تاریخچه اولین مراسم سوگواری را زینب در مسجد کوفه بر امام حسین برگزار کرد.قبل از آن در کنار اجساد شهدا در کربلا برگزارشد. رسوم مردمی در ماه محرم و بویژه روز عاشورا شیعیان و بسیاری از اهل سنت به سوگواری برای امام حسین می*پردازند و بر مصائب وی و خانواده اش می*گریند. هر چند سنت سوگواری از زمان امامان مرسوم بوده*است، اما بتدریج تبدیل یک رسم اجتماعی گشته*است و بسیاری از جنبه*های عزاداری*های عربی، ایرانی، ترکی، هندی و حتی مسیحی را جذب نموده*است. این سوگواری در مناطق مختلف به صورت یک آیین مردمی درآمده*است و شامل مراسم مختلفی می*باشد. در این روز مردان و زنان در بخش*های جداگانه در حسینیه*ها و مساجد گرد آمده و به سخنرانی*های مذهبی، اشعار محزون، نوحه و سوز گوش داده و به گریه و ماتم می*پردازند. در کشورهای عربی رسم مقتل خوانی نیز وجود دارد. در این روز مساجد و بسیاری از خانه*ها غذای نذری می*دهند. تعزیه یا شبیه خوانی یکی دیگر از سنت*های این روز است، که نوعی تئاتر خیابانی است و تعزیه خوانان با ایفای نقش شخصیت*های واقعه کربلا آن را برای مردم بازآفرینی می*کنند. از جمله این مراسم دسته*های عزاداری است که در آن مردان به سینه زنی و زنجیر زنی می*پردازند و با خود علامت و علم حمل می*کنند.از دیگر مراسم این روز در شهرهای کویری ایران «نخل برداری» است. نخل یک دست ساخته چوبی است که بسیار بزرگ و با عظمت می*باشد و در ماه محرم با پارچه*های مشکی و متفاوت تزیین می*گردد و در عصر روز عاشورا این نخل توسط جمعیت بسیار زیادی از زمین بلند می*شود و سه دور در حسینیه گردانده می*شود و پس از آن مردم به عزاداری و سینه زنی و نوحه سرایی می*پردازند. گاه این رسوم صورتی غیر اسلامی پیدا کرده و علی رغم فتوای مراجع دینی و عزاداران با قمه و زنجیر به بدن خود آسیب می*زنند. سوگواری در میان غیر مسلمانان سوگواری عاشورا مختص مسلمانان نیست. در ایران ارمنی*ها نیز دستجات عزاداری دارند. در ترینیداد و توباگو و جامائیکاتمامی گروه*های قومی و مذهبی در مراسمی که به زبان محلی «هوسِی» خوانده می*شود شرکت می*کنند و به سوگواری می*پردازند
