نگاهي به افت و خيزهاي کمپاني ديزني به مناسبت پيروزي فيلم «يخ زده» در اسکار امسال رنسانس در دنياي شيرين بانی فیلم آنلاین: بانی فیلم - گروه سینمای جهان - مهرناز منتظري - بعد از مراسم اسکار ولوله اي در کمپاني والت ديزني بر پا شد. جديدترين اثر آنها يعني «يخ زده» که افسانه دو خواهر و يک آدم برفي با مزه را روايت مي کند. تبديل به وسيله و محل تولد دوباره کمپاني شده بود. «يخ زده» در روز دوم مارس نه فقط دو اسکار برد که فروش آن در سطح جهان از مرز يک ميليارد دلار نيز گذشت و دنياي معمولاً شيرين ديزني، شيرين تر شد. درست پيش از برپايي مراسم اسکار بود که مديران اجرايي کمپاني ديزني غرق در اين انديشه بودند که کمپاني تا چه حد مي تواند مقابل عصر گذار انيميشن هاي دستي به انيميشن هاي کامپيوتري مقاومت کند. جان لاسه تر، مدير خلاق کمپاني پيکسار و ديزني در ميان اشک و آه مي گويد: آنها مي خواستند در اينجا را ببندند. اما ما گفتيم نه! ما هرگز نمي گذاريم اين اتفاق بيفتد. موقعي که پيکسار درو مي کرد براي هر کمپاني فيلمسازي در سطح جهان، بردن جايزه اسکار يعني يک موفقيت بزرگ کودتا مانند. اما «يخ زده» و اسکارهاي آن براي کمپاني ديزني معنايي بيشتر از موفقيت دارد. از سال 2001 به اين سو هر بار که مراسم اسکار بر پا مي شد، بهترين انيميشن سال نصيب پيکسار مي شد. پيکسار در اين 13 سال موفق شد هفت سال جايزه اسکار بگيرد. در پنج سال ديگر اين مدت که پيکسار جايزه نبرد، اين ديگر کمپاني هاي رقيب مثل دريم ورکس بودند که تنديس اسکار را به خانه مي بردند. براي کمپاني ديزني و خيلي از هنرمندان آن، اين اسکار نبردن ها تبديل به يک حس حقارت شده بود. حال آنکه اين کمپاني محل تولد و خاستگاه انيميشن هاي کلاسيکي همچون «دامبو»، «سيندرلا» و «شاه شير» بوده است. اين اشتباه نبود اما اکنون کمپاني ديزني به خاطر «يخ زده» که علاوه بر اسکار بهترين انيميشن سال، اسکار بهترين ترانه را نيز براي ترانه «بگذار بگذرد» گرفته است، مي تواند به راحتي ادعا کند که سالها است، بر زين انيميشن سوار است و به پيش مي تازد. اين همچنين نشان مي دهد ديزني سال 2006 اشتباه نکرد که کمپاني پيکسار را به مبلغ 4/7 ميليارد دلار خريد. حال آنکه موسسان پيکسار يعني لاسه تر و ادوين کتمول متهم شده بودند که ميراث کمپاني ديزني را به باد داده اند و يک بحران اعتماد در کمپاني بروز کرد. ناگهان فيلم هاي انيميشن دستي ديزني قديمي و يا حتي منسوخ شده به نظر رسيدند و روز به روز گرايش ها به سمت انيميشن هاي کامپيوتري بيشتر مي شد. ديزني ديگر حتي به داستان سرايي اش هم اطميناني نداشت. نگراني آنها در اين زمينه به طور مرتب بيشتر مي شد. بويژه که مي ديدند حتي مخاطبان خيلي جوان آنها نيز با ديدي انتقادي به فيلم هايي که مهر ديزني را دارند، نگاه مي کنند. حتي فيلم هايي که کمپاني به آنها اميد زيادي داشت، مثل «ديدار با رابينسون ها»، «خانه اي در مزرعه» و «جوجه کوچولو» هم نتوانستند جايي در قلوب بچه ها براي خود باز کنند. حس حسادت نگراني اين کمپاني انيميشن سازي زماني بيشتر شد که پيکسار به عنوان کمپاني انيميشن سازي که از ديزني انشعاب کرده بود، از اندرو مايلستين، مدير کل ديزني دعوت به کار کرد. مايلستين در جشني که کمپاني بعد از مراسم اسکار و دريافت جايزه بر پا کرد، در جمع 800 کارمند اين کمپاني با يادآوري آن وقايع گفت: نگراني و هراس زيادي نبود. بيشتر حس حسادت بود که وجود داشت. شايد هم کمپاني آنقدر شکست خورده بود که ديگر درست شدني نبود؟ رابرت ايگر به جاي اينکه عقب نشيني کند، وقتي در سال 2005 مدير اجرايي ديزني شد، از لاسه تر و کتمول خواست، دخالتي کوچک در کمپاني داشته باشند. اين دو در کنار اندرو مايلستين و آلن برگمن که رئيس فعاليت هاي برون مرزي ديزني است، شروع به ايجاد تغيير در کمپاني کردند. آنها به منظور شروعي دوباره در کمپاني به سراغ ساخت انيميشن «تيز پا» رفتند. اين انيميشن کامپيوتري در سال 2008 که سال عرضه آن بود، 310 ميليون دلار فروش کرد که خيلي عالي نبود. خلاقيت هاي نهفته آنها پس از آن «شاهزاده خانم و قورباغه» را عرضه کردند. موزيکالي که فاقد آوازهايي به ياد ماندني بود که بتواند ضامن فروش فيلم باشد. عايدي فيلم از گيشه هاي نمايش تنها به 267 ميليون دلار رسيد که حتي کمتر از هزينه ساخت آن بود. هر چند که فيلم مورد استقبال منتقداني قرار گرفت که سياه پوست بودن شاهزاده خانم را يک امتياز ويژه براي فيلم مي دانستند. تا اينکه سرانجام سال 2010 فرا رسيد و «گيسو کمند» عرضه شد. انيميشني که خلاقيت هاي نهفته در ديزني را به نمايش مي گذاشت. تغييرات موثري که لاسه تر و کتمول ايجاد کرده بودند، نتيجه خوبي داد. «گيسو کمند» که بازگويي نيمه موزيکال و پر هزينه اي از داستان راپونزل بود، 592 ميليون دلار فروش داشت. ديزني سال گذشته نيز «رالف ويرانگر» را عرضه کرد که 471 ميليون دلار فروخت و تبديل به يکي از مدعيان جدي اسکار شد. اما در نهايت تنديس اسکار را به «شجاع» واگذار کرد. روي غلتک ديزني ديگر کاملاً روي غلتکي افتاده بود که لاسه تر و کتمول پايه گذار آن بودند. آنها در اقدامي رنسانس گونه کمپاني را به سال هاي خوش و پر برکت دهه 1990 و ماقبل آن بازگرداندند. يعني وقتي که کمپاني فيلم هاي «ديو و دلبر» و «شيرشاه» را ساخت. با اين حال کمپاني همچنان فاقد انيميشني بود که نه فقط گيشه ها را به آتش بکشد که تبديل به اثري محبوب قلوب شود. در چنين فضايي بود که «يخ زده» سر رسيد. فيلم را کريس باک و جنيفر لي کارگرداني مي کردند و پيتر دل و چو تهيه کننده آن بود. انيميشن بيش از همه زنان و دختران را شيفته خود ساخت. هزاران نفر ويديوهاي خود را در حالي که آواز «بگذار بگذرد» مي خواندند، روي خطوط اينترنتي گذاشتند و آپلود کردند. ترانه هاي فيلم که رابرت لوپز و کريستين اندرسون لوپز سرايندگان آنها بودند، به مدت پنج هفته بازار فروش سي دي هاي موسيقي جهان را تسخير کردند. آلبوم ترانه هاي فيلم حتي آلبوم هاي عرضه شده خوانندگان معروف و پر طرفدار را نيز در اين پنج هفته شکست داد. من مي دانستم کتمون در جشن ديزني پس از دريافت جايزه اسکار گفت: من مي دانستم همه جذب آن مي شوند. اما نمي دانستم همه اين را مي دانند يا نه. لاسه تر نيز با اشاره به ترانه اصلي فيلم گفت: «بگذار بگذرد» او سپس به حاضران قول داد سال هاي بد و شوم ديزني ديگر هرگز باز نگردند. زيرا احتمالاً از اين پس ديزني راهي هموارتر را پيش رو خواهد داشت. با اين حال ديزني نبايد فراموش کند که رقبايش نيز در حال قدرتمند شدن هستند. شاهد اين ادعا «فيلم لگو» است که در حال حاضر بازارها را به تسخير کمپاني برادران وارنر در آورده است. ديزني در حال حاضر در حال طي آخرين مراحل توليد «قهرمان بزرگ 6» است که در ماه نوامبر (آبان 93) اکران مي شود. اين فيلم که يک کمدي ـ اکشن است، درباره يک سري موجودات زيرک روباتيک است که در تلاش هستند شهر فوق مدرن سان فرانسوکيو را نجات دهند. همان طور که پيکسار خيلي خوب آموخته است، حرکت کردن به عنوان پيشتاز با چالش هاي زيادي همراه است، مشتريان، هاليوود و رسانه ها پس از پيشتاز شدن دو کمپاني توقعات خود را از آن بالا مي برند و همين چالش زيادي را به وجود مي آورد. روزهاي شاد اما به هر حال فعلاً روزهاي شادماني انيميشن سازان ديزني است. آنها بعد از برپايي مراسم اسکار در جشني که گرفتند، با تنديس اسکار عکس انداختند و جاش گاد و جاناتان گراف که دوبلورهاي اصلي فيلم بودند، از لاسه تر تشکر کردند. اين جشن ها و شادماني ها و برف شادي و کيک و شيريني مانع از آن نمي شود که کارمندان ديزني، درک عميق لاسه تر و کتمول را فراموش کنند يا بخواهند بدون توجه از کنار آن رد شوند. براي همين هم بود که جنيفر لي که فيلمنامه خود را بر اساس داستان «ملکه برفي» نوشته هانس کريستين اندرسون نوشته، احساسات خود را با ترانه اي از «يخ زده» آميخت و گفت: آدم ها اگر ديوانه باشند، يا زخمي يا تحت فشار درست تصميم نمي گيرند. او سپس اشاره کرد: کمي محبت سر راهشان بينداز آن وقت مي بيني که بهترين چيزها را خواهي داشت. منبع: The New york Time