با درود دوستان گرامی ام، در این جستار در اندازه ای کوتاه به معرفی سنگ های بکار رفته در پارسه می پردازم. عده ای می گویند که این سنگ ها را از کره ماه آورده اند. در نوشتاری خوانده بودم که نویسنده محترم آن، با بررسی یک سنگ، آن را همسان با کلاه کاسکت در نگر گرفته بود. که خب، در نگاه اول مشخص است که این سخنان افسانه ای بیش نیستند. اما افسانه ها را باید در میتیولوژی یافت و نه در یک بحث علمی. در پارسه یا همان تخت جمشید، سه نوع مصالح به کار رفته است. چوب، خشت های خام و پخته، و انواع سنگ های آهکی. اکنون از آن همه، تنها سنگ های آهکی مانده اند. لذا بایسته می دانم ابتدا روشنگری کوتاهی در پیرامون آن دو گونه مصالح دیگر بدهم. مهندسین پارسی، برای فراهم آوردن چوب، از گونه ای چوب که از لبنان امروزی، آورده می شد، استفاده کردند زیرا جنس چوب هایی که از دشت های اطراف تهیه می شد، چندان مرغوب نبودند و لذا آنها از بهترین انواع چوب استفاده می کردند. ولی چوب ها را با مواد خاصی اندود می کردند که مقاومشان می کرد. هرچند که همه این تلاش ها در یورش اسکندر نقش بر آب شد و اسکندر با آتش زدن پارسه، چوب های آن را در آتش سوزانید. خشت های خام که تنها برای نازک کاری دیواره ها استفاده می شد و جنس آنها طوریست که با یک باران از سطحی که به آن متصل هستند، جدا می شوند. اما برسیم به سنگ های آهکی: در تخت جمشید از نوعی سنگ آهکی بنام کلسیت استفاده شده است. البته نه آن کلسیت که در پاسارگاد بکار رفته است. کلسیت بکار رفته در پارسه، متبلور است و کلسیت بکار رفته در پاسارگاد، غیر متبلور. کلسیت در طبقه بندی سنگ های آهکی از انواع مقاوم می باشد. ولی در مجاورت اسید هیدروکلریک، کلسیوم موجود در کلسیت، به اسید هیدرو کلریک می پیوندد و گاز کربنیک آزاد می شود. در کل سنگ های آهکی قابلیت شیمیایی بالایی دارند و به شوند همین هم هست که در هنگام دیدار از پارسه نباید به سنگ ها دست زد. زیرا کانی های موجود در عرق دست ما، قابلیت این را دارند که با سنگ آهک ترکیب شیمیایی انجام بدهند. سنگهاي آهکی مورد استفاده در تخت جمشيد از دو جنس هستند.سنگ صخره اي از جنس آهکي به رنگ خاکستري شفاف( کلسیت) که از کوه هاي اطراف بودند و سنگ صخره اي از جنس آهکي ولي سخت تر و به رنگ خاکستري مايل به سياه که ازمعدن هاي سنگ در نزديکي تخت جمشيد مي آوردند. سنگ آهک تیره، مرحله ماقبل سنگ مرمر است و سنگ مرمر از ساییدن شدید این سنگ ها، به هم ایجاد می شود. در اینجا به اشتباه بودن یک نظر درباره تخت جمشید پی می بریم. گفته اند که پارسیان، مصالح ساختمانی و از جمله همین سنگ ها را از کشورهای محروسه بدست می آوردند که این درست نمی باشد. تخت جمشید نه یک شهر به آن معنا که می شناسیمش بود و نه یک دژ. بلکه تخت جمشید پایتخت امپراتوری پارسیان بود. نماد فرهنگ و سیاست و هنر ایرانی. لذا از هر کشور محروسه، اثراتی در آن دیده می شود. تخت جمشید در اصل یک فستیوال قومی بزرگ بود. همین که در تخت جمشید از همه اقوام، اثراتی هست، گفته اند که پارسیان هم مصالح و هم نقشه و طرح و حتی مهندس را از خارج از سرزمین پارس وارد کرده اند. این گفته اگر غرض ورزی نباشد، بی انصافی است. از بحث دور نشویم. دوستان خوبم خوب است در پایان، در پیرامون ساخت بناهای تخت جمشید و راز ماندگاری شان هم سخنی به اختصار بگویم.. معماری پارسه بدینگونه بوده که ابتدا سنگ ها را با بست های فلزی، به هم مرتبط می کردند و سپس روی آنها را سرب می ریختند. لابلای سنگ های تخت جمشید هیچ اثری از سیمان و ساروج و سایر مصالح چسباننده، نیست. همین خالی بودن فاصله میان دو سنگ، خود به بنا استحکام می بخشد.
