قبل از آنكه مباحث اعيان نجس و مطهرات (پاككنندههاي شرعي) و طهارتها را آغاز كنيم تعريف اصطلاحي چند واژه از ديدگاه فقه شيعه ضروري است. اراده: فعل نفس انسان است نفس علاوه بر جسم و عقل بعدي از ابعاد سهگانه وجود انسان است كه كانون ميلها و خواهشها است وقتي خواهش نفس به فعليت ميرسد گفته ميشود فلاني اراده كرده است اراده در فقه كه سازنده عمل حقوقي و فقهي است موضوع بسياري از احكام فقهي است. نيت قرب الهي: نيت مبنا و وجه اراده است كه به خاطر آن انسان اراده ميكند و هر اندازه ابتناي اراده انسان بر نيت قرب الهي كاملتر باشد و فقط بهخاطر خشنودي و خواست خداي بزرگ باشد كه نيت او خالصتر است و در اينصورت كاري كه انجام ميدهد فقط براي خدا و در راه خداست، بنابراين نيت قرباللهي انگيزه بر اراده جهت فعل يا ترك فعل است كه اين انگيزه ميتواند بهخاطر عشق و محبت به خداي خالق باشد يا ميتواند بهخاطر رغبت به ثواب دنيوي يا اخروي باشد و يا ميتواند بهخاطر ترس از عقاب اخروي يا عذاب و گرفتاريهاي دنيوي باشد. ويژگي نيت قربت: مجموعه افعال و ترك فعلهاي عبادي تنها با نيت قربت صحيح است يعني نيت قربت شرط صحت عبادت است و ديگر از هر نيت كه مكلف علاوه بر اراده و نيت قربت وجه وجوب يا استحباب فعلي يا ترك فعل را مد نظر قرار دهد همينكه آن عبادت را اراده به نيت قربالهي كرد عبادت خواه واجب يا مستحب باشد صحيح انجام خواهد شد. حدث: در اصطلاح فقهي مفهومي واقعي و غيرمادي است كه با حس درك نميشود ولي وضعيتي است كه انسان در آن وضعيت قرار ميگيرد مانند وضعيت جنب شدن و يا بعد از بول و غائط كه انسان وضو نگيرد. خبث: در اصطلاح فقهي مفهومي واقعي و مادي است كه با حواس انسان حس ميشود و جمع آن اخباث گفته ميشود. خبث مترادف نجس (نجاسات) است كه اعيان نجس در فقه شيعه به خون، بول، غائط، ميته و مني و... تعريف شده است. اصل طهارت: مطابق قواعد فقهي ماخوذ از قرآن و سنت اصل درباره همه اشيا طهارت است مگر اينكه شارع با بيان خود چيزي را به نجاست حكم وضعي كرده باشد بنابراين طهارت و نجاست از حكمهاي وضعي هستند كه اصل و قاعده حكم وضعي طهارت و استثناء بر آن حكم وضعي نجاست است. طاهر و مطهر: هر شي پاك را طاهر ميگويند و هر شي پاك را كه خاصيت پاكنندگي هم از ديدگاه داشته باشد مطهر ميگويند. طاهر مانند درخت و شيشه و... مطهر مانند آب عين نجس و متنجس: به چيزي كه ذات آن درفقه محكوم به نجاست شده است عين نجس ميگويند مانند مردار، بول، غائط، مني و... ولي اگر چيزي در اثر برخورد با عين نجاسات نجس شود متنجس ناميده ميشود كه ممكن است تحت شرايطي دوباره پاك شود ولي عين نجاست تحت هيچ شرايطي پاك نميشود مگر اينكه استحاله شود يا اينكه ايمان آورد كه توضيح مفصل اين مطالب خواهد آمد. بعد از توضيح اصطلاحات فوق به ترتيب به مباحث اعيان نجس و مطهرات و طهارتها ميپردازيم.