علوی: حضورم برای رساندن صدای حق به گوش مسوولان است

حسین علوی در نشست فیلم سینمایی «من مادر هستم» که در فرهنگسرای رسانه برگزار شد دلیل حضور خود را در این فیلم رساندن صدای حق به گوش مسئولان عنوان کرد. به گزارش خبرنگار سینماپرس، علوی در ادامه نشست «من مادر هستم» با تاکید بر این که مخاطبش سازندگان فیلم نیستند، اظهار کرد: حضور من در اینجا برای رساندن یک صدای حق به گوش برخی سینماگران و مسئولان بعضا بدون گوش نظام جمهوری اسلامی است.

وی افزود: نمی خواهم شعار دهم وعضو انصار حزب‌الله هم نیستم اما انتقادات جدی درباره این فیلم دارم؛ داستان این فیلم داستان دو زنا است که حتی هیچ نتیجه‌گیری اخلاقی هم دربرندارد. اشاره ای هم به این نمی شود که زناکاری درست است یا غلط. آیا اینگونه می‌توان با سینما به مردم یاد داد که چگونه زندگی کنند؟

علوی در ادامه با اشاره به آیه‌ای از قرآن خاطرنشان کرد: «کسانی که دوست دارند اشاعه فحشا دهند برای آن ها عذابی دردناک در آخرت است» البته در میان قشر انتلکتوئل(روشنفکر) همراه از آیات قرآن با پوزخندهایی همراه می شود اما بخندید اتفاقی نخواهد افتاد و ما کوتاه نمی آییم و موظف هستیم تا از وزارت ارشاد و دستگاه قضایی که در مقابل اشاعه فحشا سکوت کرده اند، شکایت کنیم و این کار را انجام خواهیم داد.

وی با بیان این که تحصیلاتش در زمینه فلسفه غربی است، تصریح کرد: چه کسی گفته هر نظام و حکومتی در قبال شکم مردم مسئول است اما در قبال فکر مردم مسئولیتی برعهده‌اش نیست؟ سوال من این است که کدام آدم ناآگاهی بر مواردی همچون قصاص در فیلم جیرانی مهر تأیید زده‌است؟ سوال من از مسئولان است چراکه اساساً جیرانی در قد و قواره پاسخ به این سوالات نیست؛ او صرفاً یک تکنسین سینماست. واقعاً باید پرسید چرا پس از سی سال باید فیلمی در جمهوری اسلامی ساخته و اکران شود که ساخت و اکران آن در حکومت پهلوی هم علی‌السویه بود؟

وی تأکید کرد: مخاطب صحبت‌های من دستگاهی است که یک جریان انحرافی در پس آن است و همان اقدامات و برنامه‌هایی که امثال مهاجرانی برای فرهنگ این کشور در دستور کار داشتند را پیاده می‌کنند. در این مورد هم هر چند سازندگان فیلم اسلام را به لجن کشیده‌اند اما بنده اصلاً جناب جیرانی را متفکر نمی‌دانم که بخواهم بابت این مسائل از او توضیح بخواهم.

علوی ادامه داد: البته آقای فراستی سخنانی را به نقل از امام (ره) آوردند و گفتند باید چشمانتان را بشویید و درست بنگرید که من در جواب ایشان می‌گویم امام (ره) در وصیت‌نامه‌ی خود آورده بودند پس از فوت من حرف‌های من یا باید به صورت مکتوب و دست‌نوشت خودم باشد که من در هیچ جایی حرف آقای فراستی را به نقل از امام (ره) ندیده‌ام.

علوی گفت: مردم حق دارند بدانند حاکمیت نسبت به آنها وظیفه دارد یا نه و چرا باید در برابر این حرکات سکوت کنیم؟

پس از این سخنان، یکی از مدافعین علوی که اصرار زیادی برای صحبت در جلسه داشت با امیرقادری درگیری لفظی پیدا کرد و این موضوع باعث شد که جو موجود در سالن متشنج تر شود.

غلامرضا موسوی در واکنش به این صحبت‌ها گفت: واقعیت این است که موضوع قصاص اساسا در فیلم مطرح نیست و داستان، داستان انتقام شخصی سیمین از نادر است که به وکالت برادر مقتول برای گرفتن این انتقام می رود. عذاب وجدان این کاراکتر که در فیلم شاهد آن هستیم هم ناشی از همین سوءاستفاده شخصی برای انتقام است. فیلم نقد یک زندگی و تفکر است که با سنت‌های ما هیچ هم‌خوانی ندارد و اگر امکان نمایش جهانی پیدا می‌کرد معتقدم می‌توانست نماینده‌ای برای گفتمان انقلاب اسلامی باشد.

موسوی افزود: بنده فکر می‌کنم آنقدر معتقد هستم که بدانم هیچکس نمی‌تواند منکر حکم قصاص شود. بحث اصلی فیلم هم بر محور یک انتقام شخصی پیش می‌رود و قطعاً مخاطبانی که فیلم را دیده‌اند می‌توانند نسبت به آن گواهی دهند. اگر قرار بود امثال ما در خدمت بیگانگان باشیم آنقدر شرایط فراهم بوده تا اساسا جای دیگری را هم برای زندگی انتخاب کنیم. خواهشم این است در این موارد کمی بیشتر دقت کنیم. کمی مهربان‌تر با هم رفتار کنیم و به هم تهمت نزنیم چراکه فردا روزی باید پاسخگوی حرف‌های‌مان باشیم.

در ادامه نشست مسعود فراستی باردیگر از لحن معترضان فیلم گلایه کرد و گفت: فکر می‌کنم مسئله این دوستان اساسا فیلم و سینما نیست بلکه این‌ها مسائل حل نشده‌ای در دیگر حوزه‌ها مانند سیاست دارند که برای حل آن به سینما رسیده‌اند. نگاه دینی این دوستان هم به‌شدت متحجرانه و اقلیتی است و با نوع برخورد ایشان امکان وقوع بحث فرهنگی به صفر می‌رسد. ماکیاول می‌گوید هدف وسیله را توجیه می‌کند و قطعاً کسی که فلسفه خوانده‌است می‌داند هدف و وسیله دو روی یک سکه هستند. از این منظر برای رسیدن به هدف مقدس وسیله مقدس لازم داریم. این محور همان دعوایی است که بنده و سیدمرتضی آوینی در مقطعی با گردانندگان روزنامه کیهان داشتیم. آوینی نوشت فرهنگ دنبالچه سیاست نیست و فکر می‌کنم هنوز هم برخی از این دوستان در این مقوله دچار اشتباه می‌شوند.

این منتقد تأکید کرد: به عقیده من اثری مانند «یوسف پیامبر(ص)» اصلاً یک اثر دینی نیست حتی اگر داستان آن برگرفته از قرآن باشد. در سینما با شعار و موضوع فیلم ما رنگ ارزشی نمی‌گیرد. سینما بلدی می‌خواهد. تا زمانی که ما بلد نباشیم و آگاهی نداشته باشیم هم تأییدمان نادرست و انفعالی خواهد بود و هم آنجا که رنگ گردن کلفت می‌کنیم انفعالی عمل کرده‌ایم.

این منتقد در ادامه با اشاره به بحث محمدتقی فهیم درباره فیلمفارسی گفت: فیلمفارسی پدیده‌ای است که از قبل از انقلاب متولد شد اما تا به امروز متأسفانه بسیاری از دوستان ارزشی ما کماکان سلیقه‌شان منطبق بر فیلمفارسی است. به این معنا که فیلمی را می‌پسندند که مخاطب را در سطح شعار و ضدشعار نگه می‌دارد. اگر همه چیز در سطح و رو باشد چه اثر دینی باشد و چه غیردینی حاصل کار فیلمفارسی است. بر همین مبنا معتقدم خیلی از آثار دفاع مقدسی ما هم فیلمفارسی است. نباید فریب این آثار را خورد.

فراستی در ادامه بحث به انتقادات فیلم اشاره کرد و گفت: متأسفانه معترضان، فیلم جیرانی را نفهمیده‌اند.اساسا نکته‌ای که در این زمینه برای من جالب است این است که چرا بازهم در نقطه‌ای طیفی از شبه‌روشنفکران با طیفی از حزب‌الهی‌ها هم موضع شده‌اند. این یک پدیده تاریخی است که سابقه هم دارد و فکر می‌کنم در جای دیگری می‌توان مفصل به آن پرداخت. چرا دوستان به حضور ماشین فرنگی یک میلیارد تومانی در کشور نقدی ندارند و فقط به مباحثی چون حجاب می‌پردازند؟

فراستی گفت: اصلا این‌طور نیست که فیلم جیرانی نماینده‌ی یک درصد جامعه باشد و بحث او بحث کسانی است که اقشاری بی‌هویت هستند که با پول نفت زندگی می‌کنند و همواره از مردم طلبکارند. چرا در برابر این اقشار که با پول نفت زندگی می‌کنند و با بالا و پایین رفتن دلار زندگی آنها بالا می‌رود و سطح زندگی ما پایین می‌آید، نقدی نمی‌شود. فیلم «من مادر هستم» یکی از مهم‌ترین فیلم‌های پس از انقلاب در آسیب‌شناسی اقشار تازه به دوران رسیده‌ی نفتی است و باید شرایطی را از نظر اقتصادی فراهم کرد که این قشر امکان رشد نداشته باشند.

وی با تاکید بر این نکته که فیلم «من مادر هستم» اشاعه‌دهنده‌ی فحشا نیست، توضیح داد: حتی درباره‌ی قصاص نیز نیست و این فیلم، فیلمی اخلاقی است و علت برآشفته شدن برخی از دوستان چیز دیگری است.

محمدتقی فهیم نیز در ادامه گفت: فیلم از نظر فرم قادر نیست انحرافات را بیان کند و چون نمی‌تواند این کار را درست انجام دهد در ورطه‌ی بدآموزی می‌افتد. نقص فرم در فیلم جیرانی مشهود است و فیلم محتوای مدنظر را نمی‌تواند القا کند و به همین خاطر به سمت خطا می‌رود. در این فیلم ما شخصیت شرور را به درستی نمی‌شناسیم. اگر در سینما به درستی به شخصیت شرور پرداخته نشود ملودرام ساخته نمی‌شود و فیلم آقای جیرانی، فیلمی علیه طبقه‌ی خودش است. ما سه اصل در قانون اساسی درباره‌ی خانواده داریم و در کجای فیلم بحث خانواده را شاهد هستیم؟

در بخش دیگری از این نشست، امیر قادری که به عنوان منتقد اجرای جلسه را برعهده داشت، گفت: آقای علوی نماینده‌ی یک تفکر است و من به ایشان و تفکرشان احترام می‌گذارم اما خطر اصلی شعارزدگی است و ما شاهد بودیم کسانی بودند که بر شعار تاکید داشتند، مانند آقای مهاجرانی از ایران رفتند.

پس از این سخنان، علوی اظهار کرد: من در این فیلم به دنبال انسانی مثبت گشتم که متاسفانه کسی را پیدا نکردم و حتی برخورد هنگامه قاضیانی به عنوان شخصیت مثبت فیلم با دخترش مدلی درست نیست. ما خوب مطلق را در واقعیت نداریم ولی می‌توانیم آن را در فیلم به وجود بیاوریم.

علوی افزود: اگر یونسکو افرادی را که سینما می‌روند را از نظر فرهنگی بالا می‌داند، ما افرادی را که اهل علم، تقوا و مجاهدت هستند را بافرهنگ‌ترین انسان‌ها می‌دانیم. ما با یونسکو کاری نداریم، اصلا یونسکو چه کسی است که بخواهد برای ما تعیین تکلیف کند؟

وی خطاب به فراستی گفت: شهید مرتضی آوینی یکی از 300 هزار شهید ماست و شما به هیچ عنوان بویی از او نبرده‌اید.

پس از این سخنان، فراستی در پاسخ به علوی گفت: قمه‌کشی در بحث فرهنگی معنایی ندارد و شما غیر از قمه‌کشی چیزی بلد نیستید و مفهوم آدم بودن در اسلام آن است که با حفظ اصول، بقیه را از خود آدم‌تر بدانیم.

علوی هم‌ چنین خطاب به قادری گفت: آقای قادری! شما مجری این جلسه نیستید و در طول این جلسه در موضع مخالف من قرار گرفته‌اید.

در این هنگام علوی با بیان این‌که جمهوری اسلامی فضایی را به وجود آورده است که چنین بحث‌هایی مطرح شود، اظهار کرد: کسانی که نگاه ما به دین را متحجرانه می‌دانند به ما توهین کرده‌اند. ما اقلیت نیستیم. مردم در ایران اسلام را می‌خواهند. حرف من و دیگران را نمی‌خواهند. ما شاهد هستیم در این فیلم، قصاص تصویر مشمئزکننده‌ای دارد. این چه تصویری است که فیلم از یک طلبه نشان می‌دهد؟ و ما شاهد بودیم در لحظات پیش از اعدام وقتی طلبه آیات قرآنی را می‌خواند همه به آن آخوند می‌خندیدند.

وی افزود: حرف من به ناظر پخش است که به چنین فیلم‌هایی اجازه‌ی اکران داده است. آیا کسی حاضر است خصوصی‌ترین مسائل خود را جلوی دوربین مطرح کند؟ من بر سر کلام خدا با کسی چانه نمی‌زنیم. چرا با مردانگی و شهامت نمی‌آیید بگویید من احکام خدا را قبول ندارم؟ اینها همان کسانی هستند که وقتی می‌گفتیم اقتصاد شما ربایی است، چیزی نمی‌گفتند و مطمئن باشید کسانی که پای خون شهدا ایستاده‌اند اجازه نمی‌دهند چنین رفتارهایی اشاعه یابد و این تفکر را به قهقرا خواهند برد. حال می‌خواهد دوران هاشمی باشد یا خاتمی یا احمدی‌نژاد.

مسعود فراستی در پاسخ به صحبت‌های علوی گفت: «اجازه نخواهیم داد» یک ادعا است و تقوا و دانشی در بحث‌های شما نیست.این فیلم راجع به قصاص نیست و آدم‌ها قادرند بگویند که اقشار تازه به دوران رسیده مدرن چگونه زندگی می‌کنند و بن‌بست آنها چیست. مبارزه فرهنگی مبارزه‌ای طولانی و مبارزه‌ای بین آگاهی و عدم آگاهی است و این مبارزه با شانتاژ و قمه میسر نمی‌شود.

 

پاسخ : علوی: حضورم برای رساندن صدای حق به گوش مسوولان است