در «کافی» و «تفسیر عیاشی» از امام باقر علیه السلام روایت است که فرموده اند: «نَحْنُ الاْمةُ الْوَسَطُ وَ نَحْنُ شُهَدَآءُ اللَهِ عَلَی خَلْقِهِ وَ حُجَجُهُ فِی أَرْضِهِ وَ سَمَائِهِ ؛ آن امت وسط ما هستیم، و ما هستیم که گواهان خدا بر مخلوقاتش میباشیم و حجت های خدا هستیم در زمین او و در آسمان او» (این حدیث از معاویه بن برید عجلی روایت است و در کافی اصول ج1 ص190 حدیث دوم و در تفسیر عیاشی ج1 ص62 می باشد). یعنی در عالم ظاهر و باطن، در عالم غیب و شهادت، در عالم تحمل و أداء، فقط ما هستیم که دارای این خصائص میباشیم. در «شواهد التنزیل» از أمیرالمؤمنین علیه السلام که فرمودند: «خداوند تعالی فقط ما را اراده کرده در گفتار خود که فرموده است: باید شما گواه بر مردم باشید؛ پس رسول خدا گواه بر ماست، و ما گواهان بر مردم هستیم (بر خلائق خدا) و حجت خدا بر روی زمین خدا، و ما هستیم که خداوند جل اسمُه درباره آنها فرموده است: و اینچنین ما شما را امت وسط قرار دادیم!». و در «مناقب» ابن شهر آشوب ضمن حدیث طویلی روایت کرده است از حضرت باقر علیه السلام که فرمودند: «گواهان بر مردم منحصرند در ائمه و پیامبران، و اما امت پس جائز نیست که خداوند آنانرا گواه بر أعمال مردم قرار دهد، در حالیکه می بینم در بین آنها کسانی هستند که شهادت و گواهی آنها درباره یک دسته سبزی پذیرفته نمی شود». مگر در بین امت افراد فاسق نیستند؟ اگر یکی از آنها نزد قاضی شرع آید و شهادت دهد بر اینکه من دیدم یک دسته سبزی را زید از عمرو دزدید و بُرد، آیا شهادت او قبول است؟ چون فاسق است قبول نیست؛ این شهادت بر یک دسته تره، بر یک دسته پیازچه، بر یک دسته برگ چغندر قبول نیست، آن وقت در روز قیامت خداوند چگونه او را گواه بر اعمال مردم قرار میدهد؟ در «تفسیر عیاشی» از أبی عمرو الزبَیری از حضرت صادق علیه السلام وارد است که: در تفسیر آیه 143 سوره بقره («وَ کَذَ'لِکَ جَعَلْنَـ'کُمْ أُمةً وَسَطًا؛ و بدین ساان شما را امتی میانه قرار دادیم») فرمودند: پس اگر چنین پنداری که از این آیه، جمیع اهل قبله را از اهل توحید خداوند اراده کرده است، گمان خطائی نموده ای! چگونه حکم میکنی و می پنداری که کسی که شهادت او در دنیا بر یک مَن از خرما قبول نمی شود، خداوند شهادت او را در روز قیامت می طلبد و می پذیرد در حضور تمام امت های گذشته؟ أبداً چنین نیست، این معنی را خداوند از مخلوقاتش قصد نکرده است. مراد از امت وسط که گواهی آنان مورد قبول است همان امتی است که دعای إبراهیم درباره آنان لازم شد؛ و آنان بودند که بهترین مردمی هستند که برای مردم، خداوند برانگیخته است، و آنان هستند امت وسط، و آنان بهترین جماعت هائی میباشند که برای مردم برانگیخته شده اند». حقاً مطلب همینطور است که فرموده اند، چطور میشود خداوند در روز قیامت أفراد فاسقی را از این امت بیاورد و در مقابل حضرت لوط و حضرت شُعیب و حضرت یونس و حضرت دانیال و همه امت ها، و بگوید: اینها گواهان امت پیغمبر آخرالزمانند؟ مراد از امت در اینجا ائمه هستند، اما نه اینکه لفظ امت در ائمه استعمال شده باشد، امت به معنای امت است، ولی مصداق و مراد واقعی از آن منطبق بر خصوص ائمه میباشد، و به ملاک این مصداق، خطاب به صورت عام آمده است، ولیکن حق ورود خطاب که دارای این خصوصیات هست اختصاص به آن افرادی دارد که دارای این مزایا باشند؛ و آن عبارت است از ائمه أهل البیت سلام الله علیهم أجمعین. و أخبار وارده در این موضوع فوق حد استفاضه است. و روی این بیانی که نمودیم معنای این آیه شریفه نیز روشن میشود: «فَکَیْفَ إِذَا جِئنَا مِنْ کُل أُمةِ بِشَهِیدٍ وَ جِئْنَا بِکَ عَلَی ' هَـ'ؤُلاَءِ شَهِیدًا * یَوْمَئِذٍ یَوَد الذِینَ کَفَرُواْ وَ عَصَوُاْ الرسُولَ لَوْ تُسَوی ' بِهِمُ الاْرْضُ وَ لاَ یَکْتُمُونَ اللَهَ حَدِیثًا؛ پس چگونه است در آن وقتی که ما از هر امتی گواهی بر اعمال آنها می آوریم، و سپس تو را ای پیغمبر گواه بر اعمال آن گواهان می آوریم! در آن روز کافران و کسانی که از فرمان رسول خدا سرپیچی کردند از شدت خجلت و سرافکندگی و ذلت و شدت عذاب دوست دارند که در زمین فرو روند و با زمین یکسان شوند، و در آنروز هیچ گفتاری را نمی توانند از خدا پنهان دارند» (نساء/41و42). و از این آیه روشن تر آیه ذیل است: «وَ یَوْمَ نَبْعَثُ فِی کُل أُمةٍ شَهِیدًا عَلَیْهِمْ منْ أَنفُسِهِمْ وَ جِئْنَا بِکَ شَهِیدًا عَلَی' هَـ'ؤُلاَء؛ و روزی که از هر امتی یک گواه از خود آنان بر می انگیزیم، و ای پیغمبر! تو را گواه بر اعمال آن گواهان می آوریم» (نحل/89). این آیه صراحتش از آیه قبل بیشتر است، زیرا میفرماید: «یَوْمَ نَبْعَثُ؛ ما بر می انگیزیم» و دیگر میفرماید: «مِنْ أَنفُسِهِمْ؛ از میان خود مردمان»؛ و آن افراد امامان هستند که برگزیدگان خداوند میباشند که خدا آنها را برانگیخته از میان خود مردم به جهت گواهی بر اعمال آنان. علی بن ابراهیم قمی در تفسیر خود میگوید: ''یَعْنی عَلَی الاْئِمة، فَرَسولَ اللَهِ شَهیدٌ عَلَی الاْئِمةِ وَ هُمْ شُهَدَآءُ عَلَی الناسِ.'' (تفسیر قمی ص127) «مراد از کلمه شهیداً علی هؤلاء ائمه هستند، پس رسول الله گواه بر ائمه میباشد و ائمه گواهان بر مردم میباشند».
