بیرجند نیز از تاریخی ترین و مهم ترین مناطق استان خراسان جنوبی به شمار می آید. این منطقه دربرگیرنده شاخص ترین بناهای معماری، باغ های قدیمی و حمام های تاریخی است که قدمت بیش تر آن ها به دوره قاجاریه و زندیه بازمی گردد. از شاخص ترین بناهای تاریخی بیرجند؛ ارگ کلاه فرنگی در حاشيه خيابان شهيد مطهری را می توان نام برد که در شش طبقه و به سبک زيگورات ساخته شده است. در این ارگ؛ شاهد لايه های متعدد تمدنی بر روی هم هستیم و این ویژگی؛ برای علاقه مندان تاریخ و باستان شناسی بسیار اهمیت دارد. يكی دیگر از مهم ترين جاذبههای شهر تاريخی بيرجند؛ محور فرهنگی تاريخی چهار درخت است كه از مدرسه شوكتيه آغاز و به مسجد جامع عاشورا ختم میشود و تنها در حاشيه همين كوچه بيش از بیست اثر تاريخی ثبت شده در فهرست آثار تاريخی قرار دارد که هر یک دارای ویژگی های خاص معماری است. این محور چندین مدرسه،خانه، حسينيه، مسجد و آب انبار را در خود جای داده است.
