تاثیر گذار ترین و مشهورترین هواپیمای سال هایدهه شصت، همان جنگنده شناسایی MiG-25 Foxbat بوده که در طول تاریخ پروازی خود،چند رکورد را نیز برجای گذاشت. این هواپیما، هواپیمایی بود که بیشتریندلهره را برای غرب به وجود آورده و باعث شده بود که آنان هم به فکر چاره و تولیدهواپیماهای قدرتمندتر و مقتدرتر بیفتند، به طوری که خلبانی آمریکایی اظهار کرده بودکه در آن زمان، یعنی سال 1973، این هواپیما، بهترین رهگیر در حال تولید سراسر جهان بود. این جنگنده، با بهره گیری از دو موتورتوربوجت تومانسکی R-15D-300، توانست که رکورد جهانی سرعت را شکسته و به سرعت 3 برابر صوت دست یابد. رکورد شکنی دیگر این جنگنده،توانایی رسیدن به ارتفاع 118 هزار پایی یا 36 کیلومتری از سطح دریا و انجام عملیاتدر این ارتفاع است که این توانایی ها، قدرت این جنگنده را برای رهگیری سریعهواپیماهای دشمن و انجام ماموریت های شناسایی و تصویر برداری از ارتفاع بالا، دوچندان می نماید. کشش موتورهای این هواپیما، عدد اعجاب آور 11.200 کیلوگرم می باشدکه نیرویی فوق العاده برای پیشرانش یک هواپیمای جنگنده است. اما این جنگنده را باتعاریف بالا بسیار جالب توجه تصور نکنید. این هواپیما، رهگیری سست و غیرمانور پذیر است و می توان گفت که هیچ قابلیتی در یک جنگ نزدیک ندارد و حتیهواپیماهای بسیار ناتوان نیز به راحتی می توانند این هواپیما را از صحنه نبرد به درکنند. ميگ25 تحمل فشار g بيش از 4.5 برابر را نداشت و در صورت قرار گرفتن در موقعيت داگفايت كه مستلزم انجام مانورهاي سنگين بود، نميتوانست مانند شکاریهاي نسل قبل خود نظير ميگ-19 يا ميگ-21 با دشمن درگير شود؛ انجام مانورهاي سنگين باعث خسارت و نهايتن متلاشي شدن جنگنده ميشود و اگر بدنهاش نيز متلاشي نشود، جنگافزارهاي نصب شده بر زير بالها – نظير موشكهاي هوا به هوا – كنده ميشوند. براي مثال كافي است بدانيد جنگندة «اف4 فانتوم» تا فشار 7 برابر g و شكاري رهگير «اف14 تامکت» تا فشار 9 برابر g را تحمل ميكنند؛ بنابراینميگ25 در ارتفاع و سرعت پائين، به راحتي شكار جنگندههاي معمولي نظير F-5 و F-4 ميشود. این جنگنده، با اینکه سریع ترین جنگنده عملیاتی جهان می باشد،اما در سرعت هایی چون سه برابر صوت و ارتفاع 36 کیلومتری را تنها برای مدت کوتاهیمانند چنددقیقه می تواند تحمل نماید، چون در غیر این صورت خلبان باید بدونهواپیمایش به فرودگاه بازگردد! این هواپیما، با وزن حدود 30 تن، هواپیمایی بسیارسنگین وزن می باشد و می توان گفت در آن حتی نشانه کوچکی نیز از چالاکی دیده نمی شود. موتورهای توربوجت این هواپیما، سوخت را به سرعت می بلعند و از این جهت، برداین هواپیما کاهش می یابد. از نظر فضا و حجم، موتورهای این هواپیما آن قدر حجیم وبزرگ است که بیشتر به موتور یک راکت شبیه است تا یک جنگنده رهگیر، که این موضوع، ازورودی ها و خروجی های فوق العاده بزرگ این جنگنده آشکار است. این جنگنده، بارها در سال های قبل از انقلاب جمهوری اسلامی، به حریم هوایی ایران تجاوزکرده و دیوار صوتی را به وفور در آسمان ایران شکسته است. اما چون نه تنها در ایرانبلکه در هیچ کشور جهان جنگنده ای قادر به رهگیری این هواپیما نبود، در نتیجه کاریاز دست مقامات بر نمی آمد، اما پس از مدتی که ایران هواپیماهای اف-14 تامکت راهمراه با موشک دوربرد فینیکس تحویل گرفت، دیگر میگ های-25 حتی یک بار هم جرأتنکردند که وارد آسمان ایران شوند، چون هواپیماهای اف-14 ایران با شلیک یک موشک فینیکس آنان را از فاصله 200 کیلومتری منهدم می ساختند. جالب اینکه عملیات جوشکاری در این هواپیما با دست انجام می گرفت و در سیستم های لکترونیکی آن، هنوز از لامپهای خلاء استفاده می شد. اما با این اوصاف، هواپیمای میگ 25 با نمونه بزرگتری به نام میگ-31 فاکس هاوند جایگزین شد که در حقیقت نمونه ارتقا یافته از آن بوده و حقیقتاً از توانایی های بیشتری نسبت به آن را دارا بود. اولين نمايش عمومي وابسته هوايي ناتو به سال 1967 و به هنگام مراسم روز نيروي هوايي در پايگاه Domodedovo در نزديكي مسكو، مبهوت يك جتگندهي دو موتوره كه ميان دو جت ميگ21 پارك شده بود گشت. هيچ كدام از افسران با تجربه ايكه در آنجا حضور داشتند چنين جنگنده ي بزرگي را تا آن موقع نديده بودند، جنگندهايبا ابعاد عظيمي چون دو سر بال 45 فوت (14 متر)، طول 78 فوت (24 متر) و ارتفاع 20فوت (6 متر) نميتوانست از ديدگان پنهان بماند. غروب همان روز، افسران عاليرتبةناتو، اطلاعات محرمانه را گزارش نمودند. آنها هنوز نميدانستند كه شوروي چه نوع هواپيمايي توليد كرده است. آنها اين هواپيما را ميگ23 با نام مستعار Foxbat ناميدند. ولي به سختي ميشد باور كرد كه اين ميگ23 جديد، از خانواده ي معروف ميگ21باشد. فرماندهان ناتو به زودي متوجه شدند اين پرنده، ميگ23 نيست. در سپتامبر 1976(شهريور 1353) آنها به طور اتفاقی به اين جنگنده دست پيدا كردند و به نكات آن ازنزديك پي بردند. ويكتور بلنكو (Victor Belenco) خلبان ناراضي روسي، (با جنگندهاش) به درون دفاع هوايي ژاپن نفوذكرد، در حالي كه تنها براي 60 ثانيه پرواز، سوخت داشت. وي ادعا كرد شكاريهاي روسي در تعقيبش هستند. مهندسين ناتو جهت جداسازي قطعاتش (اطلاع از جزئيات فني) به سمت آنهجوم آوردند اما بسيار متعجب گشتند. قطعات اين جنگنده با دست جوشكاري شده بودند. به جاي استيل از نيكل استفاده شده بود. بهترين متخصصين ناتو نتوانستند بدانند درجستجوي چه هستند. چرا آنها نتوانستند به جزئيات درون آن دست يابند؟ زيرا در آن هنگام مسوؤلين خشمگين مسكو، خواستار بازگرداندن هواپيمايشان بودند. قطعات جدا شده در بستهبندي به وسيله ي هواپيماي باري بازگردانده شد. (بسيار بر اين عقيده بودند كه مهندسين شوروي، به عمد بلنكو را به پناهندگي در غرب وادار ساختند تا بدين وسيله، با تكنولوژي برتر خود، غرب را بترسانند. بلنكو به آمريكاييهاي ميزبانش گفت كه فرماندهان اتحاد شوروي به خلبانان ميگهاي 25، اجازه ی پرواز با سرعت كمتر از 5/2 ماخ را نميدهند! خلبانان ناتو هرگز اين جنگنده را مشاهده نكرده بودند،زيرا در اغلب اوقات در ارتفاعي بيشتر از 24 كيلومتری سطح زمين پرواز میكردند. سوابق حضور در جنگ: ميگ25 همچنين موجب شرمساري نيروهاي ايالات متحده و بريتانيا در جريان جنگ 1991خليج فارس شد. در طي نبردي هوايي (در اولين روز جنگ: 17 ژانويه 1991)، تعداد زيادياز هواپيماهاي A-6 و A-7 و F-18 (نيروي دريايي) وارد حريم هوايي عراق شدند در حالي كه به وسيله ي شكاريهاي F-14 (نيروي دريايي) و F-15 (نيروي هوايي) اسكورتميشدند، در همين حين يك جنگنده ي ميگ25 عراقي (از نوعPD )از پايگاه الرشيد بغدادبه هوا خاست و يك جنگنده ي F-18 Hornet را به وسيله ي موشك هوا به هواي AA-6 سرنگون ساخت. در روز بعد به دستور صدام، تعداد زيادي از جنگندههاي عراقي منجمله تعدادي Mig-29 ،براي در امان ماندن از بمباران و حمله ي بي وقفه ي نيروي هوايي آمريكا به سمت پايگاههاي ايران پرواز كردند در حالي كه وظيفه ي اسكورت اين جنگندهها را ميگهاي 25عراقي بر عهده داشتند. در اين هنگام شكاريهاي F-15 آمريكايي آنها را رهگيري كردند. ميگهاي 25 عراقي (در نزديكي مرز ايران) با عمليات تاكتيكي ويژه با آنها درگير شدند.6موشك آمرام به سمت ميگهاي25 اسكورت كننده شليك شد كه هيچكدام به ميگهاي 25 كهحدود 5/2 ماخ سرعت داشتند برخورد نكرد. در طول جنگ ويرانگر 8 سالهء ايران و عراق، ميگهاي25 شناسايي عراق، پروازهاي شناسايي متعددي را بر فراز ايران به انجام رساندند. ليبي نيز از ميگهاي25 شناسايي خود بر فراز كشور چاد و تونس استفاده ميكرد؛ اين هواپيماها از فرودگاه «اوكبا بن نافي» (Okba Ben Nafi) كه توسط ايالات متحده به طور رسمي به نام پايگاه هوايي ويلوس (Wheelus) شناخته ميشد، انجام ميپذيرفتند. در تاريخ مي 1997، آشكار گرديد كه يك فروند MiG-25RB نيروي هوايي هند، پروازي شناسايي بر فراز اسلامآباد و پاكستان انجام داده است. اين هواپيما با سرعتي زيرصوت و در ارتفاع حدد 65 هزار فوتي وارد آسمان پاكستان گرديد و توسط رادارهاي پاكستان نيز شناسايي نشد. سپس با عبور از قسمت عمدهاي از فضاي پاكستان، اقدام به عكسبرداري از مناطق استراتژيك حومهء پايتخت نمود و بعد از آن نيز با آسودگي خاطر به پايگاهش در هند بازگشت. شايد با اين اقدام هنديها، دماغ پاكستاني به خاك ماليده شده باشد، زيرا خلبان هندي به هنگام بازگشت، تصميم گرفت با روشن كردن پسسوز موتورهاي قدرتمند ميگ25 خود، با سرعتي فراتر از 2 ماخ پرواز نمايد و باعث شكسته شدن ديوار صوتي در اسلامآباد و شنيده شدن صدايي بسيار سهمگين در اين شهر شود. تعداد از جنگندههاي اسکرمبل (آمادهء پرواز) F-16A پاكستان، مجهز به موشكهاي سايدوايندر، جهت رهگيري، سريعن به هوا برخاستند، اما به هيچ وجه قادر نشدند به هواپيمايي كه با سرعت بيش از 2 ماخ و در ارتفاعي بالاتر از 65 هزار فوت در حال پرواز بود، نزديك شوند. مشخصات: كاربري: شكاري رهگير شركت سازنده: ميكويان گروويچ تاريخ اولين پرواز: 6 مارس 1964(مدل Ye-155R-1) و 9 سپتامبر 1964(مدل Ye-155P-1) ورود به خدمت: 1964 تعداد خدمه: 1 نفر نيروي محركه: 2 عدد توربوجت تومانسكي مدل R-12BD-300 با پس سوز و معادل 49400پوند ابعاد: 23.82 متر طول، 14.01 متر عرض، 6.1 متر ارتفاع وزن خالي: 20 تن حداكثر وزن: 36.72 تن حداكثر سرعت: در پرواز كروز 2.83 ماخ ، در ارتفاع بالا براي مدت كم بيش از 3.2 ماخ(بدون سلاح) سرعت اوج گيري: 12480 متر در دقيقه حداكثر ارتفاع پروازي: متر (با رسیدن به ارتفاع 37650 متری در زمان خودش رکورد جهانی ثبت کرد) حجم مخازن سوخت: مخازن داخلي 14920 كيلو گرم و مخازن خارجي نامعلوم برد: شعاع عملياتي 1300 كيلومتر ولي در پرواز هاي فقط رفت (مبدا به مقصد) 2800 كيلومتر فشار قابل تحمل: 4.5 جي تسليحات: 1800 كيلو گرم شامل R-23,R-73,R-60T,Kh-58 (موشك kh-58 در مدل Mig-25 BM ) مدل ها: Ye-155R-1: مدل اوليه Ye-155P-1: اولين نمونه شكاري رهگير MiG-25P Foxbat-A: اولين نمونه مسلح با 4 موشك هوا به هوا MiG-25R Foxbat-B: اولين مدل شناسايي كه به دوربين هاي عكاسي قوي، حسگرهايمادون قرمز و سيستم اخلاگر رادار ECM مجهز شده بود. MiG-25RBV Foxbat-B: مدل نا شناخته MiG-25RBT Foxbat-B: مدل ناشناخته MiG-25U Foxbat-C: مدل دوسرنشينه با صندلي معلم پرواز كه سطح آن بالاتر از سطح صندلي كارآموز است. MiG-25PU Foxbat-C: مدل دو سرنشينه اموزشي MiG-25RU Foxbat-C: مدل دو سرنشينه اموزشي MiG-25RB Foxbat-D:مدل شناسايي و جاسوسي با قابليت حمل ب م ب ورود به خدمت در سال 1972 MiG-25RBK Foxbat-D:مدل شناسايي جديد بادوربين هاي عكاسي متفاوت و ادوات الكترونيكي جديد MiG-25RBS Foxbat-D: مدل ناشناخته MiG-25RBSh Foxbat-D: مدل شناسايي و ب م ب افكن با قابليت حمل موشك هاي هوا به زمين MiG-25RF Foxbat-D: مدل ناشناخته MiG-25PD Foxbat-E: مدل جديد از نمونه شكاري رهگير اوليه با موتورها و رادار بهبود يافته MiG-25PDS Foxbat-E: مدل ناشناخته MiG-25BM Foxbat-F: مدلي از Mig-25RB با دماغهاي كشيده تر، سيستم ECM و مجهز به موشك هوا به سطح Kh-58( موشك ضد رادار از ارتفاع حد اكثر 20 كيلومتري شليك شده و با به دنبال كردن امواج رادار ، سايت و ادوات رادار زميني را نابود مي سازد) سوابق شركت در جنگ: سوريه: حمله اسراييل به جنوب لبنان(1982) عراق: جنگ بين ايران و عراق (از 1980 تا 1988) عراق: جنگ خليج فارس(1991)
