 308"] آچا ( عمه )( در تركي كهن)
[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD="width: 308"] Ak (younger brother)
Ku-aki (my younger brother)
[/TD]
[TD="width: 308"] اكه ( برادر بزرگتر)
اتا- قي ( پدر جان)پسوند " قي" در ژاپني در آغاز واژه آمده است.
[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD="width: 308"] Arka /arga /araka (painful, hurting)
[/TD]
[TD="width: 308"] يوْرقوُن- آرقين (خسته و كوفته)
[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD="width: 308"] As (to blow as wind)
[/TD]
[TD="width: 308"] اسمك (يئل اسمك : وزيدن باد)
[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD="width: 308"] Asam / asama (bottom)
[/TD]
[TD="width: 308"] آست ( زير ، پايين ) آست ( آستار: آستر) ضد واژه اوست(بالا)
[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD="width: 308"] Aw (tongue)
[/TD]
[TD="width: 308"] آي (آيماق : گفتن)
[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD="width: 308"] Hapo (mother)
[/TD]
[TD="width: 308"] آبا ( مادر بزرگ)
[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD="width: 308"] Haw (voice)
[/TD]
[TD="width: 308"] هافيلداماق / هوْفوُلداماق/ هاولاماق (پارس كردن)
[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD="width: 308"] Kam (god, sprit )
[/TD]
[TD="width: 308"] قام / قامچي ( شَمَن)
[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD="width: 308"] Kamuy – nomi (to pray to the gods)
[/TD]
[TD="width: 308"] نوْم (قانون)
[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD="width: 308"] Kap / kapu (skin,bark,outer covering of anything)
[/TD]
[TD="width: 308"] قابيق ( پوست ، پوسته)
[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD="width: 308"] Kar (to make,to prepare,to produce,to do)
[/TD]
[TD="width: 308"] قاييرماق (ائو قاييرماق : خانه ساختن):كردن
[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD="width: 308"] Kiror (strength,power)
[/TD]
[TD="width: 308"] گور ( گور سو: آب زياد ؛ گور سَس : صداي قوي)
[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD="width: 308"] Kunki (ژاپوني kugi) (nail)
[/TD]
[TD="width: 308"] گؤك (ميخ سازو تار آذربايجاني / سازي گؤك له مك)
[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD="width: 308"] Kunne (black,dark)
[/TD]
[TD="width: 308"] قوْنوُر ( رنگ تيره ، سياه) (قونور آت: اسب سياه يا خاكستري)
[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD="width: 308"] Mokor (to sleep)
[/TD]
[TD="width: 308"] مورگو ( چُرت زدن)
[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD="width: 308"] Nanna ( mother)
[/TD]
[TD="width: 308"] نَنه (مادر)
[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD="width: 308"] Kur (shadow)
[/TD]
[TD="width: 308"] كؤلگه (سايه) در ژاپني ، واج " ر" وجود ندارد. [/TD]
[/TR]
[TR]
[TD="width: 308"] Kur (person,man)
[/TD]
[TD="width: 308"] قوُل (آللاه قوُلوُ: بنده خدا) بنده ، بَرده
[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD="width: 308"] Nay (river )
[/TD]
[TD="width: 308"] چاي (رود ، رود خانه)
[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD="width: 308"] Pe (water)
[/TD]
[TD="width: 308"] بوُلاق (چشمه) / پينار (چشمه) از ريشه pu سومري
[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD="width: 308"] Rera (wind)
[/TD]
[TD="width: 308"] يئل (باد)(در سومريlil) در ژاپني ، واج " ر" وجود ندارد
[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD="width: 308"] Seta/ heta/hida (dog)
[/TD]
[TD="width: 308"] ايت (سگ) seta از ريشه سومري sipa
[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD="width: 308"] So (waterfall)
[/TD]
[TD="width: 308"] سوُ (آب) / شيرران (آبشار)
[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD="width: 308"] Topa (herd)
[/TD]
[TD="width: 308"] توْپا ( دسته) (اولدوز توْپاسي : خوشه ي ستارگان)
[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD="width: 308"] Toy (earth,soil,mud)
[/TD]
[TD="width: 308"] توْرپاق (خاك) از ريشه سومري tir
[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD="width: 308"] Ya (land)
[/TD]
[TD="width: 308"] يئر (زمين)
[/TD]
[/TR]
[/TABLE]
​

نكات گرامري زبان آينو

1) پسوند مكان locative partical (اسمين يئرليك حالي) در زبان آينو ta و در تركي نوين " – ده / - دا " (da) مي باشد.
قلعه ي بزرگي بالاي كوه وجود دارد. Nupuri ka ta poro casi an.

​

​

(ترجمه تركي) داغ باشيندا بؤيوك قالا وار.
واژگان اين جمله: Nupuri:كوه ka : بالا ta : پسوند مكان(به معناي در) poro :بزرگ casi: قلعه ، دژ an: است

با توجه به ساختار جمله ي ذكر شده به زبان آينو ، ساختار آن درست همانند ساختار يك جمله ي تركي است.
2) پسوند مفعول ازي (مفعول عنه) ablative partical (اسمين چيخيش ليق حالي) در زبان آينو wa (از جايي ، از كسي ، از چيزي) و در زبان تركي " – دَن / - دان" مي باشد.
سيب از بالاي درخت مي افتد. Ni ka wa ringo tuy.

(ترجمه تركي) آغاج باشيندان آلما دوشور.​

​

​

​

واژگان اين جمله :
Ni: درخت (از واژه " ييش " تركي باستان به معناي جنگل) ka:بالا wa: از
Ringo: سيب ( وام واژه از زبان ژاپني) tuy: افتادن ، باريدن برف و باران و ..(دوشمك)

James Patrie و Hattori Shiroطرافدار نظريه ي ريشه ي آلتائيك ، زبان آينو هستند.
برخي ديگر نيزمانند Kyosuke Kindaichiطرفدارهم ريشه ي بودن زبان آينو با زبان هاي سرخپوستي هستند.