حاتمي کيا: اراده اي هست که از من به عنوان فيلمساز وابسته تعبير شد

به گزارش ايسنا، ابراهيم حاتمي‌کيا در هفته‌ سپري شده براي نمايش فيلم «چ» در جشنواره‌هاي فيلم فجر استاني به شهرهاي مختلف رفت، او سفرش را از مشهد آغاز کرد و سپس به کرمانشاه، تبريز رفت و سرانجام در دانشگاه تهران و در جمع دانشجويان صريح‌تر سخن گفت.
ابراهيم حاتمي‌کيا روز 27 بهمن‌ماه با وجود اينکه براي نمايش فيلمش در مشهد به سر مي‌برد اما براي نشست فيلمش حاضر نشد و پژمان‌ لشکري‌پور، مدير پروژه فيلم «چ»، دراين باره اعلام کرد: «ايشان صلاح دانستند در اين مقطع سکوت کرده و اعلام کردند نمي‌خواهند چيزي بگويند که فضا را مکدر کند؛ شايد در زمان اکران فيلم مجال حضور در چنين نشستي را داشته باشند.»
او هم‌چنين درباره‌ دلايل لغو نشست فيلم «چ» گفت: «اداره فرهنگ و ارشاد اسلامي خراسان رضوي براي برگزاري اين نشست تلاش بسياري کرد اما ابراهيم حاتمي‌کيا معتقد است که جشنواره فيلم فجر بايد دنباله‌رو و تقويت‌کننده‌ هويت انقلاب باشد.»
اما ساعاتي بعد حاتمي‌کيا در مراسم اختتاميه جشنواره فجر مشهد، حضور پيدا کرد و سخناني را مطرح کرد اما نه خيلي صريح، او گفت: «من آداب سربازي را دارم که در ميدان مين حرکت مي‌کند، ولي دوران، دوراني است که روي فرش قرمز بايد حرکت کرد. هنوز رايحه دهه فجر تمام نشده ولي عزيزان در انقلاب فجر سربازها غريبند، غريبيم و اين به همت مديران اين مملکت است.»
او سپس در فاصله‌ يک روز بعد در آيين اختتاميه جشنواره فيلم فجر در کرمانشاه مطرح کرد: «بر خود مي‌بالم که به کرمانشاه و منطقه پاوه آمدم و اين فيلم را در کنار هنرمندان و مردم بزرگ اين استان ساختم.
من از جاي ديگري از ايران آمدم و قطعا مانند يک کرد نمي‌توانم راوي و گوياي حوادث اين منطقه در طول دفاع مقدس باشم، اما تمام سعي خود را کردم تا تمام ارادت خود به مردم پاوه و مظلوميت آن‌ها را با تمام قدرت بيان کنم.
اميدوارم ساخت فيلم «چ» آغازي باشد که حرف‌هاي عميق‌تر و بيشتري از اين خطه ايران زمين گفته شود.»
کارگردان «آژانس شيشه‌اي» در بخش ديگري از سخنانش گفت:« دوست داشتم زماني که فيلم «چ» ساخته شد و به اکران درآمد به تنهايي در کوچه‌هاي پاوه قدم بزنم و سرم را از ساخت اين فيلم در ميان مردم آن خطه بالا بگيرم. اميدوارم امانتدار خوبي بوده باشم، زيرا به قصد اصلاح آمده بودم و دوست داشتم بيان من از تاريخ اين مرز و بوم راهگشاي نسل بعدي باشد.»
ابراهيم حاتمي‌کيا از شور و هيجان مردم کرمانشاه سخن گفت و ادامه داد: «نمي‌دانم در ميان اين همه احساس مردم کرمانشاه، ساز ما چقدر قدرت دارد که با اين فضا هماهنگ شود و ديدن قدرت و شور اين مردم واقعا تنم را به لرزه انداخت.»
اين کارگردان در اين مراسم از سوي مسوولان استان کرمانشاه پيشنهادي را دريافت کرد مبني بر اينکه درباره‌ «عمليات مرصاد» فيلم بسازد اما حاتمي‌کيا در پي اين پيشنهاد گفت: « من سينما را اينگونه نگاه نمي‌کنم و از اينکه مسئولين استان محبت داشتند و من را لايق ساخت فيلمي درباره مرصاد ديدند سپاسگزارم، اما بايد بگويم که هيچ‌گاه فيلم سفارشي نمي‌سازم.
من از روزهاي جنگ در کرمانشاه و مرصاد خاطره‌هاي زياد و عجيب و غريبي دارم و دوست دارم اگر روزي رمان‌نويس شوم، بسيار مفصل درباره مرصاد و وقايع آن بنويسم که چه حادثه بزرگ و باشکوهي و چه معجزه بزرگي در مرصاد رخ داد. تراژدي مرصاد در تاريخ ايران و دنيا بي‌نظير است، زماني که در اوج غم پايان يافتن جنگ، جنگ در اين منطقه دوباره آغاز شد و آن حوادث را رقم زد.
کارگردان فيلم «آژانس شيشه‌اي» هم‌چنين در مراسم پاياني جشنواره فيلم فجر در تبريز که سه‌شنبه 29 بهمن‌ماه‌، برگزار شد،‌ گفت: «شهيد چمران گفته است که مذاکره بله ولي نه به هر قيمت. آنچه که در مورد چمران براي من اهميت دارد اين بود که چه وجهي از چمران مي‌تواند جوابگوي بحث روز من باشد و براي رسيدن به اين امر دقت و مطالعه‌ي زيادي کردم. من مدعي هستم که فيلم چمران بحثي را مطرح مي‌کند که در اين ايام به شدت به آن احتياج داريم و آن نياز به تعامل است.
زنده‌ياد «علي حاتمي» در فيلم «کمال‌الملک» ديالوگي را به‌کار برده است با اين مضمون که «ما همه چيزمان بايد به همه چيزمان بخورد» و بر اين اساس آنچه در جامعه جاريست، در سينما و فيلم نيز جاريست و هر اندازه اين مسائل نهادينه باشد به همان نسبت فيلمساز و هنرمند که نسبت درستي با ارزش‌ها دارند، آن را نهادينه نموده و بروز خواهند داد.» اما شايد تندترين سخنان حاتمي‌کيا را بتوان مربوط به جلسه‌اي دانست که چهارشنبه، 30 بهمن‌ماه پس از نمايش فيلم «چ» در دانشگاه تهران مطرح کرد.
او در جمع دانشجويان خطاب به رئيس جمهور گفت: «جريان فرهنگي ما مردان بزرگ مي‌طلبد نه مرداني که 24 ساعت پاي حرف خود نمي‌ايستند.»
وي با تاکيد بر اينکه بابت اين نوع سخن گفتن خود هزينه داده است، درباره حضور نداشتن در اختتاميه جشنواره فيلم فجر با اشاره به اينکه جشنواره فجر برايش مهم نبوده است،‌ بيان کرد: «احساس کردم مديران اين جشنواره آگاهانه يا ناآگاهانه مراسم و آرا را با آرايش خاصي چيده‌اند.»
حاتمي کيا خود و فيلم «چ» را مقبول جريان سينمايي جشنواره فيلم فجر ندانست و گفت: «متاسفانه جشنواره فيلم فجر و بخصوص مديريت آن ساختار خود را و نيز الگوهاي شان را از آن طرف آب مي‌گيرند و رد کارپت مي‌اندازند ولي من به آنها مي‌گويم که به جاي اينکه به اين توجه کنيد که چه رنگي زير کفشهايمان پهن شود به افکارمان نگاه کنيم.»
وي هم‌چنين مطرح کرد:‌ «من براي عزيزان کُرد و مخصوصا اهالي پاوه بسيار احترام قائل هستم و دلم مي‌خواست تمام انرژي‌ام را به کار ببرم که فرياد تظلم خواهي اين عزيزان را نمايش دهم، اما به هر حال خناساني هستند که مي‌خواهند آن را شکل ديگري جلوه دهند.»
حاتمي‌کيا در ادامه با اشاره به اينکه از اين سيمرغ‌هاي شيشه‌اي در خانه‌اش زياد دارد، اظهار کرد: «وقتي مي‌بينم يک نوع اراده‌اي هست که از من به عنوان يک فيلمساز وابسته تعبير کنند و من را وابسته تعريف کنند و علاقه‌مندند که من از دست رئيس‌جمهور جايزه بگيرم و نه از دست همکارانم، هوشمندي به من مي‌گويد، که به نام نامي بچه‌هاي جنگ ، کنار بايستم.»
او ضمن تاکيد بر اينکه بحث‌اش اصلا سيمرغ نيست، اضافه کرد: «وقتي مي‌بينيم جشنواره‌اي مثل برلين که قرار است با جهان غرب و آمريکا آشتي کند، رئيس هيئت داوران را اسپيلبرگ قرار مي‌دهد و وقتي که مي‌خواهد با خاورميانه آشتي کند رئيس ديگري را انتخاب مي‌کند تا آنچه آن‌ها مي‌خواهند انجام بشود، نمي‌توانم ساکت بنشينم. ساده لوحي دوستان جشنواره را مي‌بينيم که اشاره مي‌کنند اينگونه نيست و اين‌ها همه نگاه سليقه‌اي است، اما نه عزيزان اين نگاه سليقه‌اي نيست.»
حاتمي‌کيا در بخش ديگري از سخنان خود به انتقاد از پاسخ علي معلم (عضو هيات انتخاب) نسبت به گفته‌هاي خودش در جشنواره فجر، پرداخت و گفت: «من قيم‌مابانه رفتار مي‌کنم يا شمايي که در هر حکومتي هستيد؟ يک روز با پاپيون هستيد، يک روز با کراوات و يک روز با پيراهن سفيد. شمايي که در دولت احمدي‌نژاد هستيد و در دولت روحاني و خاتمي هم هستيد. من قيم هستم يا شما؟»
هفته‌اي که ابتدا با سکوت حاتمي‌کيا درباره جشنواره و مسائل ديگر آغاز شده بود با اين انتقادها در دانشگاه تهران تمام شد و البته پنج‌شنبه اول اسفند ماه نيز اين کارگردان در مراسم يادبود «معراجي‌ها» حضور پيدا کرد و حضورش مورد توجه عکاسان قرار گرفت.