آشکارسازی تومورهای سرطانی با نانوپلیمر ساخت محققان ایرانی

گروهی از پژوهشگران ایرانی با ایده پردازی‌های جدید خود، موفق به سنتز نوع جدیدی از پلیمر با خاصیت دارویی برای آشکارسازی سرطان پستان و تومورهای ‏کبدی در مراحل اولیه شدند.

به گزارش سرویس فناوری ایسنا، دکتر نادر ریاحی عالم، استاد گروه فیزیک پزشکی و مهندسی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران با بیان این که این دارو علاوه‌ بر درمان تومور‌های سرطانی قابلیت استفاده در تصویر‌برداری ‏MRI‏ به عنوان تشدید ‏کننده‌های تصویری (مواد کنتراست‌زا) را دارد، گفت: تصویربرداری مولکولی روشی غیرتهاجمی و اختصاصی برای‌ شناسایی بیومارکرهای ویژه بافت‌ها و سلول‌های بیمار است که ‏در طول دهه گذشته کاربردهای فراوانی داشته است. تصویربرداری رزونانس مغناطیسی یا ‏MRI‏ به‌ دلیل قابلیت‌ها و توانمندی‌های ‏ویژه به عنوان تکنیکی برتر در ارائه اطلاعات آناتومیکی و فیزیولوژیکی با دقت بالا مطرح است. از مواد دارویی حاجب ‏‏(‏Contrast Agents‏) در ‏MRI‏ استفاده می‌شود که به شکل‌های مختلف در دسترس هستند. با ورود فناوری نانو به عرصه پزشکی ‏تشخیصی بویژه ‏MRI، نانوذرات مغناطیسی به عنوان موفق‌ترین راه ممکن مطرح هستند که برخلاف مواد حاجب موجود که ‏فقط سیگنال حاصل از عروق را تشدید می‌کنند، سیگنال حاصل از بافت‌ها و سلول‌های خاص را نیز درحد قابل تشخیص افزایش ‏می‌دهند.‏

وی افزود: از آنجا ‏که داروی مرسوم کنتراست مغناطیسی (مگنویست) در سطح خارج سلولی کاربرد دارد، لذا برای تشخیص سلول‌های سرطانی در مراحل ‏اولیه لازم است که این دارو دارای سایز و ابعاد قابل نفوذ به سلول باشد. به‌ همین خاطر پروسه سنتز این دارو در سایز نانو این ‏امکان را فراهم می‌آورد که از سطح فضای خارج سلولی به فضای درون سلولی راه یابد و سلول‌های سرطانی و تومورال را از ‏سلول‌های نرمال متمایز و قابل‌ شناسایی کند. لذا ماده دریافتی از دانشگاه کالج لندن به‌ صورت امولسیون برای ساخت پلیمرهای ‏جراحی مفید و دارای نتایج موفقیت آمیز بود و می‌توانست بعنوان ماده کنتراست تصویربرداری ام آر‌ای در سایز نانو قابل استفاده ‏باشد.

ریاحی عالم خاطرنشان کرد: هدف از انجام این مطالعه ارزیابی بهینه‌سازی کنتراست نانوذرات گادولینیوم اکساید با پوشش نانوکامپوزیت و پایه سیلیکونی ‏و مقایسه نانوذره گادولینیوم اکساید با ماده کنتراست متداول در تصویربرداری تشدید مغناطیسی مگنویست (‏Magnevist‏) است. ‏در این مطالعه امولسیون جدید تشکیل شده از نانوذره گادولینیوم اکساید و پوشش نانوکامپوزیت ‏POSS-PCU‏ بررسی شد. ‏نانوذرات گادولینیوم اکساید در مقایسه با مگنویست با کاهش زمان استراحت و یا افزایش آهنگ استراحت (‏Relaxivity‏) می‌تواند ‏شدت سیگنال ‏MRI‏ را افزایش داده و بعنوان ماده کنتراست مثبت در مقایسه با نانوذرات اکسیدآهن (ماده کنتراست منفی)، بهینه‌سازی کنتراست‎ ‎بالایی را در ‏MRI‏ ایجاد کند.‏

وی تصریح کرد: داروی جدید هم اکنون در ادامه روش‌های هدفمند‌سازی و از طریق اتصال با مواد زیست سازگار، به نتایج سودمند دیگری در ‏دارورسانی هدفمند جهت آشکارسازی عقده‌های لنفاوی سرطان پستان و تومورهای کبدی نایل شده است.

وی در تکمیل این ‏مطلب افزود: در انجام این طرح علاوه‌بر سنتز دارویی مبنی بر آشکارسازی سرطان‌های مختلف در مراحل اولیه، توانستیم ‏داروی مرسوم وارداتی از خارج را نیز سنتز کنیم که دارای اثرات قابل توجهی شبیه نمونه خارجی است.

استاد گروه فیزیک پزشکی و مهندسی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران گفت: در مورد کاربرد‌های ماده سنتز شده، کاربرد آن در علوم تصویربرداری پزشکی برای سیستم‌های تصویربرداری ‏MRI‏ و نیز ‏استفاده‌های چندگانه در درمان تومورها به‌ طور همزمان مطرح است.‏

ریاحی عالم در رابطه با معرفی این دارو گفت: از آنجا که نمونه غیر نانوی این دارو مورد تایید‎ ‎سازمان استاندارد مواد غذایی و ‏دارویی امریکا است، لذا دارای تاییدیه ‏FDA‏ است، به همین خاطر چون این دارو مراحل آزمایشگاهی و حیوانی را گذرانده است، ‏در حال بررسی‌های انسانی است که پس از آن معرفی می‌شود.

نتایج این کار تحقیقاتی که توسط دکتر نادر ریاحی عالم و همکاران وی صورت گرفته، در مجله ‏«Biological trace element research‏» منتشر شده است