از چگونگی به پایان رسیدن سلسلهی سوکل مخها و نیز از چگونگی بر روی کار آمدن خاندان ایگی هلکی، آگاهی چندانی در دست نیست. سه شخص که دارای عنوان پادشاه شوش و انشان هستند، به نامهای کیدینو (Kidinu) و تن / دن روهوراتیر دوم (Tan/Dan-Ruhuratir) و اینشوشینک - شر - ایلانی (In-shusinak-shar-Ilani) میباشند. مدارک یافته شده در هفت تپه، متعلق به زمان تپتی - اهر (Tepti-Ahar) پادشاه شوش و انشان است. البته، بیشتر گمان برده میشود که وی یکی از فرمانروایان سلسلهی سوکل مخها بوده است، اما به کارگیری نام سالی از آن کدشمن - انلیل اول (Kadashman-d.KUR.GAL= Kadashman-Enlil) - مرگ در 1374 پیش از میلاد - در مهری که دارای نام تپتی اهر است، زمان فرمانروایی وی را به حدود سال 1360 پیش از میلاد میرساند. بر اساس یک گل نبشتهی تاریخ نگاری بابلی، کوری گلزوی دوم Kurigalzu)) - 1345 تا 1324 پیش از میلاد - پادشاه کاشی بابل به ایلام یورش برده و هورپتیل (Horpatila) پادشاه ایلام (Elammat) را شکست داده است. از قرنهای سیزدهم و دوازدهم پیش از میلاد، نوشتههای بسیارارزشمندی از شاهان این دوره بر جای مانده است. از نخستین پادشاهان ایلامی میانه، تنها نامهایی بر جای مانده است که بزرگترین پادشاه تاریخ ایلام به نام شیلهک - این شوشینک (Shilhak-In-shushinak) در فهرستهای خود به هنگام بازسازی پرستشگاه خداوند «این شوشینک» در شهر شوش، از آنان نام برده است. وی نخست از دو پسر ایگی - هلکی (lgi/e-Halki) به نامهای پهیر - ایشن (Pahir-Ishshan) و اتر - کیته (Attar-Kitah) بلافاصله پس از شاهان سلسلهی سوکل مخ ها یاد میکند که به احتمال، سه نسل پیش از کیدن - هوترن (Kidin-Hutran) بودهاند. دو نوشتهی یافت شده از ده نو، گواه بر فرمانروایی ایگی - هلکی پیش از دو فرزندش است. پس از اتر کیته - پسر وی هومبن - نومن (Humban-numena) به پادشاهی رسید که پرستشگاهی در لیان (بوشهر) بنا میکند. از وی، نوشتهای اهدایی به اکدی و پاره آجری که بر آن تنها بخشی از نام او باقی مانده، برجاست. شیلهک اینشوشینک از وی به عنوان سازنده (بازسازنده) پرستشگاه خداوند اینشوشینک پیش از خود یاد کرده و او را از فرزندان سوکل مخ بزرگ، شیلهه خوانده است. پس از هومبن - نومن، پسر وی به نام اونتش - گل / نپیریش (Untash-d.Gal / Napirisha) به پادشاهی رسید و به احتمال، پادشاهی وی همزمان با پادشاهی شولمانو- اشرید اول (Shulmanu-Asharid) - از 1247 تا 1245 پیش از میلاد - پادشاه آشور، و کدشمن - انلیل دوم (Kadashman-Enlil) - 1264 تا 1256 پیش از میلاد - پادشاهان کاشی بابل بوده باشد. وی در 42 کیلومتری جنوب شرقی شوش پرستشگاه بزرگ چغازنبیل را در شهر آل - اونتش - گل / نپیریش (شهر اونتش گل / نپیریش) که امروز بزرگترین و سالمترین زیگورات بر جای مانده در ایران و میان دو رود است. برای خدایان شوش و ایلام، به ویژه خداوند اینشوشینک ساخت. همچنین، از کارهای ساختمانی و بازسازی شوش نیز غافل نبود. با پیدایش سستی در فرمانروایی کشتی – لییش چهارم (Kashti-Liliash) - 1242 تا 1235 پیش از میلاد - پادشاه بابل، اونتش گل / نپیریش بر میان دو رود تاخت و با غنیمتهای بسیار که در بردارندهی تندیسهای خدایانی چند نیز بود، به شوش بازگشت. در بیست سال پادشاهی اونتش گل / نپیریش، ایلام از انزوای تاریخی خود بیرون آمد و بار دیگر، در پهنهی سیاست روز منطقه فعال شد. پس از مرگ اونتش - گل / نپیریش، شخصی به نام اونپتر / گل نپیریش (Unpatar-GAL/Napirisha) به پادشاهی رسید، که گفته شده پدرش پهیر ایشن (Pahir-Ishshan) نام داشته است. به احتمال زیاد، این پهیر - ایشن نمیتوانسته عموی هومبن - نومن، پدر اونتش - گل / نپیریش بوده باشد، شاید از نوادگانش باشد. در زمان فرمانروایی این پادشاه در آشور توکولتی - نینورت (Tukulti-Ninurta) - 1244 تا 1208 پیش از میلاد - به گسترش قلمرو خود پرداخت و در حمله به بابل کشتی لییش چهارم را به اسارت به آشور برد و شاهی دست نشانده خود را به پادشاهی بابل منصوب کرد. در بازگشت از بابل ایلامیان وادار به باز پس نشینی از کنارههای رودخانهی کرخه شدند که در تسلط خود داشتند. گفته شده که پس از مرگ اونتش - گل / نپیریش به مدت یکسال همسر وی به نام نپیر - اسو (Napir-Asu) که پیکرهای مفرغی به وزن 2200 کیلو (بدون سر) از وی برجای مانده، پادشاه ایلام شده است. اما، مدرکی که این را تایید کند وجود ندارد. پس از او نپتر - گل / نپیریش، برادرش به نام کیدین هوترن (Kidin-Hutran) به پادشاهی رسید که به احتمال، حدود بیست سال پادشاهی کرده است. کیدین هوترن با استفاده از ناتوانی پادشاهان کاشی بابل، دو بار بر میان دو رود تاخت و با غنیمتهای بسیار، به شوش بازگشت. با وجود این دو یورش موفقیت آمیز، بابل همچنان زیر سلطهی آشور باقی ماند. پس از کیدین هوترن، شخصی به نام «هلوتوش / هلودوش - اینشوشینک» سلسلهی جدید و نیرومندی را در ایلام پایه گذاری کرد که به مدت حدود پنجاه سال، نیرومندترین نیروی سیاسی و نظامی منطقه بوده است. شوتروک - نهونت (Shutruk-Nahhunte) پس از هلو دوش - اینشوشینک به پادشاهی رسید. وی با استفاده از زمان مناسب به همراه پسر خود، کوتیر - نهونت (Kutir-Nahhunte) بربابل تاخت - 1160 پ.م. - و شکست سختی را بر پادشاه آن زبب - شوم - ایدی (Zababa-shum-iddina) وارد کرد و سبب سرنگونی وی شد. شوتروک - نهونت در بازگشت به شوش، انبوهی از غنیمتهای جنگی را چون ستون قانون حمورابی، سنگ یادبود پیروزی نرام - سین و ستون یادبود من - ایشتو - سو اکدی و ... را با خود به شوش آورد. سه سال بعد، (1157 پیش از میلاد) کوتیر- نهونت موفق شد آخرین پادشاه سلسله کاشیها به نام انلیل - نادین - آخ (Enlil-nadin-ahe) را دستگیر و به همراه تعداد زیادی از میان دورودیها به ایلام بفرستد. کوتیر- نهونت که پس از پدر به پادشاهی رسیده بود، با غنیمتهای بسیار، از جمله : پیکر خداوند مردوک، خدای بابل و پیکرههای دیگر خدایان میان دو رودی به شوش باز گشت. به اسارت بردن خداوند مردوک، تاثیر بسیاری بر روحیهی مردم میان دو رود گذاشت و سبب شد که چهار دهه بعد، میان دو رودیها بر ایلام بتازند و آن پیکره را بار دیگر به بابل بازگردانند. پس از مرگ کوتیر - نهونت در حدود سال 1140 پیش از میلاد، برادرش شیلهک این شوشینک (Shilhak-In-Shushinak) که بیگمان بزرگترین پادشاه تاریخ ایلام بود، به پادشاهی رسید. وی با هشت بار لشکرکشی، دامنهی سلطه ایلام را تا نواحی کرکوک و کوههای غربی ابرسن (زاگرس) گسترش داد. به احتمال زیاد وی، سبب اختلال در حکومت آشور شد ومسبب قتل «آشور- دان» اول (Ashshurdan) - 1179 تا 1134 پیش از میلاد - گشت. همچنین، یک بار نیز به بابل که به احتمال شورشهایی در آن پدید آمده بود تاخت و تا بابل و فرات پیش رفت. شیلهک - این - شوشینک پس از مرگ برادر، با همسر وی نهونت - اوتو (Nahhunte-Utou) ازدواج کرد و در همهی نوشتهها، همواره برای وی و فرزندانی که از برادرش بودند در خواست طول عمر وشادی و خوشی کرده است. از شیلهک - این - شوشینک نوشتههای بسیاری بر جای مانده است. نبشتههای پیروزیها و آبادانیهایش. وی، به هنگام نوسازی پرستشگاههای گوناگون، از شاهان گذشتهای که برای نوسازی آن پرستشگاه کوشش کرده بودند نام برده است. از این رو، فهرست طویلی از پادشاهان گذشتهی ایلام برای ما به یادگار گذاشته است. پس از مرگ شیلهک این شوشینک، پسر وی «هوتلودوش - این - شوشینک (Hutelludus-In-Shushinak) به پادشاهی رسید. وی نیز همانند پدر، به نوسازی پرستشگاهها پرداخت. در زمان وی، بابل و نواحی دجله از زیر چیرگی ایلام خارج شد و پادشاه بابل، «نبوکدوری - اوصور»(Nabu-kudurri-usur) - 1124 تا 1103 پیش از میلاد - دو حمله به خوزستان و شوش میکند که دومین آن، در گرمترین روزهای تابستان خوزستان بود. در این حمله، هوتلودوش این شوشینک وادار به گریز از شوش شد و نبوکدوری اوصور، تندیس خداوند مردوک را از شوش به بابل بازگرداند. شاید با بازگشت نبوکدوری اوصور، هوتلودوش - این شوشینک به شوش بازگشته و آن جا را در اختیار خود گرفته باشد. باپایان یافتن پادشاهی هوتلودوش این شوشینک، یک باره با سکوت کاملی در مورد ایلام و نیز بیشتر سرزمینهای خاور نزدیک روبه رو میشویم که کم و بیش نزدیک به دویست سال به درازا میکشد. نوشتههای ایلامی میانهی قرن هشتم پیش از میلاد، برادر هوتلودوش این شوشینک را به نام «شیلهین - همرو - لگمر» (shilhina-Hamru-Lagamar) پادشاه بعدی ایلام خوانده، ولی در مورد این پادشاه، سندی از زمان خود وی به دست نیامده است.
