حق ایمان

سوره‌ی مبارکه‌ی مؤمنون سوره‌ی مبارکه بیست و سومین قرآن سوره با 118 آیه است كه موضوع اصلی بحث آن دعوت به ایمان به خدا و آخرت، و جداسازی مؤمنین از کافران است. صفات زیبای مؤمنان در راستای عبودیت و رذائل اخلاقی و عملی کافران و به دنبال آن تبشیر و انذاراز مباحث این سوره است. در ضمن انذار، عذاب آخرت و عذاب استیصالی که تکذیب کنندگان دعوت حق را فرا گرفت یادآوری می‌گردد.و این داستان از زمان جناب نوح تا زمان جناب مسیح -علی نبینا و آله و علیه السلام- تکرار می‌گردد. خصوصیات مؤمنان «قد افلح المؤمنون»2 فلاح یعنی پیروزی و به هدف رسیدن. فلاح، به دو قسم دنیوی و اخروی تقسیم می‌گردد. فلاح در دنیا رسیدن به سعادتهایی است که زندگی دنیا را لذیذ می‌کند. این سعادتها عبارتند از: بقا، عزت و غنا. سعادتهای اخروی نیز عبارتند از: بقا بدون فنا، غِنا بدون فقر، عزت بدون ذلت و علم بدون جهل. لذا گفته شده است زندگی حقیقی فقط زندگی آخرت است. ایمان تصدیق چیزی است به همراه پایبندی به لوازم آن و ایمان به خداوند متعال در عرف قرآن کریم تصدیق وحدانیت او، تصدیق رسولان او، روز آخرت و آنچه رسولان او آورده‌اند و تبعیت از این دستورات در حد توان می‌باشد. به همین دلیل همواره در قرآن کریم ایمان با عمل صالح همراه و قرین شده است.« مَن عَملَ صالحاً مِن ذَکَرٍ اَو اُنثی وَ هُو مُؤمنٌ فَلنُحیینّهُ حَیاةً طَیبةً»3 « الذینَ هُم فِی صَلاتِهِم خَاشِعُون »4 خشوع، تأثیرگذاری شخص غالب و قاهر بر شخص مقهور است به شکلی که او فقط متوجه قاهر و از غیر او منقطع و بریده است. این صفت مربوط به قلب و باطن انسان است. نماز توجه کسی است که جز فقر و ذلت چیزی ندارد به ساحت عظمت و کبریا و منبع عزت و بهاء و لازمه آن بریدن این انسان ذلیل و فقیر از هر چیزی است که توجه او را به خود جلب کند و توجه صرف است بسوی آن منبع عظمت و غنا. «الذین هُم عَن اللَّغوِ مُعرضون»5 لغو، عملی است که فائده‌ای ندارد، نه برای دنیا، نه برای آخرت. مؤمن چهره‌ی جانش به سوی مقصدی بلند است و مجذوب ساحت عظمت و کبریا و منبع عزت و مجد و بهاء است. چنین انسانی تمامی همتش مصروف زندگانی سعادتمندانه و ابدی و جاودان آخرت بوده جز به آنچه پرودرگار آن را عظیم شمرده است مشغول نیست از اینجا معلوم می‌شود مقصود از آیه کریمه همت بلند و کرامت نفس مؤمنان است. «وَالذین هُم لِلزَکاة فاعِلون»6 ادای حق ایمان به انفاق مال است. انسان به کمال سعادت نمی‌رسد مگر در دل جامعه‌ای سعادتمند که هر کس به حق خود برسد. و سعادت جامعه به نزدیک شدن طبقات آن در مزایای زندگی به یکدیگر است. انفاق مالی بر فقرا از بهترین ابزار رسیدن به این هدف است