نگاهی به داستان کامل فیلم « يک خانواده محترم » / اين همه سر و صدا براي چيست؟

​

«يک خانواده محترم»؛ فيلمي که حالا جنجال ها بر سر آن آنقدر بالا گرفته که حتي مجلس هم به آن ورود کرده است. فيلمي ساخته کارگرداني جوان به نام مسعود بخشي. اگر چه حجم انتقادها و اظهارنظرها به شدت بالاست اما جالب است که فيلم هنوز اکران عمومي نشده و تنها در محافل خصوصي ديده شده است اما حجم واکنش ها آن چنان است که فکر مي کني فيلم مخاطب گسترده داشته است. اما واقعا «يک خانواده محترم» از چه سخن مي گويد که اين همه برايش حرف و حديث ايجاد شده است. در اينجا قصد نداريم به وضعيت تکنيکي اثر يا حتي فرم روايي فيلم بپردازيم؛ تنها قصد داريم به مرور داستان فيلم پرداخته و ببينيم ماجرا از چه قرار است.
ماجراي فيلم «يک خانواده محترم» درباره برگشتن يک جوان 37 ساله براي يک ترم تدريس در دانشگاه شيراز، بعد از 22 سال از پاريس است. «آرش» (با بازي بابک حميديان) براي يک ترم تدريس از پاريس به شيراز آمده است. او در اين بازگشت يک ماهه گرفتار گذشته خانوادگي اش مي شود. در اين مدتي که به ايران آمده است، توفيق اجباري مي شود که خاطرات نه چندان خوش گذشته اش را مرور کند. اصل فيلم «يک خانواده محترم» مرور اين خاطرات نه چندان خوش «آرش» است. فلاش بک هاي حال و گذشته در فيلم موج مي زند و دقيقا يکي از همين فلاش بک ها است که مسعود بخشي را به چالش کشانده است. از حق نبايد گذشت که انصافا اين فلاش بک در درستي در فيلم استفاده نشده است. اما اين فلاش بک؛ در صحنه اي «آرش» خاطرات گذشته را مرور مي کند؛ زمان جنگ است و پدر او «حاج آقا صافي» (با بازي مهرداد ضيايي) در مسجد محل مايحتاج مردم را از قبيل روغن و برنج و شکر مي فروشد، او از هر کدام از مواد غذايي در زير زمين خانه اش براي خود بر مي دارد، در انبار «آرش » و «امير» برادر بزرگترش، به دستور پدر مشغول چيدن گوني هاي برنج هستند، از قضا از دست «آرش» گوني برنجي پاره مي شود و بر کف زمين زير زمين مي ريزد، با آمدن پدر و ديدن اين صحنه، سيلي اي به هر دو پسر خود مي زند و مي گويد :«حيف نون»! بلافاصله اين صحنه کات مي شود و يکي از صحنه هاي سخنراني امام خميني(ره) پخش مي شود! در اينجا مسعود بخشي نشان داده است هنوز در حال و هواي فيلم هاي مستند سير مي کند. او شايد مقصود و غرض خاصي نداشته است اما عجين کردن صحنه سيلي پدر به صورت فرزندانش با صحنه سخنراني حضرت امام (ره)، کار درستي نبوده و او به راحتي نمي تواند ذهن مخاطب به جوش آمده از اين صحنه را پاک کند و به او بقبولاند که منظور خاصي نداشته است! از اين صحنه مي گذريم و به ادامه داستان مي پردازيم؛ مادر بچه ها (با بازي بهناز جعفري در جواني مادر و آهو خردمند در پيري مادر) که نگران رفتار شوهر خود با فرزندانش است، «امير» پسر بزرگ خود را به شيراز نزد عمه خود مي فرستند. گويا «امير» از شيراز به جبهه مي رود و در آنجا به شهادت مي رسد. شهادت «امير» در آينده براي خانواده سرنوشت عجيبي را رقم مي زند. بعد از شهادت «امير»، مادر به دليل غم و اندوه بيش از حد براي فرزند از دست رفته اش، به خواست شوهرش در بيمارستان بستري مي شود. همسر او زن دوم خود را به همراه پسري که به نظر مي رسد تقريبا ده سال داشته باشد، به خانه مي آورد . «آرش» کوچک نظاره گر اين صحنه مي باشد. «جعفر» پسر دوم «حاج آقا صافي» (با بازي مهران احمدي) از صدقه سري شهيد شدن برادر نانتي خود، دم و دستگاهي به هم زده است. و ديدن همين صحنه ها براي «آرش» به شدت درد آور است. در اينجاست که تازه مخاطب در مي يابد، «جعفر» با نقشه قبلي او «آرش» را به ايران دعوت مي کند تا با گرفتن امضاي «آرش» و نامادري اش، مال و اموال پدر دم مرگ خود را بالا بکشد. سوء استفاده «جعفر» از نام «امير» شهيد شده، بدجوري او را به خود غره کرده است. داستان فيلم، همين است؛ مروري بر اوضاع زندگي فردي که از نام شهيد سوء استفاده کرده وبا رياکاري مقاصد مالي خود را به واسطه اين شهيد برآورده کرده اند اما در کنار همين سوء استفاده کنندگان کاراکتر اصلي فيلم و مادرش را هم مي بينيم که هيچ چشمداشتي به برادر و فرزند شهيد خود ندارند و اين به تعبير برخي افراد يعني نگاهي دوجانبه که هم آدمهاي سالم اجتماع را به تصوير مي کشد و هم خطاکاران را!! پايان اين روايت مي تواند با يک پيشنهاد همراه باشد ؛ مسعود بخشي يک ايراني است، فارسي حرف مي زند و فارسي مي نويسد، مي توان با او حرف زد ميتوان براي او نوشت! او يک ايراني است، شايد درست اين باشد که با بهره جستن از آداب نقد و حتي اعتراض او را از ايستادن در صف سفارت خرس نشان ها به کرسي هاي نقادي خودمان بنشانيم تا او هم حرف بزند ، کژي راست شود و ناخالصي ها خالص شود . اشتباهات او را به زبان پيامبران که زبان حرف نرم است بيان کنيم و حتي در صورت امکان به فيلم او با حذف چند صحنه اجازه اکران محدود بدهيم و قضاوت را به مخاطبان بسپاريد.