روایات وارده در عظمت ارواح پیامبر و ائمه معصومین علیهم السلام

مجلسی‌ رضوانُ الله‌ علیه‌ در «بحار الانوار» از کتاب‌ «مُحتَضر» که‌ تألیف‌ شیخ‌ حسن‌ بن‌ سلیمان‌ از شاگردان‌ شهید اوّل‌ است‌ نقل‌ کرده‌ است‌ که‌: روایت‌ شده‌ است‌ که‌ به‌ خطّ مولانا أبی‌محمّد حضرت‌ امام‌ حسن‌ عسکری‌ علیه‌ السّلام‌ چنین‌ یافت‌ شده‌ است که ایشان فرمودند:

«پناه‌ میبرم‌ به‌ خدا از جماعتی‌ که‌ آیات‌ محکمات‌ کتاب‌ الهی‌ را نادیده‌ گرفتند و حضرت‌ ربّ الارباب‌ را فراموش‌ کردند.

و پیغمبر اکرم‌ و ساقی‌ کوثر: أمیرالمؤمنین‌ را در مواقف‌ حساب‌ روز قیامت‌، و آتش‌ سوزان‌ و شدائد و گرفتاری‌های‌ بزرگ‌ و نعمت‌ بهشت‌ و دار ثواب‌ خدا را از خاطر و اندیشة‌ خود محو کردند.

پس‌ ما بزرگترین‌ مقام‌ بلند پایه‌ هستیم‌، و مقام‌ نبوّت‌ و ولایت‌ و کرم‌ در ماست‌، و ما منارة‌ پرتو افکن‌ و نور بخش‌ هدایتیم‌، و ما دستگیرة‌ محکم‌ و متین‌ و استواریم‌.

و پیامبران‌ گذشته‌ از انوار ما اقتباس‌ مینمودند و از آثار ما پیروی‌ میکردند.

و در آینده‌ حجّت‌ خدا بر خلق‌ با شمشیر کشیده‌ برای‌ اظهار حقّ ظهور خواهد نمود.»

و نیز روایت‌ شده‌ است‌ که‌ به‌ خطّ حضرت‌ امام‌ حسن‌ عسکری‌ علیه‌ السّلام‌ چنین‌ یافت‌ شده‌ است‌:

«به‌ تحقیق‌ که‌ ما با گام‌های‌ نبوّت‌ و ولایت‌ بر بلندترین‌ قلّه‌های‌ حقائق‌ بالا رفتیم‌ و هفت‌ درجه‌ و طبقة‌ نشانه‌ها و علامات‌ فتوی‌ را با هدایت‌ خود روشن‌ ساختیم‌.

پس‌ ما شیران‌ بیشة‌ نبرد و حرب‌ هستیم‌، و باران‌های‌ پر آب‌ و رحمت‌، و کوبندگان‌ دشمنان‌.

و در میان‌ ما در این‌ دنیای‌ عاجل‌ شمشیر و قلم‌ است‌ و در آن‌ آخرتِ آجل‌ لوای‌ حمد خدا و حوض‌ کوثر است‌.

و فرزندان‌ ما هم‌پیمانان‌ دین‌ و متعاهدان‌ شریعت‌ سیّد المرسلین‌ و خلیفه‌های‌ پیامبرانند و چراغ‌های‌ روشن‌ راه‌ هدایت‌ امّت‌ها و کلیدهای‌ عطا و بخشش‌ و کرم‌.

به‌ کلیم‌ الله‌ موسی‌ بن‌ عمران‌ خِلعت‌ برگزیدگی‌ پوشانیده‌ شد چون‌ ما او را در وفاء به‌ عهد پایدار دیدیم‌، و روح‌ القدس‌ در بهشت‌ صاغورة‌ (بهشت‌ آسمان‌ سوّم‌) از باغ‌های‌ پر میوة‌ ما، فقط‌ نوبری‌ چشیده‌ بود.»

در زیارت‌ حضرت‌ فاطمة‌ زهراء سَلامُ الله‌ عَلیها آمده‌ است‌:

السَّلاَمُ عَلَیْکِ یَا مُمْتَحَنَةُ امْتَحَنَکِ الَّذِی‌ خَلَقَکِ فَوَجَدَکِ لِمَا امْتَحَنَکِ صَابِرَةً

و به‌ روایت‌ دیگر در زیارت‌ آن‌ حضرت‌ وارد شده‌ است‌:

السَّلاَمُ عَلَیْکِ یَا مُمْتَحَنَةُ امْتَحَنَکِ الَّذِی‌ خَلَقَکِ قَبْلَ أَنْ یَخْلُقَکِ وَ کُنْتِ لِمَا امْتَحَنَکِ بِهِ صَابِرَةً.

«سلام‌ بر تو ای‌ دختر رسول‌ خدا! سلام‌ بر تو ای‌ آزمایش‌ شده‌ و از عهدة‌ امتحان‌ برآمده‌ای‌ که‌ آزمایش‌ کرد تو را آن‌ کسی‌ که‌ تو را خلقت‌ فرمود قبل‌ از آنکه‌ خلقت‌ فرموده‌ باشد و نسبت‌ به‌ مراتب‌ امتحان‌ پا برجا و شکیبا بودی‌!»

مراد از امتحان‌ نمودن‌ پیش‌ از آفرینش‌، آفرینش‌ در این‌ عالم‌ است؛ و این‌ دعا دلالت‌ بر عالم‌ ذَرّ دارد؛ یعنی‌ روح‌ تو را که‌ قبل‌ از پیدایش‌ این‌ عالم‌ در عالم‌ تجرّد آفریده‌ بود به‌ مرحلة‌ آزمون‌ در آورد.

دعائیست‌ که‌ شیخ‌ کفعمی‌ در کتاب‌ «بلدُ الامین‌» راجع‌ به‌ شب‌ بعثت‌ رسول‌ الله‌ صلّی‌ الله‌ علیه‌ وآله‌ وسلّم‌ آورده‌ است‌:

اللَهُمَّ إنِّی‌ أَسْأَلُکَ بِالتَّجَلِّی‌ الاْعْظَمِ فِی‌ هَذِهِ اللَیْلَةِ مِنَ الشَّهْرِ الْمُعَظَّمِ.

«بار پروردگارا! من‌ از تو مسألت‌ می‌نمایم‌ به‌ حقّ بزرگترین‌ تجلّی‌ که‌ از مقام‌ عزِّ تو در این‌ شب‌ از ماهِ بزرگ‌ داشته‌ شده‌ صورت‌ گرفت‌.»

و بعد فقرات‌ بسیاری‌ را بیان‌ میکند تا میرسد به‌ این‌ جمله‌:

وَ بِاسْمِکَ الاْعْظَمِ الاْعْظَمِ الاْعْظَمِ الاْجَلِّ الاْکْرَمِ الَّذِی‌ خَلَقْتَهُ فَاسْتَقَرَّ فِی‌ ظِلِّکَ فَلاَ یَخْرُجُ مِنْکَ إلَی‌ غَیْرِکَ.

«و مسألت‌ می‌نمایم‌ از تو، به‌ حقّ اسمت‌ که‌ بزرگترین‌ بزرگترین‌ بزرگترین‌ جلیل‌ترین‌ گرامی‌ترین‌ اسم‌ تست‌، آن‌ اسمی‌ که‌ چون‌ آنرا آفریدی‌ در تحت‌ ظلّ تو استقرار یافت‌ و هیچگاه‌ از تو به‌ سوی‌ غیر تو خارج‌ نمی‌شود.»

مراد از این‌ اسم‌ حجابِ اقرب‌ و اوّل‌ صادر و اسم‌ اعظم‌ است‌ که‌ نقطة‌ وحدت‌ بین‌ احدیّت‌ و واحدیّت‌ است‌، و تمام‌ موجودات‌ بوسیلة‌ او آفریده‌ شده‌ و در سلسلة‌ مراتب‌ عالم‌ کثرت‌ به‌ شکل‌ مخروطی‌ (که‌ رأس‌ آن‌ بلا تشبیه‌، نقطة‌ ذات‌ لَم‌ یَزَلی‌ و لایَزالی‌ و قاعدة‌ بزرگ‌ آن‌، عالم‌ طبع‌ و مادّه‌ و هیولی‌ باشد و قاعده‌های‌ دیگر آن‌، عوالم‌ مختلفه‌ و موجودات‌ آنها بر حسب‌ قُرب‌ و بُعد به‌ نقطة‌ وحدت‌ باشد) قرار گرفته‌اند.