[h=2]شناسایی مردم شام[/h] شام و نواحى آن كه معاویه قریب چهل سال بر آن تسلط داشته و اهالى آن عموما تازه مسلمان بودند و از روزى كه از مسیحیت به اسلام گرویدند جز خاندان ابوسفیان و دست نشاندههاى آنان كه در این منطقه حكومت مىكردند كسى را نمىشناختند، لذا اسلام مردم شام، اسلامى بود كه بنى امیه به آنها تعلیم كرده بودند! بنابراین اهل بیت(علیهم السلام) در چنین منطقهاى وارد شدند كه معاویه آنان را با اسلام دلخواه خود تربیت كرده بود و از نظر اخلاق و دستورات عملى اسلام از معاویه و دست نشاندههاى او پیروى مىكردند! فراموش نكنیم كه در جنگ صفین، معاویه با حیلههای لطیف، آن جمعیت فراوان را كه متجاوز از صد هزار نفر بودند، به مخالفت با امیرالمؤمنین علی(علیهالسلام) بسیج كرد و آنچنان بر ضد على (علیهالسلام) تبلیغات كرده بود كه مردم شام او و خاندان او را واجب القتل مىدانستند! و بر منابر، على و خاندان او را دشنام مىدادند!! به همین جهت آنقدر بر اهل بیت(علیهم السلام) در شام سخت گذشت كه وقتى ظاهرا از امام سجاد (علیه السلام) سؤال كردند كه در این سفر در كجا به شما سختتر گذشت؟! در پاسخ فرمود: الشام! الشام، الشام . در همین رابطه نقل شده كه امام سجاد(علیهالسلام) فرمود: «فیالیت لم انظر دمشق و لم اكنیرانى یزید فى البلاد اسیره؛ اى كاش وارد دمشق نشده بودم و یزید مرا بدینسان اسیر در هر شهر و دیارى نمىدید. البته در میان اهالى شهرهاى شام افرادى علاقمند به خاندان پیامبر و اهل بیت عصمت و طهارت (علیهم السلام) وجود داشتهاند كه با طرفداران بنى امیه و احیانا با حاملان سر مقدس امام حسین (علیهالسلام) برخورد كرده و درگیر شدهاند، ولى تعداد آنها نسبت به مخالفان بسیار ناچیز بوده است! شواهد بر این مدعا زیاد است از جمله وقتى كاروان اسیران را به در مسجد شام آوردند، پیرمردى شامى جلو آمد و گفت: خدا را سپاس مىگویم كه شما را كشت و نابود كرد!! و یزید را بر شما مسلط ساخت! و شهرها را از مردان شما رهایى بخشید!! امام سجاد(علیهالسلام) به او فرمود: اى پیرمرد! آیا قرآن خواندهاى ؟ گفت: آرى! فرمود: آیا این آیه را خواندهاى؟! «قل لا اسئلكم علیه اجرا" الاَ المودة فى القربى.» پیرمرد گفت: آرى تلاوت كردهام! امام سجاد(علیهالسلام) فرمود: ما قربى هستیم؛ اى پیرمرد! آیا این آیه را قرائت كردهاى؟! «واعلموا انما غنمتم من شىء فان لله خمسه و للرسول و لذى القربى.» گفت: آرى! امام سجاد(علیه السلام) فرمود: قربى ما هستیم؛ اى پیرمرد! آیا این آیه را قرائت كردهاى؟! «انما یرید الله لیذهب عنكم الرجس اهل البیت و یطهركم تطهیرا.» آن پیرمرد گفت: آرى! امام سجاد(علیه السلام) فرمود: اى پیرمرد! ما اهل بیتى هستیم كه به آیه تطهیر اختصاص داده شدیم! راوى مىگوید: آن پیرمرد سكوت كرد و از آن سخنی كه گفته بود، پشیمان شد، آنگاه رو به امام كرد و گفت: تو را بخدا سوگند! شما همان خاندان هستید!؟ حضرت علی بن الحسین(علیهماالسلام) فرمود: به خدا طهارت هستیم و به حق جدمان رسول خدا ما همان خاندانیم. آن پیرمرد گریست و عمامه خود را از سر بر گرفت و سر بسوى آسمان برداشت و گفت: خدایا! من از دشمنان آل محمد خواه از انسیان باشند و یا از جنیان به درگاه تو بیزارى مىجویم، سپس به حضرت عرض كرد: آیا براى من توبه و بازگشتى وجود دارد؟ امام(علیهالسلام) فرمود: آرى! اگر توبه كنى خدا بر تو ببخشاید، و تو با ما خواهى بود. آن پیرمرد گفت: من از آنچه گفته و كردهام، توبه مىكنم. راوى مىگوید: خبر توبه آن پیرمرد به یزید بن معاویه رسید و دستور داد تا او را بكشند!