سینمای روشنفکری پافشاری مردم بر ارزش‌ها را احمقانه جلوه می‌دهد

یک کارگردان سینما با بیان اینکه پیدایش جریان سینمای روشنفکری در ایران برای نمایش عقب‌ماندگی‌ها بود، گفت: سینمای روشنفکری پافشاری بر ارزش‌های واقعی را احمقانه جلوه می‌دهد و خودباختگی در برابر غرب را یک نوع پیشرفت می‌داند.






به گزارش خبرنگار سینمایی فارس، روشنفکری در سینمای ایران همواره با سیاه‌نمایی و کریه نشان دادن جامعه توام بوده است. جریان این سینما مورد پسند جشنواره‌های خارجی است و ترغیب و تشویق آثار و فیلمسازان در دستور کار جشنواره‌ها قرار می‌گیرد.
«مسعود اطیابی» در گفت‌و‌گو با خبرنگار سینمایی فارس درباره سینمای روشنفکری در ایران و سیاه‌نمایی در آن ‌که به وضوح دیده می‌شود، گفت: جریان سینمای روشنفکری از ابتدای پیدایش در ایران برای نمایش عقب‌ماندگی‌های ایران بود، خودباختگی به غرب و غرب‌‌گرایی مواردی است که در این چندین سال در این نوع از سینما جریان دارد و هراز چند گاهی یکی از بخش‌ها را تقویت می‌کنند.
* برخی از روشنفکرها از جریان غرب‌زدگی تقلید کنند
وی در ادامه گفت:‌ در برخی از زمان‌ها روشنفکرها کسانی می‌شوند که غرب زده‌اند و تفکرات‌شان این گونه است که آمال و آرزوهایشان رسیدن به غرب است و تقلید از تمام جریانات اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی در غرب شکل می‌گیرد. این‌ها به صورت ‌مشخص و واضح سعی می‌کنند از جریان غرب‌زدگی و روشنفکری تقلید کنند.
مسعود اطیابی در ادامه توضیح داد‌: اخیرا‌ جریان غرب‌گرایی نسبت به گذشته بیشتر شده است و جریان روشنفکری غربگرا در ایران اجازه نمی‌دهد مناسبات درست و دقیقی که در کشور وجود دارد و جریان فکری دینی‌، اندیشه‌ای و پیشرفت‌هایی که در ایران وجود دارد دیده شود. جریان روشنفکری با ساختن فیلم‌ها و آثاری که بیشتر نقاط ضعف جامعه را نشان می‌دهد، از نشان دادن و دیده شدن ارزش‌ها و پیشرفت‌های کشور جلوگیری می‌کند.
* جریان روشنفکری پرورش یافته جشنواره‌های خارجی است
کارگردان فیلم «نزدیک‌تر از ریسمان» در ادامه گفت: جریان روشنفکری، جریان پرورش یافته جشنواره‌های خارجی است. در دهه‌های اخیر شاهد تشویق‌های مختلفی بودیم، فیلم‌هایی که با سیاه‌نمایی جامعه را به جهان معرفی می‌کنند. این جریان با تفکر این که ملت ایران را نسبت به جامعه غرب خودباخته نماید و اعتماد به نفس را از ملت بگیرد، فعالیت کردند و جوایزی هم کسب کردند ‌و مورد تشویق هم قرار گرفتند.
* اروپا و آمریکا سردمدار معرفی روشنفکر هستند
اطیابی درباره رخنه جریان روشنفکری در فیلم‌های کوتاه گفت: طبیعی است که تشویق‌ها به سمت جریان فیلم کوتاه هم کشیده شود و فیلمسازهای کوتاه ما هم به تبعیت از این تشویق ها آرزومند تشویق شدن توسط محافل غربی هستند‌. کشورهای ‌اروپا و آمریکا سردمدار معرفی افرادی به عنوان روشنفکر هستند.
* مسیر روشنفکری تغییر کرده است
وی در ادامه گفت: در یک دوره یک جریان روشنفکری حداقلی داشتیم که تنها تحصیل‌کرده‌های غرب بودند؛ افرادی که ‌برای تحصیلات ‌اعزام به غرب می‌شدند و باز می‌گشتند و در این مسیر فعالیت می‌کردند اما در حال حاضر مسیر روشنفکری به این جا ختم نمی‌شود، آدم‌های بی‌سوادی را انتخاب می‌کنند و چیزهایی را به آن‌ها خوراک می‌دهند‌ و از این افراد که تربیت کردند استفاده می‌کنند. این‌ها موضوعات بی‌ارزش را بزرگ‌نمایی می‌کنند.
* جریان روشنفکری کانون خانواده را نشانه رفته است/ بی‌ارزشی‌ها شمایلی از پیشرفت معرفی می‌شود
اطیابی در ادامه به فارس توضیح داد‌: این نوع آثار متاسفانه کانون خانواده را نشانه رفته‌اند و در جاهای مختلف به بهانه روشنفکری و زندگی مدرن بسیاری از مناسبات صحیح خانوادگی را زیر سوال می‌برند و ارزش‌های دینی را در نظر مردم کوچک و بی‌ارزشی‌ها را تقویت کردند و آن‌ها را به عنوان شمایلی از پیشرفت معرفی کردند. این جریان همچنان ادامه دارد و در بحث‌های مختلفی وجود دارد.
* روشنفکران ایستادگی و پافشاری در برابر تحریم را حماقت می‌دانند
وی در ادامه توضیح داد: در حال حاضر که کشور ایران از همه سو تحت فشار، تحریم و تهدید است، جریان روشنفکری قصد دارد در آثارش تعریف دیگری از آن ارائه دهد، بسیاری از وقت‌ها ایستادگی و پافشاری در حقانیت کشور و پیشرفت را حماقت می‌دانند. یک جریان دیگری در حال راه افتادن است که پافشاری مردم بر ارزش‌های واقعی را به صورت احمقانه جلوه می‌دهند و خودباختگی در برابر غرب را یک نوع پیشرفت می‌دانند.
وی در ادامه گفت: سینمای روشنفکری در واقع در خط و خطوط خودش حرکت می‌کند و با هدف‌گذاری از پیش تعیین شده‌ای که برایش در نظر گرفته‌اند، درست حرکت می‌کند‌ و همراه با منافعی که غرب پیش‌بینی کرده است راهش را ادامه می‌دهد. غرب اگر زمانی بخواهد چشم‌داشتی به کشور داشته باشد، باید از درون، کشور را مضمحل کند و اعتماد به نفس ملت را بگیرد. این اعتماد به نفس را چگونه باید بگیرد، یکی از ابزارها با یک نگاه ظاهرا روشنفکری در آثار و توجه به آن‌ها شروع کند.
اطیابی در ادامه توضیح داد: ما روشنفکرهای مسلمان خوبی هم داشتیم، به طور مثال اقبال لاهوری، در اشعارش اگر توجه کنیم ‌به زبان فارسی هشدار می‌دهد و ما را به مراقبت دعوت می‌کند و مخاطب ‌را از تفکرات غربی که به صلاح مسلمانان نیست بر حذر می‌دارد.
* باید ترجمه درستی از ارزش‌هایمان در سینما ارائه کنیم
اطیابی درباره نگاه بازدارنده و مصلحانه در سینمای روشنفکری توضیح داد: ما این نوع نگاه را در آثارمان کمتر می‌بینیم؛ آثاری که ترجمه درستی از مفاهیم با ارزش ملی، فرهنگی و اسلامی داشته باشد کم داریم. اگر هنرمندانی که علاقمند هستند و فکر می‌کنند باید خدمت به کشور و ارزش‌های دینی داشته باشند باید حتما مطالعات‌شان را غنی کنند و از اتفاقات و جریاناتی که در پیشروی ما است و در اطراف و کشورهای مختلف حوادثی که پیش می‌آید و بحران‌هایی که‌ توسط غرب واکاوی می‌شود، آگاه باشند تا بتوانند در مقابل ترجمه‌های غلطی که دنیا تلاش می‌کند با ابزار سینما به گونه‌ای دیگر نشان دهد، مقاومت کند‌. متاسفانه همه ‌واژگان ارزشمند ما را با ترجمه‌ای غلط به مخاطبان جهانی ارائه می‌دهند. وظیفه هنرمندان این است که ترجمه درستی از ارزش‌های ما در آثارشان نشان دهند.
* جشنواره‌های داخلی می‌توانند الگوسازی کنند
اطیابی درباره وظایف جشنواره‌های داخلی گفت: گاهی اوقات جشنواره‌های داخلی در تشویق کردن‌ها کوتاهی کردند و جریان تشویق‌ها به جنبش‌های روشنفکری غربزده تعلق گرفت و این اشتباه است. جشنواره‌های ما می‌توانند در الگوسازی و نشان دادن خط درست برای نیروهایی که تلاش می‌کنند روشنگر باشند.
* جشنواره‌های داخلی باید غنی و پربار برگزار شود
وی در خاتمه افزود: جشنواره‌های داخلی نسبت به جشنواره‌های دنیا در جهت تخریب ملت ایران و دین اسلام تعدادشان کم است اما هر قدر غنی تر و پربارتر برگزار شود و روی‌ انتخاب و تشویق آثار دقت بیشتری کنند و سعی کنند استانداردهای بین‌المللی را رعایت کنند تا فیلمسازان آزاد‌منش را در دنیا‌ جذب کنیم.