زیرا که این کار از امورى است که به وسیله آن حقّ امام علیه السلام ادا مى گردد، و بدون تردید اداى حقّ آن حضرت از عظیم ترین و مهمترین وسایل تقرُّب یافتن به اوست. بیان مطلب اینکه:شیخ ثقه اجل جعفر بن محمد بن قولویه قمى رحمه الله در کتاب کامل الزیارات به سند خود از امام صادق علیه السلام ضمن حدیثى طولانى در فضیلت گریستن بر امام حسین علیه السلام روایت آورده که فرمود: و هیچ دیده و هیچ اشکلى نزد خداوند محبوبتر از چشمى نیست که بر او بگرید و اشک بریزد، و هیچ گریه کنندهاى بر او نگرید مگر اینکه فاطمه علیها السلام را صِلِه کرده و حقِّ ما را ادا نموده است، و هر بندهاى روز قیامت با دیدگاه گریان محشور مى شود مگر گریه کنندگان بر جدّم حسین علیه السلام که هر آنکه بر او گریسته در حالى محشور مى گردد که دیده اش روشن است و مژده به او مى رسد و شادمانى بر چهره اش نمودار است، و خلایق در بیم و هراس هستند در حالى که اینان گریه کنندگان بر امام حسین علیه السلام ایمن باشند، و خلایق در هنگامه عَرَصاتِ محشر عرضه مى شوند ولى اینان زیر عرش و در سایه عرش با حسین علیه السلام هم سخن خواهند بود. از سختى روزِ حساب ترسان نیستند، به ایشان گفته مى شود: داخل بهشت شوید، پس امتناع مى ورزند و سخن و مجلس آن حضرت را بر مىگزینند، و همانا حوریان به آنان پیغام مى دهند: ما و وِلْدانِ مخلَّدین اشتیاق شما را داریم، پس آنها به سوى حورالعین سر بر نمى دارند، به جهت آنچه از خوشى و بزرگوارى در مجلسشان مى بینند… (۱) و دلیل بر آنچه یاد کردیم فرمایش امام علیه السلام است که: و حقِّ ما را ادا کرده مىرساند که گریستن بر امام حسین علیه السلام اداى حق صاحب الأمر و سایر امامان – سلام اللَّه علیهم اجمعین – مى باشد، و شاید سِرّ مطلب این باشد که تسلیت دادن مؤمنین نسبت به بازماندگانِ کسانى از ایشان که از دنیا گذاشته اند گرامیداشت و تعظیم ایشان و دوستى کردن به آنان و یارى نمودن از جهت شرکت در مصیبت شان مىباشد، و اینها قسمتى از حقوق مؤمنین نسبت به یکدیگر است، زیرا که هرگاه مؤمنى از جهان دنیا درگذرد براى او آدابى هست که شرع مقدس امر فرموده آن آداب رعایت گردد، و آنها بر دو گونه اند: یک گونه آن است که به سبب آن حقّ میّت ادا مى شود، و آن عبارت از تشییع و کنار قبر او رفتن، و برایش طلب مغفرت کردن، و از طرف او صدقه دادن و بر او نماز خواندن و از او به خوبى یاد کردن و امثال اینها مى باشد. و گونه دیگر آن است که حقِّ بازماندگان او به وسیله آن رعایت مى گردد، و این عبارت از دیدار آنها و تعزیت ایشان و دعا کردن براى آنان و شرکت در حزن و مصیبتشان، و فرستان غذا براى ایشان امثال اینها از امورى که صله آنان و احسان به ایشان مى باشد، و بدون تردید حقّ امام علیه السلام در این باره از همه مردم بزرگتر است . پس هرگاه مؤمن در مصیبت مولاى مظلوممان ابى عبداللَّه علیه السلام بگرید، حقّ امامى که بعد از آن حضت باقى مانده را در آن فاجعه بزرگ ادا کرده، چون این کار موافقت نمودن با امام علیه السلام و یارى کردن او و تقرُّب یافتن به او و تسلّى دل اوست، نه اینکه حقّ امام را از هر جهت و در هر جاى رعایت کرده باشد، زیرا که براى امام و همین طور سایر مؤمنین به حسب تفاوت مراتب و شئونشان حقوقى هست که مى بایست در هر مورد و هنگام و هر شئ به طور مقتضى رعایت و ایفا گردند، و در روایاتى که از امامان علیهم السلام وارد شده این مطلب را توجه داده اند، که اگر بخواهیم عنان بحث را به آن سوى بکشانیم کتاب حجیم خواهد شد. و با این توضیح معنى فرمایش امام علیه السلام: و حقّ ما را ادا نموده است معلوم گشت، و معنى نظایر این کلام در سایر موارد و عبارات نیز روشن شد، پس ان شاء اللَّه تعالى نسبت به این مطلب متذکر و با بینش باش.
