سينماگران از ضوابط مجوز ساخت فيلم هاي سينمايي در سال 93 مي گويند:

گروه سينماي ايران ـ ساناز قنبري: اعلام ضوابط مجوز ساخت فيلم هاي سينمايي در سال 93 يکي از اتفاق هاي مهم سينماي ايران در آخرين روزهاي سال 92 بود. ماجراي اعلام ضوابط مجوز ساخت پيشينه اي به قدمت 3 دهه دارد. در دهه شصت، معمولاً در اختتاميه جشنواره فيلم فجر فخرالدين انوار معاون اسبق سينمايي سياست هاي سينمايي سال آينده را اعلام مي کرد. انتشار دفترچه سياست گذاري سينمايي در آن دوران حکم نقشه راه را براي سينماي نوپاي دهه شصت را داشت.
در سال هاي بعد و دوران تغيير شرايط و مديريت سينما، ماجراي اعلام سياست هاي سينمايي از سوي وزارت ارشاد نيز با فراز و نشيب هايي ادامه يافت. بعدها انتشار دفترچه سياست گذاري متوقف شد و در ابتداي دوران حضور جواد شمقدري شاهد انتشار دفترچه اي شديم که بعدها دستمايه منتقدان عملکرد کارگردان «توفان شن» قرار گرفت.
دفترچه اي که بسياري از بندهاي آن بدون در نظر گرفتن عنصر «واقعيت» به نگارش در آمده بود و از همان ابتدا مي شد غير قابل اجرا بودنش را حدس زد. شايد به همين دليل بود که شمقدري در سال هاي بعد ترجيح داد از خير انتشار دفترچه سياست گذاري سينمايي بگذرد.
البته تعيين اولويت هاي ارشاد براي توليدات سينمايي همواره چه به صورت رسمي و چه به صورت غيررسمي صورت مي گرفته و حالا نوبت به مديران سينمايي دولت يازدهم رسيده تا ضوابط صدور پروانه ساخت براي توليدات سينمايي در سال 93 را تدوين کنند.
ضوابطي که انتشارش واکنش هاي متفاوتي را از سوي اهالي سينما در پي داشت.

عليرضا رئيسيان
ضابطهاي كه تحت تاثير سليقه مديران شكل گيرد، درست نيست
عليرضا رئيسيان در خصوص ضوابط صدور پروانه ساخت به «باني فيلم» گفت: به نظرم در پروانه ساخت نمي توان ضوابط خاصي را غير از چهارچوب مصوب وزيران (در سالهاي 64) اعمال كرد. چون بايد مراحلش كاملاً قانوني و از مسيرهاي درست طي شود. بايد از سليقه پردازي و گذاشتن ضوابط خارج از سيستم قانوني پرهيز كرد.
كارگردان «چهل سالگي» افزود: عنوان خبر اهداف، اولويت ها و ضوابط صدور پروانه ساخت است. اهداف شامل قوانين ميشود. طبيعتاً ما در پروانه ساخت خيلي نمي توانيم اهداف را تعريف كنيم. اينكه مثلاً همه بايد در جهت تحكيم خانواده، تقويت فضاي اميد و... گام بردارند. اين ها نكاتي نيست كه به عنوان هدف ارزش گذاري شود. در بخش اولويت ها هم حمايت هاي عام را ذكر نكردند. اينكه حمايت عام و حمايت بعدي شامل چه مسائلي ميشود. ضمن اينكه نكاتي مثل اولويت با آثار قصه گو، قهرمان محور، بدون پايان باز و... مقتضيات يك سناريو است. تعجب مي كنم از كارشناسان صنفي كه در شوراي پروانه ساخت حضور دارند! نمي دانم چرا با حضور آنها چنين ضوابطي تصويب ميشود! قطعاً مقتضيات يك اثر كاملاً در چهارچوب داستان و شخصيت هايش پيش مي رود. آثار قهرمان محور يعني چه؟ قهرمان يا ضد قهرمان كيست؟ در سينماي قبل از انقلاب ما به طور كل شامل فيلم هاي قهرمان محور بود، اما آن قهرمان ها در حال حاضر قابل درك و شهود هستند و يا قهرمان هاي فيلم هاي آمريكايي. منظور كدام نوع قهرمانانند؟ در كل اينطور برخورد كردن در شان شورايي به نام پروانه ساخت نيست. در جايي مثل بنياد فارابي مي توانند در جهت حمايت هاي خاص نكاتي را با فيلمسازها رد و بدل كنند، اما اينطور دستور العمل دادن اصلاً درست نيست و به نظرم كار ساز هم نخواهد بود. مضاف بر اينكه خود اين شوراي فعلي برخي از اين ضوابطي كه گذاشتند را قبلاً نقض كرده. آنها مشكلي نداشتند! اينكه يك تهيه كننده يا كارگردان نتواند 2 كار همزمان انجام دهد و... از جمله كارهايي است كه قبلاً خودشان انجام دادند. آيا آن 6 ماه گذشته را نقض كردند؟ مي توان گفت ضابطه اگر تحت چهارچوب قوانين بالا دستي باشد قابل درك است، اما اگر ضابطه تحت الشعاع سليقه مديران قرار بگيرد درست نيست. چرا كه به نظرم وقتي خود شخص سرمايه فيلمي را تأمين ميكند فقط شوراي پروانه ساخت مي تواند الزامات قانوني را رعايت كند. در چهارچوب تعيين كرد. نمي شود كسي را وادار كرد كه سرمايه فيلمي را بدهد و بعد به او گفت كه پايان فيلم ات چطور باشد يا... . اينها همه قابل تفسير است.
رئيسيان خاطر نشان ساخت: چگونه ممكن است شوراي پروانه ساخت دست به چنين اقدام عجيبي بزند؟! در بخش ضوابط تهيهكنندگي هم يكسري مسؤوليتها براي تهيه كننده ذكر كردند و در ادامه نگفتند كه اگر اين مسؤوليت ها انجام نشود چه اتفاقاتي مي افتد! چون يكي از مشكلات بزرگ سينماي ايران همين عدم مسؤوليت پذيري صحيح تهيه كننده هاست. در كل اين نكات را نمي توان در محدوده ضوابط صدور پروانه ساخت گنجاند و دستورالعمل صادر كرد. اينها تنها مي تواند پيشنهاد شورا به سازنده ها باشد.

پوران درخشنده
براي اثر هنري نميتوان نسخه پيچيد
پوران درخشنده با بيان اين مطلب كه نسخه پيچي براي يك اثر هنري درست نيست، به «باني فيلم» گفت: ممكن است كاري قصه گو و با پاياني باز باشد، اما ذهن مخاطب را درگير خود كند و جذاب باشد.
كارگردان «هيس دخترها فرياد نمي زنند» ادامه داد: نمي توان براي فيلمساز تعيين تكليف كرد. به هيچ وجه نمي شود از قبل گفت كه نوع روايت چگونه باشد. به نظرم اينطور نمي توان براي سينما تعيين مسير كرد. خيلي از فيلم ها هستند كه اصلاً روايتي قصه گونه را نمي طلبند، اما به طور مجزا كاري خوب اند.
وي ادامه داد: براي فيلمساز نمي توان نسخه پيچيد. البته شايد تماشاگر اين ضوابط را بپسندد كه مثلاً داستان قهرمان داشته باشد، در پايان تكليف اش روشن شود و... . قطعاً برخي از مخاطبان علاقه مندند كه در پايان فيلم سؤالي در ذهنشان نماند. قطعاً پايان شاد بسياري از مخاطبان را راضي ميكند. اين نوع نگاه را تماشاگر دوست دارد، اما به نظرم نياز است مخاطب در جاهايي راجع به پايان فكر كند. گاهي ممكن است پايان باز جواب دهد و. گاهي نه. اين بستگي به نوع فيلمنامه و ساختار و روايت اش دارد.

فرزاد موتمن
اين نوع نسخه پيچيها سينما را بيشتر سردرگم مي كند
فرزاد موتمن نيز در اين باره به «باني فيلم» گفت: فكر نمي كنم مشكل سينماي ايران پايان باز يا فقدان قهرمان يا ضد قهرمان باشد. من اصلاً به خاطر ندارم كه حتي يك فيلم ايراني پايان باز داشته باشد!
وي ادامه داد: به نظر مي رسد مسؤولان سينمايي كشور از مشاوراني بهره مي برند كه سينما را چندان نمي شناسند. اين مشاوران مسائلي را به آنها تذكر ميدهند كه در كمال تعجب بعداً تبديل به قانون ميشود. سينما هنر است و نمي توان براي آن قوانيني اين چنيني وضع كرد كه مثلاً فيلم ها پاياني باز يا بسته داشته باشند. پايان باز نوعي داستان گويي است. ارشاد مي تواند قوانيني داشته باشد كه مثلاً بعضي موارد را كه به مصلحت نظام لطمه مي زند در فيلم ها لحاظ نكنيد، اما ديگر نمي تواند كه چگونه داستان گويي را تعيين كنند. اگر اقتضاي فيلمي پايان باز است، پس بايد پاياني باز داشته باشد. يعني چه كه اولويت با آثار قهرمان محور است! منظورشان چيست! يعني دوباره بايد شخصيت هايي بزن بهادر را در فيلم هايمان داشته باشيم!
كارگردان «شب هاي روشن» افزود: دوستان به نكته اي دقت نمي كنند و آن اينكه سال 1357 در اين كشور انقلابي رخ داده. انقلاب يعني اينكه عصر قهرمان ها پايان يافته و از اين به بعد توده هاي مردم قهرمانند. به نظرم روي ضوابط مجوز ساخت چندان فكر نشده. عصر قهرمان ها حتي به مفهوم كلاسيك اش هم در سينماي دنيا پايان يافته. حتي در فيلم هاي موفق اسكار امسال هم قهرماني ديده نمي شد. در «گرگ وال استريت» كه اصلاً ضد قهرمان مي بينيم.
موتمن خاطر نشان ساخت: در فيلم هاي جشنواره امسال پايان باز نديديم و پايان بد ديديم. اگر مسؤولان سينمايي كشور به اين مهم برسند كه بايد اجازه دهند فيلمسازها كارشان را انجام دهند و انقدر برايشان نسخه هاي جور واجور نپيچند سينمايي به مراتب بهتر خواهيم داشت. اين نوع نسخه پيچي ها سينما را بيشتر سردرگم و مبهم ميكند. در نتيجه تماشاچي هر چه بيشتر از سينماي ايران منزجز ميشود. پيشنهاد مي كنم بهتر است رييس محترم سازمان سينمايي كشور جلساتي را با سينماگران و فيلمسازان (با سلايق گوناگون و از هر طيفي) برگزار كنند و قبل از اينكه اين موارد را تبديل به قانون كنند با آنها مشورتي هم داشته باشند.

محمد ابراهيم معيري
ضوابط فرهنگي بايد سمت و سوي صحيحي پيدا كنند
محمد ابراهيم معيري در اين باره به «باني فيلم» گفت: قطعاً مسؤولان شرايط موجود را سنجيده اند و با توجه به آن اين ضوابط را اتخاذ كردند كه ممكن است در آينده به نفع سينماي ايران تمام شود. اينكه قصه ها قهرمان محور باشند دلايل جامعه شناختي و فرهنگي گسترده اي دارد كه بد نيست اين مسائل كمي باز شود و خيلي به ضوابط بسنده نشود. در حقيقت بتوانند نمونه هايي هم برايش بياورند. ضمن اينكه ضوابط فرهنگي ما بايد سمت و سوي صحيحي پيدا كند. به نظر مي رسد دوستان كاستي ها را متوجه شدند. در نهايت اميدواريم سال خوبي براي سينماي ايران باشد و سال رو به رشدي داشته باشيم و از دعواهاي متداول كه باعث اختشاش فرهنگي ميشود بپرهيزيم.