بررسی روزنامه نیویورک تایمز: چرا «جدایی نادر از سیمین» درخشید

​

روزنامه‌ «نیویورک تایمز»، از مراجع مطمئنی ا‌ست که فیلم‌سازان همیشه نگاهی به کتاب‌های پرفروش فهرست این روزنامه دارند. این روزنامه که اساسا نقد و ستایش‌هایش از یک کتاب، فیلم، آلبوم موسیقی یا آثار یک هنرمند، می‌تواند موفقیت آن ابژه هنری را تا مدت‌ها تامین کند، هر هفته فهرستی از کتاب‌های پرفروش از سراسر جهان، خصوصا جهان انگلیسی‌زبان ارائه می‌دهد.


جان اسپایک یکی از نویسندگان همیشگی نیویورک تایمز، معتقد است تمرکز فیلم‌سازان بزرگ بر فیلم‌نامه‌های اقتباسی‌ است که باعث درخشش فیلم‌سازان با فیلم‌نامه‌های مستقل می‌شود؛ یک نمونه‌اش هم فیلم جدایی نادر از سیمین ساخته‌ اصغر فرهادی‌ است که در اسکار و گلدن گلوب و برلیناله با فیلم‌نامه‌ مستقلش، خوش درخشید.

از میان فهرست کتاب‌های پرفروش این روزنامه از سال 2008 تا 2012 فیلم‌های بسیاری اقتباس شده است که بعضا جایزه‌های معتبری چون اسکار و گلدن گلوب را هم به دست آورده‌اند:

* در ژانویه‌ سال 2008، کتاب «هزاران خورشید تابان» نوشته «خالد حسینی» برای دو هفته در راس فهرست کتاب‌های خوب و پرفروش روزنامه نیویورک تایمز قرار گرفت. قرار شده فیلم اقتباسی این کتاب در سال 2015 اکران شود. کمپانی کلمبیا پیکچرز، رایت ساخت فیلم آن را خریده و به ‌زودی اسامی دیگری هم می‌شنویم که برای همکاری در ساخت این اثر ارزشمند ادبی، انتخاب شده‌اند.

* در سال 2008، کتاب «میزبان»، نوشته «استفنی مهیر» هم برای دو هفته در این فهرست قرار گرفت. البته هنوز خبری از ساخت فیلم این کتاب نیامده اما از خانم استفنی مهیر همین بس بدانید که چندین سال است کتاب‌های خون‌آشام‌هایش در فهرست پرفروش‌ترین کتاب‌های تمام کتاب‌فروشی‌های مهم جهان قرار دارد و آخرین قسمت این کتاب‌ها هم همین چند روز پیش به نام «سپیده‌دم، قسمت دوم» اکران شد. این فیلم با وجد اکران تازه خود در فهرست پرفروش‌ترین‌های تاریخ سینما برای خودش جایی محکم رزرو کرده است. در این سال، کتاب‌های جان گریشام، وکیل و نویسندهی آمریکایی با آن داستان‌های جنایی‌ هیجان‌انگیزش چند هفته لقب پرفروش‌ترین‌ها را به خود اختصاص دادند.

* سال 2009، گرچه همچنان کتاب‌های استفنی‌ مهیر می‌فروختند و می‌تاختند، روزنامه نیویورک تایمز، تصمیم گرفت به بقیه کتاب‌ها هم شانس دیده‌شدن بدهد. در این سال، کتاب «دختری که با آتش بازی می‌کرد»، نوشته «استیج لارسن» 3 هفته غیرمتوالی در فهرست پرفروش‌های روزنامه نیویورک تایمز قرار گرفت. امسال، فیلم «دختری با خال‌کوبی اژدها» به اقتباس از این کتاب ساخته شد و سروصدای زیادی به ‌پا کرد، جایزه گرفت و خوب فروخت.

کتاب دیگر، «نماد گم‌شده»، نوشته «دن بروان» بود که هم فیلمش با بازی «تام هنکس» پرفروش شد و هم کتابش. در ایران هم چندین ترجمه از این کتاب به بازار آمد. «جان گریشام» هم با کتاب «فورد کاونتی» یک هفته در راس این جدول قرار داشت.

* سال 2010 شروع شد و کتاب «نماد گم‌شده» برای چندین هفته متوالی در ردیف اول پرفروش‌ها بود، تا این‌که کتابی به نام «خدمت‌کار» که بعضی‌ها آن را «کمک» هم ترجمه کردند، نوشته «کاترین استاکت» به بازار آمد. از موفقیت این کتاب همین بس که در مراسم اسکار سال 2012، بازیگران فیلم «خدمت‌کار» حسابی درخشیدند و یکی از آن‌ها، جایزه‌ نقش مکمل زن را به خود اختصاص داد. این فیلم در گیشه، بیش از 215 میلیون دلار فروش داشت.

* سال 2011 از راه رسید و «استج لارسن» با کتاب «دختری در مخمصه» چندین هفته در راس فهرست پرفروش‌های نیویورک تایمز قرار گرفت. فیلم اقتباسی از این کتاب البته فروش چندانی نداشت و در پایان زمان اکران، تنها 43 میلیون دلار فروخته بود. بعدها تهیه‌کنندگان این فیلم گفتند تنها از روی وفاداری به خوانندگان کتاب و حفظ روند داستانی فیلم را ساختند و خودشان هم امید چندانی به آن نداشتند. در این سال، دوباره کتاب «خدمت‌کار» چندین هفته در راس بود.

علاوه بر آن، کتاب «آب برای اسب‌ها»، نوشته «سارا گروئن» بعد از اکران فیلمش دوباره به فهرست پرفروش‌های روزنامه نیویورک تایمز برگشت آن هم بهد از گذشت 5 سال از زمان انتشارش. در این فیلم اقتباسی، «رابرت پتینسون» و «ریس ودراسپون» نقش‌آفرینی کردند. فیلم نزدیک به 120 میلیون دلار تنها در آمریکای شمالی و کانادا فروش داشت. البته به جز چند نامزدی، افتخار دیگری برای سازندگانش به ارمغان نیاورد.

* سال 2012 که البته هنوز تمام نشده، سالی عجیب برای صنعت سینما و ادبیات با هم بود؛ تجربه‌ای که شاید برای بسیاری از دست‌اندرکاران تکرارناشدنی باشد. در این سال، علاوه بر آخرین قسمت فیلم «توایلایت» و تمام شدن «هری پاتر»، اتفاق دیگری در ادبیات افتاد به نام «پنجاه سایه خاکستری» نوشته «ای ال جیمز» که البته نام مستعار خانم نویسنده است. این کتاب، 28 هفته متوالی در راس فهرست پرفروش‌های روزنامه نیویورک تایمز قرار گرفت. فیلم این کتاب سه جلدی البته هنوز ساخته نشده اما با توجه به اتفاق‌هایی مشابه که برای هری‌ پاترها و توایلایت‌ها افتاده، پیش‌بینی فروش خیره‌کننده آن در گیشه، نه سخت است و نه دور از ذهن.

علاوه برای این کتاب، دو کتاب «دختری با خالکوبی اژدها» و «بسیار بلند و فوق‌العاده نزدیک» چند هفته در فهرست پرفروش‌ها قرار گرفت. فیلم‌های این دو کتاب، تقریبا در تمام جوایز معتبر سینما نامزد شدند و جایزه بردند. این دو فیلم به ترتیب در گیشه، 233 میلیون دلار و 50 میلیون دلار فروش داشتند.