آیات الولایة ( سوره مبارکه مائده )

1.الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الإِسْلاَمَ دِينًا سوره مائده آیه 3 ( امروز دینتان را برای شما به کمال آوردم ( دینتان را کامل کردم ) و نعمت خویش بر شما تمام کردم و اسلام را دین شما انتخاب کردم ) ابن مردویه از ابن عساکر از ابی سعید خدری نقل میکند که : همین که رسول الله (ص) در روز غدیر خم علی بن ابیطالب (ع) را منصوب نمود برای علی (ع) ندای ولایت سر داد و آنگاه جبرئیل نازل شد و آیه الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ .... را برای پیامبر آورد. درالمنثور سیوطی جلد 2 صفحه 259

2.الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الإِسْلاَمَ دِينًا سوره مائده آیه 3 ( امروز دینتان را برای شما به کمال آوردم ( دینتان را کامل کردم ) و نعمت خویش بر شما تمام کردم و اسلام را دین شما انتخاب کردم ) ابن مردویه از خطیب از ابن عساکر از ابی هریره نقل میکند که : در روز غدیر خم که هجدهم ماه ذی الحجه بود رسول خدا (ص) فرمود : من کنت مولاه فعلی مولاه ، سپس خداوند این آیه را نازل کرد.الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ. درالمنثور سیوطی جلد 2 صفحه 259
3.الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الإِسْلاَمَ دِينًا سوره مائده آیه 3 ( امروز دینتان را برای شما به کمال آوردم ( دینتان را کامل کردم ) و نعمت خویش بر شما تمام کردم و اسلام را دین شما انتخاب کردم ) ابن مردویه از ابی سعید خدری مثل روایت قبل را نقل میکند و می گوید آیه الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ نازل شد ، سپس پیامبر (ص) فرمود : بزرگ است خدا بر اکمال دین و اتمام نعمت و بزرگ است خدا که راضی به رسالتم و ولایت علی بن ابیطالب (ع) گردید. الغدیر جلد 1 صفحه 231
4.الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الإِسْلاَمَ دِينًا سوره مائده آیه 3 ( امروز دینتان را برای شما به کمال آوردم ( دینتان را کامل کردم ) و نعمت خویش بر شما تمام کردم و اسلام را دین شما انتخاب کردم )ابی هارون عبدی از ابی سعید خدری روایت کرده که پیغمبر (ص) روزی که مردم را به (( غدیر خم )) فرا خواند ، دستور داد ، خس و خاشاک زیر درخت را به کلی جاروب کردند این جریان ، روز پنجشنبه واقع شد که مردم را به سوی علی (ع) خواند و بازویش را گرفت و بلندش کرد تا بدانجا که مردم سپیدی زیر بغلش را دیدند و هنوز متفرق نشده بودند که این آیه نازل شد : (( الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الإِسْلاَمَ دِينًا سوره مائده آیه 3 )) و آنگاه رسول خدا (ص) فرمود : الله اکبر ! که خدا دین را کامل ساخت و نعمت را تمام کرد و پروردگار به رسالت من و ولایت علی (ع) رضایت داد و سپس فرمود : (( خدایا هرکه علی را دوست دارد ، دوستش دار و هرکه او را دشمن است دشمن دار ، هرکه او را یاری کند یاری کن و هرکه بخواهد او را براندازد او را برانداز )) حسان بن ثابت گفت : یا رسول الله اجازه میفرمایی که شعرهایی بگویم ؟ فرمود : بگو که خدا آنرا نازل میکند ( یا خدا به زبانت الهام میکند ) حسان بن ثابت برخاست و گفت : ای بزرگان قریش به دنبال بیانات رسول خدا (ص) در باب ولایت می گویم که : در روز غدیر پیغمبرشان ایشان را ندا کرد ، در خم و چقدر خوب ندای پیغمبر را می شنیدند ، که من مولا و ولی شما هستم ، آری ، مردم خود را به کوری نزدند و گفتند : خدای تو مولای ما و تو سرپرست مائی ، و هرگز این خلق از امر تو سرپیچی ندارند ، آنگاه پیغمبر (ص) به علی (ع) گفت : برخیز که من ، پسندیدم تو بعد از من امام و راهنما باشی ، پس هرکس من مولایش بوده ام این شخص سرپرست اوست ، پس شما یاران و دوستداران او باشید ، در اینجا دعا کرد که خدایا دوست او را دوست دار ، و هرکس با علی دشمنی ورزد دشمن بدار. الغدیر جلد 1 صفحه 232
5.الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الإِسْلاَمَ دِينًا سوره مائده آیه 3 ( امروز دینتان را برای شما به کمال آوردم ( دینتان را کامل کردم ) و نعمت خویش بر شما تمام کردم و اسلام را دین شما انتخاب کردم ) در امالی شیخ با اسناد خود از محمد بن جعفر بن محمد از پدرش حضرت صادق (ع) از حضرت امیرالمومنین (ع) روایت میکند که فرمود : از رسول خدا (ص) شنیدم که میفرمود : سازمان اسلام روی پنج خصلت است : بر شهادتین و قرینتین . به حضرت عرض کردند : شهادتین را فهمیدیم قرینتان چیست ؟ فرمود نماز و زکات که هیچکدام از این دو جز با دیگری پذیرفته نمیشود و روزه و حج خانه خدا برای همه کسانیکه توانایی داشته باشند و خدا اینها را با ولایت ختم کرده و این آیه را نازل فرموده : (( الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الإِسْلاَمَ دِينًا سوره مائده آیه 3 )) تفسیر المیزان جلد 5 صفحه 213
6.الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الإِسْلاَمَ دِينًا سوره مائده آیه 3 ( امروز دینتان را برای شما به کمال آوردم ( دینتان را کامل کردم ) و نعمت خویش بر شما تمام کردم و اسلام را دین شما انتخاب کردم ) از امامان باقر و صادق (ع) روایت است که این آیه ، هنگامی نازل گردید که پیامبر در روز غدیر خم ، در حین بازگشت از حجة الوداع ، علی (ع) را برای مردم پیشوا ساخت . میفرماید : آخرین امر واجبی که خداوند نازل فرمود ، همین است . بعد از آن دیگر ، فریضه ای نازل نشد. تفسیر مجمع البیان جلد 3 صفحه 159
7.الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الإِسْلاَمَ دِينًا سوره مائده آیه 3 ( امروز دینتان را برای شما به کمال آوردم ( دینتان را کامل کردم ) و نعمت خویش بر شما تمام کردم و اسلام را دین شما انتخاب کردم ) از امامان باقر و صادق (ع) روایت شده که فرمودند : آیه تبیلغ در روز غدیر نازل شد و نیز آیه (( الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ )) در روز غدیر خم نازل گردید.و آنگاه امام صادق (ع) فرمود : یعنی امروز کامل کردم دین شما به برپا داشتن احکام آن و کامل کردم نعمتم را بر شما به ولایت ما اهل بیت و معنای اینکه اسلام را برای شما رضا دادم تسلیم شدن نفس در برابر امر ما اهل بیت است. الغدیر جلد 1 صفحه 234
8.الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الإِسْلاَمَ دِينًا سوره مائده آیه 3 ( امروز دینتان را برای شما به کمال آوردم ( دینتان را کامل کردم ) و نعمت خویش بر شما تمام کردم و اسلام را دین شما انتخاب کردم ) ابن شوذب از مطر از ابن حوشب از ابی هریره از رسول خدا (ص) روایت کرده که فرمود : هرکس روز هجدهم ذی الحجه را روزه بگیرد ، برای او ثواب شصت ماه روزه را می نویسد یعنی همان روز غدیر خم ، روزی که پیامبر (ص) بازوی علی بن ابیطالب (ع) را گرفت و فرمود : آیا من سزاوارتر بر مومنین نیستم ؟ عرض کردند بلی ای رسول خدا.فرمود : هرکس من مولای او هستم از این پس علی نیز مولای اوست.عمر بن خطاب به نزد مولا علی (ع) آمد و گفت تبریک ای فرزند ابیطالب صبح کردی در حالی که مولای من و مولای هر مسلمان شده ای ، آنگاه پروردگار این آیه را نازل فرمود ( الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الإِسْلاَمَ دِينًا سوره مائده آیه 3 )) الغدیر جلد 1 صفحه 233
9.وَمَن يَكْفُرْ بِالإِيمَانِ فَقَدْ حَبِطَ عَمَلُهُ وَهُوَ فِي الآخِرَةِ مِنَ الْخَاسِرِينَ سوره مائه آیه 5 ( و هرکه ایمان را انکار کند اعمال وی باطل میشود و در آخرت از زیانکاران است ) ابی حمزه نقل میکند : از امام باقر (ع) این آیه را پرسیدم : و من یکفر... فرمود : تفسیر این آیه از نظر بطن قرآن کسی است که به ولایت علی (ع) کفر ورزد.علی (ع) همان ایمان است. بصائرالدرجات صفحه 99

10.يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ اتَّقُواْ اللّهَ وَابْتَغُواْ إِلَيهِ الْوَسِيلَةَ سوره مائده آیه 35 ( شما که ایمان دارید ، از خدا بترسید و با وسیله به او تقرب جوئید ) در تفسیر قمی آمده که منظور کلام خدا از وسیله برای تقرب به خدا وجود مبارک امام است. المیزان جلد 5 صفحه 362 ​

 

.يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ اتَّقُواْ اللّهَ وَابْتَغُواْ إِلَيهِ الْوَسِيلَةَ سوره مائده آیه 35 ( شما که ایمان دارید ، از خدا بترسید و با وسیله به او تقرب جوئید ) از ابن شهر آشوب نقل شده که حضرت امیرالمومنین (ع) در تفسیر کلام خدا و ( وَابْتَغُواْ إِلَيهِ الْوَسِيلَةَ ) فرمود : من وسیله تقرب به خدا هستم. مناقب ابن شهر آشوب جلد 3 صفحه 73

12.يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ مَن يَرْتَدَّ مِنكُمْ عَن دِينِهِ فَسَوْفَ يَأْتِي اللّهُ بِقَوْمٍ يُحِبُّهُمْ وَيُحِبُّونَهُ أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى الْكَافِرِينَ يُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللّهِ وَلاَ يَخَافُونَ لَوْمَةَ لآئِمٍ ذَلِكَ فَضْلُ اللّهِ يُؤْتِيهِ مَن يَشَاء وَاللّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ سوره مائده آیه 54 ( شما که ایمان دارید ، هرکه از شما از دین خویش بازگردد ، به زودی خدا گروهی را بیارد که دوستشان دارد و دوستش دارند ، با مومنان افتاده و با کافران سرکشند ، در راه خدا کارزار کنند و از ملامتگری نهراسند ، این کرم خداست که به هرکه خواهد دهد و خدا وسعت بخش و داناست ) از امام باقر و صادق (ع) روایت شده که ایشان امیرالمومنین (ع) و اصحاب او هستند که پس از پیامبر با بیعت شکنان جنگ جمل و ستمکاران جنگ صفین و خوارج نهروان جنگیدند. تفسیر مجمع البیان جلد 3 صفحه 208
13.يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ مَن يَرْتَدَّ مِنكُمْ عَن دِينِهِ فَسَوْفَ يَأْتِي اللّهُ بِقَوْمٍ يُحِبُّهُمْ وَيُحِبُّونَهُ أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى الْكَافِرِينَ يُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللّهِ وَلاَ يَخَافُونَ لَوْمَةَ لآئِمٍ ذَلِكَ فَضْلُ اللّهِ يُؤْتِيهِ مَن يَشَاء وَاللّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ سوره مائده آیه 54 ( شما که ایمان دارید ، هرکه از شما از دین خویش بازگردد ، به زودی خدا گروهی را بیارد که دوستشان دارد و دوستش دارند ، با مومنان افتاده و با کافران سرکشند ، در راه خدا کارزار کنند و از ملامتگری نهراسند ، این کرم خداست که به هرکه خواهد دهد و خدا وسعت بخش و داناست )طبرسی (ره) می گوید موید این مطلب که مقصود علی (ع) این است که پیامبر علی (ع) را به همان صفتی وصف میکرد که در این آیه آمده است.هنگامی که او را برای فتح خیبر مامور کرد ، فرمود فردا پرچم را به دست کسی خواهم داد که خدا و رسولش را دوست بدارد و خدا و رسول او را دوست دارند ، او کسی است که همواره به سوی دشمن حمله ور است و هیچگاه از دشمن فرار نمی کند.از میدان نبرد باز نخواهد گشت تا خداوند قلعه های خیبر را به دستش فتح کند.آنگاه پرچم را به دست علی (ع) داد. تفسیر مجمع البیان جلد 3 صفحه 208
14. يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ مَن يَرْتَدَّ مِنكُمْ عَن دِينِهِ فَسَوْفَ يَأْتِي اللّهُ بِقَوْمٍ يُحِبُّهُمْ وَيُحِبُّونَهُ أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى الْكَافِرِينَ يُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللّهِ وَلاَ يَخَافُونَ لَوْمَةَ لآئِمٍ ذَلِكَ فَضْلُ اللّهِ يُؤْتِيهِ مَن يَشَاء وَاللّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ سوره مائده آیه 54 ( شما که ایمان دارید ، هرکه از شما از دین خویش بازگردد ، به زودی خدا گروهی را بیارد که دوستشان دارد و دوستش دارند ، با مومنان افتاده و با کافران سرکشند ، در راه خدا کارزار کنند و از ملامتگری نهراسند ، این کرم خداست که به هرکه خواهد دهد و خدا وسعت بخش و داناست ) رسول خدا (ص) به قریش فرمود : شما اگر تسلیم نشوید ، خداوند مردی را مامور کند شما را بر تاویل قرآن بزند همانطوری که من شما را بر تنزیل قرآن سرکوب کردم ، گفتند یا رسول الله او ابوبکر است ؟ فرمود : نه.کسی که اکنون در اطاق ، مشغول تعمیر کفش است.در اطاق علی (ع) مشغول تعمیر کفش پیامبر بود. تفسیر مجمع البیان جلد 3 صفحه 208
15.يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ مَن يَرْتَدَّ مِنكُمْ عَن دِينِهِ فَسَوْفَ يَأْتِي اللّهُ بِقَوْمٍ يُحِبُّهُمْ وَيُحِبُّونَهُ أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى الْكَافِرِينَ يُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللّهِ وَلاَ يَخَافُونَ لَوْمَةَ لآئِمٍ ذَلِكَ فَضْلُ اللّهِ يُؤْتِيهِ مَن يَشَاء وَاللّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ سوره مائده آیه 54 ( شما که ایمان دارید ، هرکه از شما از دین خویش بازگردد ، به زودی خدا گروهی را بیارد که دوستشان دارد و دوستش دارند ، با مومنان افتاده و با کافران سرکشند ، در راه خدا کارزار کنند و از ملامتگری نهراسند ، این کرم خداست که به هرکه خواهد دهد و خدا وسعت بخش و داناست ) در روایت است که در جنگ بصره ، علی (ع) فرمود : به خدا اهل این آیه تا امروز جنگ نکرده بودند و همین آیه را تلاوت کرد. تفسیر مجمع البیان جلد 3 صفحه 208
16.إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُواْ الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاَةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ سوره مائده آیه 55 ( سرپرست شما فقط خداست و پیغمبر او و کسانی که ایمان دارند و کسانی که بر نماز ( مداومت ) کنند و در آن حال که رکوع می گذارند ، زکات دهند ) شیخ صدوق (ره) به سند خود از ابی الجارود از حضرت امام باقر (ع) ذیل آیه " 55 سوره مائده ) روایت میکند که فرمود : طایفه ای از یهود مسلمان شدند از آن جمله عبدالله بن سلام و ثعلبه و ابن یامین و ابن صوریا بودند همگی خدمت رسول خدا (ص) عرض کردند یا نبی الله حضرت موسی وصیت کرد به یوشع ابن نون و او را جانشین خود قرار داد ، وصی شما کیست یا رسول الله ؟ بعد از تو ما به که پناه ببریم ؟ در پاسخ این آیه نازل شد : إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُواْ الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاَةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ. آنگاه رسول خدا فرمود برخیزید ، همه برخاسته به مسجد آمدند مردی فقیر و سائل از مسجد به طرف آن جناب می آمد.حضرت فرمود : ای مرد آیا کسی به تو چیزی داده ؟ عرض کرد آری این انگشتری را یک نفر همین اینک به من داد ، پرسید چه کسی ؟ عرض کرد این مردی که مشغول نماز است ، پرسید در چه حالی به تو داد ؟ عرض کرد در حال رکوع ، حضرت تکبیر گفت.اهل مسجد همه تکبیر گفتند حضرت رو به آن مردم کرده ، فرمود پس از من علی (ع) ولی شماست ، آنان نیز گفتند ما به خداوندی خدای تعالی و به نبوت محمد (ص) و ولایت علی (ع) راضی و خشنودیم. تفسیر برهان جلد 1 صفحه 480
17.إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُواْ الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاَةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ سوره مائده آیه 55 ( سرپرست شما فقط خداست و پیغمبر او و کسانی که ایمان دارند و کسانی که بر نماز ( مداومت ) کنند و در آن حال که رکوع می گذارند ، زکات دهند ) از امام باقر (ع) و امام صادق (ع) روایت شده که این آیه در شان علی بن ابیطالب (ع) نازل گردید در آن هنگام که در حال رکوع انگشتری خود را صدقه داد. تفسیر مجمع البیان جلد 3 صفحه 210
18.إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُواْ الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاَةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ سوره مائده آیه 55 ( سرپرست شما فقط خداست و پیغمبر او و کسانی که ایمان دارند و کسانی که بر نماز ( مداومت ) کنند و در آن حال که رکوع می گذارند ، زکات دهند ) ابوذر غفاری می گوید از رسول خدا (ص) شنیدم که فرمود : علی رهبر انسانها و قاتل کافران است.هرکه علی را یاری کند ، یاری میشود و هرکه علی را ترک کند خوار میگردد. آگاه باشید ، روزی با پیامبر مشغول خواندن نماز ظهر بودم فقیری در مسجد کمکی خواست و کسی چیزی به او نداد.وی دستش را به آسمان بلند کرد و گفت : خدایا گواه باش در مسجد پیامبر ، سوال کردم و کمکی خواستم و هیچکس مرا دستگیری نکرد.در این موقع علی (ع) که مشغول رکوع بود با انگشت دست راستش که در آن انگشتری بود به فقیر اشاره کرد و او انگشتری را از انگشت علی (ع) بیرون آورد.اینها در برابر چشم پیامبر گرامی انجام گرفت ، همین که از نماز فارغ شد سر به آسمان بلند کرد و گفت : خدایا برادرم موسی به درگاهت سوال کرد : پروردگارا ، سینه ام را بگشای کارم را آسان و زبانم را باز کن تا سخنم را بفهمند.برادرم هارون را که از خویشان من است ، وزیر من گردان ، پشتم را به او قوی کن و او را در کارها شریکم گردان تو به او وحی کردی که به زودی بازویت را به برادرت محکم می کنیم و برای شما قدرتی قرار می دهیم که آنها به شما دسترسی پیدا نکنند.پروردگارا منم محمد پیامبر و برگزیده تو ، خدا یا سینه ام را بگشای و کارم را آسان و علی را وزیر من گردان و پشت مرا به او محکم کن.ابوذر گفت : به خدا سوگند ، هنوز سخن پیامبر تمام نشده بود که جبرئیل از جانب خدا نازل شد و گفت ای محمد بخوان ، گفت چه بخوانم ، گفت : " إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ " تفسیر مجمع البیان جلد 3 صفحه 210
19.إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُواْ الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاَةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ سوره مائده آیه 55 ( سرپرست شما فقط خداست و پیغمبر او و کسانی که ایمان دارند و کسانی که بر نماز ( مداومت ) کنند و در آن حال که رکوع می گذارند ، زکات دهند ) از امیرالمومنین (ع) نقل شده که فرمود : منافقین به رسول الله (ص) گفتند آیا بعد از واجباتی که تاکنون پروردگارت بر ما واجب فرموده تکلیف دیگری هنوز مانده یا همه تکالیف بیان شده ؟ اگر هنوز واجبی مانده بفرمایید تا خاطر ما آسوده شود ، بدانیم که دیگر تکلیفی جز آنچه در دست داریم نیست.در پاسخ این سوال که منافقین کردند خدای تعالی این آیه را نازل فرمود : " قل انما اعظکم بواحده " یعنی بگو من شما را به یک چیز پند می دهم و مراد از آن یک چیز ولایت ( مولا علی (ع) ) است ، آنگاه آیه " إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللّهُ الایه " در بیان آن نازل شد و در بین امت هیچ اختلافی نیست که آن روز و قبل از آن کسی از مسلمین جز یک نفر در رکوع صدقه نداده. احتجاج طبرسی جلد 1 صفحه 43
20.إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُواْ الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاَةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ سوره مائده آیه 55 ( سرپرست شما فقط خداست و پیغمبر او و کسانی که ایمان دارند و کسانی که بر نماز ( مداومت ) کنند و در آن حال که رکوع می گذارند ، زکات دهند ) حسن بن ابی العلاء می گوید به امام صادق (ع) عرض کردم : آیا امامان اطاعتشان واجب است ؟ فرمود : آری ، آنها همان کسانی هستند که خداوند درباره آنان فرمود : ( اطیعوالله و اطیعوالرسول و اولی الامرمنکم " و نیز فرموده : " انما ولیکم الله و رسوله و الذین آمنوا الایه". اختصاص شیخ مفید صفحه 277
21.إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُواْ الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاَةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ سوره مائده آیه 55 ( سرپرست شما فقط خداست و پیغمبر او و کسانی که ایمان دارند و کسانی که بر نماز ( مداومت ) کنند و در آن حال که رکوع می گذارند ، زکات دهند ) از مناقب ابن مغازلی شافعی در تفسیر کلام خدا " إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُواْ الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاَةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ " به سند خود روایت کرده که ابن عباس گفت : این آیه در شان علی بن ابیطالب (ع) نازل گردیده است. تفسیر المیزان جلد 6 صفحه 20
22.وَمَن يَتَوَلَّ اللّهَ وَرَسُولَهُ وَالَّذِينَ آمَنُواْ فَإِنَّ حِزْبَ اللّهِ هُمُ الْغَالِبُونَ سوره مائده آیه 56 ( هرکه با خدا و رسول او و کسانی که ایمان دارند دوستی کند براستی حزب خدا غالب است ) از امام صادق (ع) روایت شده رسول الله (ص) در روز قیامت التجاء و اعتصام بسوی خدا میبرد و ما اهل بیت او با آن حضرت ملتجی میشویم و شیعیان ما متمسک به ما خواهند شد و البته ما و شیعیانمان از حزب خدائیم و حزب خدا غالب است. تفسیر صافی صفحه 152
23.يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ وَإِن لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ وَاللّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ إِنَّ اللّهَ لاَ يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ سوره مائده آیه 67 ( ای پیغمبر ، آنچه از پروردگارت به تو نازل شده ( به خلق ) برسان ، اگر نرسانی رسالت نکرده ای ، خدا تو را از شر مردم حفظ میکند ، که خدا گروه کافران را هدایت نمی کند ) از جابر بن عبدالله روایت شده که خدای تعالی پیامبر خود محمد (ص) را مامور کرد که علی (ع) را به عنوان علمیت در بین مردم نصب کرده مردم را به ولایت وی آگاهی دهد ، و از همین جهت رسول الله (ص) ترسید مردم متهمش ساخته و زبان به طعنش گشوده و بگویند : در بین مسلمانان علی را نامزد این منصب کرده است ، و لذا خدای تعالی این آیه را فرو فرستاد : (( يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ تا آخر آیه )) و رسول الله (ص) در روز غدیر خم به امر ولایت عهدی علی (ع) قیام نمود. تفسیر عیاشی جلد 1 صفحه 331
24.يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ وَإِن لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ وَاللّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ إِنَّ اللّهَ لاَ يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ سوره مائده آیه 67 ( ای پیغمبر ، آنچه از پروردگارت به تو نازل شده ( به خلق ) برسان ، اگر نرسانی رسالت نکرده ای ، خدا تو را از شر مردم حفظ میکند ، که خدا گروه کافران را هدایت نمی کند ) حافظ ابوسعید سجستانی با اسناد خود از طرق مختلف از ابن عباس نقل میکند که گفت : رسول الله (ص) مامور شد به ابلاغ ولایت علی (ع) که خداوند این آیه را نازل کرد " سوره مائده آیه 67 " همینکه روز غدیر خم شد حضرت محمد (ص) برخاست حمد و ثنای خدا نمود و فرمود : آیا من سزاوارتر بر شما از خودتان نیستم ؟ گفتند آری ای رسول خدا ؟ فرمود : پس هرکس من مولای اویم علی نیز مولای او خواهد بود. پروردگارا دوست بدار دوستان علی را و دشمن بدار دشمنان او را و یاری کن هرکس علی را یاری میکند و آبرو و عزت بده هرکس به او عزت و عظمت می دهد و اعانت کن هر کس که علی را اعانت مینماند. الغدیر جلد 1 صفحه 218
25.يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ وَإِن لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ وَاللّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ إِنَّ اللّهَ لاَ يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ سوره مائده آیه 67 ( ای پیغمبر ، آنچه از پروردگارت به تو نازل شده ( به خلق ) برسان ، اگر نرسانی رسالت نکرده ای ، خدا تو را از شر مردم حفظ میکند ، که خدا گروه کافران را هدایت نمی کند ) از حافظ ابوالقاسم از ابن عساکر شافعی به اسناد خود از ابی سعید خدری نقل میکنند که این آیه ( تبلیغ ) روز غدیر خم در شان علی بن ابیطالب (ع) نازل گردید. درالمنثورسیوطی جلد 2 صفحه 298
26.يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ وَإِن لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ وَاللّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ إِنَّ اللّهَ لاَ يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ سوره مائده آیه 67 ( ای پیغمبر ، آنچه از پروردگارت به تو نازل شده ( به خلق ) برسان ، اگر نرسانی رسالت نکرده ای ، خدا تو را از شر مردم حفظ میکند ، که خدا گروه کافران را هدایت نمی کند ) این آیه در فضیلت علی بن ابیطالب (ع) نازل شده و وقتی این آیه نازل شد رسول الله بازوی علی (ع) را گرفت و گفت (( من کنت مولاه فعلی مولاه اللهم وال من والاه و عاد من عاداه )) در این هنگام عمربن خطاب با علی (ع) ملاقات کرد و گفت : گوارا باد بر تو ای پسر ابیطالب ؟ صبح کردی در حالیکه مولای من و مولای هر مرد و زن مومن گردیدی.فخر رازی می گوید این گفته ابن عباس ، براء بن عازب و محمد بن علی میباشد. تفسیر فخر رازی جلد 3 صفحه 636
27.يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ وَإِن لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ وَاللّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ إِنَّ اللّهَ لاَ يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ سوره مائده آیه 67 ( ای پیغمبر ، آنچه از پروردگارت به تو نازل شده ( به خلق ) برسان ، اگر نرسانی رسالت نکرده ای ، خدا تو را از شر مردم حفظ میکند ، که خدا گروه کافران را هدایت نمی کند ) محمد عبده در تفسیر خود می گوید از ابن ابی حاتم از ابن مردویه از ابن عساکر از ابی سعید خدری روایت شده که : آیه تبلیغ در روز غدیر خم در شان علی بن ابیطالب (ع) نازل گردیده است. تفسیر المنار جلد 6 صفحه 463
28.يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ وَإِن لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ وَاللّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ إِنَّ اللّهَ لاَ يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ سوره مائده آیه 67 ( ای پیغمبر ، آنچه از پروردگارت به تو نازل شده ( به خلق ) برسان ، اگر نرسانی رسالت نکرده ای ، خدا تو را از شر مردم حفظ میکند ، که خدا گروه کافران را هدایت نمی کند ) رسول خدا (ص) در بخشی از خطبه غدیریه چنین فرمود : از جانب پروردگار به من ابلاغ شده که اگر آنچه به او دستور داده شده به مردم نرسانم رسالتم را انجام نداده ام و خداوند ضمانت فرمود که مرا از حوادث ( احتمالی ) حفظ فرماید ، که او کافی و کریم است.آن چیزی که به من وحی شده این است : بسم الله الرحمن الرحیم یا ایها الرسول بلغ ما انزل الیک من ربک فی علی صلوات الله و سلامه علیه و ان لم تفعل فما بلغت رسالته و الله یعصمک من الناس.بنام خداوند بخشاینده و مهربان ، ای پیامبر ، آنچه از پروردگارت درباره علی بن ابیطالب (ع) به تو نازل شده به خلق برسان و اگر نکنی رسالت نکرده ای و خدا تو را از مردم حفظ میکند. ای مردم من در تبلیغ این امر مهم کوتاهی نکردم ، سبب نزول این آیه را برای شما بیان نمایم که بارها جبرئیل بر من وارد شد و پیغام پروردگار را رسانید که در این مکان معین آن پیام را برسانم صاحب هر نژاد بداند که علی بن ابیطالب (ع) برادر من و وصی و جانشین من است او امام بعد از من و منزله من همانند هارون در کنار موسی است مگر آنکه علی بعد از من پیامبر نیست بلکه او سرپرست شما بعد از خدا و رسول میباشد. تفسیر صافی صفحه 155
29.يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ وَإِن لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ وَاللّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ إِنَّ اللّهَ لاَ يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ سوره مائده آیه 67 ( ای پیغمبر ، آنچه از پروردگارت به تو نازل شده ( به خلق ) برسان ، اگر نرسانی رسالت نکرده ای ، خدا تو را از شر مردم حفظ میکند ، که خدا گروه کافران را هدایت نمی کند ) مولای متقیان علی (ع) در احتجاج خود با ابوبکر فرمود : تو را به خدا قسم می دهم آیا من مولای تو و هر مسلمان بنا بر حدیث پیامبر در روز غدیر هستم یا تو ؟ گفت : بلی البته شما !! احتجاج طبرسی جلد 1 صفحه 160

30.يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ وَإِن لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ وَاللّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ إِنَّ اللّهَ لاَ يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ سوره مائده آیه 67 ( ای پیغمبر ، آنچه از پروردگارت به تو نازل شده ( به خلق ) برسان ، اگر نرسانی رسالت نکرده ای ، خدا تو را از شر مردم حفظ میکند ، که خدا گروه کافران را هدایت نمی کند ) ابی الجارود از امام باقر (ع) روایت میکند که فرمود : وقتی خدای تعالی آیه " 67 سوره مائده " را بر نبی خود نازل فرمود ، رسول الله (ص) دست علی (ع) را در دست گرفته آنگاه فرمود : ای مردم هیچکدام از انبیائی که قبل از من مبعوث شدند جز چنین نبود که پس از مدتی زندگی دعوت خدای را اجابت کرده و رخت به سرای دیگر کشیدند و من نیز در این نزدیکی ها پذیرفته آن دعوت خواهم شد. ای مردم من به نوبه خود مسئولم و شما هم به نوبه خود مسئولید ، آن روزی که از شما بپرسند حال مرا چه خواهید گفت ؟ همگی عرض کردند : ما شهادت می دهیم که تو وظیفه تبلیغی خود را انجام دادی ، خداوند با بهترین جزایی که به پیامبران مرسل داده است جزایت دهد ، آن حضرت به خدای خود عرض کرد : پروردگارا تو بر شهادت اینها شاهد باش ، آنگاه روی به مردم کرده و فرمود : ای گروه مسلمین که در اینجا حضور دارید می باید غایبین را به ماجرا خبر دهید که من اینک به عموم مسلمین روی زمین و گروندگان به دین اسلام وصیت میکنم به ولایت علی (ع) ، با خبر باشید که ولایت علی ولایت من است و این عهدی است که خداوند به من سپرده بود ، و به من دستور داده بود که آنرا به شما ابلاغ کنم ، آنگاه سه مرتبه فرمود آیا همه شنیدید ، در آن میان یکی عرض کرد : آری به خوبی شنیدیم یا رسول الله (ص). تفسیر المیزان جلد 6 صفحه 55 ​