يکي از مهمترين عناصر سختافزاري در رايانه پس از پردازنده و حافظه اصلي است. از ديسک سخت، بهمنظور ذخيرهسازي اطلاعات استفاده ميشود. اطلاعات مربوط به راهاندازي سيستم، برنامهها و دادهها، همگي روي ديسکسخت ذخيره ميشود. ديسک سخت در سال 1950 اختراع شد. ديسکهايسخت اوليه شامل ديسکهاي بزرگ با قطر 8/50 سانتيمتر بودند و توان ذخيرهسازي تنها چند مگابايت را داشتند. با گذشت زمان، ظرفيت ديسکهايسخت رشد کردند، بهطوري که در نيمه دوم دهه 90، ديسکهايسخت با ظرفيت 1 گيگابايت به بازار آمد. از سال 2006 کوچکترين ديسکسخت براي رايانههاي خانگي 40 گيگابايت ظرفيت داشت. در حال حاضر ظرفيت درايوهاي داخلي 750 گيگابايت و يک ترابايت فراتر ميرود. روي هر رايانه حداقل يک ديسکسخت وجود دارد. برخي از سيستمها ممکن است داراي بيش از يک ديسک باشند. ديسک سخت يک محيط ذخيرهسازی دايمي براي اطلاعات را فراهم می کند. فن ديسک سخت: يكي از مهم ترين قطعات رايانه، ديسكسخت است. در نتيجه فقط پردازنده رايانه نيست كه توليد حرارت ميكند بلكه كارت گرافيك، حافظهها و ديسك سخت هم هر كدام به تنهايی گرمای زيادی توليد ميکنند. اما كاربران بيشتر به خنك کردن پردازنده اهميت می دهند و توجه كمتري به خنك كاری ساير قسمتها ميكنند. بعضی شرکتها فنهاي اختصاصی براي ديسك سخت ساختهاند كه براي ديسكهای سخت جديد سرعت بالا مناسب هستند. نصب اين نوع فن بسيار ساده است و هر كاربري بهسادگي ميتواند اين کار را انجام دهد. تنها كاري كه بايد بكنيد آن است که کيس رايانه و سپس ديسك را باز كرده و فن را نصب كنيد. سپس آن را سر جايش ببنديد و سوكت تغذيه فن را هم به سوكت مادربرد متصل كنيد. البته اين فن ديسک شما را خنك می كند ولی جريان هوای گرم در داخل كيس زياد ميشود بنابراين بايد به جهت جريان هوا توجه زيادي کرد. صداهاي مربوط به ديسک سخت: بارها شده که در حين اجراي يك نرمافزار، ديسک صدا ميدهد، آيا تا به حال از خود پرسيدهايد که اين صداها از کجا توليد ميشوند؟ در ديسكهايسخت يك بازو وجود دارد كه هدهاي خواندن و نوشتن را نگه می دارد. اين بازوها ميتوانند هدهاي خواندن و نوشتن را بهسمت مركز يا لبههاي ديسك حركت دهند. قطر يك ديسك سخت معمولي در حدود 12 سانتی متر است. بنابراين اين بازوها ميتوانند در حدود 5 سانتی متر در راستای شعاع ديسك حركتكنند. سرعت حرکت در اين بازو ها بسيار جالب است. اين بازوها بسيار سبك هستند و ميتوانند در صورت لزوم صدها بار در هر ثانيه در مقابل ديسك جلو و عقب بروند. همانطور كه بازوي ديسك با سرعت زياد در حال حركت به جلو و عقب است، نوساناتي توليد ميكند كه اين نوسانات همان صدايي را توليد ميكنند كه ما ميشنويم. در حقيقت خواندن 20 مگابايت اطلاعات، زمان كمي نميگيرد و هد ديسك ما بايد هزاران بار جلو و عقب برود تا اين اطلاعات را جمعآوري كند. پاک کردن اطلاعات روي ديسک: پاک کردن اطلاعات روي ديسک، به دليل پاککردن آن اطلاعات بستگي دارد. مثلا گاهي شما براي نصب مجدد ويندوز اطلاعات خود را پاک ميکنيد وگاهي هم قصد فروش يا دور انداختن ديسک خود را داريد. پس با توجه به شرايط موجود اطلاعات روي ديسک را پاک ميکنيم. براي پاککردن اطلاعات براي نصبمجدد ويندوز، در نسخههاي جديد ويندوز با قرار دادن سيدي بوت ويندوز، بهسادگي ميتوانيد در مراحل اوليه نصب، پارتيشن مورد نظر را پاك كرده يا حتي پارتيشن جديدي ايجاد كنيد. اما اگر قصد فروش رايانه يا ديسك سخت خود را داريد بايد از ابزار مناسب براي پاك كردن اطلاعات خود استفاده كنيد. براي اين منظور نرمافزارهايي وجود دارند كه براي پاك كردن هر سكتور از ديسك شما نزديك به يك ثانيه زمان صرف ميكنند. اين بدان معناست كه براي پاككردن مطمئن اطلاعات، چند بار اين عمل را تكرار ميكنند. شايد بپرسيد با فرمت كردن ديسک همه اطلاعات از بين ميرود پس چه احتياجي به پاك كردن اطلاعات با چنين نرمافزارهايي وجود دارد؟ بايد بگوييم روشهايی براي به دست آوردن اطلاعات يك ديسك فرمت شده وجود دارد. براي جلوگيري از چنين حالتی استفاده از برنامههايي توصيه ميشود که اطلاعات شما بعد از پاک شدن غيرقابل دسترسی باشد. گاهی نيز ديسك سخت رايانه شما خراب شده است پس بهتر است قبل از اينكه آنرا دور بيندازيد، به هر طريقي آنرا نابود کنيد، زيرا ابزارهای حرفهای براي بازيابی اطلاعات يك ديسك خراب وجود دارد. پس بايد ديسك را با هر وسيلهای كه لازم است، نابود سازيد تا مورد سو استفاده قرار نگيرد.
