پاسخ : احادیث درباره مصالح اجتماعی پاكيزگى [TABLE="width: 95%"] [TR] [TD][h=5]حدیث (1) رسول اكرم صلى الله عليه و آله :[/h] إِنَّ اللّه تَعالى جَميلٌ يُحِبُّ الجَمالَ، سَخىٌّ يُحِبُّ السَّخاءَ، نَظيفٌ يُحِبُّ النَّظافَةَ؛ خداوند زيباست و زيبايى را دوست دارد، بخشنده است و بخشش را دوست دارد، پاكيزه است و پاكيزگى را دوست دارد. نهج الفصاحه، ح 690[h=5]حدیث (2) رسول اكرم صلى الله عليه و آله :[/h] تَنَظَّفوا بِكُلِّ مَا استَطَعتُم فَإِنَّ اللّه تَعالى بَنَى السلامَ عَلَى النَّظافَةِ وَلَن يَدخُلَ الجَنَّةَ إِلاّكُلُّ نَظيفٍ؛ خودتان را با هر وسيله اى كه مى توانيد پاكيزه كنيد، زيرا كه خداى متعال اسلام را برپايه پاكيزگى بنا كرده است و هرگز به بهشت نرود مگر كسى كه پاكيزه باشد. نهج الفصاحه، ح 1182[h=5]حدیث (3) امام على عليه السلام :[/h] نِعمَ البَيتُ الحَمّامُ تَذكُرُ فيهِ النّارَ وَيَذهَبُ بِالدَّرَنِ؛ چه نيكو جايگاهى است حمّام، يادآور دوزخ است و چرك راازميان مى برد. من لايحضره الفقيه، ج1، ص115، ح237 [h=5]حدیث (4) امام على عليه السلام :[/h] تَنَظَّفوا بِالماءِ مِنَ النَّتنِ الرِّيحِ الَّذى يُتَأَذّى بِهِ؛ خودتان را با آب، از بوى بد، كه ديگران را آزار مى دهد بشوييد. خصال، ص 620 [h=5]حدیث (5) امام صادق عليه السلام :[/h] اِنَّ لِكُلِّ ثَمَرَةٍ سَّما فَاِذا اَتَيتُم بِها فَمَسّوها بِالماءِ أو اَغمِسوها فِى الماءِ؛ هر ميوه اى سمّى دارد، هرگاه ميوه به دستتان رسيد آن را با بشوييد و يا در آب فرو بريد. كافى، ج6، ص350، ح4 [h=5]حدیث (6) امام على عليه السلام :[/h] اَلنَّظيفُ مِنَ الثِّيابِ يُذهِبُ الهَمَّ وَالحُزنَ وَهُوَ طَهورٌ لِلصَّلاةِ؛ لباس پاكيزه غم و اندوه را مى برد و موجب پاكيزگى نماز است. كافى، ج6، ص444، ح14 [h=5]حدیث (7) رسول اكرم صلى الله عليه و آله :[/h] لا يُطَوِّلَنَّ أَحَدُكُم شارِبَهُ وَلا شَعرَ إِبطَيهِ وَلا عانَتَهُ فَإِنَّ الشَّيطانَ يَتَّخِذُها مَخبَئا يَستَتِرُ بِها؛ بلند نكند كسى از شما موهاى سبيل و موهاى زير بغل و موى زير شكم خود را، زيرا شيطان اين مراكز را پناهگاه خود قرار داده زير موها پنهان مى شود. وسائل الشيعه، ج1، ص422، ح6 [h=5]حدیث (8) رسول اكرم صلى الله عليه و آله :[/h] تَقليمُ الظفارِ يَمنَعُ الدّاءَ العظَمَ وَيَزيدُ الرِّزقَ؛ گرفتن ناخنها درد بزرگ را مانع مى شود و روزى را زياد مى كند. وسائل الشيعه، ج1، ص433، ح1 [h=5]حدیث (9) امام على عليه السلام :[/h] نَظِّفوا بُيوتَكُم مِن حَوكِ العَنكَبوتِ، فَإِنَّ تَركَهُ فِى البَيتِ يورِثُ الفَقرَ؛ خانه هاى خود را از تار عنكبوت تميز كنيد، زيرا باقى گذاشتن آن در خانه، فقر مى آورد. وسائل الشيعه، ج3، ص575، ح2 [h=5]حدیث (10) رسول اكرم صلى الله عليه و آله :[/h] لا تُبَيِّتوُا القُمامَةَ فى بُيوتِكُم وَأَخرِجوها نَهارا، فَإِنَّها مَقعَدُ الشَّيطانِ؛ زباله را شب در خانه هاى خود نگه نداريد و آن را در روز به بيرون از خانه منتقل كنيد، زيرا زباله نشيمنگاه شيطان است. من لايحضره الفقيه، ج4، ص5، ح4968 [h=5]حدیث (11) امام على عليهالسلام :[/h]اَلنَّظيفُ مِنَ الثِّيابِ يُذْهِبُ الْهَمَّ وَالْحُزْنَ وَهُوَ طَهورٌ لِلصَّلاةِ؛ لباس پاكيزه غم و اندوه را مىبرد و موجب پاكيزگى نماز است. كافى، ج6 ، ص 444، ح 14 [/TD] [/TR] [/TABLE]
پاسخ : احادیث درباره مصالح اجتماعی بهداشت [TABLE="width: 95%"] [TR] [TD][h=5]حدیث (1) رسول اكرم صلىاللهعليهوآله : [/h]إِنَّ اللّهَ تَعالى جَميلٌ يُحِبُّ الجَمالَ، سَخىٌّ يُحِبُّ السَّخاءَ، نَظيفٌ يُحِبُّ النَّظافَةَ؛ خداوند زيباست و زيبايى را دوست دارد، بخشنده است و بخشش را دوست دارد، پاكيزه است و پاكيزگى را دوست دارد. نهج الفصاحه، ح 690[h=5]حدیث (2) رسول اكرم صلىاللهعليهوآله : [/h] تَنَظَّفوا بِكُلِّ مَا استَطَعتُم فَإِنَّ اللّهَ تَعالى بَنَى السلامَ عَلَى النَّظافَةِ وَلَن يَدخُلَ الجَنَّةَ إِلاّكُلُّ نَظيفٍ؛ خودتان را با هر وسيلهاى كه مىتوانيد پاكيزه كنيد، زيرا كه خداى متعال اسلام را برپايه پاكيزگى بنا كرده است و هرگز به بهشت نمىرود، مگر كسى كه پاكيزه باشد. نهج الفصاحه، ح 1182[h=5]حدیث (3) امام على عليهالسلام : [/h]اَلنَّظيفُ مِنَ الثِّيابِ يُذهِبُ الهَمَّ وَالحُزنَ وَهُوَ طَهورٌ لِلصَّلاةِ؛ لباس پاكيزه غم و اندوه را برطرف مىكند و باعث پاكيزگى نماز است. كافى، ج 6 ، ص 444، ح 14 [h=5]حدیث (4) رسول اكرم صلىاللهعليهوآله : [/h] طَهِّروا هذِه الجسادَ طَهَّرَكُمُ اللّهُ، فَاِنَّهُ لَيسَ عَبدٌ يَبيتُ طاهِرا اِلاّ باتَ مَعَهُ مَلَكٌ فى شِعارِهِ وَ لا يَتَقَلَّبُ ساعَةً مِنَ اللَّيلِ اِلاّ قالَ: اَللّهُمَّ اغفِر لِعَبدِكَ فَاِنَّهُ باتَ طاهِرا؛ پيامبر صلىاللهعليهوآله : اين بدنها را پاكيزه كنيد، خداوند پاكيزهتان كند، زيرا هيچ بندهاى نيست كه شب با بدنى پاكيزه بخوابد مگر اينكه فرشتهاى در جامه او با وى مىخوابد و هيچ لحظهاى از شب از اين پهلو به آن پهلو نمىشود، مگر اينكه آن فرشته مىگويد: خدايا بندهات را بيامرز، زيرا كه با بدنى پاكيزه خوابيده است. كنز العمال، ح 26003 [h=5]حدیث (5) رسول اكرم صلىاللهعليهوآله : [/h] تَخَلَّلوا، فَاِنَّهُ يُنَقِّى الفَمَ وَ مَصلَحَةٌ لِلِّثَةِ؛ خلال كنيد، چرا كه دهان را تميز مىكند و مايه سلامت لثه است. كافى، ج 6، ص 376، ح 5 [h=5]حدیث (6) رسول اكرم صلىاللهعليهوآله : [/h] لا يُطَوِّلَنَّ أَحَدُكُم شارِبَهُ وَلا شَعرَ إِبطَيهِ وَلا عانَـتَهُ فَإِنَّ الشَّيطانَ يَتَّخِذُها مَخبَئا يَستَتِرُ بِها؛ كسى از شما موهاى سبيل و موهاى زير بغل و موى زير شكم خود را بلند نكند؛ چرا كه شيطان (ميكروب) اين نقاط را پناهگاه خود قرار داده، و زير موها پنهان مىشود. وسائل الشيعه، ج 1، ص 422، ح 6 [h=5]حدیث (7) امام باقر عليهالسلام : [/h] شَكَتِ الكَعبَةُ اِلَى اللّهِ ما تَلقى مِن اَنفاسِ المُشرِكينَ، فَاَوحَى اللّهُ اِلَيها: اَن قَرّى يا كَعبَةُ، فَاِنّى اُبدِلُكَ بِهِم قَوما يَتَخَلَّلونَ بِقُضبانِ الشَّجَرِ. فَلَمّا بَعَثَ اللّهُ مُحَمَّدا صلىاللهعليهوآله اَوحى اِلَيهِ مَعَ جَبرَئيلَ بِالسِّواكِ وَالخِلالِ؛ امام باقر عليهالسلام : كعبه از زجرى كه از بوى بد نفسهاى مشركين مىكشيد، به درگاه خداوند شكايت نمود، خداوند به آن وحى كرد، تو را مژده باد كه بجاى اينان كسانى را جايگزين مىكنم كه با شاخههاى درخت خلال مىكنند. هنگامى كه خداوند حضرت محمد صلىاللهعليهوآله را مبعوث فرمود، توسط جبرئيل سفارش مسواك و خلال كردن را به او وحى كرد. محاسن، ج 2، ص 558، ح 924 [h=5]حدیث (8) رسول اكرم صلىاللهعليهوآله : [/h] غَسلُ اِلناءِ وَ طَهارَةُ الفِناءِ يورِثانِ الغِنى؛ شستن ظرفها و پاكيزگى حياط خانه مايه غناست. نهج الفصاحه، ح 2031 [h=5]حدیث (9) امام باقر عليهالسلام : [/h] اِنَّما قُصَّ الظفارُ، لاَِنَّها مَقيلُ الشَّيطانِ وَ مِنهُ يَكونُ النِّسيانُ؛ كوتاه كردن ناخن، از آن رو لازم است كه پناهگاه شيطان است و فراموشى مىآورد. كافى، ج 6، ص 490، ح 6 [h=5]حدیث (10) رسول اكرم صلىاللهعليهوآله : [/h] اِنَّ مِن حَقِ الضَّيفِ اَن يُكرَم وَ اَن يُعِدَّ لَهُ الخِلال؛ از حقوق ميهمان است كه ميزبان او را احترام كند و برايش خلال دندان فراهم نمايد. كافى، ج 6، ص 285، ح 3 [h=5]حدیث (11) امام على عليهالسلام : [/h] نِعمَ البَيتُ الحَمّامُ تَذكُرُ فيهِ النّارَ وَ يَذهَبُ بِالدَّرَنِ؛ چه خوب جايگاهى است حمّام، يادآور دوزخ است و چرك را از ميان مىبرد. من لايحضره الفقيه، ج 1، ص 115، ح 237 [h=5]حدیث (12) رسول اكرم صلىاللهعليهوآله : [/h] جابِرُ بنُ عَبدِاللّهِ: اَتانا رَسُولُ اللّهِ صلىاللهعليهوآله فَرأى رَجُلاً شَعِثا قَد تَفَرَّقَ شَعرُهُ، فَقال: اَما كان يَجِدُ هذا ما يُسَكِّنُ بِهِ شَعرَهُ؟! وَ رأى رَجُلاً آخَرَ (و) عَلَيهِ ثيابٌ وَسِخَةٌ فَقال: اَما كانَ هذا يَجِدُ ماءً يَغسِلُ بِهِ ثَوبَهُ؟! پيامبر صلىاللهعليهوآله : جابر بن عبداللّه: رسول خدا صلىاللهعليهوآله نزد ما آمد و چشمش به مردى افتاد كه موهايش ژوليده و در هم بود. فرمودند: آيا اين مرد چيزى پيدا نكرد كه با آن موهاى خود را مرتب كند؟ و مرد ديگرى را ديدند كه لباسهاى چركين به تن داشت، فرمودند: آيا اين مرد آبى پيدا نكرده كه لباسش را بشويد؟ سنن ابى داود، ح 4062 [h=5]حدیث (13) امام رضا عليهالسلام : [/h] و مَنِ اغتَسَلَ مِنَ الماءِ الَّذى قَدِ اغتُسِلَ فيهِ فَاَصابَهُ الجُذامُ فَلا يَلومَنَّ اِلاّ نَفسَهُ ؛ هر كس با آبى غسل كند كه پيشتر در آن غسل شده است و به جذام مبتلا شود، كسى را جز خود سرزنش نكند. كافى، ج 6، ص 503، ح 38 [h=5]حدیث (14) امام صادق عليهالسلام : [/h] اَلحِنّاءُ يَذهَبُ بالسَّهَكِ وَ يَزيدُ فى ماءِ الوَجهِ وَ يُطَيِّبُ النَّكهَةَ وَ يُحَسِّنُ الوَلَدَ؛حنا، بوى بد عرق را از بين مىبرد، چهره را شاداب، دهان را خوشبو و فرزند را زيبا مىكند. كافى، ج 6، ص 484، ح 5 [h=5]حدیث (15) امام صادق عليه السلام :[/h]اِنَّ اللّهَ يُحِبُّ الجَمالَ وَ التَّجميلَ وَ يَكرَهُ البُؤسَ وَ التَّباؤسَ فَاِنَّ اللّهَ عَزَّوَجَلَّ اِذا اَنعَمَ عَلى عَبدٍ نِعمَةً اَحَبَّ اَن يَرى عَلَيهِ اَثـَرَها. قيلَ: وَ كَيفَ ذلِكَ؟ قالَ: يُنَظِّفُ ثَوبَهُ وَ يُطَيِّبُ ريحَهُ وَ يُجَصِّصُ دارَهُ وَ يَكنِسُ أفنيَتَهُ حَتّى اِنَّ السِّراجَ قَبلَ مَغيبِ الشَّمسِ يَنفِى الفَقرَ وَ يَزيدُ فِى الرِّزقِ؛ امام صادق عليهالسلام : خداوند زيبايى و خودآرايى را دوست دارد و از فقر و تظاهر به فقر بيزار است. هرگاه خداوند به بندهاى نعمتى بدهد، دوست دارد اثر آن را در او ببيند. عرض شد: چگونه؟ فرمودند: لباس تميز بپوشد، خود را خوشبو كند، خانهاش را گچكارى كند، جلوى در حياط خود را جاروكند، حتى روشن كردن چراغ قبل از غروب خورشيد فقر را مىبرد و روزى را زياد مىكند. امالى طوسى، ص 275، ح 526 [h=5]حدیث (16) رسول اكرم صلىاللهعليهوآله : [/h] نِعمَ السِّواكُ الزَّيتونُ مِن شَجَرَةٍ مُبارَكَةٍ، يُطَيِّبُ الفَمَ وَ يَذهَبُ بِالحَفَرِ، وَ هُوَ سِواكى وَ سِواكُ النبياءِ قَبلى؛ چه خوب مسواكى است زيتون! از درختى پر خير و بركت كه دهان را خوشبو مىكند و جِرم دندان را از ميان مىبرد. اين مسواك من و پيامبران پيش از من است. مكارم الاخلاق، ص 49 [h=5]حدیث (17) رسول اكرم صلىاللهعليهوآله : [/h] مَنِ اتَّخَذَ شَعرا فَليُحسِن وَلايَتَهُ، اَو لِيَجُزَّهُ؛ هر كس مو مىگذارد، آن را خوب نگه دارد وگرنه كوتاهش كند. كافى، ج 6، ص 485، ح 2 [h=5]حدیث (18) امام رضا عليه السلام :[/h] عَلَيكَ بِالاِثمِدِ فَاِنَّهُ يَجلُو البَصَرَ وَ يُنبِتُ الشفارَ وَ يُطَيِّبُ النَّكهَةَ وَ يَزيدُ فِى الباه؛ سرمه سياه بِكشيد، چرا كه ديده را جلا مىدهد، مژهها را مىروياند، دهان را خوشبو مىكند و بر توان جنسى مىافزايد. مكارم الاخلاق، ص 46 [h=5]حدیث (19) امام على عليهالسلام : [/h] نَظِّفوا بُيوتَكُم مِن حَوكِ العَنكَبوتِ، فَاِنَّ تَركَهُ فِى البَيتِ يورِثُ الفَقرَ؛ خانههاى خود را از تار عنكبوت پاك كنيد، زيرا باقى گذاشتن آن در خانه، فقر مىآورد. وسائل الشيعه، ج 3، ص 575، ح 2 [h=5]حدیث (20) رسول اكرم صلىاللهعليهوآله : [/h] لا تُبَيَّتُوا القُمامَةَ فى بُيوتِكُم وَ اَخرِجوها نَهارا، فَاِنَّها مَقعَدُ الشَّيطانِ؛ زباله را شب در خانههاى خود نگه نداريد و آن را در روز به بيرون از خانه منتقل كنيد، زيرا زباله نشيمنگاه شيطان است. من لا يحضره الفقيه، ج 4، ص 5، ح 4968 [h=5]حدیث (21) امام صادق عليه السلام :[/h] اِنَّ لِكُلِّ ثَمَرَةٍ سَمّا فَاِذا اَتَيتُم بِها فَمَسّوها بِالماءِ أو اَغمِسوها فِى الماءِ؛ هر ميوهاى سمّى دارد، هرگاه ميوه بهدستتان رسيد، آن را با آب بشوييد و يا در آب فرو بريد. كافى، ج 6، ص 350، ح 4 [h=5]حدیث (22) امام صادق عليهالسلام : [/h] اَبصَرَ رسول اللّه صلىاللهعليهوآله رَجُلاً شَعثا شَعرُ رَأسِهِ وَ سَخَةً ثيابُهُ، سَيِّئَةً حالُهُ فَقال رسول اللّه صلىاللهعليهوآله : مِن الدّينِ المُتعَةُ وَ اِظهارُ النِّعمَةِ؛ پيامبر خدا صلىاللهعليهوآله مردى را ديدند كه موهاى ژوليده و جامهاى چركين و سر و وضع نامرتّبى داشت، فرمودند: بهره بردن از نعمتهاى خدا و آشكار ساختن نعمت جزء دين است. كافى، ج 6، ص 439، ح 5 [h=5]حدیث (23) امام باقر عليهالسلام : [/h]كَنسُ البُيوتِ يَنفِى الفَقرَ؛ جارو كردن اتاقها فقر را از بين مىبرد. وسايل الشيعه، ج 3 ، ص 571، ح 2 [h=5]حدیث (24) رسول اكرم صلىاللهعليهوآله : [/h]يَساَلُ اَحَدُكُم عَن خَبَرِ السَّماءِ وَ هُوَ يَدَعُ اَظفارَهُ كَأَظفارِ الطَّيرِ، يَجتَمِعُ فيهَا الجَنابَةُ وَ الخَبَثُ وَ التَّفَثُ ؛ بعضى از شما از خبرِ آسمان مىپرسند، در حالى كه ناخنهاى خود را به مانند چنگال پرندگان، وا مىگذارند كه در آنها جنابت، آلودگى و چرك، جاى مىگيرد. كنز العمال، ح 17260 [h=5]حدیث (25) امام صادق عليهالسلام : [/h] غَسلُ الناءِ وَ كَسحُ الفِناءِ، مَجلَبَةٌ لِلرِّزقِ؛ شستن ظرف و جارو زدن جلو در منزل، باعث جلب روزى مىشود. خصال، ص 54، ح 73 [h=5]حدیث (26) امام رضا عليهالسلام : [/h] مِن اَخلاقِ النبياءِ التَّنَظُّفُ؛ پاكيزگى از اخلاق پيامبران است. كافى، ج 5، ص 567، ح 50 [h=5]حدیث (27) امام على عليهالسلام : [/h]تَنَظَّفوا بِالماءِ مِنَ النَّتنِ الرِّيحِ الَّذى يُتَأَذّى بِهِ وَ تَعَهَّدوا اَنفُسَكُم، فَاِنَّ اللّهَ عَزَّوَجَلَّ يُبغِضُ مِن عِبادِهِ القاذورَةَ الَّذى يَتَاَنَّفُ بِهِ مَن جَلَسَ اِلَيهِ؛ خودتان را با آب، از بوى بدى كه ديگران را آزار مىدهد، پاك كنيد و اين كار را پيوسته انجام دهيد؛چرا كه خداوند، از بنده آلودهاى كه هر كس با او بنشيند، بينىاش را از [بوى بد] وى مىگيرد، نفرت دارد. خصال، ص 620، ح 10 [h=5]حدیث (28) رسول اكرم صلىاللهعليهوآله : [/h] لا تُؤووا التُّرابَ خَلفَ البابِ، فَاِنَّهُ مأوَى الشَّيطانِ؛ زباله را پشت در (حياط) جمع نكنيد، زيرا كه لانه شيطان مىشود. محاسن، ج 2، ص 624، ح 9 [h=5]حدیث (29) رسول اكرم صلىاللهعليهوآله : [/h] مالى اَراكُم تَدخُلونَ عَلَىَّ قُلحَا مُرغا؟ مالَكُم لاتَستاكونَ؟ شما را چه شده است وقتى بر من وارد مىشويد، مىبينمتان كه دندانهايتان جرم گرفته و زرد و موهايتان ژوليده است. چرا مسواك نمىزنيد. محاسن، ج 2، ص 561، ح 943 [h=5]حدیث (30) امام صادق عليه السلام :[/h] خُذ مِن شارِبـِكَ وَ اَظفارِكَ فى كُلِّ جُمُعَةٍ فَاِن لَم يَكُن فيها شَىْءٌ فَحُكَّها لا يُصيبُكَ جُنونٌ وَ لا جُذامٌ وَ لا بَرَصٌ؛ در هر جمعه، اندكى از سبيل و ناخنهاى خود را بگير، و اگر هم چيزى وجود نداشته باشد، آن را (كمى) بساى، [كه در اين صورت] ديوانگى، جذام و پيسى به تو نمىرسد. كافى، ج 6، ص 490، ح 3 [h=5]حدیث (31) رسول اكرم صلىاللهعليهوآله : [/h] اَنَّ الثَّوبَ يُسَبِّحُ، فَاِذا اَتَّسَخَ انقَطَعَ تَسبيحُهُ؛ لباس، [خدا را] تسبيح مىگويد و هرگاه كثيف شود از تسبيح باز مىماند. كنزالعمال، ح 26009 [h=5]حدیث (32) رسول اكرم صلىاللهعليهوآله : [/h] اَلوُضوءُ قَبلَ الطَّعامِ يَنفِى الفَقرَ، وَ بَعدَهُ يَنفِى الهَمَّ وَ يُصَحِّحُ البَصَرَ؛شستن دست قبل از غذا، فقر را و پس از غذا، غم و اندوه را برطرف مىكند و به چشم سلامتىمىبخشد. مكارم الاخلاق، ص 139 [h=5]حدیث (33) رسول اكرم صلىاللهعليهوآله : [/h] لِيُبالِغ اَحَدُكُم فِى المَضمَضَةِ وَ ا لستِنشاقِ، فَاِنَّهُ غُفرانٌ لَكُم وَ مَنفَرَةٌ لِلشَّيطانِ؛ سزاوار است هر يك از شما در دهان و بينى زياد آب بچرخاند، چرا كه اين كار، مايه آمرزش شما و گريزِ شيطان است. ثواب الاعمال، ص 19 [h=5]حدیث (34) رسول اكرم صلىاللهعليهوآله : [/h] بَيتُ الشَّياطينِ مِن بُيوتِكُم بَيتُ العَنكَبوتِ؛ خانههاى عنكبوتى كه در اتاقهاى شماست، لانه شياطين است. كافى، ج 6، ص 532، ح 11 [h=5]حدیث (35) امام على عليهالسلام : [/h] لا يَدلُكَنَّ رِجلَيهِ بِالخَزَفِ، فَاِنَّهُ يورِثُ الجُذامَ؛ مبادا كسى (در حمام) پاى خود را سفال (سنگ پا) بكشد، زيرا اين كار جذام مىآورد. كافى، ج 6، ص 500، ح 19 [h=5]حدیث (36) امام صادق عليه السلام :[/h] غَسلُ الرَّأسِ بِالخَطمىِّ اَمانٌ مِنَ الصُّداعِ وَ بَراءَةٌ مِنَ الفَقرِ وَ طَهورٌ لِلرَّأسِ مِنَ الحَزاز؛ شستن سر با خطمى، مايه ايمنى از سر درد، بركنار ماندن از فقر و پاكيزگى سر از شوره است. ثواب الاعمال، ص 19 [h=5]حدیث (37) رسول اكرم صلىاللهعليهوآله : [/h] مَرَّ اَخى عيسى عليهالسلام بِمَدينَةٍ فَاِذا وُجُوهُهُم صُفرٌ وَ عُيونُهُم زُرقٌ فَشَكَوا اِلَيهِ ما بِهِم مِنَ العِلَلِ. فَقالَ: دَواؤُكُم مَعَكُم، اَنتُم اِذا اَكَلتُمُ اللَّحمَ طَبَختُموهُ غَيرَ مَغسولٍ، وَ لَيسَ يَخرُجُ شَىْءٌ مِنَ الدُّنيا اِلاّ بِجَنابَةٍ. فَغَسَلُوا بَعدَ ذلِكَ لُحومَهُم فَذَهَبَت اَمراضُهُم ؛ رسول خدا صلىاللهعليهوآله : برادرم عيسى، از شهرى عبور كرد و ديد كه مردمش رنگ چهرههايشان زرد و چشمهايشان كبود است. آنان از بيمارىهايى كه داشتند، نزد وى اظهار ناراحتى كردند. عيسى عليهالسلام گفت: درمانتان همراهتان است. شما هنگامى كه گوشت مىخوريد، آن را ناشسته مىپزيد، در حالى كه هيچ چيزى بدون نوعى جنابت از دنيا نمىرود. از آن پس، گوشتهاى مصرفى خود را شستند و در نتيجه بيمارىهايشان از ميان رفت. قصص الانبياء، ص 274، ح 357 [h=5]حدیث (38) رسول اكرم صلىاللهعليهوآله : [/h] وَالسِّواكُ فِى الفَمِ يُثَبِّتُ الضراسَ؛ مسواك، دندانها را در دهان محكم مىكند. كنزالعمال، ح 17208 [/TD] [/TR] [/TABLE]
پاسخ : احادیث درباره مصالح اجتماعی محبت [TABLE="width: 95%"] [TR] [TD][h=5]حدیث (1) امام جواد عليهالسلام :[/h] ثَلاثُ خِصالٍ تَجتَلِبُ بِهِنَّ المَحَبَّةَ: اَلنصافُ فِى المُعاشَرَةِ وَالمُواساةُ فِى الشِّدَّةِ وَالاِنطِواعِ وَالرُّجوعُ إِلى قَلبٍ سَليمٍ؛ با سه خصلت، محبّت (ديگران) به دست مىآيد: انصاف در معاشرت، همدردى (با ديگران) در سختىها، و بازگشت به قلبى پاك. بحارالأنوار، ج78، ص82، ح77[h=5]حدیث (2) رسول اكرم صلىاللهعليهوآله :[/h] خَيرُ المُؤمِنينَ مَن كانَ مَلَفَةً لِلمُؤمِنينَ وَلاخَيرَ فيمَن لايَلَفُ وَلايُؤلَفُ؛ بهترين مؤمنان كسى است كه با مؤمنان اُنس بگيرد و كسى كه انس نگيرد و انس نپذيرد، خيرى در او نيست. بحارالأنوار، ج67، ص298، ح23[h=5]حدیث (3) امام على عليهالسلام :[/h] اَلنُّصحُ يُثمِرُ المَحَبَّةَ؛ خيرخواهى محبتآور است. غررالحكم، ج1، ص161، ح613 [h=5]حدیث (4) امام صادق عليه السلام :[/h] إنَّ اللّهَ عَزَّوَجَلَّ لَيَرحَمُ الرَّجُلَ لِشِدَّةِ حُبِّهِ لِوُلدِهِ؛ خداوند عزّوجلّ انسان را براى محبّت بسيار به فرزندانش مورد رحمت خود قرار مىدهد. مكارم الاخلاق، ص219 [h=5]حدیث (5) امام سجاد عليهالسلام :[/h] اَلقَولُ الحَسَنُ يُثرِى المالَ وَيُنمِى الرِّزقَ وَيُنسِئُ فِى الأَجَلِ وَيُحَبِّبُ إلَى الهلِ وَيُدخِلُ الجَنَّةَ؛ گفتار نيك، ثروت را زياد و روزى را فراوان مىكند، مرگ را به تأخير مىاندازد، (انسان را) محبوب خانواده مىكند و به بهشت وارد مىنمايد. خصال، ص317، ح100 [h=5]حدیث (6) امام على عليهالسلام :[/h] مَن حَسُنَ ظَنُّهُ بِالنّاسِ حازَ مِنهُمُ المَحَبَّةَ؛ هر كس به مردم خوش گمان باشد، محبّت آنان را بدست مىآورد. غررالحكم، ج5، ص379، ح8842 [h=5]حدیث (7) امام على عليهالسلام :[/h] عَلَيكُمْبِالسَّخاءِوَحُسنِالخُلقِفَإِنَّهُمايَزيدانِالرِّزقَوَيوجِبانِالمَحَبَّةَ؛ به يكديگر هديه بدهيد تا محبّت را در ميان خود بيفزاييد. غررالحكم، ج4، ص304، ح6161 [h=5]حدیث (8) امام صادق عليهالسلام :[/h] اَللّهُمَّ اِنّى أَسأَلُكَ الزَّينَ وَالزّينَةَ وَالمَحَبَّةَ وَأَعوذُ بِكَ مِنَ الشَّينِ وَالشَّنَآنِ وَالمَقتِ؛ خدايا از تو خوبى، آراستگى و محبّت را خواستارم و از بدى و دشمنى و كينه، به تو پناه مىبرم. كافى، ج5، ص500، ح1 [h=5]حدیث (9) امام على عليهالسلام :[/h] صِلَةُ الرَّحِمِ توجِبُ المَحَبَّةَ وَتَكبِتُ العَدُوَّ؛ صله رحم، محبّت آور است و دشمنى را از بين مىبرد. غررالحكم، ح 5852 [h=5]حدیث (10) پيامبر صلىاللهعليهوآله :[/h] وَالّذى نَفسى بِيَدِهِ لاتَدخُلُوا الجَنَّةَ حَتّى تُؤمِنوا وَ لا تُؤمِنوا حَتّى تَحابّوا أولا أدُلُّـكُم عَلى شَئىٍ اِذا فَعَلتُموهُ تَحابَبتُم؟ اَفشُوا السَّلامَ بَينَـكُم؛ به خدايى كه جانم در اختيار اوست، وارد بهشت نمىشويد مگر مؤمن شويد و مؤمن نمىشويد، مگر اينكه يكديگر را دوست بداريد. آيا مىخواهيد شما را به چيزى راهنمايى كنم كه با انجام آن، يكديگر را دوست بداريد؟ سلام كردن بين يكديگر را رواج دهيد. مشكاة الانوار، ص 157 [h=5]حدیث (11) امام صادق عليهالسلام :[/h] اِنَّ اللّهَ لَيَرحَمُ العَبدَ لِشِدَّةِ حُبِّهِ لِوَلَدِهِ ؛ بدون ترديد ، خداوند بر بنده خود به خاطر شدّت محبّت به فرزندش ، رحم مىكند. كافى ، ج 6، ص 50، ح 5 [h=5]حدیث (12) امام على عليهالسلام :[/h] صِلَةُ الرَّحِمِ توجِبُ المَحَبَّةَ وَتَكبِتُ العَدُوَّ؛ صله رحم، محبّت آور است و دشمنى را از بين مىبرد. غررالحكم، ح 5852 [h=5]حدیث (13) امام صادق عليه السلام :[/h] إِذا أَحبَبتَ رَجُلاً فَلا تُمازِحهُ وَلاتُمارِهِ؛ هر گاه كسى را دوست داشتى، با او نه شوخى كن نه مجادله. كافى، ج2، ص664، ح9 [h=5]حدیث (14) امام رضا علیه السلام:[/h]تزاوَرُوا تَحـابـّوا و تَصـافَحُـوا و لا تَحـاشَمُـوا به دیدن یکدیگر روید تا یکدیگر را دوست داشته باشید و دست یکدیگر را بفشارید و به هم خشم نگیرید. بحارالانوار، ج78، ص 347 [h=5]حدیث (15) امام حسین علیه السلام:[/h]مَن اَحَبَّکَ نَهاکَ وَ مَن اَبغَضَکَ اَغراکَ؛ کسی که تو را دوست دارد، از تو انتقاد می کند و کسی که با تو دشمنی دارد، از تو تعریف و تمجید می کند. بحار الانوار، ج75، ص128 [h=5] حدیث (16) امام على عليهالسلام : [/h] لَو ضَرَبْتُ خَيْشُومَ الْمُؤْمِنِ بِسَيْفي هذا عَلى أنْ يُبْغِضَني ما أبْغَضَني ولَو صَبَبْتُ الدُّنيا بِجَمّاتِها عَلَى الْمُنافِقِ عَلى أنْ يُحِبَّني ما أَحَبَّني؛ اگر با اين شمشيرم بر بينى مؤمن بزنم كه مرا دشمن بدارد با من دشمنى نمىكند و اگر همه دنيا را به منافق بدهم تا مرا دوست بدارد هيچگاه دوستم نخواهد داشت. نهج البلاغه، حكمت 45 [h=5]حدیث (17) امام على عليه السلام : [/h]يَكْتَسِبُ الصّادِقُ بِصِدْقِهِ ثَلاثا:حُسْنَ الثِّقَةِ بِهِ، وَالْمَحَبَّةَ لَهُ، وَالْمَهابَةَ عَنْهُ؛ راستگو با راستگويى خود، سه چيز را به دست مىآورد: اعتماد، محبت و شكوه (در دلها). غررالحكم، ج 6، ص 480، ح 11038 [h=5] حدیث (18) پيامبر صلىاللهعليهوآله : [/h]ألا اُخْبِرُكُمْ بِاَشبَهِكُم بى؟ قَالوا: بَلى يا رَسولَ اللّهِ. قالَ: اَحسَنُكُم خُلقا وَ اَليَنُكُم كَنَفا وَ اَبَرُّكُم بِقَرَابَتِهِ وَ اَشَدُّكُم حُبّا لاِِخوانِهِ فى دينِهِ وَ اَصبَرُكُم عَلَى الحَقِّ وَ اَكظَمُكُم لِلغَيظِ وَ اَحسَنُكُم عَفْوا وَ اَشَدُّكُم مِن نَفْسِهِ اِنْصافا فِى الرِّضا وَ الْغَضَبِ؛ آيا شما را از شبيه ترينتان به خودم با خبر نسازم؟ گفتند: آرى اى رسول خدا! فرمودند: هر كس خوش اخلاقتر، نرمخوتر، به خويشانش نيكوكارتر، نسبت به برادران دينىاش دوستدارتر، بر حق شكيباتر، خشم را فروخورندهتر و با گذشتتر و در خرسندى و خشم با انصاف تر باشد. كافى، ج 2، ص 240، ح 35 [h=5]حدیث (19) پيامبر صلىلله عليه و آله : [/h]اَلا اُخْبِرُكُمْ بِشَىْءٍ اِنْ اَنـْتُمْ فَعَلْتُموهُ تَباعَدَ الشَّيْطانُ مِنْـكُمْ كَما تَباعَدَ الْمَشْرِقُ مِنَ الْمَغْرِبِ؟ قالوا: بَلى، قالَ: اَلصَّوْمُ يُسَوِّدُ وَجْهَهُ وَ الصَّدَقَةُ تَـكْسِرُ ظَهْرَهُ وَ الْحُبُّ فِى اللّهِ وَ الْمُوازَرَةُ عَلَى الْعَمَلِ الصّالِحِ يَقْطَعانِ دابِرَهُ وَ الاِْسْتِغْفارُ يَقْطَعُ وَ تينَهُ ؛ آيا شما را از چيزى خبر ندهم كه اگر به آن عمل كنيد، شيطان از شما دور شود، چندان كه مشرق از مغرب دور است؟ عرض كردند: چرا. فرمودند: روزه روى شيطان را سياه مىكند، صدقه پشت او را مىشكند، دوست داشتن براى خدا و هميارى در كار نيك، ريشه او را مىكند و استغفار شاهرگش را مىزند. ميراث حديث شيعه ، ج 2، ص 20، ح 18 [h=5] حدیث (20) امام صادق (ع):[/h]ثَلاثٌ تـُورِثُ المَحَبَّه: الـدَیـنُ وَ التَّـواضُعُ وَ البَذلُ؛ سه چیز است که محبت آورد: قـرض دادن و فـروتنـى و بخشـش. تحف العقول، ص 316 [/TD] [/TR] [/TABLE]
پاسخ : احادیث درباره مصالح اجتماعی عيادت مریض [TABLE="width: 95%"] [TR] [TD]حدیث (1) رسول اكرم صلىاللهعليهوآله : عائِدُ المَريضِ يَخوضُ فِى الرَّحمَةِ؛ عيادت كننده از بيمار، در رحمت خدا غوطهور مىشود. كنزالعمال، ج9، ص95، ح25141حدیث (2) رسول اكرم صلىاللهعليهوآله : عائِدُ المَريضِ فى مَخرَفَةِ الجَنَّةِ، فَإِذا جَلَسَ عِندَهُ غَمَرَتهُ الرَّحمَةَ؛ عيادت كننده از بيمار، در نخلستان بهشت ميوه مىچيند و هرگاه نزد بيمار بنشيند، رحمت خدا او را فرا مىگيرد. كنزالعمال، ج9، ص91، ح25127حدیث (3) امام صادق عليهالسلام : مَن عادَ مَريضا شَيَّعَهُ سَبعونَ أَلفَ مَلَكٍ يَستَغفِرونَ لَهُ حَتّى يَرجِعَ إِلى مَنزِلِهِ؛ هر كس به عيادت بيمار برود، هفتاد هزار فرشته او را مشايعت مىكنند و برايش آمرزش مىطلبند تا آن گاه كه به منزل خود برگردد. كافى، ج3، ص120، ح2 حدیث (4) رسول اكرم صلىاللهعليهوآله : إِنَّ اللّهَ عَزَّوَجَلَّ يَقولُ يَومَ القيامَةِ: يَابنَ آدَمَ مَرِضتُ فَلَم تَعُدنى! قالَ: يا رَبِّ كَيفَ أَعودُكَ وَأَنتَ رَبُّ العالَمينَ؟! قالَ: أَما عَلِمتَ أَنَّ عَبدى فُلانا مَرِضَ فَلَم تَعُدهُ؟! أَما عَلِمتَ أَنَّكَ لَو عُدتَهُ لَوَجَدتَنى عِندَهُ؟؛ خداى عزوجل در روز قيامت مىفرمايد: اى پسر آدم! من بيمار شدم اما عيادتم نكردى؟ عرض مىكند: پروردگارا چگونه تو را عيادت كنم حال آنكه تو پروردگار جهانيانى؟ مىفرمايد: مگر ندانستى كه فلان بندهام بيمار شد و عيادتش نكردى، مگر نمىدانستى كه اگر به عيادتش روى، مرا نزد او مىيابى؟ الترغيب والترهيب، ج4، ص317، ح3 حدیث (5) رسول اكرم صلىاللهعليهوآله : خَيرُ العِيادَةِ اَخَفُّها؛ بهترين عيادت، آن است كه سبكتر برگزار شود. كنزالعمال، ج9، ص94، ح25139 حدیث (6) رسول اكرم صلىاللهعليهوآله : عُد مَن لايَعودُكَ وَأَهدِ مَن لايُهدى لَكَ؛ از كسى كه به عيادت تو نمىآيد عيادت كن و به كسى كه به تو هديه نمىدهد، هديه بده. كنزالعمال، ج9، ص97، ح25150 حدیث (7) رسول اكرم صلىاللهعليهوآله : لِلمُسلِمِ عَلَى المُسلِمِ خَمسٌ:... وَيُعَوِّدُهُ إِذا مَرِضَ... ؛ مسلمان بر مسلمان پنج حق دارد... و وقتى بيمار شد عيادتش كند. نهج الفصاحه، ح2272 حدیث (8) امام صادق عليهالسلام : مَولى لِجَعفَرِبنِ مُحَمَّدٍ عليهالسلام مَرِضَ بَعضُ مَواليهِ فَخَرَجنا إِلَيهِ نَعودُهُ وَنَحنُ عِدَّةٌ مِن مَوالى جَعفَرٍ فَاستَقبَلَنا جَعفَرٌ عليهالسلام فى بَعضِ الطَّريقِ فَقالَ لَنا أَينَ تُريدونَ؟ فَقُلنا: نُريدُ فُلانا نَعودُهُ فَقالَ لَنا: قِفوا، فَوَقَفنا، فَقالَ: مَعَ أَحَدِ كُم تُفّاحَةٌ أَو سَفَرجَلَةٌ أَو اُترُجَّةٌ أَو لُعقَهٌ مِن طيبٍ أَو قِطعَةٌمِنْعودِبُخورٍ؟ فَقُلنا: مامَعَناشَىْءٌمِنْهذا، فَقالَ: أَما تَعلَمونَ أَنَّ المَريضَ يَستَريحُإِلى كُلِّ مااُدخِلَ بِهِعَلَيهِ؛ يكى از وابستگان امام صادق عليهالسلام گويد: يك نفر از ياران حضرت بيمار شد و ما عدهاى از ياران امام براى عيادت او بيرون رفتيم. در راه با حضرت صادق عليهالسلام روبرو شديم. از ما پرسيدند: كجا مىرويد؟ عرض كرديم به عيادت فلانى مىرويم. فرمودند: بايستيد. ما ايستاديم. حضرت فرمودند: آيا سيبى، بهى، تُرنجى، كمى عطر يا قطعهاى عود با يكى از شما هست؟ عرض كرديم: از اين چيزها با خود نداريم. حضرت فرمودند: مگر نمىدانيد كه بيمار از اين كه چيزى برايش ببرند، آرامش مىيابد. كافى، ج2، ص346، ح7 حدیث (9) انس : كانَ رَسولُ اللّه صلى الله عليه و آله اِذا فَقَدَ الرَّجُلَ مِنْ اِخْوانِهِ ثَلاثَةَ اَيّامٍ سَأَلَ عَنْهُ، فَاِنْ كانَ غائِبا، دَعا لَهُ وَ اِنْ كانَ شاهِدا زارَهُ وَ اِنْ كانَ مَريضا عادَهُ؛ رسول اكرم صلى الله عليه و آله هرگاه يكى از اصحاب خود را سه روز نمى ديدند از حال او جويا مى شدند، آنگاه اگر در سفر بود، دعايش مى كردند و اگر در شهر بود به ديدارش و اگر مريض بود، به عيادتش مى رفتند. مكارم الاخلاق، ص 19 [/TD] [/TR] [/TABLE]
پاسخ : احادیث درباره مصالح اجتماعی اصلاح بين مردم [TABLE="width: 95%"] [TR] [TD][h=5]حدیث (1) رسول اكرم صلى الله عليه و آله :[/h] اِتَّقُوا اللّه وَ أَصلِحوا ذاتَ بَينِكُمْ فَإِنَ اللّه يُصلِحُ بَينَ المُؤمِنينَ يَومَ القيامَةِ؛ تقواى الهى داشته باشيد و اصلاح كنيد ميان خودتان را زيرا خداوند در روز قيامت ميان مؤمنين را اصلاح مى كند. محجة البيضاء، ج3، ص373[h=5]حدیث (2) رسول اكرم صلى الله عليه و آله :[/h] أَلا اُخبِرُكُم بِأَفضَلَ مِن دَرَجَةِ الصِّيامِ وَالصَّلاةِ وَالصَّدَقَةِ؟ صَلاحُ ذاتِ البَينِ، فَإِنَّ فَسادَ ذاتِ البَينِ هِىَ الحالِقَةُ؛ آيا شما را به چيزى با فضيلت تر از نماز و روزه و صدقه (زكات) آگاه نكنم؟ آن چيز اصلاح ميان مردم است، زيرا تيره شدن رابطه ميان مردم ريشه كن كننده دين است. نهج الفصاحه، ح 458[h=5]حدیث (3) امام كاظم عليه السلام :[/h] طوبى لِلمُصلِحينَ بَينَ النّاسِ، اُولئِكَ هُمُ المُقَرَّبونَ يَومَ القيامَةِ؛ خوشا به سعادت اصلاح كنندگان بين مردم كه آنان همان مقرّبان روز قيامت اند. تحف العقول، ص 393 [h=5]حدیث (4) امام صادق عليه السلام :[/h] لِلمُفَضَّلِ ـ : إِذا رَأَيتَ بَينَ اثنَينِ مِنْ شيعَتِنامُنازَعَةً فَافتَدِهامِنْ مالى؛ به مفضل فرمودند: هرگاه ميان دو نفر از شيعيان ما نزاعى ديدى از مال من غرامت بده (يعنى با پرداخت وجه مورد اختلاف، ميان آنان را اصلاح كن). كافى، ج2، ص209، ح3 [h=5]حدیث (5) امام صادق عليه السلام :[/h] صَدَقَةٌ يُحِبُّهَا اللّه : إِصلاحٌ بَينَ النّاسِ إِذا تَفاسَدوا، وَتَقارُبٌ بَينَهُم إِذا تَباعَدوا؛ صدقه اى كه خداوند آن را دوست دارد عبارت است از: اصلاح ميان مردم هرگاه رابطه شان تيره شد و نزديك كردن آنها به يكديگر هرگاه از هم دور شدند. كافى، ج2، ص209، ح1 [h=5]حدیث (6) امام صادق عليه السلام :[/h] اَلكَلامُ ثَلاثَةٌ: صِدقٌ وَكِذبٌ وَإِصلاحٌ بَينَ النّاسِ قالَ: قيلَ لَهُ: جُعِلتُ فِداك مَا الصلاحُ بَينَ النّاسِ؟ قالَ: تَسمَعُ مِنَ الرَّجُلِ كَلاما يَبلُغُهُ فَتَخبُثُ نَفسُهُ، فَتَلقاهُ فَتَقولُ: سَمِعتُ مِن فُلانٍ قالَ فيكَ مِنَ الخَيرِ كَذا وَكَذا، خِلافَ ما سَمِعتَ مِنهُ؛ سخن سه گونه است: راست و دروغ و اصلاح ميان مردم به آن حضرت عرض شد: قربانت اصلاح ميان مردم چيست؟ فرمودند: از كسى سخنى درباره ديگرى مى شنوى كه اگر سخن به گوش او برسد، ناراحت مى شود. پس تو آن ديگرى را مى بينى و برخلاف آنچه شنيده اى، به او مى گويى: از فلانى شنيدم كه در خوبى تو چنين و چنان مى گفت. كافى، ج2، ص341، ح16 [h=5]حدیث (7) امام صادق عليه السلام :[/h] ... وَاللّه ما اوتىَ لُقمانُ الحِكمَةَ بِحَسَبٍ، وَلامالٍ وَلاأَهلٍ وَلا بَسطٍ فى جِسمٍ وَلاجَمالٍ وَلكِنَّهُ كانَ رَجُلاً قَويّا إِلى أَن قالَ: وَلَم يَمُرَّ بِرَجُلَينِ يَختَصِمانِ أَو يَقتَتِلانِ إِلاّ أَصلَحَ بَينَهُما وَلَم يَمضِ عَنهُما حَتّى تَحاجَزا؛ ... به خدا قسم كه: به لقمان تنها حكمت و دانش عطا نشده بود، و نيز دارائى و خانواده و قدرت جسمى و زيبايى چشمگير نداشت ولى او مردى با اراده بود تا آنجا كه امام فرمودند: و او به دو نفر كه با هم نزاع مى كردند و يا مى جنگيدند نمى گذشت مگر اينكه: ميانشان صلح برقرار مى كرد و از پيش آنان نمى رفت تا آنكه آنها دست از نزاع و جنگ كشيده و متفرق مى شدند. مستدرك الوسايل، ج13، ص442، ح3 [h=5]حدیث (8) رسول اكرم صلى الله عليه و آله :[/h] أَيُّما مُسلِمَينِ تَهاجَرا فَمَكَثا ثَلاثا لايَصطَلِحانِ إِلاّ كانا خارِجَينِ مِنَ السلامِ، وَلَم يَكُن بَينَهُما وَلايَةٌ فَأَيُّهُما سَبَقَ إِلى كَلامِ أَخيهِ كانَ السّابِقَ إِلَى الجَنَّةِ يَومَ الحِسابِ؛ هر دو مسلمانى كه با هم قهر كنند و سه روز به قهر خود ادامه دهند و آشتى نكنند، هر دو از اسلام بيرون روند و ميان آنان هيچ پيوند دينى نباشد و هر كدام از آنها پيش از ديگرى با برادرش حرف بزند، در روز حسابرسى زودتر به بهشت مى رود. كافى، ج2، ص345، ح5 [h=5]حدیث (9) رسول اكرم صلى الله عليه و آله :[/h] إِنَّ اللّه أَحَبَّ الكَذِبَ فِى الصَّلاحِ وَأَبغَضَ الصِّدقَ فِى الفَسادِ؛ براستى كه خداوند دروغى را كه باعث اصلاح باشد دوست مى دارد و راستى را كه موجب فساد گردد، دشمن مى دارد. وسائل الشيعه، ج8، ص578، ح1 [h=5]حدیث (10) رسول اكرم صلى الله عليه و آله :[/h] اَلا اُخبِرُكُم بِاَفضَلَ مِن دَرَجَةِ الصّيامِ وَ الصَّلاةِ وَ الصَّدَقَةِ؟ صَلاحُ ذاتِ البَينِ، فَاِنَّ فَسادَ ذاتِ البَينِ هِىَ الحالِقَةُ؛ آيا به چيزى با فضيلت تر از نماز و روزه و صدقه (زكات) آگاهتان نكنم؟ و آن اصلاح ميان مردم است، زيرا تيره شدن رابطه بين مردم ريشه كن كننده دين است. نهج الفصاحه، ح 458 [h=5]حدیث (11) امام على عليه السلام :[/h] إنَّ سَمَت هِمَّتُكَ لإِِصلاحِ النّاسِ فَابدَ بِنَفسِكَ ، فَإِنَّ تَعاطيَكَ صَلاحَ غَيرِكَ وَأَنتَ فاسِدٌ أَكبَرُ العَيبِ؛ اگرهمّت والاى اصلاح مردم را در سردارى، از خودت آغاز كن، زيرا پرداختن تو به اصلاح ديگران، در حالى كه خود فاسد باشى بزرگترين عيب است. غررالحكم، ج3، ص23، ح3749 [h=5]حدیث (12) امام صادق عليه السلام :[/h]مَن اَصلَحَ فیما بَینَهُ وَ بَینَ اللهِ اَصلَحَ اللهُ ما بَینَهُ و بَینَ النَّاسِ؛ کسی که بین خود و خدایش را اصلاح کند خداوند بین او و مردم را اصلاح می کند. جهاد النفس، ح 355 [h=5]حدیث (13)امام هادى(سلام الله علیه) : [/h]لا تَطلُبِ الصَّفاءَ مِمَّن كَدَرتَ عَلَيهِ. از كسى كه مكدّرش كردهاى صفا مجوى. دوستي در قرآن و حديث - ح 832 [/TD] [/TR] [/TABLE]
پاسخ : احادیث درباره مصالح اجتماعی گشاده رويى [TABLE="width: 95%"] [TR] [TD][h=5]حدیث (1) امام على عليه السلام :[/h]اَلبِشرُ أَوَّلُ البِرِّ؛گشاده رويى، سرآغاز نيكى است. غررالحكم، ج1، ص79، ح295 [h=5]حدیث (2) امام على عليه السلام :[/h] حُسنُ البِشرِ يَذهَبُ بِالسَّخيمَةِ؛ گشاده رويى كينه را از بين مى برد. كافى، ج2، ص103، ح6[h=5]حدیث (3) امام على عليه السلام :[/h] اَلبِشرُ شيمَةُ الحُرِّ؛ گشاده رويى خوىِ آزاده است. غررالحكم، ج1، ص173، ح656 [h=5]حدیث (4) رسول اكرم صلى الله عليه و آله :[/h] كُنْ بَشّاشا فَإنَّ اللّه يُحِبُّ البَشّاشينَ وَيُبغِضُ العَبوسَ كَريهَ الوَجهِ؛ گشاده رو باش كه خداوند انسان هاى گشاده رو را دوست دارد و با اخموى ترشرو دشمن است. الشهاب فى الحكم والآداب، ص 38 [h=5]حدیث (5) امام على عليه السلام :[/h] بِشرُكَ يَدُلُّ عَلى كَرَمِ نَفسِكَ؛ گشاده رويى تو نشانگر بزرگوارى و كرامت نفس توست. غررالحكم، ج3، ص269، ح4453 [h=5]حدیث (6) امام صادق عليه السلام :[/h] صَنائِعُ المَعروفِ وَحُسنُ البِشرِ يُكسِبانِ المَحَبَّةَ وَيُدخِلانِ الجَنَّةَ وَالبُخلُ وَعَبُوسُ الوَجهِ يُبعِدانِ مِنَ اللّه وَيُدخِلانِ النّارَ؛ نيكوكارى و گشاده رويى، محبت آورند و به بهشت مى برند و بخل و ترشرويى از خدا دور مى كنند و به دوزخ برند. كافى، ج2، ص103، ح5 [h=5]حدیث (7) امام على عليه السلام :[/h] بِالبِشرِ وَبَسطِ الوَجهِ يَحسُنُ مَوقِعُ البَذلِ؛ با گشاده رويى و خوشرويى، بخشش ارزش پيدا مى كند. غررالحكم، ج3، ص232، ح4313 [h=5]حدیث (8) رسول اكرم صلى الله عليه و آله :[/h] بَسطُ الوَجهِ زينَةُ الحِلمِ؛ گشاده رويى زينت بردبارى است. بحارالأنوار، ج76، ص20، ح3 [h=5]حدیث (9) امام صادق عليه السلام : [/h]اِنَّ لاَِهْلِ الْجَنَّةِ اَرْبَعَ عَلاماتٍ: وَجْهٌ مُنْبَسِطٌ وَ لِسانٌ لَطيفٌ وَ قَلْبٌ رَحيمٌ وَ يَدٌ مُعْطيَةٌ؛ بهشتىها چهار نشانه دارند: روى گشاده، زبان نرم، دل مهربان و دستِ دهنده. مجموعه ورام، ج 2، ص 91 [h=5]حدیث (10) ديلمى : [/h]كانَ النَّبىُّ صلىاللهعليهوآله ... يُسَلِّمُ عَلى مَنِ اسْتَقْبَلَهُ مِنْ كَبيرٍ وَ صَغيرٍ وَ غَنىٍّ وَ فَقيرٍ و لا يُحَقِّرُ ما دُعِىَ اِلَيهِ و لو اِلى خَشفِ التَّمْرِ وَ كانَ خَفيفَ المَؤونَةِ كَريمَ الطَّبيعَةِ، جَميلَ المُعاشَرَةِ، طَلِقَ الوَجهِ، بَشّاشا من غَيرِ ضِحكٍ، مَحْزونا مِن غَيرِ عَبوسٍ، مُتَواضِعا مِنْ غَيْرِ مَذَلَّةٍ، جَوادا مِن غَيْرِ سَرَفٍ، رَقيقَ القَلبِ، رَحيما بِكُلِّ مُسْلِمٍ... ؛ رسول اكرم صلىاللهعليهوآله به هر كس برخورد مىنمودند، از بزرگ و كوچك، ثروتمند و فقير، سلام مىكردند و اگر به جايى حتى براى خوردن خرمايى خشك دعوت مىشدند، آن را كوچك نمىشمردند. زندگيشان كم هزينه بود، بزرگ طبع، خوش معاشرت و گشاده رو بودند، بى آنكه بخندند، هميشه متبسم بودند، بىآنكه اخمو باشند، محزون بودند، بىآنكه از خود ذلّتى نشان دهند، متواضع بودند، مىبخشيدند ولى اسراف نمىنمودند، دل نازك و نسبت به تمام مسلمانان مهربان بودند. ارشاد القلوب، ج 1، ص 115 [h=5]حدیث (11) امام على عليهالسلام : [/h]وَ هُوَ خاتَمُ النَّبيّينَ، اَجْوَدُ النّاسِ كَفّا وَ اَرْحَبُ النّاسِ صَدْرا وَ اَصْدَقُ النّاسِ لَهْجَةً وَ اَوْفَى النّاسِ ذِمَّةً وَ اَلْيَنُهُمْ عَريكَةً وَ اَكْرَمُهُمْ عِشْرَةً مَنْ رَآهُ بديهَةً هابَهُ وَ مَنْ خالَطَهُ مَعْرِفَةً اَحَبَّهُ يَقولُ ناعِتُهُ: لَمْ اَرَ قَبْلَهُ وَ لا بَعْدَهُ مِثْلَهُ؛ او كه خاتم پيامبران بود، بخشندهترين، پرحوصلهترين، راستگوترين، پايبندترين مردم به عهد و پيمان، نرمخوترين و خوش مصاحبتترين مردم بود، هر كس بدون سابقه قبلى او را مىديد، هيبتش او را مىگرفت و هر كس با او معاشرت مىنمود و او را مىشناخت دوستدارش مىشد و هر كس مىخواست او را تعريف كند، مىگفت: نظير او را پيش از او و پس از او نديدهام. بحارالأنوار، ج 16، ص 190 [h=5]حدیث (12) امام صادق عليه السلام : [/h]ثَلاثٌ مَنْ اَتَى اللّهَ بِواحِدَةٍ مِنْهُنَّ اَوْجَبَ اللّهُ لَهُ الْجَنَّةَ: اَلاِْنْفاقُ مِنْ اِقْتارٍ وَ الْبِشْرُ لِجَميعِ الْعالَمِ وَ الاِْنْصافُ مِنْ نَفْسِهِ؛ هر كس يكى از اين كارها را به درگاه خدا ببرد، خداوند بهشت را براى او واجب مىگرداند: انفاق در تنگدستى، گشادهرويى با همگان و رفتار منصفانه. نهج الفصاحه، ح 1281 [/TD] [/TR] [/TABLE]
پاسخ : احادیث درباره مصالح اجتماعی گشاده رويى [TABLE="width: 95%"] [TR] [TD][h=5]حدیث (1) امام على عليه السلام :[/h]اَلبِشرُ أَوَّلُ البِرِّ؛گشاده رويى، سرآغاز نيكى است. غررالحكم، ج1، ص79، ح295 [h=5]حدیث (2) امام على عليه السلام :[/h] حُسنُ البِشرِ يَذهَبُ بِالسَّخيمَةِ؛ گشاده رويى كينه را از بين مى برد. كافى، ج2، ص103، ح6[h=5]حدیث (3) امام على عليه السلام :[/h] اَلبِشرُ شيمَةُ الحُرِّ؛ گشاده رويى خوىِ آزاده است. غررالحكم، ج1، ص173، ح656 [h=5]حدیث (4) رسول اكرم صلى الله عليه و آله :[/h] كُنْ بَشّاشا فَإنَّ اللّه يُحِبُّ البَشّاشينَ وَيُبغِضُ العَبوسَ كَريهَ الوَجهِ؛ گشاده رو باش كه خداوند انسان هاى گشاده رو را دوست دارد و با اخموى ترشرو دشمن است. الشهاب فى الحكم والآداب، ص 38 [h=5]حدیث (5) امام على عليه السلام :[/h] بِشرُكَ يَدُلُّ عَلى كَرَمِ نَفسِكَ؛ گشاده رويى تو نشانگر بزرگوارى و كرامت نفس توست. غررالحكم، ج3، ص269، ح4453 [h=5]حدیث (6) امام صادق عليه السلام :[/h] صَنائِعُ المَعروفِ وَحُسنُ البِشرِ يُكسِبانِ المَحَبَّةَ وَيُدخِلانِ الجَنَّةَ وَالبُخلُ وَعَبُوسُ الوَجهِ يُبعِدانِ مِنَ اللّه وَيُدخِلانِ النّارَ؛ نيكوكارى و گشاده رويى، محبت آورند و به بهشت مى برند و بخل و ترشرويى از خدا دور مى كنند و به دوزخ برند. كافى، ج2، ص103، ح5 [h=5]حدیث (7) امام على عليه السلام :[/h] بِالبِشرِ وَبَسطِ الوَجهِ يَحسُنُ مَوقِعُ البَذلِ؛ با گشاده رويى و خوشرويى، بخشش ارزش پيدا مى كند. غررالحكم، ج3، ص232، ح4313 [h=5]حدیث (8) رسول اكرم صلى الله عليه و آله :[/h] بَسطُ الوَجهِ زينَةُ الحِلمِ؛ گشاده رويى زينت بردبارى است. بحارالأنوار، ج76، ص20، ح3 [h=5]حدیث (9) امام صادق عليه السلام : [/h]اِنَّ لاَِهْلِ الْجَنَّةِ اَرْبَعَ عَلاماتٍ: وَجْهٌ مُنْبَسِطٌ وَ لِسانٌ لَطيفٌ وَ قَلْبٌ رَحيمٌ وَ يَدٌ مُعْطيَةٌ؛ بهشتىها چهار نشانه دارند: روى گشاده، زبان نرم، دل مهربان و دستِ دهنده. مجموعه ورام، ج 2، ص 91 [h=5]حدیث (10) ديلمى : [/h]كانَ النَّبىُّ صلىاللهعليهوآله ... يُسَلِّمُ عَلى مَنِ اسْتَقْبَلَهُ مِنْ كَبيرٍ وَ صَغيرٍ وَ غَنىٍّ وَ فَقيرٍ و لا يُحَقِّرُ ما دُعِىَ اِلَيهِ و لو اِلى خَشفِ التَّمْرِ وَ كانَ خَفيفَ المَؤونَةِ كَريمَ الطَّبيعَةِ، جَميلَ المُعاشَرَةِ، طَلِقَ الوَجهِ، بَشّاشا من غَيرِ ضِحكٍ، مَحْزونا مِن غَيرِ عَبوسٍ، مُتَواضِعا مِنْ غَيْرِ مَذَلَّةٍ، جَوادا مِن غَيْرِ سَرَفٍ، رَقيقَ القَلبِ، رَحيما بِكُلِّ مُسْلِمٍ... ؛ رسول اكرم صلىاللهعليهوآله به هر كس برخورد مىنمودند، از بزرگ و كوچك، ثروتمند و فقير، سلام مىكردند و اگر به جايى حتى براى خوردن خرمايى خشك دعوت مىشدند، آن را كوچك نمىشمردند. زندگيشان كم هزينه بود، بزرگ طبع، خوش معاشرت و گشاده رو بودند، بى آنكه بخندند، هميشه متبسم بودند، بىآنكه اخمو باشند، محزون بودند، بىآنكه از خود ذلّتى نشان دهند، متواضع بودند، مىبخشيدند ولى اسراف نمىنمودند، دل نازك و نسبت به تمام مسلمانان مهربان بودند. ارشاد القلوب، ج 1، ص 115 [h=5]حدیث (11) امام على عليهالسلام : [/h]وَ هُوَ خاتَمُ النَّبيّينَ، اَجْوَدُ النّاسِ كَفّا وَ اَرْحَبُ النّاسِ صَدْرا وَ اَصْدَقُ النّاسِ لَهْجَةً وَ اَوْفَى النّاسِ ذِمَّةً وَ اَلْيَنُهُمْ عَريكَةً وَ اَكْرَمُهُمْ عِشْرَةً مَنْ رَآهُ بديهَةً هابَهُ وَ مَنْ خالَطَهُ مَعْرِفَةً اَحَبَّهُ يَقولُ ناعِتُهُ: لَمْ اَرَ قَبْلَهُ وَ لا بَعْدَهُ مِثْلَهُ؛ او كه خاتم پيامبران بود، بخشندهترين، پرحوصلهترين، راستگوترين، پايبندترين مردم به عهد و پيمان، نرمخوترين و خوش مصاحبتترين مردم بود، هر كس بدون سابقه قبلى او را مىديد، هيبتش او را مىگرفت و هر كس با او معاشرت مىنمود و او را مىشناخت دوستدارش مىشد و هر كس مىخواست او را تعريف كند، مىگفت: نظير او را پيش از او و پس از او نديدهام. بحارالأنوار، ج 16، ص 190 [h=5]حدیث (12) امام صادق عليه السلام : [/h]ثَلاثٌ مَنْ اَتَى اللّهَ بِواحِدَةٍ مِنْهُنَّ اَوْجَبَ اللّهُ لَهُ الْجَنَّةَ: اَلاِْنْفاقُ مِنْ اِقْتارٍ وَ الْبِشْرُ لِجَميعِ الْعالَمِ وَ الاِْنْصافُ مِنْ نَفْسِهِ؛ هر كس يكى از اين كارها را به درگاه خدا ببرد، خداوند بهشت را براى او واجب مىگرداند: انفاق در تنگدستى، گشادهرويى با همگان و رفتار منصفانه. نهج الفصاحه، ح 1281 [/TD] [/TR] [/TABLE]
پاسخ : احادیث درباره مصالح اجتماعی عدالت [TABLE="width: 95%"] [TR] [TD][h=5]حدیث (1) امام صادق عليهالسلام:[/h] اِنَّ النّاسَ يَستَغنونَ اِذا عُدِلَ بَينَهُم وَ تُنزِلُ السَّماءُ رِزقَها وَ تُخرِجُ الرضُ بَرَكَتَها بِاِذنِ اللّهِ تَعالى ؛ اگر در ميان مردم عدالت برقرار شود، همه بىنياز مىشوند و به اذن خداوند متعال آسمان روزى خود را فرو مىفرستد و زمين بركت خويش را بيرون مىريزد. كافى، ج 3، ص 568، ح 6[h=5]حدیث (2) پيامبر صلىاللهعليهوآله :[/h] مَن عامَلَ النّاسَ فَلَم يَظلِمهُم وَحَدَّثَهُم فَلَم يَكذِبهُم وَ وَعَدَهُم فَلَم يَخلِفهُم فَهُوَ مِمَّن كَمُلَت مُرُوءتُهُ وَ ظَهَرَت عَدالَـتُهُ وَ وَجَبَت اُخُوَّتُهُ وَحَرُمَت غيبَتُهُ؛ هر كس در معاشرت با مردم به آنان ظلم نكند، دروغ نگويد و خلف وعده ننمايد، جوانمرديش كامل، عدالتش آشكار، برادرى با او واجب و غيبتش حرام است. خصال، ص 208، ح 28[h=5]حدیث (3) پيامبر صلىاللهعليهوآله :[/h] مَن وَلىَ مِن اُمورِ المُسلِمينَ شَيئا فَحَسُنَت سيرَتُهُ رُزِقَ الهَيبَةَ فى قُلوبِهِم... وَ اِذا عَدَلَ فيهِم مُدَّ فى عُمُرِهِ ؛ هر كس اداره بخشى از امور مسلمانان را بر عهده بگيرد و رفتارش خوب باشد، در دلهاى آنان هيبت مىيابد... و اگر در ميان آنان به عدالت رفتار كند، عمرش افزون مىگردد. ذيل تاريخ بغداد ، ج 2، ص 136، ح 419 [h=5]حدیث (4) امام على عليه السلام :[/h] وَابذُل ... لِلعامَّةِ بِشرَكَ وَمَحَبَّتَكَ وَلِعَدُوِّكَ عَدلَكَ وَإِنصافَكَ ... ؛ گشادهرويى و دوستىات را براى عموم مردم و عدالت و انصافت را براى دشمنت بكار گير. خصال، ص147، ح178 [h=5]حدیث (5) امام على عليه السلام :[/h] أَعدَلُ النّاسِ مَن أَنصَفَ مَن ظَلَمَهُ؛ عادلترين مردم كسى است كه با كسى كه به او ظلم كرده با انصاف رفتار كند. غررالحكم، ج2، ص435، ح3186 [h=5]حدیث (6) امام على عليه السلام :[/h] أَنصِفِ النّاسَ مِن نَفسِكَ وَأَهلِكَ وَخاصَّتِكَ وَمَن لَكَ فيهِ هَوىً وَاعدِل فِى العَدُوِّ وَالصَّديقِ؛ خودت و خانوادهات و نزديكانت و كسانى كه به آنان علاقه دارى، با مردم منصفانه رفتار كنيد و با دوست و دشمن به عدالت رفتار كن. غررالحكم، ج2، ص210، ح2403 [h=5]حدیث (7) پيامبر صلىاللهعليهوآله :[/h] أَوَّلُ مَن يَدخُلُ النّارَ أَميرٌ مُتَسَلِّطٌ لَم يَعدِل، وَذو ثَروَةٍ مِنَ المالِ لَم يُعطِ المالَ حَقَّهُ وَفَقيرٌ فَخورٌ؛ اولين كسى كه به جهنم مىرود فرمانرواى قدرتمندى است كه به عدالت رفتار نمىكند و ثروتمندى كه حقوق مالى خود را نمىپردازد و نيازمند متكبر. عيون الاخبارالرضا، ج1، ص31، ح20 [h=5]حدیث (8) امام على عليه السلام :[/h] اَلعَدلُ أَفضَلُ مِنَ الشَّجاعَةِ لأَِنَّ النّاسَ لَوِاستَعمَلُوا العَدلَ عُموما فى جَميعِهِم لاَستَغنَوا عَنِ الشَّجاعَةِ؛ عدالت بهتر از شجاعت است زيرا اگر مردم همگى عدالت را درباره همه بكار گيرند از شجاعت بى نياز مى شوند. شرح نهج البلاغه، ج20، ص333، ح816 [h=5]حدیث (9) امام صادق عليه السلام :[/h]ثَلاثَةُ اَشياءَ يَحتاجُ النّاسُ طُرّا اِلَيها: اَلمنُ وَالعَدلُ وَالخِصبُ ؛ سه چيز است كه همه مردم به آنها نياز دارند: امنيّت، عدالت و آسايش. تحف العقول، ص 320 [h=5]حدیث (10) امام صادق عليه السلام :[/h]اَلعَدلُ اَحلى مِنَ الشَّهدِ وَاَليَنُ مِنَ الزُّبدِ وَاَطيَبُ ريحا مِنَ المِسكِ؛ عدالت از عسل شيرينتر، از كره نرمتر و از مُشك خوشبوتر است. كافى، ج 2، ص 147، ح 15 [h=5]حدیث (11) امام صادق عليه السلام :[/h]اَلنّاسُ يَستَغنونَ اِذا عُدِلَ بَينَهُم وَتُنزِلُ السَّماءُ رِزقَها وَتُخرِجُ الرضُ بَرَكَتَها بِاِذنِ اللّهِ تَعالى؛ هنگامى كه در ميان مردم عدالت برقرار شود، بىنياز مىشوند و به اذن خداوند متعال آسمان روزىِ خود را فرو مىفرستد و زمين بركاتش را بيرون مىريزد. كافى، ج 3، ص 568، ح 6 [h=5]حدیث (12) رسول اكرم صلى الله عليه و آله : [/h]عَدلُ ساعَةٍ خَيرٌ مِن عِبادَةِ سَبعينَ سَنَةً قِيامِ لَيلِها وَصِيامِ نَهارِها؛ ساعتى عدالت بهتر از هفتاد سال عبادت است كه شبهايش به نماز و روزهايش به روزه بگذرد. مشكاةالانوار، ص 544 [h=5]حدیث (13) رسول اكرم صلى الله عليه و آله : [/h]اَعدَلُ النّاسِ مَن رَضِىَ لِلنّاسِ مايَرضى لِنَفسِهِ وَكَرِهَ لَهُم ما يَكرَهُ لِنَفسِهِ؛ عادلترين مردم كسى است كه براى مردم همان را بپسندد كه براى خود مىپسندد و براى آنان نپسندد آنچه را براى خود نمىپسندد. نهج الفصاحه، ح 340 [h=5]حدیث (14) رسول اكرم صلى الله عليه و آله : [/h]اِذا حَكَموا بِغَيرِ عَدلٍ اِرتَفَعَتِ البَرَكاتُ؛ هنگامى كه به غير عدالت حكم كنند، بركتها از بين مىروند. معدن الجواهر، ص 73 [h=5]حدیث (15) امام على عليه السلام : [/h]اِجعَلِ الدِّينَ كَهفَكَ وَالعَدلَ سَيفَكَ تَنجُ مِن كُلِّ سوءٍ وَتَظفَر عَلى كُلِّ عَدُوٍّ؛ دين را پناهگاه و عدالت را اسلحه خود قرار ده تا از هر بدى نجات پيدا كنى و بر هر دشمنى پيروز گردى. غررالحكم، ج2، ص 221، ح 2433 [h=5]حدیث (16) امام على عليه السلام : [/h]اِنَّ العَدلَ ميزانُ اللّهِ سُبحانَهُ الَّذى وَضَعَهُ فِى الخَلقِ وَنَصَبَهُ لاِِقامَةِ الحَقِّ فَلا تُخالِفهُ فى ميزانِهِ وَلا تُعارِضهُ فى سُلطانِهِ؛ به راستى كه عدالت ترازوى (معيار) خداى سبحان است كه در ميان خلق نهاده است و براى برپاداشتن حق نصب فرموده، پس در ترازوى خداوند با او مخالفت نكن و با حكومتش مقابله ننما. غررالحكم، ج2، ص 508، ح 3464 [h=5]حدیث (17) امام على عليه السلام : [/h]قُلوبُ الرَّعِيَّةِ خَزائِنُ راعيها فَما اَودَعَها مِن عَدلٍ اَو جَورٍ وَجَدَهُ؛ دلهاى مردم صندوقچههاى حاكم است، پس آنچه از عدالت و يا ظلم در آنها بگذارد، همان را خواهد ديد. غررالحكم، ج4، ص 521، ح 6825 [h=5]حدیث (18) امام على عليه السلام : [/h]اِستَعمِلِ العَدلَ وَاحذَرِ العَسفَ وَالحَيفَ فَاِنَّ العَسفَ يَعودُ بِالجَلاءِ وَالحَيفَ يَدعوا اِلَى السَّيفِ؛ عدالت را اجرا كن و از زورگويى و ستمگرىبپرهيز زيرا زورگويى مردم را به ترك از وطن وامىدارد، و ستم آنان را به قيام مسلّحانه مىكشاند. نهج البلاغه، حكمت 476 [h=5]حدیث (19) امام على عليه السلام : [/h]اَحسَنُ العَدلِ نُصرَةُ المَظلومِ؛ بهترين عدالت يارى مظلوم است. غررالحكم، ج2، ص 394، ح 2977 [h=5]حدیث (20) امام على عليه السلام : [/h]اِنَّ اللّهَ عَزَّوَجَلَّ فَرَضَ عَلى اَئِمَّةِ العَدلِ اَن يُقَدِّروا اَنفُسَهُم بِضَعَفَةِ النّاسِ كَيلا يَتَبَيَّغَ بِالفَقيرِ فَقرُهُ؛ خداوند عزوجل بر پيشوايان عادل واجب كرده كه سطح زندگى خود را با مردم ناتوان برابر كنند تا فقير را، فقرش برآشفته نكند. نهج البلاغه، خطبه 209 [h=5]حدیث (21) امام على عليه السلام : [/h]اَلعَدلُ اَفضَلُ مِنَ الشَّجاعَةِ لاَِنَّ النّاسَ لَوِ استَعمَلُوا العَدلَ عُموما فى جَميعِهِم لاَستَغنَوا عَنِ الشَّجاعَةِ؛ عدالت بهتر از شجاعت است، زيرا اگر مردم همگى عدالت را درباره يكديگر بهكار گيرند، از شجاعت بىنياز مىشوند. شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد، ح20، ص333، ح816 [h=5]حدیث (22) رسول اكرم صلى الله عليه و آله : [/h]مَهدىُّ اُمَّتِى الَّذى يَملاَُ الرضَ قِسطا وَ عَدلاً كَما مُلِئَت جَورا وَ ظُلما؛ مهدى امت من كسى است كه هنگام پر شدن زمين از بيداد و ظلم، آن را پر از قسط و عدل خواهد كرد. كتاب سليم بن قيس، ص 429 [h=5]حدیث (23) رسول اكرم صلى الله عليه و آله : [/h]ما مِن اَحَدٍ يَكونُ عَلى شَىءٍ مِن اُمورِ هذِهِ المَّةِ قَلَّت اَم كَثُرَت فَلا يَعدِلُ فيهِم اِلاّ كَبَّهُ اللّهُ فِى النّارِ؛ هر كس كارى از كارهاى كوچك و يا بزرگ اين امت را در دست بگيرد و در ميانشان عدالت را اجرا نكند خداوند او را به رو، در آتش خواهد افكند. مستدرك على الصحيحين، ج 4، ص 90 [h=5]حدیث (24) امام على عليه السلام : [/h]لا عَدلَ اَفضَلُ مِن رَدِّ المَظالِمِ؛ هيچ عدالتى بهتر از بازگرداندن حقوق پايمال شده نيست. غررالحكم، ج6، ص 415، ح 10841 [h=5]حدیث (25) امام على عليه السلام : [/h]مَن عَمِلَ بِالعَدلِ حَصَّنَ اللّهُ مُلكَهُ؛ هر كس به عدالت رفتار كند، خداوند حكومتش را حفظ خواهد كرد. غررالحكم، ج5، ص 355، ح 8722 [h=5]حدیث (26) امام على عليه السلام : [/h]اِنَّ فِى العَدلِ سَعَةً وَ مَن ضاقَ عَلَيهِ العَدلُ فَالجَورُ عَلَيهِ اَضيَقُ؛ بهراستى كه در عدالت گشايش است و هر كس عدالت بر او تنگ آيد، بىعدالتى بر وى تنگتر خواهد بود. نهج البلاغه، خطبه 15 [h=5]حدیث (27) فاطمه زهرا عليهاالسلام : [/h]فَرَضَ اللّهُ... العَدلَ تَسكينا لِلقُلوبِ؛ خداوند عدالت را براى آرامش دلها، واجب كرد. علل الشرايع، ج1، ص 248، ح 2 [h=5]حدیث (28) امام صادق عليه السلام : [/h]لَم يَبعَثِ اللّهُ نَبيّا قَطُّ اِلاّ بِالبِرِّ وَالعَدلِ؛ خداوند هيچ پيامبرى را جز به نيكى و عدالت بر نينگيخت. بحارالأنوار، ج 24، ص 292 [h=5]حدیث (29) امام على عليه السلام : [/h]خَيرُ المُلوكِ مَن اَماتَ الجَورَ وَ اَحيَى العَدلَ؛ بهترين فرمانروا كسى است كه ظلم را از بين ببرد و عدل را زنده كند. غررالحكم، ج3، ص 431، ح 5005 [h=5]حدیث (30) رسول اكرم صلى الله عليه و آله : [/h]مَن اَصبَحَ لا يَهِمُّ بِظُلمِ اَحَدٍ غَفَرَ اللّهُ مَا اجتَرَمَ؛ هر كس صبح كند و قصد ظلم كردن به كسى را نداشته باشد، خداوند جُرم و گناه او را مىبخشد. كافى، ج 2، ص 332، ح 8 [h=5] حدیث (31) فاطمه زهرا عليهاالسلام :[/h]فَفَرَضَ اللّهُ اليمانَ تَطهيرا مِنَ الشِّركِ... وَ العَدلَ تَسكينا لِلقُلوبِ؛ خداوند ايمان را براى پاكى از شرك... و عدل و داد را براى آرامش دلها واجب نمود. من لايحضره الفقيه، ج 3، ص 568 [h=5]حدیث (32) امام سجاد عليهالسلام :[/h]قُلتُ لِعَلىِّ بنِ الحُسَينِ عليهالسلام اَخبِرنىِ بِجَميعِ شَرايِـعِ الّدينِ، قالَ عليهالسلام : قَولُ الحَقِّ وَ الحُكمُ بِالعَدلِ وَ الوَفاءُ بِالعَهدِ؛ به امام سجّاد عليهالسلام عرض كردم: مرا از تمام دستورهاى دين آگاه كنيد، امام عليهالسلام فرمودند: حقگويى، قضاوت عادلانه و وفاى به عهد. خصال، ص 113، ح 90 [h=5]حدیث (10) پيامبر صلىاللهعليهوآله :[/h] اَلعَدلُ حَسَنٌ وَلكِن فِى المَراءِ اَحسَنُ، وَ السَّخاءُ حَسَنٌ وَلكِن فِى الغنياءِ اَحسَنُ، اَلوَرَعُ حَسَنٌ وَلكِن فِى العُلَماءِ اَحسَنُ، اَلصَّبرُ حَسَنٌ وَلكِن فِى الفُقَراءِ اَحسَنُ، اَلتَّوبَةُ حَسَنٌ وَلكِن فِى الشَّبابِ اَحسَنُ، اَلحَياءُ حَسَنٌ وَلكِن فِى النِّساءِ اَحسَنُ؛ عدالت نيكو است اما از دولتمردان نيكوتر، سخاوت نيكو است اما از ثروتمندان نيكوتر؛ تقوا نيكو است اما از علما نيكوتر؛ صبر نيكو است اما از فقرا نيكوتر، توبه نيكو است اما از جوانان نيكوتر و حيا نيكو است اما از زنان نيكوتر. نهج الفصاحه، ح 2006 [h=5]حدیث (11) امام صادق علیه السلام:[/h]اِنَّ مِن اَعظَمِ النّاسِ حَسرَهً یَومَ القِیامَهِ، مَن وَصفَ عَدلاً ثُمَّ خالَفَهُ اِلَى غَیرِه؛ پشیمان ترین شخص در روز قیامت، کسى است که براى مردم از عدالت سخن بگوید، اما خودش به دیگران عدالت روا ندارد. وسائل الشیعه،ج15، ص 295 [h=5] حدیث (12) رسول اکرم صلىاللهعليهوآله :[/h]مَن صاحَبَ الناسَ بالَّذى یُحِبُّ اَن یُصاحِبُوهُ کانَ عَدلاً؛ هر که با مردم چنان رفتار کند که دوست دارد آنها با او آنگونه رفتار کنند، عادل است. کنزالفوائد،ج۱ص۱۶۲ [/TD] [/TR] [/TABLE]
پاسخ : احادیث درباره مصالح اجتماعی زیبایی [TABLE="width: 95%"] [TR] [TD][h=5]حدیث (1) امام على عليه السلام : [/h] صيانَةُ المَراَةِ اَنعَمُ لِحالِها وَ اَدوَمُ لِجَمالِها؛محفوظ بودن زن، براى سلامتى اش مفيدتر است و زيبايى او را با دوام تر مى كند.غررالحكم، ح 5820 [h=5]حدیث (2) رسول اكرم صلى الله عليه و آله :[/h]إِنَّ اللّه تَعالى جَميلٌ يُحِبُّ الجَمالَ، سَخىٌّ يُحِبُّ السَّخاءَ، نَظيفٌ يُحِبُّ النَّظافَةَ؛ خداوند زيباست و زيبايى را دوست دارد، بخشنده است و بخشش را دوست دارد، پاكيزه است و پاكيزگى را دوست دارد. نهج الفصاحه، ح 690[h=5]حدیث (3) امام صادق عليه السلام : [/h]اِنَّ اللّه يُحِبُّ الجَمالَ وَ التَّجميلَ وَ يَكرَهُ البُؤسَ وَ التَّباؤسَ فَاِنَّ اللّه عَزَّوَجَلَّ اِذا اَنعَمَ عَلى عَبدٍ نِعمَةً اَحَبَّ اَن يَرى عَلَيهِ اَثـَرَها. قيلَ: وَ كَيفَ ذلِكَ؟ قالَ: يُنَظِّفُ ثَوبَهُ وَ يُطَيِّبُ ريحَهُ وَ يُجَصِّصُ دارَهُ وَ يَكنِسُ أفنيَتَهُ حَتّى اِنَّ السِّراجَ قَبلَ مَغيبِ الشَّمسِ يَنفِى الفَقرَ وَ يَزيدُ فِى الرِّزقِ؛ امام صادق عليه السلام : خداوند زيبايى و خودآرايى را دوست دارد و از فقر و تظاهر به فقر بيزار است. هرگاه خداوند به بنده اى نعمتى بدهد، دوست دارد اثر آن را در او ببيند. عرض شد: چگونه؟ فرمودند: لباس تميز بپوشد، خود را خوشبو كند، خانه اش را گچكارى كند، جلوى در حياط خود را جاروكند، حتى روشن كردن چراغ قبل از غروب خورشيد فقر را مى برد و روزى را زياد مى كند. امالى طوسى، ص 275، ح 526 [h=5]حدیث (4) رسول اكرم صلى الله عليه و آله :[/h] جَمالُ الرَّجُلِ فَصاحَةُ لِسانِهِ؛ زيبايى مرد به شيوايى زبان اوست. كنزالعمال، ج10، ص152، ح28775 [h=5]حدیث (5) امام على عليه السلام :[/h] عَوِّدْ نَفْسَكَ الْجَميلَ فَبِاعْتيادِكَ اِيّاهُ يَعودُ لَذيذا؛ خودت را به كارهاى زيبا عادت بده كه اگر به آنها عادت كنى، برايت لذت بخش مى شوند. شرح نهج البلاغه، ابن ابى الحديد، ج20، ص266، ح92 [/TD] [/TR] [/TABLE]
پاسخ : احادیث درباره مصالح اجتماعی مردانگى [TABLE="width: 95%"] [TR] [TD][h=5]حدیث (1) امام على عليه السلام :[/h] اَلمُروءَةَ اسمٌ جامِعٌ لِسائِرِ الفَضائِلِ وَالمَحاسِنِ؛ مردانگى، نامى است كه همه بزرگواريها و خوبيها را در بر مى گيرد. غررالحكم، ج2، 158، ح2178[h=5]حدیث (2) امام على عليه السلام :[/h] مَرَّ عَلى قومٍ يَتَحَدَّثونَ ـ فيمَ أَنتُم؟ فَقالوا: نَتَذاكَرُ المُروءَةَ، فَقالَ: أَوَ ماكَفاكُمُ اللّه فى كتابِهِ إِذ يَقولُ: (إنَّ اللّه يَمُرُ بِالعَدلِ وَالحسانِ) فَالعَدلُ النصافُ وَالحسانُ التَّفَضُّلُ، فَما بَعدَ هذا؟؛ امام على عليه السلام بر گروهى عبور كردند كه در حال گفتگو بودند. فرمودند درباره چه سخن مى گوييد؟ عرض كردند: درباره مردانگى گفتگو مى كنيم. فرمودند: آيا خداوند در كتاب خود پاسخ شما را نداده است، آنجا كه مى فرمايد: «همانا خداوند به عدل و احسان فرمان مى دهد؟» عدل، انصاف است و احسان، نيكى و بخشش. غير از اينها چيز ديگرى هم هست؟ كنزالعمال، ج2، ص451، ح4475[h=5]حدیث (3) امام على عليه السلام :[/h] اَلمُروءَةُ اجتِنابُ الرَّجُلِ ما يَشينُهُ وَاكتِسابُهُ ما يُزَيِّنُهُ؛ مردانگى، دورى كردن انسان است از آنچه مايه ننگ اوست و به دست آوردن آنچه كه باعث آراستگى اوست. غررالحكم، ج2، ص56، ح1815 [h=5]حدیث (4) امام على عليه السلام :[/h] جِماعُ المُروءَةِ أَن لا تَعمَلَ فِى السِّرِّ ما تَستَحيى مِنهُ فِى العَلانيَةِ؛ اساس مردانگى، اين است كه در پنهان، كارى را نكنى كه در آشكار از انجام آن شرم داشته باشى. غررالحكم، ج3، ص373، ح4785 [h=5]حدیث (5) امام على عليه السلام :[/h] يُستَدَلُّ عَلى مُروءَةِ الرَّجُلِ بِبَثِّ المَعرُوفِ وَبَذلِ الحسانِ وَتَركِ الاِمتِنانِ؛ نشانه مردانگى انسان، به همه نيكى كردن و احسان نمودن و منت نگذاشتن است. غررالحكم، ج3، ص453، ح10974 [h=5]حدیث (6) امام على عليه السلام :[/h] اَصلُ المُروءَةِ الحَياءُ وَ ثَمَرَتُهَا العِفَّةُ؛ ريشه مردانگى حيا و ميوه اش پاكدامنى است. غررالحكم، ج2، ص418، ح3101 [h=5]حدیث (7) امام على عليه السلام :[/h] مِن تَمامِ المُروءَةِ أن تَنسَى الحَقَّ لَكَ وَتَذكُرَ الحَقَّ عَلَيكَ؛ از كمال مردانگى است كه حقّى را كه بر گردن ديگران دارى، فراموش كنى و حقّى را كه ديگران بر گردن تو دارند، به ياد داشته باشى. غررالحكم، ج6، ص39، ح9409 [h=5]حدیث (8) امام على عليه السلام :[/h] بِالصِّدقِ وَالوَفاءِ تَكمُلُ المُروءَةُ لأَِهلِها؛ با صداقت و وفادارى، مردانگى به كمال مى رسد. غررالحكم، ج3، ص231، ح4307 [h=5]حدیث (9) پيامبر صلىاللهعليهوآله :[/h] اَلمُروءَةُ إِصلاحُ المالِ؛ مردانگى، اصلاح ثروت است. كنزالعمال، ج3، ص408، ح7178 [h=5]حدیث (10) امام على عليه السلام :[/h] أَقيلوا ذَوِى المُروءآتِ عَثَراتِهِم، فَما يَعتِرُ مِنهُم عاثِرٌ إِلاّ وَيَدُ اللّه بِيَدِهِ يَرفَعُهُ؛ از لغزش جوانمردان در گذريد، زيرا كه هيچ يك از آنان نلغزد، مگر اين كه دست خداوند دستش را بگيرد و او را بلند كند. نهج البلاغه، حكمت 20 [h=5]حدیث (11) پيامبر صلىاللهعليهوآله :[/h] مَن عامَلَ النّاسَ فَلَم يَظلِمهُم وَحَدَّثَهُم فَلَم يَكذِبهُم وَ وَعَدَهُم فَلَم يَخلِفهُم فَهُوَ مِمَّن كَمُلَت مُرُوءتُهُ وَ ظَهَرَت عَدالَـتُهُ وَ وَجَبَت اُخُوَّتُهُ وَحَرُمَت غيبَتُهُ؛ هر كس در معاشرت با مردم به آنان ظلم نكند، دروغ نگويد و خلف وعده ننمايد، جوانمرديش كامل، عدالتش آشكار، برادرى با او واجب و غيبتش حرام است. خصال، ص 208، ح 28 [h=5]حدیث (12) امام حسین عليه السلام :[/h]لاتـَرفع حــاجَتَک إلاّ إلـى أحـَدٍ ثَلاثة: إلـى ذِى دیـنٍ، اَو مُــرُوّة اَو حَسَب؛ جز به یکى از سه نفر حاجت مبر: به دیندار، یا صاحب مروت، یا کسى که اصالت خانوادگى داشته باشد. تحف العقول، ص 251 [/TD] [/TR] [/TABLE]
