مسجدهای استان چهار محال و بختیاری

مسجد جامع چالشتر شهر كرد

مسجد چالشتر در سال 1267 هـ . ق و به دستور حاج محمد رضا خان چالشتری در 9 كيلومتری شهركرد ساخته شد. جنس بنا از سنگ، آجر و كاشی بوده و دارای چهار ايوان، شبستان، حوضخانه، تطهيرخانه و سردر ورودی است. در داخل شبستان جنوبی اين مسجد منبر چوبی زيبايی تعبيه شده كه در اطراف آن آياتی از قرآن بر روی چوب، منبت كاری شده است. اين بنا نيز همچون ساير ابنيه تاريخی به تعمير، مرمت و نگه داری نياز دارد.



مسجد اتابكان شهر كرد

مسجد اتابكان يكی از بناهای دوران اتابكان لرستان است كه در سال 605 هجری ساخته شده است. همان طوری كه فرم و محدوده بنا نشان می دهد، وسعت مسجد بيش از اين بوده اما در زمان های مختلف و با تغييراتی در آن صورت گرفته از مساحت آن کاسته شده است. جنس بنای اين مسجد از خشت بوده و در سال 1351 با شماره 929 و جزو آثار ملی به ثبت رسيده و توسط سازمان ميراث فرهنگی تعمير و مرمت شده است.

مسجد جامع فرخ شهرشهر كرد

اين مسجد که امروزه به جای آن يک مسجد نو ساخته شده است در جنوب ميدان جديد الاحداث مركز فرخشهر قرار داشت و قديمی ترين و بزرگ ترين مسجد اين شهر بود. بخش مهمی از ساختمان اين بنا در دوران صفويه ساخته شده و در دوره های زنديه و قاجاريه تكميل و بازسازی شده است. اين مسجد دارای شبستان های متعدد و يک صحن وسيع بود كه توسط ميراث فرهنگی تعمير و مرمت شد.




مسجد رسول الله (مسجد خلجا) شهر كرد

مسجد رسول الله در 17 کيلومتری جنوب باختری شهرکرد و در شهر هفشجان قرار دارد. اين مسجد دارای يک شبستان و يک صحن نسبتا کوچک بوده و شبستان آن به شيوه طاق و چشمه بر روی شش ستون سنگی مشعلی شکل بنا شده است. مصالح اين مسجد که قدمت آن را با توجه به کتيبه سنگی آن مربوط به سال 1233 هـ . ق می دانند، از خشت و نمای آن از آجر است.

مسجد جامع سامان شهر كرد

مسجد سامان در محله مسجد جامع يا ميانه شهر سامان در 20 کيلومتری شمال شهرکرد قرار دارد. اين مسجد دارای يک شبستان و دو ورودی در شمال خاوری و جنوب باختری می باشد که ورودی شمال خاوری به شکل هشتی و با گنبدی عرقچين ساخته شده است. شبستان مسجد پلانی مستطيل شکل دارد و به شيوه طاق و چشمه بر روی هشت ستون سنگی مشعلی شکل استوار شده است. مسجد سامان فاقد تزيينات خاص است و رسمی بندی هايی که از آجر و در نمای ورودی شمال مسجد به کار رفته تنها تزيينات آن است. مصالح مورد استفاده در اين مسجد که قدمت آن به دوره قاجاريه می رسد، عبارتند از: آجر، گچ و ساروج.

مسجد جامع هرچکان شهر كرد

مسجد جامع هرچکان در روستای هرچکان و در 18 کيلومتری باختر شهرکرد واقع شده است. اين مسجد که از آثار دوره قاجاريه است، دارای صحن، ايوان رواق و شبستان زمستانی است. ورودی مسجد بازسازی شده و از طريق آن می توان وارد صحنی به ابعاد 22×13 متر شد. در جبهه شمال مسجد شبستان تابستانی و يک ايوان قرار دارد که پوشش آن توسط يک گنبد نسبتا بلند و دو گنبد کوچک تر در طرفين صورت گرفته است. اين گنبد ها با آجر و به صورت ساده اجرا شده اند. در قسمت خاوری صحن، شبستان زمستانی ستون دار با طاق های جناغی و پوشش های گنبدی قرار دارد. ستون ها سنگی هستند و بر روی يکی از آن ها تاريخ 1226 هـ . ق نقر شده است. گنبدها دارای نقوش آجری برجسته با طرح های هندسی هستند. روشنايی شبستان های از طريق نورگيرهای راس گنبدها و پنجره های ديوار باختری تامين می شود. مقابل شبستان زمستانی و در طرف ديگر صحن، رواق هايی با طاق جناغی ساخته اند. به نظر می رسد بنای اين مسجد در سال 1320 هـ . ق يک بار تعمير و بازسازی شده است.


مسجد دستگرد شهر كرد

مسجد دستگرد جنب امام زاده محمد اکبر در روستای دستگرد و بخش کيار خاوری از توابع شهرکرد واقع شده و از آثار دوره صفويه است. بخش اصلی مسجد شبستان ستوندار و مستطيل شکلی است که پوشش طاق و گنبد آن بر روی ستون های سنگی قرار گرفته است. تمام طاق ها و گنبدها گچ اندود شده تنها در زير يکی از آن ها نقوش زيبايی ديده می شود، البته احتمال دارد که ديگر گنبدها نيز در گذشته دارای چنين نقوشی بوده باشند. ستون های سنگی از سه بخش پايه، ساقه و سرستون تشکيل می شوند که به طور جداگانه تراشيده شده و به هم اتصال يافته اند. ساختمان اين مسجد در دوره اخير از طرف سازمان ميراث فرهنگی مورد تعمير و مرمت قرار گرفته است.

مسجد نوشهر كرد

مسجد نو که متعلق به اوايل دوره قاجار است، در محله آسياب بالای کوهپان و خيابان مرکزی شهر قرار گرفته و شامل يک شبستان سرپوشيده است. اين شبستان نسبت به کف خيابان يک متر پايين تر و دارای دو رديف ستون سنگی و سقف ضربی آجری است. روشنايی آن نيز به وسيله پنجره های مشبک خاوری و باختری تامين می شود.



مسجد جامع كيان شهر كرد

بنای تاريخی مسجد جامع كيان در 5 كيلومتری شهركرد واقع شده و به نام مسجد محب نيز معروف است. اين مسجد در دوران صفويه ساخته شده و در زمان افشاريه توسط يكی از سرداران نادرشاه افشار به نام محب علی بيک مرمت شده است. رواق خاوری شبستان های ستوندار سنگی، كاربندی های سقف و آجركاری های آن از ويژگی های معماری مسجد محسوب می شوند. مسجد كيان که دارای دو شبستان بهاره و زمستانه می باشد در اين اواخر جزو فهرست آثار ملی ثبت شده است.



مسجد خان جامع شهر كرد

مسجد خان جامع در سال 1270 هـ . ق ساخته شده و ‌دارای صحن و شبستان های تابستانی و زمستانی و حجره های متعدد است. در حال حاضر و به علت نفوذ آب از پشت ديوارها، قسمت هايی از اين مسجد فرسوده شده، آجرهای آن شكسته و بعضی بندهای آن خالی شده و احتياج به مراقبت و تعميرات اساسی دارد.

مسجد جامع شهرک شهر كرد

روستای شهرک در شش كيلومتری جنوب خاوری فرخشهر و خاور شهركرد در نزديكی خرابه های قديمی شهر سرخ بارز واقع شده است. تاريخ احداث اين مسجد را به زمان ديالمه و خوارزمشاهيان نسبت می دهند. مسجد جامع شهرک نيز مانند ساير بناهای قديمی از گزند روزگار محفوظ نمانده و در حمله مغول خراب شد، اما دوباره و به همت محب علی بيک، سردار نامی نادر شاه بازسازی شد. مسجد جامع شهرک دارای شبستان زمستانی جالبی است و تمام ساختمان آن با آجر مربع و قطور و با نهايت استحكام و استادی احداث شده است. تاريخ اين بنای با ارزش كه بر سنگ لوح بسيار ظريف و مستطيل شكلی نوشته شده، 27 محرم سال 1153 هـ . ق است.

مسجد آیت الله زاده بروجن

این مسجد در سمت جنوب باختری شهر بروجن، مركز شهرستان بروجن و در فاصله 60 كیلومتری شهركرد واقع شده است. این بنا در دوره قاجاریه و احتمالا بر روی شالوده ای قدیمی تر به صورت یک شبستان و با ستون های سنگی استوار شده است. این ستون ها از نظر اندازه و فرم همانند مساجد جامع شهركرد، چالشتر و شهركیان هستند. این اواخر محراب مسجد مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته و با كاشی های هفت رنگ و فیروزه ای و كتیبه هایی به رنگ سفید بر زمینه لاجوردی، مشتمل بر آیاتی از قرآن مجید تزیین شده است. صحن یا حیاط این مسجد به شکل مستطیلی به طول شبستان بوده و پنجره های شبستان به سمت آن باز می شوند. این صحن یک ورودی در سمت خاور دارد كه حدود یک متر از سطح خیابان پایین تر است. به طور كلی می توان گفت در حال حاضر این مسجد از نظر فنی دارای وضعیت مناسب و مطلوبی است.


مسجد جامع بروجن (آقا سید ضیاء)

این مسجد در شهر بروجن، 60 كیلومتری مركز استان و در زمین شهرهای قمشه و شهركرد واقع شده است. این بنا كه به دوره قاجاریه تعلق داشته از نظر موقعیت مكانی حدود یک متر از سطح خیابان پایین تر است. بنای این مسجد به صورت یک شبستان است كه در آن به جای استفاده از ستون های سنگی با جرزهای آجری باروكشی از سنگ نمای جدید ساخته شده و سقف آن با طاق های جناغی و گنبد پوشش داده شده است. محراب مسجد در سال های اخیر مورد ترمیم و مرمت قرار گرفته و با كاشی های هفت رنگ و لاجوردی مزین به نقوش اسلیمی و خطوط نستعلیق و نسخ كه در بردارنده آیاتی از قرآن كریم هستند، تزیین شده است. صحن مسجد نیز به صورت یک چهار ضلعی نامنظم كه ضلع بزرگ آن به درازای شبستان بوده و دیواری آن را محصور كرده، ایجاد شده است. در جلو این بنا یک رواق با چهار دهانه طاق جناغی احداث شده و تمام پیشانی بنا و نمای جرزها از حدود 50 سانتی متر بالاتر از كف حیاط با كاشی های هفت رنگ با زمینه لاجوردی و فیروزه ای و كتیبه هایی مشتمل بر قرآن مجید با خط سفید بر روی زمینه لاجوردی مزین شده است. این تزیین پیشانی بنا را تا لب پشت بام به صورت یک باند در بر گرفته و به مرور ایام تكه هایی از آن ها شكسته و فروریخته است.

مسجد جامع نقـنه بروجن

مسجد نقنه در 6 كیلومتری شهرستان بروجن قرار داشته و به صورت یک شبستان ستون دار با طاق های جناغی و گنبدهای كوچکی بر فراز آن، ساخته شده است. گرچه هیچ گونه نوشته ای دال بر ارتباط این بنا به دوره صفویه در دست نیست، اما با توجه به سبک و پلان بنا می توان آن را به دوره صفویه نسبت داد یا حداقل نقشه آن را همانند مساجد دوره صفوی دانست. این مسجد دارای 9 ستون عظیم است و سقف مسجد به صورت هلالی است. مسجد دارای یك محراب است و كاشی‌های زیبایی كه بر روی آن ها، آیات قرآنی نوشته شده است. اهالی روستا معتقدند كه از قدمت این مسجد 200ِ یا 300 سال گذشته است. از میان حیاط مسجد یك جوی آب می گذرد كه از زیر دیوار مسجد به داخل روستا می‌رود . میراث فرهنگی این مسجد را جزء آثار تاریخی و باستانی ثبت کرده است.