مقدمه

انسان مسلمان بعد از آن‌كه به وجود خداي بزرگ و توحيد الهي ايمان آورد و شريعت نبوي را پذيرفت براي چگونه زيستن شخصي و اجتماعي خود نيازمند است تا قانونمندي فقهي را بداند و رعايت كند. قانونمندي فقهي در عصر نبوي با اطاعت مستقيم از نص صريح پيامبر اسلام انجام مي‌‌شد ولي بعد از ارتحال پيامبر اسلام(ص) در عصر صحابه شيعيان از حضرت علي (ع) و ساير فرق مسلمين از طريق صحابه ديگر از پيامبر اسلام (ص) پيروي مي‌‌‌كنند. شيعيان در قانونمندي فقهي تابع تحليل‌ها و تبيين‌هاي حضرت علي (ع) و فرزندان معصومش طي ربع قرن از سال دهم هجري تا 260 هجري هستند و فقهاي شيعه در عصر غيبت صغري از نائبان چهارگانه امام زمان (ع) و در عصر غيبت كبري از فقها و مراجع تقليد پيروي كردند. منابع اصلي فقه شيعه كه قرآن و سنت رسول خدا (ص) است تنها با بيان و تحليل اهل بيت (ع) بعد از عصر شريعت براي شيعيان مسئوليت‌آفرين مي‌‌شود زيرا شيعيان به سخنان و اعتبار ديگران جهت التزام انسان معتقد نيستد و التزام انسان را تنها مستند به خدا مي‌‌دانند در غير اين صورت انسان از شخص حقيقي و حقوقي ديگر آزاد است. و حتي قرارداد‌هاي اجتماعي را بر پايه كتاب و سنت، التزام‌آور مي‌‌دانند. اكنون در عصر غيبت كبري كه دسترسي به امام معصوم (ع) ممكن نيست شيعيان تنها از طريق فقيهان و مراجع تقليد به قانونمندي فقهي، علم پيدا مي‌‌كنند و بر اساس آن عمل مي‌‌كنند.