همه چیز درباره سمنـــــان

استان سمنان از مراکز قابل توجه صنایع دستی کشور است. در این استان انواع صنایع دستی نظیر قالیبافی، گلیم بافی، نمد مالی، سرامیک و سفالسازی و... وجود دارد











استان سمنان از مراکز قابل توجه صنایع دستی کشور است. در این استان انواع صنایع دستی نظیر قالیبافی، گلیم بافی، نمد مالی، سرامیک و سفالسازی و... وجود دارد که هر یک از آن ها سوغاتی گرانقدر برای بازدیدکنندگان از استان به شمار می آیند. مهم ترین صنایع دستی استان عبارت اند از:

▪ قالیبافی

قالیبافی و تولید قالی و قالیچه از دیرباز یکی از تولیدات مهم استان سمنان به شمار می رفته است. این منطقه که در دوران قبل، دارای استادان زبردست قالیباف و طراح نقش قالی بود و قالی ها و قالیچه های ارزنده از دارهای آنان به عمل می آمد.

به دلیل ورود فرش های ماشینی به بازار و نداشتن صرفه اقتصادی و همچنین نبود پشتوانه نیروی کاری و طراح قالی و نیز به دلیل کهولت تدریجی استادان و کارگران قالیباف، این رشته دچار رکود فاحش شده است. امروز قالیبافان استان از نقش و طرح سایر مناطق مانند تبریز، مشهد، اصفهان، نائین، کاشان، یزد و کرمان استفاده می کنند. در زمینه بعضی از قالی ها گل های اسلیمی، شکوفه ها، غنچه ها و برگ های گوناگون با شاخه های ظریف دیده می شود و در بعضی از طرح های شاه عباسی، افشان، ترنجی، خوشه، گل فرنگ، درختی، شکارگاه و... مورد استفاده قرار می گیرد یا ترکیبی از این طرح ها هستند.

بخش سنگسر(مهدی شهر) و شهرستان شاهرود از مراکز مهم تولید قالی و قالیچه در استان سمنان به شمار می روند.

▪ گلیم بافی

گلیم به عنوان نخستین زیرانداز بشر، دارای سابقه تولیدی بسیار طولانی است. بافت گلیم اگر چه به گونه بسیار ساده آغاز شده، اما در طول سالیانی که از عمر آن می گذرد، هنرمندان ایرانی در تکمیل ان نقش فوق الاده چشمگیر ایفا کرده اند و توانسته اند آن را به عنوان محصولی برخوردار از ارزش های هنری و مصرفی توامان حتی روانه بازارهای خارجی کنند. گلیم که در مقایسه با قالی دارای شیوه بافتی آسانتر است و به همان نسبت قیمت ارزانتری دارد، هنری در انحصار روستا نشینان و عشایر بشمار می آید. روستاهای شهرستان گرمسار، سمنان و روستاهای کندو، خیج و رضاآباد شاهرود از مراکز تولید اصلی گلیم در استان سمنان هستند.

▪ نمد مالی

یکی دیگر از صنایع دستی که قدمتی دیرینه در استان سمنان دارد، نمد مالی است. وضعیت فعلی تولید نمد در استان سمنان از نظر کمی و کیفی بسیار مطلوب است و مراکز تولید نمد در استان، شهرستان سمنان، دامغان و روستای ابرسیج شاهرود است.

مواد اولیه مصرف شده در نمدمالی پشم است که در اندازه های مختلف تهیه می شود. آنچه در نمد مالی می توان مشاهده کرد، ذوق و هنر، به همراه تحرک تولید کننده است. تولیدات این زحمات کشان علاوه بر استفاده شخصی به روستاهای شمالی استان و شهرستان مازندران ارسال می شود.

▪ چاپ قلمکار

چاپ قلمکار، گونه ای از چاپ سنتی روی پارچه بافته شده است. برای نخستین بار، قلم کار سازان ایرانی برای دسترسی به تولید بیشتر و ایجاد هماهنگی و یکنواختی نقش ها، استفاده از مهره های چوبی را جایگزین استفاده از قلمو ساخته اند. برای فراهم آوردن امکاناتی به منظور استفاده مردم، قلم کار را که در گذشته فقط برای روی پارچه های پشمی و ابریشمی انجام پذیر بود بر انواع پارچه از قبیل متقال، کتان، چلوار و کرباس و... انجام دادند.

در حال حاضر چاپ قلم کار به وسیله قالب های چوبینی که دارای نقوش برجسته است انجام می شود.

در حقیقت رکن اصلی قلمکار سازی را قالب سازی تشکیل می دهد که معمولاً توسط افرادی که حرفه و تخصصشان قالب تراشی است به تفکیک رنگ و حداکثر در چهاررنگ روی چوب های گلابی و زالزالک تراشیده می شود گروهی از هنرمندان در رشته هایی چون ریشه تابی که پارچه زیر ساخت قلمکار را آماده می سازد یا صحرا کاری که کارهای رنگ رزی، سفید گری، بخار و شستشوی پارچه های قلمکار را به عهده دارد به فعالیت مشغولند مهم ترین مرکز این صنعت در استان در شهرستان دامغان قرار دارد که ماهانه مقادیر هنگفتی انواع رومیزی پرده و سفره و سایر محصولات قلمکار تولید و برای صدور به خارج از کشور آماده می کند.

▪ سفالگری و سرامیک

سفالگری از مهم ترین و قدیمی ترین دست ساخته های بشر است. آثار سفالی برخلاف آثار یافته شده فلزی، چوبین و... در زیر خاک فاسد نمی شود و به خاطر این حالت استثنائی، به اطلاعات گویا درباره آن می توان پی برد.

صنعت سفالگری در استان سمنان از پیشینه معتبر برخوردار است. به طوری که دکتر اریک اشمید هنگام حفاری در اطراف دامغان امیدوار به کشف شهر افسانه ای هکاتوم پلیس یا شهر صد دروازه بود، اگرچه موفق به کشف بقایای شهر مورد نظرش نشد، ولی به مجموعه ای از بهترین فراورده های صنعتگران دو تا سه هزار سال قبل از میلاد مسیح دست یافت این فراورده ها شامل کوزه های بزرگ به اشکال هندسی و دارای لعاب قهوه ای روشن و کرم بودند. از آنجا که زمینه های لازم برای صنعت سفالگری در اکثر نقاط استان فراهم بوده، این صنعت با وجود فراز و نشیبهای تاریخی، به حیات خویش ادامه داده است.

در سالهای اخیر، راه اندازی واحدهای آموزش سفالگری و سرامیک در شهرهای سمنان و شاهرود موجب احیا و رشد بیشتر این صنعت در استان شد و هم اکنون ضمن تولید و ارسال مقادیر بسیاری از تولیدات این رشته به استان های دیگر، زمینه های تولید کالاهایی برای بخش صادرات خارجی نیز فراهم شده است. در حال حاضر سفالگران استان سمنان در کارگاه های سفالگری و سفال سازی در سطح استان به ساختن گونه هایی ارزشمند سفال مشغولند. در این میان، کارگاه سفال گری و سفال سازی قان بیگی در شاهرود از اهمیتی ویژه برخوردار است.

▪ دستباف ها

در زمانی نه چندان دور، مردمان همین سرزمین پارچه های مورد نیاز خویش را با دست های هنر آفرین خود تهیه می کردند که از نظر تنوع رنگ، نقش، طرح و شیوه های بافت شگفت انگیز بود. هر چند زندگی ماشینی و گرایش به سوی تجدد باعث شد لطمه هایی جبران ناپذیر بر این صنعت وارد آید، هم اکنون نیز در گوشه و کنار استان سمنان، صنایع دستباف رایجند.

دستبافی شامل تولید پرده های سنتی و هنری و حوله و شال گردن و پارچه های متقال زیر ساخت قلمکار است که در استان رایج است. علاوه برآن جاجیم، چادر شب، پلاس و چوقا (چوخا) که عمدتاً توسط روستائیان و عشایر تولید می شود، از دیگر صنایع دست باف مردم استان است. ماهانه مقادیر قابل توجه ای از این تولیدات به استان های دیگر و مراکز ارسال می شود. شهرستان سمنان به ویژه سرخه، مهدی شهر، فولاد محله و روستاهای شهرستان دامغان و روستاهای بسطام از مراکز تولیدات جاجیمچه و دستباف استان به شمار می روند.



روزنامه تفاهم

[/quote]

 

سمـــــــــــــــــــنان

نام سمنان كه به اين منطقه اطلاق مي شود ، عقايد و نظرات متفاوتی رايج و معمول است . از جمله اینکه در گذشته های دور در محل آتشكده بزرگ هريس در كومش (سمنان) شهری عظيم با بتخانه ای بزرگ با ساختمانی رفيع و با شكوه وجود داشته است . به همين علت احتمال می رود كه مردم اين سرزمين قبل از ظهور زرتشت ، دارای مذهب "سمتی" يا "سمينه" بوده اند و بتخانه بزرگ آنان در محل سمنان فعلی واقع بوده است . برخی ديگر بر اين باورند كه سمنان در اصل "سكنان" منسوب به طوايف سكه ها می باشد و الف و نون آن نشانه نسبت و مكان است كه در واژه های گيلان و ... مشاهده می شود . عده ای ديگر از اهالی سمنان عقيده دارند كه نام قديم سمنان (سيم لام) بوده كه بنای آن به دست دو نفر از فرزندان نوح پيغمبر به نام های (سيم النبی) و (لام النبی) انجام گرفته كه مقبره آنان در كوه های شمال خاوری سمنان در محلی موسوم به پيغمبران واقع است . بر اين اساس كلمه (سيم لام) در اثر كثرت استعمال به مرور زمان به سمنان تبديل شده است . برخی نيز افسانه بنای اوليه را به دو هزار سال قبل از ميلاد مسيح به دستور تهمورث ديوبند نسبت داده اند . در آن زمان شهر را به سمينا نامگذاری نموده اند كه به مررو زمان به سمنان تغيير يافته است . روايت ديگر حاكی از اين است كه نام قديم سمنان در زبان محلی "سه مه نان" بوده و منظور ساكنان آن اين بوده است كه محصولات كشاورزی اين منطقه نان و آذوقه اهالی را بيش از سه ماه تأمين نمی كند . بعدها به مرور زمان "سه مه نان" به سمنان تغيير يافته است . به هر حال آن چنان که از منابع و كتب تاريخی استنباط می شود سمنان يكی از مناطق كهن و قديمی ايران است كه در درازای تاريخ فراز و نشيب های زيادی را پشت سر گذاشته است .

​

ترمینالهای شهری


نام
نشانی
تلفن
پایانه مسافر بری سمنان
شهر سمنان
02313328002
پایانه مسافربری مولایی سمنان
میدان استاندارد – ابتدای جاده نظامی
02313335696
پایانه مسافربری شاهرود
شهر شاهرود
02732221838
پایانه مسافربری دامغان
شهر دامغان
02325245422

جاذبه های گردشگری
دریاچه ها

دریاچه سد شیخ حسن جوری : این دریاچه در شش کیلومتری شمال شرقی روستای فرومد واقع شده است . وجود دریاچه در محدوده کویری استان سمنان جایگاه گردشگری ویژه ای می تواند داشته باشد . در بررسی های میدانی و بازدید از دریاچه سد،امکان طراحی ویژه در این محدوده به شکلی مناسب وجود دارد . وجود کوه سنگی که به شکل سر تمساح داخل آب شده است ، جلوه ویژه ای دارد که می تواند مورد طراحی قرار گیرد . امکان شنا و نیز ماهی گیری در این دریاچه قابل توجه است .
سد شهید شاهچراغی : در 12 کیلومتری شمال شهر دامغان و در کنار تنگه ای موسوم به بز پل و مجاور کوه و چکل شیر و بر روی رودخانه چشمه علی بسته شده است . طرح ساختمان سد و انتقال آب رودخانه چشمه علی جهت آبیاری قسمتی از اراضی دشت جنوبی شهرستان و نیز کنترل و جلوگیری از سیلابهای شمالی دامغان و نیز در آینده جهت تأمین کمبود آب آشامیدنی شهر دامغان است . این سد چند منظوره علاوه بر ویژگیهای بالا آب مورد احتیاج زراعی حدود 1500 هکتار از اراضی دشت را که از نظر کشاورزی فوق العاده مستعد و حاصلخیز می باشد را نیز تنظیم می نماید . این سد از نوع شنی با هسته رسی می باشد که ارتفاع آن از کف رودخانه 57 متر و ظرفیت آبگیری آن متر مکعب است طول تاج آن 277 متر و ارتفاع آن از سطح دریا 1500 متر و طول مسیر آب پشت سد حدود شش کیلومتر است .
قنات های روستای فرومد : قنات های زیادی در محدوده داخلی و بیرونی روستای فرومد وجود دارد که تعدادی از آنها فعال بوده و آب بسیار خوبی دارند . امکان طراحی حوضچه هایی مناسب در دهانه قنات ها و ایجاد آب نما ، می تواند قابلیت گردشگری آن را ارتقا بخشد . یکی از این قنات ها که به استخری ختم می شود ، جهت مصارف کشاورزی مورد بهره برداری است . این بهره برداری می تواند ادامه پیدا کند ، اما با نما سازی و ایجاد آب نما ، فضا سازی های مناسب و امثال آن ، می توان بهره برداری از قنات را چند منظوره نمود .

کوهها

استان سمنان را مي توان به دو بخش كوهستانی و دشت پايكوهی تقسيم كرد كه نواحی كوهستانی از مهم ترين ناحيه های دارای امكانات معدنی هستند كه برای گذراندن اوقات فراغت مردم نيز مناسب بوده و جاذبه هاي بسياري را در خود جا داده اند .
كوه آبكش : اين كوه را ارتفاع 3525 متر در محدوده شهرستان دامغان ، بخش مركزي ، دهستان دامن كوه و در 34 كيلومتري شمال مركز شهرستان دامغان واقع شده است . جهت كوه شمال خاوري ـ جنوب باختري بوده و مختصات جغرافيايي قله آن به درازاي َ 27 º 54 و پهناي َ 28 º 36 است .
كوه آرسك : كوه آرسك با ارتفاع 2741 متر در محدوده شهرستان دامغان ، بخش اميرآباد و دهستان تويه‌دروار و در 30 كيلومتري غرب مركز شهرستان دامغان واقع شده است . جهت كوه شمال خاوري ـ جنوب باختري بوده و مختصات جغرافيايي قله آن در درازاي َ 58 º 53 و پهناي َ 09 º 36 واقع شده است .
كوه بادله كوه : بادله كوه با ارتفاع 3211 متر در محدوده شهرستان دامغان، بخش مركزي ، دهستان رودبار و در 43 كيلومتري شمال باختري مركز شهرستان دامغان واقع شده است . جهت اين كوه خاوري ـ باختري بوده و مختصات جغرافيايي قله آن در درازاي َ 56 º 53 و پهناي َ 24 º 36 واقع شده است .
كوه بابا احمد : كوه بابا احمد داري ارتفاع 2307 متر است و در محدوده شهرستان دامغان ، بخش اميرآباد ، دهستان قساب رساق و در 90 كيلومتري جنوب خاوري مركز شهرستان دامغان واقع شده است . جهت كوه شمال باختري ـ جنوب خاوري بوده و مختصات جغرافيايي قله آن در درازاي َ 33 º 54 و پهناي َ 23 º 35 واقع شده است .
كوه پمه نسام : اين كوه با ارتفاع 2854 متر در محدوده شهرستان دامغان ، بخش مركزي ،‌ دهستان رودبار، و در 40 كيلوتري شمال باختري مركز شهرستان دامغان واقع شده است .
كوه وروري : اين كوه با ارتفاع 2001 متر در محدوده شهرستان دامغان، بخش مركزي، دهستان رودبار و در 30 كيلومتري شمال مركز شهرستان دامغان واقع شده است . جهت كوه جنوب باختري ـ شمال خاوري است .
كوه تنوره : اين كوه با ارتفاع 2043 متر در محدوده شهرستان دامغان ، بخش اميرآباد ، دهستان قهاب رستاق و در 90 كيلومتري جنوب مركز شهرستان واقع شده و جهت آن جنوب خاوري ـ شمال باختري است .
كوه لفارد : اين كوه با ارتفاع 2642 متر در محدوده شهرستان دامغان ، بخش اميرآباد ، دهستان تويه دروار ، و در 50 كيلومتري جنوب باختري مركز شهرستان دامغان واقع شده است .
آتشگاه : اين كوه با ارتفاع 2985 متر در محدوده شهرستان گرمسار ، بخش مركزی ، دهستان كهن آباد و در 60 كيلومتری شمال خاوری مركز شهرستان گرمسار واقع شده است .
‌اژدها كوه : اين كوه با ارتفاع 1265 متر در محدوده شهرستان گرمسار ، بخش مركزی ، دهستان لجران و در 11 كيلومتری باختر مركز شهرستان گرمسار واقع شده است .

ايوانكی : اين كوه با ارتفاع 1499 متر در محدوده شهرستان گرمسار ، بخش ايوانكی ، دهستان ايوانكی و در 32 كيلومتری شمال باختری مركز شهرستان گرمسار واقع شده است . جهت كوه خاوری ـ باختری است .
هاشم : اين كوه با ارتفاع 1750 متر در محدوده شهرستان گرمسار ، بخش ايوانكی ، دهستان ايوانكی، و در 30 كيلومتری شمال باختری مركز شهرستان گرمسار واقع شده است .
كلوت دزك : اين كوه با ارتفاع 1448 متر در محدوده شهرستان گرمسار ، بخش ايوانی ، دهستان ايوانكی و در 21 كيلومتری شمال باختری مركز شهرستان گرمسار واقع شده است .
سرحر : اين كوه با ارتفاع 2365 متر در محدوده شهرستان گرمسار ، بخش مركزی ، دهستان لجران ، و در 19 كيلومتری شمال خاوری مركز شهرستان گرمسار واقع شده است . جهت كوه خاوری ـ باختری بوده و مختصات جغرافيايی قله آن به درازای َ 29 º 52 و پهنای َ 21 º 35 است .
سرآسياب : اين كوه با ارتفاع 1357 متر در محدوده شهرستان گرمسار ، بخش مركزی ، دهستان كهن آباد و در 45 كيلومتری شمال خاوری مركز شهرستان گرمسار واقع شده است .
تلوك : اين كوه با ارتفاع 1616 متر در محدوده شهرستان گرمسار ، بخش ايوانكی ، دهستان ايوانكی و در 33 كيلومتری شمال باختری مركز شهرستان گرمسار واقع شده است. جهت كوه خاوری ـ باختری بوده و مختصات جغرافيايی قله آن به درازای َ 07 º 52 و پهنای َ 27 º 35 است .
نمك : اين كوه با ارتفاع 908 متر در محدوده شهرستان گرمسار ، بخش ايوانكی ، دهستان ايوانكی و در 28 كيلومتری باختر مركز شهرستان گرمسار واقع شده است .
كوه آسمان لو : اين كوه با ارتفاع 3210 متر در محدوده شهرستان سمنان ، بخش مهدی شهر ، دهستان چاشم و در 28 كيلومتری شمال باختری مركز شهرستان سمنان واقع شده است . جهت آن شمال خاوری ـ جنوب باختری بوده و مختصات جغرافيايی قله آن به درازای َ 08 º 53 و پهنای َ 44 º 35 است . حاشيه جنوب خاوری اين كوه جنگلی است .
اتابك : اين كوه با ارتفاع 3271 متر در محدوده شهرستان سمنان ، بخش مهدی شهر ، دهستان چاشم و در 48 كيلومتری شمال باختری مركز شهرستان سمنان واقع شده است . جهت كوه خاوری ـ باختری است .
ارم : اين كوه با ارتفاع 2886 متر در محدوده شهرستان سمنان ، بخش مهدی شهر ، دهستان چاشم و در 35 كيلومتری شمال باختری مركز شهرستان سمنان واقع شده است .
باقو : اين كوه با ارتفاع 2875 متر در محدوده شهرستان سمنان ، بخش مهدی شهر ، دهستان چاشم ، و در 34 كيلومتری شمال مركز شهرستان سمنان واقع شده است .
بشم : اين كوه با ارتفاع 2947 متر در محدوده شهرستان سمنان ، بخش مهدی شهر ، دهستان چاشم و در 28 كيلومتری شمال مركز شهرستان سمنان واقع شده است .
پنجه مال : اين كوه با ارتفاع 2322 متر در محدوده شهرستان سمنان ، بخش مركزی ، دهستان هفدر و در 28 كيلومتری شمال باختری مركز شهرستان واقع شده است .
تلن : اين كوه با ارتفاع 2005 متر در محدوده شهرستان سمنان ، بخش مركزی ، دهستان لاسگرد و در 42 كيلومتری جنوب باختری مركز شهرستان سمنان واقع شده است .
توز : اين كوه با ارتفاع 2644 متر در محدوده شهرستان سمنان، بخش مهدی شهر، دهستان پشت كوه و در 53 كيلومتری شمال مركز شهرستان سمنان واقع شده است .
وزرم : اين كوه با ارتفاع 2795 متر در محدوده شهرستان سمنان ، بخش مهدی شهر ، دهستان پشت كوه و در 53 كيلومتری شمال خاوری مركز شهرستان سمنان واقع شده است . جهت كوه شمالی ـ جنوبی بوده و مختصات جغرافيايی قله آن به درازای َ 43 º 53 و پهنای َ 58 º 35 است .
ويسك : اين كوه با ارتفاع 2885 متر در محدوده شهرستان سمنان ، بخش مركزی ، دهستان هفدر و در 33 كيلومتری باختر مركز شهرستان سمنان واقع شده است .
كوه ميمه دويه : كوه ميمه دويه كه داراي پوشش گياهي به صورت بوته‌زار است با ارتفاع 2502 متر در محدوده شاهرود ، بخش مركزی ، دهستان ده ملا و در 30 كيلومتری باختر مركز شهر شاهرود واقع شده است .
كوه آت داغی : اين كوه با ارتفاع 2190 متر در محدوده شاهرود ، بخش ميامی ، دهستان نردين و در 94 كيلومتری شمال خاوری مركز شهر شاهرود واقع شده است .
كوه ارميان : كوه ارميان كه داراي بوته جنگلي و بوته‌زار است ، با ارتفاع 2270 متر در محدوده شاهرود ، بخش ميامی ، دهستان ميامی و در 41 كيلومتری خاور مركز شهر شاهرود واقع شده است .
كوه آب فوری : اين كوه با ارتفاع 1685 متر در محدوده شاهرود ، بخش ميامی ، دهستان فرومد و در 145 كيلومتری خاور مركز شهر شاهرود واقع شده است . جهت كوه شمالی ـ جنوبی و مختصات جغرافيايی قله آن به درازای َ 32 º 56 و پهنای َ 34 º 36 است .
كوه باركوه : اين كوه با ارتفاع 2890 متر در محدوده شاهرود، بخش بسطام، دهستان خرقان و در 31 كيلومتری شمال مركز شهر شاهرود واقع شده و جهت آن شمال خاوری ـ جنوب باختری است .
كوه مشكله : كوه مشكله كه يكي از ارتفاعات البرز مركزي است ، با ارتفاع 3105 متر در محدوده شاهرود ، بخش بسطام و دهستان خرقان و در 36 كيلومتری شمال باختری مركز شهر شاهرود واقع شده است .
كوه يوقوتو : اين كوه با ارتفاع 2080 متر در محدوده شاهرود، بخش ميامی ، دهستان سردين و در 88 كيلومتری شمال خاوری مركز شهر شاهرود واقع شده است .
كوه لر : اين كوه با ارتفاع 1509 متر در محدوده شاهرود ، بخش بيارجمند ، دهستان فوارتوران و در 110 كيلومتری جنوب خاوری مركز شهر شاهرود واقع شده است . جهت كوه شمال خاوری ـ جنوب باختری و مختصات جغرافيايی قله آن به درازای َ 50 º 56 و پهنای َ 23 º 35 است .
كوه گرماب : اين كوه با ارتفاع 1771 متر در محدوده شاهرود ، بخش بيارجمند ، دهستان فوارتوران و در 210 كيلومتری جنوب خاوری مركز شهر شاهرود واقع شده است .
كوه كمر سياه : اين كوه با ارتفاع 1775 متر در محدوده شاهرود ، بخش مركزی ، دهستان جومه و در 22 كيلومتری جنوب خاوری مركز شهر شاهرود واقع شده است . جهت كوه شمالی ـ جنوبی و مختصات جغرافيايی قله آن به درازای َ 11 º 55 و پهنای َ 17 º 36 است .

غارها

دره پیر خوشدر : این دره در 5/1 کیلومتری شمال روستا واقع شده و مسیر روستا تا چشمه یک محور گردشگری زیبا و مفرح با مناظر بدیع و مسیر حرکت آب است .
تنگه زندان : تنگه زندان از جمله جاذبه های بی بدیل و نمونه کوهستان شمالی شهرستان دامغان است که در طی سال گردشگران و طبیعت دوستان فراوانی را به سوی دیدنی های بی شمار خود جذب می کند . این تنگه در 17 کیلومتری شرق شهر دیباج واقع شده است و دسترسی به آن آسان است جهت اصلی این تنگه رویایی و خیال انگیز جنوبی و شمالی می باشد و در دامنه های جنوبی کوه سترگ کهکشان واقع شده است . تنگه دارای دیوارهای صخره ای و سنگی مرتفعی است که بسیار جذاب و سحر انگیز است . آب بسیار خنک و گوارائی در مسیر تنگه جریان دارد وجود این آب و فراز و نشیب تنگه زمینه ایجاد آبشارک و آبشار زیبایی را فراهم آورده است که بر جذابیت های بی شماره تنگه افزوده است . در بهار و تابستان مسیر تنگه و بیرون آن همه جا مثحون ار علفزارهای سر سبز و گیاهان معطر و رنگا رنگ کوهستانی است که بی تردید از دیدن آن همه تنوع و بوهای شامه نواز خیره و مسحور می شوید . از این تنگه بعنوان بازداشتگاه مخالفان فرقه اسماعیلیه مورد استفاده قرار می گرفته است از زیبایی و تناسب خاصی برخوردار است .
غار شیر بند : غار شیر بند یکی از زیباترین نمونه های غارهای ایران است که در 12 کیلومتری شمال شرقی شهرستان دامغان واقع شده است . برای دسترسی مناسب به این غار 10 کیلومتر جاده قدیم آب بخشان به گردنه بشم را طی نموده تا به مزرعه خوش آب و هوای شیر بند برسید سپس 5/1 کیلومتر جاده ای که در قسمت شرقی مزرعه است به طرف روستای جزن ادامه داده در ادامه جاده فرعی جدید الاحداث سمت چپ خود را 500 متر به طرف شمال می پیماید . دهانه غار در کمرکش کوهی صخره ای که از بستر رودخانه 50 متر ارتفاع دارد واقع گردیده است . ساختمان این غار چون در یک رشته فلات آهکی قرار گرفته است دارای سازندگیهای فوق العاده شدید می باشد . مسیر اصلی غار به سوی شمال 350 متر امتداد دارد اما شعبه های فرعی متعددی به صورت تنگه های کوچک و مسدود و غیر مسدود از جناح های چپ و راست قرار دارند . در این غار قندیل و ستون های زیبای آهکی به رنگ و اندازه های مختلف از سقف غار آویزان است زمین شناسان قدمت سنگه و ستونهای این کوه و غار را به 136 تا 190 میلیون سال قبل نسبت می دهند . در دیواره های غار در اثر رسوب کربنات کلسیم محلول در آب اشکال بسیار سپید و زیبایی همانند گچبری های کاخ ها و منازل بصورت گل کلمی و اجتماع بلورهای سوزنی شکل مناظر جالب توجه و زیبایی را بوجود آورده است که از شاهکارهای آفرینش است .
غار دربند : اين غار در 18 كيلومتري شمال سمنان واقع است و يكي از زيباترين غارهاي ايران به شمار مي رود كه مي توان ستون هاي بلند استلا كميت ر ا در آن ديد . طول اين غار 91 متر و عريض ترين قسمت آن 36 متر و بلندترين نقطه سقف آن به 20 متر مي رسد .

جنگل ها

وجود آب و هواي متفاوت در سطح استان سمنان سبب شده كه اين منطقه جنگل ها و مراتع متفاوت و زيبايي داشته باشد و مجموعه جاذبه هاي طبيعي خود را تكميل تر نمايد . پوشش گياهي استان سمنان را جنگل هاي طبيعي- كويري و جنگل هاي مصنوعي به همراه چشم انداز زيبايي از مراتع تشكيل مي دهند . از سوی دیگر استان سمنان به دليل موقعيت و امكانات مناسب طبيعی و وسعت كافی ، جايگاه مناسبی برای حيات وحش به شمار می آيد . اين گونه ها شامل انواع پستانداران، پرندگان، خزندگان كوهستاني و كويري و آبزيان پرورشي مي شوند . با توجه به تنوع آب و هوای استان می توان انواع حيوانات وحشی كمياب ، پرندگان ، خزندگان ، پستانداران را به صورت پراكنده در قسمت های ميانی (دشتی) و قسمت های جنوبی (كويری) مشاهده كرد . اين مناطق از لحاظ ضرورت حفظ و تكثير نسل جانوران وحشی و حفظ و احيا رستنی ها و وضع طبيعی آنها دارای اهميت خاصی هستند و تخت حفاظت قرار گرفته اند .
منطقه شکار ممنوع تپال : این منطقه در حاشیه شمال غربی شهر شاهرود واقع شده است . دره هاي طولاني و عميق ، صخره هاي بلند و ارتفاعات ممتد و به هم پيوسته از جذابیت های آن است . قله بلند يخدان با ۲۹۰۰ متر ارتفاع و دره هاي افسانه اي خانه سوخته و خانه سيد ابهتي از آن جمله است . اهميت اين منطقه در زیست بوم گونه های حیات وحش می باشد . بر این اساس در گذشته تا کنون به عنوان شكارگاهي معروف شناخته مي شود . زيبايي سنگ ها ، صخره ها و فرم زمين شناسي منطقه ، وجود چندین قلاده پلنگ، پرندگان كمياب ، كبك دري ، گله های قوچ و ميش و كل و بز اين كوهستان را به ذخيره گاه بسيار پر ارزشي تبديل كرده است . مساحت این منطقه سی هزار هكتار بوده و جزو مناطق شكار ممنوع است .
منطقه حفاظت شده پرور : منطقه حفاظت شده پرور در شمالي ترين نقاط استان سمنان و مرز اين استان با استان مازندران واقع است و داراي سيماي جذاب طبيعي و جلوه هاي زيبايياز شاهكارهاي خلقت است . كوههاي بلند و صخره هاي پوشيده از درختان ، جنگل هاي انبوه ،‌ دره هاي سرسبز و چشمه هاي شيرين ، رودها و جويبارهاي دائمي كه درجاي جاي منطقه وجود دارد . وجود حيات وحش و رويت آنها از جاده و به لحاظ برخورداري از امكانات اقامتي ، منطقه را به يكي از قطب هاي سياحتي و توريستي استان تبديل نموده است .
منطقه حفاظت شده خوارتوران : منطقه حفاظت شده خوارتوران در قسمت جنوب شرقی شاهرود قرار گرفته که از نظر وسعت مي‌توان آنرا بزرگترين منطقه حفاظت شده ايران ناميد. مساحت آن بيش از يك‌ميليون هکتار است و حيوانات عمده منطقه عبارتند از : خرگوش ، کبک ، تيهو ، هوبره ، تشی ، باقرقره ، شغال ، پلنگ ، گرگ ، کفتار ، قاراکل ، گورخر ، آهو ، جبير ، کل ، بز ، ميش و قوچ . اهميت اين منطقه به دليل وجود يک نوع گورخر معروف به نام گور خر ايرانی می باشد که همانگونه که از اسمش پيداست فقط در ايران يافت می شود .
منطقه حفاظت شده خوش ييلاق : منطقه حفاظت شده خوش ييلاق در قسمت شمال شرقی شاهرود قرار گرفته و مساحت آن در حدود 156 هکتار می باشد و حيوانات وحشی اين منطقه نيز عبارتند از آهو ، مرال، گورخر ، يوزپلنگ ، گربه وحشی ، قاراکل ، خرس ، روباه ، گرگ ، شغال ، تشی ، خرگوش ، ايبا ، هوبره، قرقاول ، تيهو و کبک .


رودها

رودخانه گل رودبار : اين رودخانه از ارتفاعات شمال شهميرزاد سرچشمه می گيرد و در نزديکی بند مهدی شهربا دريافت شعبه های ده صوفيان و شهميرزاد حوزه ای وسيع را مشروب مشروب مي کند . در شمال روستای درجزين شعبی ديگر به آن متصل مي شود که پس از گذشتن از غرب سمنان در دشت فرو مي‌رود . حواشی بالادست اين رودخانه گردشگاه‌های بهاری و تابستاني مناسبي دارند .
رودخانه چشمه علی دامغان : رودخانه چشمه علی دامغان از دره های جنوبی شاه کوه گرگان واقع در استان گلستان سرچشمه می گيرد و به دشت کوير منتهی می گردد .
رودخانه سفيد رود : رودخانه سفيد رود که يکی از سرشاخه های رود تجن است ، از چند رود خانه فرعی تشکيل گرديده است و به طرف شمال شرق جريان می يابد . آبراهه های اصلی تشکيل دهنده سفيد رود عبارتند از : آبرود ، سياه رودبار ، تويسن دره و آبراهه شلی . رودخانه سفيد رود پس از پيوستن به اين آبراهه ها، با جريان پايه ای معادل 900 تا 1000 ليتر توان آبی قابل توجهی پيدا می کند . اين ميزان خروجی آب پس از آبياری مزارع حاشيه رودخانه به طرف تجن جاری می شود .
رودخانه تاش يا شاهرود : رودخانه تاش يا شاهرود از کانون های آبگير شاه کوه و شاه وار حد فاصل تاش و مجن در فصول فراوانی نزولات جوی سرچشمه می گيرد . اين رود پس از دريافت چندين رشته فرعی در ناحيه کوهستانی و پس از آبياری بخشی از زمينهای بسطام و زيراستاق ، به سوی کوير نمک جاری می گردد. بالادست اين رودخانه گردشگاههای محدودی در فصل بهار و تابستان موجود می باشد .
رودخانه کال شور : رودخانه کال شور از کوههای شمال شرقی ميامی ( کوه چاه بيد ) سر چشمه می گيرد و پس از گذشتن از شمال ميامی از زير پل ابريشم وارد کوير می گردد .
رودخانه احمد آباد‌ : رودخانه احمد آباد در نود کيلومتری بيارجمند در پشت روستای احمد آباد جريان دارد . منبع آب آن چشمه های گسترده است که در کف بستر می جوشند . اين رودخانه در زمين های کم شيب جريان دارد که دشتی از ماسه های روان آن را در بر گرفته است. عمق اين رودخانه در بعضی از نقاط به حدود دو متر مي رسد و در بعضی از نقاط مسير جريان به صورت آبشار در می آيد . در کف بستر رودخانه گياهان آبزی نيز به چشم می خورد .
چشمه قلقل : چشمه دیدنی و خاطره انگیز قلقل در 60 کیلومتری شمال غربی شهرستان دامغان واقع گردیده است . برای رفتن به این چشمه با صفا ابتدا روستاهای کوهستانی صح ، دروار ، تویه و دهخدا را طی نموده سپس جاده حاشیه دفتر مخابراتی روستای دهخدا را 5/1 کیلومتر به طرف شمال غربی پیموده تا به محل چشمه برسید چشمه در میان یک تنگه کوچک اما سر سبز و زیبا واقع شده است . آب چشمه از انتهای شکاف 7 متری یک کوه سنگی قلقل کنان می جوشد و خارج می شود . بهمین مناسبت اهالی منطقه از گذشته های دور به آن چشمه قلقل یا قلقله می گویند . این چشمه با آب دهی 45 لیتر در ثانیه بالاترین حجم آبدهی را در مجموعه چشمه های تویه دروار تشکیل می دهد . آب این چشمه سرد و خوشگوار می باشد و چون در بالترین نقطعه منطقه تویه دروار واقع شده است . از چشم اندازهای طبیعی بسیار زیبایی از کوهستان منطقه برخوردار است این چشمه روح بخش همراه با درختان کهنسال و سبزه زارها و گلزارها عطر آفرین و هوای معتدل و مطبوع تنگه و نوای دلنشین شرشر آب که از بالا به پائین فرو می ریزد و آهنگ شور انگیز پرندگان در بهار و تابستان و اوایل پائیز می تواند تفرجگاهی خاطره انگیز برای عموم مردم و گردشگران باشد

چشمه ها

چشمه های آب معدنی باداب سورت : مجموعه زیبا و دیدنی چشمه های آب معدنی باداب سورت که از شگفت انگیز ترین شاهکارهای طبیعت است در 68 کیلومتری شمال دامغان و 7کیلومتری غرب روستای بادله واقع شده است . چشمه های اسرار انگیز سورت مشتمل بر دو چشمه با آب های کاملاً متفاوت از لحاظ رنگ ، بو و مزه می باشند . یکی از چشمه ها دارای آبی بسیار شور می باشد که برای درمان درد های کمر و پا و روماتیسم و پوستی سودمند است و چشمه دیگر که در مجاورت این چشمه قرار دارد دارای آبی به رنگ نارنجی و مزه کمی ترش است که بصورت دائمی و تشتی می باشد . آب های رسوبی این دو چشمه در مسیر جریان خود از بالای کوه به پائیین طی هزاران سال دهها حوضچه کوچک بسیار زیبائی در رنگ های نارنجی و زرد و قرمز و در اندازههای مختلف ایجاد کرده اند . که برگی از معرفت خداوندی و اسراری از دنیای مستور و پوشیده طبیعت بکر و دل انگیز را به نمایش گذاشته است .

چشمه هفت رنگ مجن : شاهرود به لحاظ قرار گرفتن در مسیر جاده تهران - مشهد هر ساله پذیرای تعداد زیادی از زائرین آقا علی ابن موسی الرضا (ع) است رقمی در حدود ۱۰میلیون نفر که عمده جلب توجه مسیر مذکور سرسبزی و پوشش گیاهی شهری به خصوص در مناطقی همچون ، میدان آزادی ، فلکه هفت تیر ، بلوار ، جنگل مصنوعی و آبشار شاهرود است و از این لحاظ که این شهر نسبت به دیگر شهرهای مسیر از آب و هوای مطلوبتر و خنکتری برخوردار است . بیشترین توقف جهت استراحت و پذیرایی را به خود اختصاص داده است . گردشگری پزشکی و درمانی شاهرود از این حیث حائز اهمیت است که با وجود چندین بیمارستان و مراکز درمانی مدرن مانند بیمارستان امام حسین (ع) ، بیمارستان خاتم الانبیاء ، بیمارستان فاطمیه و نیز ارتقای دانشکده علوم پزشکی شهر به دانشگاه در سفر خرداد ۸۶ریاست محترم جمهوری و تکمیل کادر هیئت علمی دانشگاه در آینده می تواند به قطب گردشگری پزشکی منطقه نیز تبدیل شود . از دیگر زمینه های عملیاتی شدن این بخش سرمایه گذاری بروی بخش آب درمانی چشمه ها است که یکی از موارد آن چشمه هفت رنگ یا چشمه گَرو(Garu) را می توان نام برد که باتفاق منطقه فرحزاد جزء مناطق نمونه گردشگری محسوب می شود . چشمه هفت رنگ مُجن از توابع شهرستان شاهرود که در نوع خود كم نظير است از نوع چشمه های گوگردی است که در ۲۵کیلومتری شمال شاهرود در میان شکاف دره های دامنه قله ۴۰۰۰متری شاهوار واقع شده که این دره در ادامه به دو دره کوچکتر تقسیم می شود . در یکی از این دره های آب سفید چشمه جاری است که آشامیدنی است و در دره ی دیگر چشمه های رنگی قرار دارد این چشمه های رنگی در جداره و کف رودخانه تابلوهای نقاشی زیبایی را خلق می کند که چشمان هر بیننده ای را محسور زیبایی خود می نماید . قبل از رسیدن به این چشمه های معدنی بوی خاصی در منطقه به مشام می رسد . از یکی از این چشمه ها که از کانسارهای گوگردی عبور می کند از فاصله ای دور بوی گوگرد حس می شود . از آنجایی که بسیاری از مواد معدنی از خود گاز و بخار هایی ساطع می کنند می توان با آزمایشات نوع آنها را تشخیص داد و به کمک آنها مواد معدنی اصلی را شناسایی کرد . در اطراف ، چشمه هایی در حال جوشش اند که دارای مواد معدنی جیوه دار بوده و از آنها بخار جیوه بلند می شود که به آسانی قابل تشخیص است . سرانجام آب این چشمه ها با رنگ های گوناگون در مسیر خود با هم ترکیب شده و تقریباً آب صابون مانندی را تشکیل می دهند و با آب سفید چشمه تلاقی یافته که هر چقدر از محل دورتر می شوند رنگ آنها به سفیدی گراییده تا جایی که جهت استفاده کشاورزی در منطقه گرآب (گرو) اثری از رنگ و بوی آن یافت نمی شود . آب گوگردي اين چشمه ها خاصيت دارويي دارد و در قدیم اهالی منطقه جهت بیماری های پوستی و استخوانی از آب این چشمه ها جهت درمان استفاده می نمودند .

چشمه علی وعمارت آن : چشمه علی در 35 کيلومتری شمال دامغان قرار دارد و از قديم الايام يکی از نقاط پر جاذبه بوده است . اين محل با صفا در قديم گردشگاه فرمانروايان و سلاطين بود ، بطوريکه پادشاهان اوليه ايل قاجار علاوه بر توجه به شهر دامغان ، چشمه علی را نيز مورد توجه قرار دادند . به همين جهت آغا محمد خان قاجار و فتحعلی شاه قاجار در محل چشمه , ساختمانهايي زيبا بنا نهادند . بنای چشمه علی شامل دو قسمت است يکی عمارت قراولخانه که بنايي خشتی است و معماری صفوی دارد و در زمان آغامحمدخان قاجار مورد استفاده قرار می گرفت و ديگری بنايي دو طبقه و آجری است که شالوده سنگی دارد و در داخل يک درياچه طبيعی قرار گرفته است . اين بنا مربوط به دوره فتحعلی شاه است . اين پادشاه که در دامغان متولد شده بود . هر ساله ايامی را به عنوان تعطيلات در کنار اين چشمه می گذراند .

آبشار نسروا : آبشارهای زیبای نسروا که بخشی از هدایایی الهی به طبیعت و سرزمین کهن دامغان است در 20 کیلومتری شمال شرقی شهر دیباج واقع شده اند . مسیر مناسب برای دستیابی به آبشارها بدین گونه است که پس از طی نه کیلومتر از جاده اصلی دیباج به گلوگاه اولین جاده خاکی سمت راست خود را 12 کیلومتر طی می نمایند تا به رودخانه و مزرعه سرسبزی می رسید . سپس جاده کناره رودخانه را به سمت شرق چهار کیلومتر ادامه داده تا به انتهای جاده و به ابتدای ورودی تنگه و دره نسروا با درختان ارس و جریان زلال آب برسید سپس مسیر روح پرور تنگه و رودخانه را 45 دقیقه پیاده طی می نمائید تا به تلاقی آب از دو مسیر جنوبی و شرقی می رسید که ادامه هریک از این دو به صورت جداگانه تا را بر دو آبشار تقریباً مجاور یکدیگر می رساند . آبشار اول خود مشتمل بر دو آب ریز نسبتاً مرتفع است که در پائین و در درون تنگه بالایی قرار گرفته است که بسیار پر جاذبه و دیدنی است . اما آبشار دوم که در مسیر شرق رودخانه است آبشاری بلند و بسیار مسحور کننده است ارتفاع این آبشار حدود 22 متر است و جریان آب آن خنک و دائمی است که از دامنه های کوههای مرتفع امام ابوالقاسم و کهکشان تامین می گردد . آبشار نسروا با بیشترین زیبایی های طبیعی و جذابیت های گردشگری چشم و گوش و دل هر علاقمند به طبیعت را نوازش می دهد و محیطی مناسب برای گذراندن ساعت بیکاری و فراغت را فراهم می آورد .

هتل ها

نام واحد
شهر
نوع واحد
نشانی
تلفن
آزادی
شاهرود
مهمان پذیر
شاهرود ، بلوار آزادی
2228454-0273
اسلامی نو
شاهرود
مهمان پذیر
شاهرود ، میدان شهداء ، ابتدای خ شهداء
2233860-0273
امیر
دامغان
مهمان پذیر
دامغان ، میدان ورزش
5231776-0232
بسطام
بسطام
مهمان سرا
بسطام ، خ شهید بهشتی ،داخل پارک
5222262-0274
پارس
شاهرود
مهمان پذیر
شاهرود- ابتدای خ 22 بهمن
2233546-0273
چهارفصل
سمنان
مهمان پذیر
میدان امام – ابتدای خ امام ، روبروی پارک ملت
3322572-0232
دامغان
دامغان
مهمان سرا
دامغان ، بلوار شمالی ، جنب پارک ملت
5242070-0232
دانش
دامغان
هتل
دامغان – خ شهید بهشتی
5231121-0232
سمنان
سمنان
مهمان سرا
بلوار بسیج- بالاتر ازمیدان امیر کبیر- جنب بلوار کاشف
5-4441433-0231
سنگ سر
مهدی شهر
هتل
مهدی شهر ، انتهای خ صاحب الزمان
3624180-0232
شاهرود
شاهرود
مهمانسرا
م آزادی – ایتدای خ فردوسی ، داخل پارک
2226078-0273
صدف
شاهرود
مهمانپذیر
شاهرود، کمربندی خ شه نما
3351192-0273
قدس
شمنان
هتل
سمنان ، بلئار قدس ، نرسیده به میدان امام رضا
3326821-0231
کازرون
شهرود
مهمانپذیر
شاهرود،میدان شهداء،ابتدای خ 22بهمن
2222958-0273
کومش
سمنان
مهمانپذیر
سمنان ، م اما ، خ امام ، جنب پارک ملت
3323647-0231
نادر
شهرود
مهمانپذیر
شاهرود – خ دانشجو
3332836-0273

 

مراسم ازدواج در روستای طاق

در روستای طاق و برخی دیگر از روستاهای دامغان مرسوم بوده که پس از بيرون آمدن داماد از حمام او را سوار اسب کرده و بر سر او کلاه شاپو می گذاشتند. داماد با اسبش از روستا فرار می کرد و تعدادی از جوانان (سوار بر اسب) تعقيبش می کردند و سعی می کردند که در حين حرکت کلاه داماد را از سرش بردارند اگر يکی از جوانان موفق به انجام اين کار می شد، برای او افتخاری محسوب می گشت اما برای داماد سرشکستگی ايجاد می کرد. داماد بايد تعقيب کنندگان را پشت سر می گذاشت و به خانه عروس می رفت و در آنجا مراسم عروسی را با جشن و پايکوبی ادامه می داد.
در شب عروسی مراسم شواش (شا باش) برگزار می شد، در اين مراسم هر يک از نزديکان عروس يا داماد وجهی را به عنوان پيشکش توی بقچه داماد می ريختند و جارچی نام هديه دهنده را با صدای بلند اعلام می کرد و مردم برای او کف زده و اظهار شادمانی می کردند.
مراسم عروسی با اجرای نمايش و سياه بازی تا پاسی از شب ادامه می يافت عموماً داستان اين نمايش ها درباره فرد فقير يا سياه چرده ای بود که به خواستگاری دختری زيبا و ثروتمند می رفت و پس از يک سری کشمکش که در متن نمايشنامه گنجانده شده بود، به آرزوی خود می رسيد. در اين نمايش ها جنبه ای از آرزوهای پنهانی طبقه متوسط و ضعيف جامعه نيز نهفته بود. در حين اجرای مراسم ، پيران فاميل به ملاقات عروس و داماد می آمدند و هر يک جداگانه مديحه ای (اکثراً رباعی و دو بيتی) خوانده و برای آن دو آرزوی خوشبختی و سلامتی می کردند

شهرستان سمنان به سبب پيشينه تاريخي غني و دارا بودن معماران هنرمند, از بناهاي تاريخي و معماري قابل توجهي برخوردار است. دراين شهرستان مي توان از قلعه هاي قديمي چون قلعه*هاي سارو كه در دو طرف كلاته؛ كنار چشمه ساري زيبا واقع شده و قلعه كوشمغان كه در كهن ترين محله هاي سمنان بنا شده بازديد به عمل آورد و با آگاهي از تاريخ بناي دژ لاسگرد كه بناي آ ن به دوره اشكانيان نسبت داده مي شود و قلعه جرمنه كه در دوره قبل از اسلام بنا شده, حيرت كرد. ساختمان مسجدهاي قديمي در اين شهرستان و وجود مسجد امام خميني (ره) كه يكي از مهم ترين و زيباترين بناهاي تاريخي سمنان است و مسجد جامع سمنان كه در زمرة كهن*ترين و قديمي*ترين آثار اسلامي شهر سمنان بوده و بر روي خرابه هاي آتشكده بنا شده, از پشتوانه هاي گردشگري اين منطقه است.
ساختمان هاي عمومي و معماري جالب اين بناها از ديگر ديدني هاي شهرستان سمنان است كه در قسمت هاي مختلف اين شهرستان پراكنده شده و برخي از آن ها با وجود گذشت صدها سال هم چنان پا بر جا و استوار هستند. حمام پهنه، يكي از آثار قديمي و ارزشمند سمنان است كه كم تر مورد توجه قرار گرفته و حمام ناسار در بازار عمومي شهر سمنان واقع شده, نزديك به سه قرن قدمت دارد و يكي از بناهاي دورة صفويه به شمار مي*آيد.
با توجه به كويري بودن منطقه و كمبود آب در اين منطقه آب انبارهاي بزرگ و قديمي دراين شهرستان وجود دارند كه بازديد از آن ها اهميت معماري و هنر معماران روزگار خويش را نمايان مي سازد و ارزش امكانات امروزي دسترسي به آب را بيش تر مي نماياند. آب انبار باستاني سرخه كه در شهر سرخه قرار دارد. بزرگ* ترين، زيباترين و مهم ترين آب انبار اين شهر است كه براساس معماري سنتي خاص ناحية كويري با گنبد عظيم مخروطي بر بالاي منبع آن به صورت پله*هاي مدوري ساخته شده است. آب انبار ناسار يكي از مهم ترين و عميق*ترين آب انبارهاي سمنان، است كه در دوران قاجاريه ساخته شده است. آب انبار كارخانه يكي از زيباترين آب انبارهاي سمنان است كه مي توان آن را جالب*ترين آب انبار حاشية شمالي كوير به حساب آورد.
كاروان سراهاي شهرستان سمنان اغلب در دوره صفويه ساخته شده و بخش ديگري از جاذبه هاي تاريخي و معماري شهرستان سمنان را تشكيل مي دهند. كاروان*سراي چهار پلاني شاه*عباسي در شهرسمنان از جمله اين كاروان سراهاست.
تمام مناطق ايران داراي يك بازار سنتي هستند كه با توجه به معماري و قدمت تاريخي و كاربري حال حاضر خود؛ از جذاب ترين جاذبه هاي تاريخي شرق به شمار مي روند. بازار180 ساله سمنان نيز از اين قاعده مستثني نيست و ازجمله ديدني هايي است كه با سقف*هاي خشتي و آجري، متناسب با وضعيت آب و هواي خاص منطقة كويري ساخته شده و بزرگ*ترين مركز خريد و فروش كالاهاي تجارتي است.
ساختمان آسياب هاي قديمي, عمارت هاو خانه هاي قديمي به همراه دروازه ارگ سمنان از ديگر جاذبه هاي تاريخي و معماري منطقه سمنان است. جاذبه هاي تاريخي شهرستان سمنان با توجه به موقعيت بين راهي سمنان در مسير تهران- مشهد موقعيت قابل توجهي دارند.
استان سمنان در دامنه هاي جنوبي رشته كوه هاي البرز و در مرز مياني البرز و دشت زيباي كوير واقع شده و به همين سبب مجموعه اي از زيبايي ها و مناظر بديع از جاذبه هاي كويري و كوهستاني را همراه با اقليم هاي متفاوت و مناظر زيباي طبيعي به وجود آورده است. استان سمنان در دوران باستان، بخشي از چهاردهمين ايالت تاريخي ورن ( ورنه ) از تقسيمات شانزده گانه اوستايي بود. اين منطقه به خاطر موقعيت جغرافيايي، اقليم بياباني و نيمه بياباني ومحدوديت هاي آب وخاك، از موقعيت كشاورزي مطلوبي برخوردار نيست ولي از مراكز قابل توجه صنايع دستي و از قطب هاي صنعتي كشوربه شمار مي رود. اين استان يكي از استان هاي مهم ايران است كه به سبب ويژگي هاي خاص موقعيتي و تاريخي خود؛مجموعه اي از زيبايي ها و مناظر بديع طبيعي چون جاذبه هاي كويري و كوهستاني را همراه با جاذبه هاي منحصر به فرد تاريخي در خود گنجانده است

استان سمنان در دامنه های جنوبی رشته كوه هاي البرز و در مرز مياني البرز و دشت زيباي كوير واقع شده و به همين سبب مجموعه اي از زيبايي ها و مناظر بديع از جاذبه هاي كويري و كوهستاني را همراه با اقليم هاي متفاوت و مناظر زيباي طبيعي به وجود آورده است. استان سمنان در دوران باستان، بخشی از چهاردهمين ايالت تاريخی ورن ( ورنه ) از تقسيمات شانزده گانه اوستايی بود. اين منطقه به خاطر موقعيت جغرافيايی، اقليم بيابانی و نيمه بيابانی ومحدوديت های آب وخاك، از موقعيت كشاورزی مطلوبی برخوردار نيست ولي از مراكز قابل توجه صنايع دستی و از قطب هاي صنعتي كشوربه شمار مي رود. اين استان يكي از استان هاي مهم ايران است كه به سبب ويژگي هاي خاص موقعيتي و تاريخي خود؛ مجموعه اي از زيبايي ها و مناظر بديع طبيعي چون جاذبه هاي كويري و كوهستاني را همراه با جاذبه هاي منحصر به فرد تاريخي در خود گنجانده است.


مکان های دیدنی و تاریخی
استان سمنان يكي از استان هاي مهم ايران است كه به سبب ويژگي هاي خاص موقعيتي و تاريخي خود؛ مجموعه اي از زيبايي ها و مناظر بديع طبيعي چون جاذبه هاي كويري و كوهستاني را همراه با جاذبه هاي منحصر به فرد تاريخي چون كاروان سراهاي تاريخي, قلعه هاي قديمي, آب انبارها و قنات هايي با معماري منحصر به فرد؛ مسجد هاي تاريخي؛ بقعه ها و آرامگاهاي مشاهير و... در يك جا به نمايش گذاشته است و مخاطبان و بازديد كنندگان از اين استان را با رضايت مندي از بازديد كم نظير خود بدرقه مي كند.


کشاورزی و دام داری
استان سمنان به خاطر موقعيت جغرافيايی، اقليم بيابانی و نيمه بيابانی ومحدوديت های آب وخاك، از موقعيت كشاورزی مطلوبی برخوردار نيست. تنها دو درصد از كل مساحت استان زير كشت آبي و ديم است. عمده ترين محصولات اين استان را گندم، *جو، سيب زمينی، *پنبه ( وش ) بومی و ورامينی، يونجه، اسپرس، شبدر و چغندرقند تشكيل مي دهند.
از لحاظ دام داري اين منطقه به علت دارا بودن مراتع از وضعيت نسبتا” خوبي برخورداراست. استان سمنان با 5/5 ميليون هكتار مرتع و 5/2 ميليون واحد دامی يكی از قطب های دام پروری كشور به شمار مي آيد.


مشخصات جغرافيايي
استان سمنان يكي از استان هاي مهم ايران است كه از نظر مساحت، ششمين استان بوده و وسعت آن حدود چهار برابر استان تهران برآورد مي شود. اين استان بين مدارهای 34 درجه و 17 دقيقه تا 37 درجه عرض شمالی و 51 درجه و 58 دقيقه تا 57 درجه و 58 دقيقه طول شرقی قرار گرفته است. استان سمنان با مركزيت شهر سمنان، از شمال به استان مازندران، از جنوب به استان اصفهان، از شرق به استان خراسان جنوبي و از غرب به استان تهران محدود شده است.
شهرستان های استان سمنان عبارتند از: سمنان، شاهرود، دامغان، و گرمسار. شهرهای سمنان، مهدی شهر، شهميرزاد، سرخه، شاهرود، بسطام، تجن، كلاته، خيج، ميامی، *بيارجمند، دامغان، گرمسار، ايوانكی و آردان نيز شهرهاي تابعه استان را تشكيل مي دهند.
مطالعات زمين شناسي انجام شده نشان می دهد كه قديمی ترين تشكيلات از سنگ های پاليوزوييك تا آبرفت های كوارترنری دراين منطقه وجود دارد. سنگ های دوران پاليوزوييك در شمال سمنان، اطراف شهميرزاد و جنوب ارتفاعات شمال دامغان و شاهرود وجود دارند. سنگ های دوران مزوزوييك در شمال شهميرزاد در حوالی شيخ چشمه سر و جام ديده می شود. رسوبات دوره دوران ترشياری از سمنان تا آهوان و طبقات گچدار در شمال سمنان ديده می شوند. سنگ های دوران كواترنری نيز از كوه هاي شمالي تا دشت كوير ديده مي شوند.
بر اساس سرشماري سراسري سال 1375 استان سمنان داراي 501446 نفرجمعيت بوده است. نژاد مردم سمنان آريايی است و به زبان فارسی با گويش سمنانی سخن می گويند.

ژئوتوریسم (گردشگري جغرافيايي) استان سمنان با توجه به گسترش و توسعه گردشگري زمين شناسي و به سبب ويژگي هاي خاص و موقعيت زمين شناسي اين منطقه كه به تدريج از سمت بلند ترين قله مخروطي دنيا (دماوند) به سمت يكي ازبزرگ ترين چاله هاي طبيعي جهان (دشت كوير) مي رود, اهميت توسعه ژئوتوريسم در اين ناحيه آشكار مي شود. مطالعات انجام شده در اين منطقه نشان می دهد كه قديمی ترين تشكيلات از سنگ های پالئوزوييك تا آبرفت های كواترنری در اين منطقه وجود دارد. سنگ های دوران پاليوزوييك بيش تر در شمال سمنان، اطراف شهميرزاد و جنوب ارتفاعات شمال دامغان و شاهرود وجود دارند. سنگ های دوران مزوزوييك در شمال شهميرزاد در حوالی شيخ چشمه سر و جام ديده می شود. سنگ های دوران ترشياری دراطراف سمنان از سمنان تا آهوان و طبقات گچ دار در شمال سمنان ديده می شوند و سنگ های دوران كواترنری نيز دشت آبرفتی از كوه های شمالی اين استان تا دشت كوير را پوشانده است. دشت كوير در اين منطقه از بزرگ ترين جاذبه هاي ژئوتوريسم است كوير هيچستان پراسراري است و كشف اسرار و سرگشودن از رازهاي گوناگون آن در طول تاريخ همواره براي انسان ها جذاب و خواستني بوده است. دشت كوير يك چاله زمين شناسي است كه همواره براي محققان و دوست داران طبيعي از جاذبه هاي منحصر به فرد گردشگري زمين شناسي به شمار مي آيد.


پوشش گیاهی استان سمنان

وجود آب و هواي متفاوت در سطح استان سمنان سبب شده كه اين منطقه جنگل ها و مراتع متفاوت و زيبايي داشته باشد و مجموعه جاذبه هاي طبيعي خود را تكميل تر نمايد. پوشش گياهي استان سمنان را جنگل هاي طبيعي- كويري و جنگل هاي مصنوعي به همراه چشم انداز زيبايي از مراتع تشكيل مي دهند.
قسمت های شمالی استان كه سردسير بوده و بارندگی نسبتا كافی است منطقه ای جنگلی و كوهستانی با پوشش گياهی خوب به وجود آورده است. قسمت های ميانی و منطقه دشتی كه نسبت به شمال استان بارندگی كم تری دارند نيز از پوشش گياهی نسبتا’‘ مناسبي برخوردار هستند. قسمت جنوبی که شامل كوير نمك است بارندگی بسيار كم و پوشش گياهی نيز محدود می باشد.
جنگل های حاشيه شمالي استان كه ادامه جنگل های كوهستانی شمالی كشور است, در اصطلاح جنگل هاي پهن برگ گفته مي شود كه مساحت آن در حدود 50 هزار هكتار است به همراه جنگل های ارس دامنه های جنوبی رشته كوه البرز كه حدود 150 هزار هكتار مساحت دارند و در ارتفاع 1700 تا 2400 متری از سطح دريا قرار گرفته از مهم ترين مناطق جنگلي اين استان به شمار مي آيند. جنگل ها ي ارس از اهميتی ويژه برخوردارهستند، به طوری كه در جنگل های ارس چهارباغ شاهرود كه متراكم ترين جنگل های ارس منطقه هستند درختانی تا ارتفاع 15 متر وجود دارد.
- جنگل های كويری نيز از مهم ترين چشم اندازهاي گياهي منطقه به شمار مي روند كه داراي جاذبه هاي گردشگري هستند. مساحت اين جنگل ها در حدود 25 هزار هكتار است و به صورت توده های نيمه متراكم تاغ و گز در قسمت جنوبی و مركزی استان قرار گرفته اند و در مناطق چاه جام و خور توران به صورت جنگل های تاغ و در مناطق كويری گرمسار به صورت جنگل گز به وجود آمده اند. ديدار از كوير فرصت آشنايي با گونه هاي گياهي كويررا فراهم مي آورد.

جنگل های مصنوعی استان نيز از ديگر جاذبه هاي طبيعي منطقه هستند. اين جنگل ها شامل پارك های جنگلی و فضاهای سبز احداثی هستند كه در سطح استان 370 هكتار است. عمده اين جنگل ها در اطراف شهرها و مراكز جمعيتی استان احداث شده اند.
پارك جنگلی سوكان درخاور سمنان، پارك جنگلی كومش در شمال سمنان، پارك جنگلی محلات درباختر استان سمنان، پارك جنگلی گرمسار، پارك جنگلی دامغان، پارك جنگلی شاهرود از جمله مهم ترين پارك هاي استان هستند كه نقش سياحتي و تفرجگاهي غير قابل انكاري در گردشگري منطقه ايفا مي كنند.
علاوه بر جنگل ها، مراتع استان نيز با پوشش گياهی غنی و زيبا به ويژه در فصل بهار، منظره ای دل انگيز و زيبا به وجود می آورند. البته موقعيت اقليمی متفاوت در نواحی جنوبی و شمالی استان گيلان مرتعی گوناگون را پديد آورده است.
به طور كلي از كوير تا دامنه جنوبی سلسله جبال البرز، پوشش گياهی كويری، نيمه كويری، نيمه سردسيری و كاملا سردسيری مشاهده می شود. در نواحی كويری، مراتع كويری با پوشش گياهی تنک بيش تر به صورت بوته ها و درختچه ها و انواعی شامل شوره گز، خارشتر، اسپند، گون، درمنه، گياهان خانواده اسفناجيان، ورك، ختمی، علف های گندمی، تاج ريزی، تاج خروس ديده می شود. دردامنه های جنوبی سلسله جبال البرز با افزايش ارتفاع، تغيير جنس خاك، افزايش مقدار رطوبت و تغيير درجه حرارت، پوشش گياهی متغير است. نمونه های نيم سردسيری در قسمت شمالی مراتع كاملا ييلاقی جلب نظر می كند و در 30 كيلومتری حاشيه كوير به سمت دامنه ها، قسمت عمده ای از منطقه دارای پوشش گياهی جالب توجه است و نقاط مخلتف از نظر تراكم كاملا متفاوت هستند.
از منطقه مهدی شهر به طرف حاشيه شمالی، آثار پوشش به صورت درختان خانواده سوزنی برگ به ويژه ارس، سرو، بنه، درختچه زرشك، نمايان می شود. در مناطقی كه پوشش گياهی غنی دارند, گياه غالب از تيره گندميان است. درمنطقه شهميرزاد گياهان خودرو شامل گون، درمنه، گياهان تيره گندميان، نعناعيان، تيغ های كنگر مانند، اسفنج فرفيون، گل قاصد، بومادران، كاسنی، گزنه، گل سرخ وحشی و نسترن به وفور ديده می شوند. در قسمت هايی از سطح استان گياهاني كه مصارف صنعتی، دارويی و غذايی دارند مشاهده می شوند. اين گياهان عبارتند از: كتيرای صنعتی كه از آن صمغ استخراج می شود، زيره سياه وحشی كه ارزش غذايی بسياری برای دام دارد، كما كه از آن صمغ با ارزش باريچه استخراج می شود و گياه معروف افدار(ريش بز) كه از آن در صنايع دارويی برای تهيه شربت های سينه استفاده می شود، گياه آنابازين كه از آن می توان برای استخراج سموم گياهی استفاده كرد و هم چنين گياه خطمی كه ارزش دارويی دارد.
وجود گونه هاي متفاوت كويري و كوهستاني با چشم انداز زيبايي از مراتع و پارك هاي جنگلي متعدد كه گونه هاي گياهي و جانوري بسياري در خود جاي داده اند از جمله جاذبه هاي كم نظير گياهي استان سمنان است.

حیات وحش و مناطق حفاظت شده ی استان سمنان استان سمنان به دليل موقعيت و امكانات مناسب طبيعی و وسعت كافی، جايگاه مناسبی برای حيات وحش به شمار می آيد. اين گونه ها شامل انواع پستانداران، پرندگان، خزندگان كوهستاني و كويري و آبزيان پرورشي مي شوند. با توجه به تنوع آب و هوای استان می توان انواع حيوانات وحشی كمياب، پرندگان، خزندگان، پستانداران را به صورت پراكنده در قسمت های ميانی (دشتی) و قسمت های جنوبی (كويری) مشاهده كرد.اين مناطق از لحاظ ضرورت حفظ و تكثير نسل جانوران وحشی و حفظ و احيا رستنی ها و وضع طبيعی آنها دارای اهميت خاصی هستند و تخت حفاظت قرار گرفته اند.
منطقه حفاظت شده خوارتوران, منطقه حفاظت شده خوش ييلاقی, منطقه حفاظت شده پرور از جمله مهم ترين مناطق حفاظت شده هستند كه ا ز نظر علمي و گردشگري از اهميت زيادي برخوردار هستند. توضيح كامل اين مناطق در محدوده شهرستاني مربوط به خود آورده شده است.


منطقه حفاظت شده پرور منطقه حفاظت شده پرور در شمال شهرستان سمنان واقع شده و مساحتی برابر با 37 هزار هكتار دارد. در حال حاضر بهره برداری از حيات وحش تنها بهره برداری از گوشت و پوست حيوانات نيست، بلكه با گذشت زمان اين قبيل ارزش ها هر چه بيش تر جای خود را به ارزش های زيياشناختی، گردشگاهی، آموزشی، پژوهشی و ورزشی داده است. حيوانات عمده منطقه حفاظت شده پرور عبارتند از: كبك، كبك دری، تيهو، باقرقره، يوزپلنگ، گرگ، شغال، كل بز، پلنگ، خرس، خوك و سمور. فصل شكاردراين منطقه بين ماه های مهر تا اواخر دی است.

منطقه حفاظت شده خوار توران منطقه حفاظت شده خوار توران در جنوب خاوری شاهرود و در 140 كيلومتري جنوب خاوري شهر شاهرود؛ واقع شده و از نظر وسعت؛ بزرگ ترين ذخيره گاه زيست كره ايران به شمار مي آيد. مساحت اين منطقه برابر با 1470640هكتار است و اهميت آن به دليل وجود نوعي گورخر معروف به گورخر ايراني و يوزپلنگ آسيايي در آن است. از جمله حيوانات عمده*اي كه در اين منطقه وجود دارد عبارتند از: گورخر ايراني, يوزپلنگ آسيايي, گرگ، شغال، كفتار، قاراكل ( قره كل )، آهو، جبير، گل، بز، قوچ و ميش. پرندگان منطقه نيز شامل: كبك، تيهو، هوبره، باقرقره، خرگوش، تشي مي شود.

منطقه حفاظت شده خوش ييلاق منطقه حفاظت شده خوش ييلاقي در شمال خاوری شاهرود؛ با مساحتی برابر 156 هزار هكتار قرار گرفته است. حيوانات وحشی اين منطقه عبارتند از: يوزپلنگ, گورخر, خرگوش، تشی، گرگ، شغال، روباه، آهو، خرس قهوه*ای، قاراكل ( قره گل ), گربه وحشی، و ميرال. كبك دری، تيهو، قرقاول، هوبره، ابيا،

منطقه كوهستاني شهرستان شاهرود منطقه كوهستاني شهرستان شاهرود از گونه هاي متنوعي چون: خرس، گراز، روباه، خرگوش، پلنگ، گرگ، كفتار، جوجه تيغی، آهو، بز كوهی، كبك و قرقاول برخوردار است.

 

گزارش بازدیدازغارچاه دیو روستای طاق دامغان
مقدمه:غار چاه ديو در فاصله ده کيلومتری از شهرستان دامغان و در شمال مزرعه فرح زاد روستای طاق واقع شده است. فاصله اين غار از اين مزرعه حدود يک کيلومتر و از روستای طاق دو کيلومتر می باشد. ويژگی منحصر به فرد اين غار آن است که بر خلاف تمامی غارهای ايران در دل دشت و در درون چاهی به عمق هفت متر قرار گرفته است. بطوری که دهانه ورودی آن در درون چاه از نگاه رهگذران پنهان مانده است. ما در اين تحقيق در پی آنيم که ويژگی های اين غار مرموز و ناشناخته زيرزمينی را به علاقمندان به اين رشته و جامعه علمی کشور بشناسانيم تا زمينه برای انجام تحقيقات گسترده جهت شناسايي علمی و دقيق اين غار فراهم شود.
تاريخچه و وجه تسميه غار:پيشينه تاريخی اين غار به زمانی بس کهن می رسد بطوری که در سفرنامه اسکندر مقدونی از تونلی به نام «تا گِه آ» نام برده شده است که در شمال روستايي به همين نام (روستای طاق) قرار گرفته است. احتمال می رود که منظور از تونل «تا گه آ» غار چاه ديو کنونی باشد که در نزديکی روستای (تا گه آ) يا طاق کنونی قرار گرفته است.
وجه تسميه اين غار به دليل اعتقاد مردم بومی منطقه به وجود ديوی به نام (زينَل يا زينَب) می باشد که اين چاه و غار آن به وسيله وی کنده شده است. هرچند که در مورد چگونگی پيدايش اين غار افسانه ها و عقايد مختلفی مطرح است ولی آنچه که به واقعيت امر نزديکتر است اين می باشد که اين غار در دامن دشت و در مسير رودخانه قرار گرفته است و جريان های سيل در طول زمان احتمالاً راهی به درون اين غار باز کرده اند و چاه کنونی آن را به وجود آورده اند.
به زعم برخی از قدما و اهالی بومی محل، اين غار در دل زمين قلعه های تاريخی دو روستای طاق و جزن را به يکديگر ارتباط می داده است و محلی جهت فرار سربازان هنگام جنگ و درگيری بوده است.
ويژگی ها و جغرافيای غار:
اين غار زيرزمينی در دامن دشت «دامنکوه» دامغان و در درون چاهی به عمق هفت مترو دهانه 4/3 متر قرار گرفته است. شکل اين چاه شبيه خمره بوده و در انتها باريک می شود. بطوری که در انتهای اين چاه خمره مانند، چاه باريک کوچکی به ارتفاع 2/2 متر و دهانه 15/1 متر وجود دارد که از چاه اولی جدا می باشد. ورودی اين غار در انتهای اين چاه و در بخش جنوبی آن قرار گرفته است و دارای دهانه ای به عرض 85/0*5/1 متر می باشد. چند متر جلوتر از دهانه ورودی مدخل غار باريکتر شده و به اندازه 30*60 سانتيمتر می رسد. سپس مسير شيبدار شده و پس از چند متر پايين رفتن به راهی بسيار باريک تر بر می خوريم بطوری که بايد سينه خيز حرکت کنيم. بعد از پايان اين مسير تنگ به يک فضای نسبتاً بزرگ می رسيم که در انتهای آن يک مسير باريک ديگری وجود دارد که به سختی می توان از آن عبور کرد. لذا مسير را برمی گرديم و از راهی ديگر که در چهار متری از دهانه غار و به سمت شرق واقع شده است راهمان را ادامه می دهيم. ورودی اين مسير بسيار تنگ بوده بطوری که چند متر را بايد سينه خيز حرکت کنيم. ولی پس از اين مسير باريک غار کاملاً وسيع می شود. بطوری که به تالار بزرگی می رسيم که در پايين آن چاه وسيع ولی کم عمق قرار گرفته است. در اينجا مسير غار به سه بخش تقسيم می شود. يک راه آن به سمت جنوب و به طرف مزرعه فرح زاد می باشد. از آنجا که در شمال غار چاه ديو و در فاصله حدود 5/2 کيلومتری از آن غار زيرزمينی ديگر دردامنه تپه واقع شده است که مسير آن به سمت جنوب می باشدبه احتمال زياد اين مسير سوم غار چاه ديو که به سمت شمال می باشد در دل زمين با غار دوم مرتبط است و هر دو غار يکی می باشند. اين خود می تواند توجيهی برای باد ملايمی باشد که ازدهانه شرقی غار به بيرون می وزد و نشانگر اين است که غار چاه ديو با فضای آزاد مرتبط است.
ما مسير دوم را که به سمت شرق می باشد جهت حرکت انتخاب می کنيم. ديواره اين مسير با سنگهای آهکی پوشيده شده است و برخی از آنها شکل قنديل را به خود گرفته اند. در طی مسير چاههای عميقی وجود دارد که انتهای آنها مشخص نيست و صدای آب از برخی از آنها به گوش می رسد. دهانه برخی از آنها با قنديل های سست آهکی پوشيده شده است و بسيار خطرناک می باشند، بطوری که اندکی بی احتياطی موجب سقوط بدرون اين چاه ها می گردد. ما به دليل نداشتن وسايل و لوازم غار نوردی و همچنين کم بودن نفرات و خطرناک بودن مسير از ادامه راه منصرف می شويم و برمی گرديم. اين غار در مسير رودخانه واقع شده است و در معرض سيلاب می باشد. سپاه پاسداران منطقه دامغان در جريان يک مانور نظامی در زمان جنگ تحميلی که در اطراف اين غار انجام داد اطراف دهانه ورودی اين غار را خاکريز ريخته است تا تجهيزات و خودروهای آنان به داخل چاه سقوط نکنند وجود اين خاکريز تا اندازه ای مانع ورود سيلاب به داخل غار شده است ولی شن و خاک فراوانی که از اين خاکريز به داخل چاه ريخته است باعث شده دهانه شرقی غار کاملاً بسته شود بطوری که امروزه از باد شديدی که از اين دهانه با صدای زوزه مانندی به بيرون می وزيد و فانوس اهالی کنجکاو را خاموش می کرد خبری نيست.
متاسفانه امروزه به علت عدم حفاظت سازمان ميراث فرهنگی و گردشگری اين غار باشکوه زيرزمينی در معرض انهدام قرار گرفته است بطوری که حفاری های غير مجاز در بالای غار و همچنين ورود شن و خاک فراوان به داخل غار باعث شده دو دهانه از سه دهانه غاربسته شود.
اميد می رود با همکاری و مساعدت کارشناسان خبره سازمان ميراث فرهنگی رابطه اين غار با غار دوم که در شمال آن واقع شده است مشخص شود و مسيرهای متعدد اين غار مرموز طی شده و انتهای خروجی آنها مشخص گردد و اين مکان محلی جهت انجام تحقيقات زمين شناسی در خدمت افراد محقق و علاقمند قرارگرفته و مرکزی جهت توسعه صنعت گردشگری اين شهرستان شود تا از خطر انهدام و تخريب بيشتر، محفوظ بماند


بازدید از غار شیربند دامغان


با پيشنهاد تعدادی از بچه های روستای جزن دامغان، صبح روز دوشنبه، در يک روز گرم تابستانی جهت بازديد از غار شيربند عازم روستای جزن شديم، پس از گذشتن از روستای جزن در فاصله اندکی (حدود يک کيلومتر) وارد روستايي کوچک به نام ابوالبق شديم که علی رغم جمعيت اندک آن (حدود بيست خانوار) از نظر فضای روستايي به گونه ای زيبا تجهيز شده بود که نشان از تلاش و همت مردم آن روستا می داد.
پس از عبور از روستای ابوالبق وارد جاده ای خاکی شديم که به سمت شمال امتداد داشت و پس از طی حدود 12 کيلومتر به مزرعه ای به نام محمد آباد رسيديم، اين مزرعة خصوصی، در دامنه کوه بين دو مزرعه شيربند و سورند (نصرت آباد) قرار گرفته است، آب اين مزرعه از چشمه ای گچی در شمال آن تامين می شود و به علت کيفيت نامطلوب (آب و خاک) آن، کشاورزی در آنجا وضعيت مناسبی ندارد.
به سمت استخر طبيعی بالای مزرعه حرکت کرديم و در کنار استخر سر و روی خود را آبی زده و نشستيم. به کمک دو جوان موتور سواربه سمت جاده ای که انتهای آن به غارمنتهی می شد هدايت شديم، اين جاده (که فقط نشانی از آن بود) از کنار مزرعه محمد آباد شروع می شد و پس از گذر از داخل رودخانه و روی چند تپه انتهای آن به غار شيربند می رسيد، در برخی از نقاط، جاده به وسيله سيل، بقدری تخريب شده بود که به هيچ وجه امکان عبور از آنجا وجود نداشت و ناگزير پياده به مسير خود ادامه داديم، پس از طی حدود يک کيلومتر، در دامنه يک کوه از دور چشممان به غاری افتاد، و از دامنه کوه بالا رفتيم. به شکاف نسبتاً بزرگی رسيديم که به طور طبيعی در داخل کوه ايجاد شده بود و از آن به عنوان چفت (آغل) گوسفندان استفاده می کردند، اين چفت از قديم به نام غار ديواريان در نزد چوپان ها شناخته شده بود و مساحتی حدود پانزده در يازده متر داشت بر روی يکی از صخره های ديواره غار ديواريان با اسپری قرمز رنگی نوشته بودند: «شرکت جهانگردی غار شيربند» و زير آن را امضاء کرده بودند.
درست در روبروی غار ديواريان (بر روی دامنه ديگرکوه) غار شيربند به چشم می خورد که بر روی مدخل ورودی آن نرده ای آهنی را به صورت درب کار گذاشته اند (که کاملاً باز بود) پس از چند متر بالا رفتن از دامنه کوه وارد غار شيربند می شويم، دهانة ورودی غار به ابعاد 5/1 در 4/1 متر است، در درون غار به تالاری به پهنای 6 متر و ارتفاع 140 سانتيمتر می رسيم، در کناره تالار و مدخل ورودی چاهی به عمق دو متر به چشم می خورد که با دست کنده شده است و گويا افرادی سودجو آنرا به اميد يافتن چيزی کنده اند،در داخل تالار کود پوسيده گوسفندان بر روی زمين ديده می شود که نشان می دهد از اين مکان سالها جهت نگهداری گوسفندان استفاده می شده است.
پس از چند متر جلو رفتن فضا کاملاً تاريک می شود به گونه ای که بدون روشنايي هيچ جا ديده نمی شود، در شمال تالار به راهرويي به ارتفاع 140 سانتيمتر می رسيم و در داخل آن با شيب تندی به سمت پايين حرکت می کنيم، در بالای سرمان با فلش هايي قرمز رنگ مسير غار مشخص شده است، در جهت فلشها حرکت می کنيم و پس از طی چند گذرگاه به صخره ای چند متری می رسيم که نردبانی کوتاه بر روی آن کار گذاشته شده است(به وسيله کاشف غار) .
در قسمت های داخلی تر، غار وسيع تر شده و به چند شعبه تقسيم می شود، در برخی قسمت ها قنديل های زيبايي به چشم می خورد که از روی آنها آب بر روی زمين می چکد، عليرغم زيبايي محيط غار به علت ضعيف شدن باتری های چراغ قوه هایمان مجبور می شويم هر چه سريعتر برگرديم. در مسير برگشت دوباره به آن دو جوان کشاورز برمی خوريم که مشغول آبياری هستند، با تعارف آنها اندکی می نشينيم و ضمن صرف چای داغ، باب صحبت را با آنها باز می کنيم. آنها می گويند:
در سال گذشته عده زيادی برای تماشای غار می آمدند ولی امسال کسی برای بازديد غار مراجعه نکرده است، گويا مردم اين غار را برای بار دوم فراموش کرده اند (همانطور که هزاران سال چوپانان از غار جهت آغل گوسفندان استفاده می کردند و کسی به آن توجهی نمی کرد).
البته ناآشنايي مردم به مسير غار (هيچ تابلويي جهت راهنمايي مردم در مسير راه به چشم نمی خورد) و همچنين عدم وجود جاده ای سالم و اتومبيل رو را می توان از دلايلی ذکر کرد که باعث عدم استقبال مردم از اين غار شده است، همچنين با وجود اين که جريان برق در فاصله دو کيلومتری غار وجود دارد اما تاکنون اقدامی جهت برق کشی داخل غار توسط هيچ سازمانی انجام نشده است و به وعده هايي که جهت ساخت قهوه خانه و مهمان سرا و امکانات تفريحی ديگر در نزديکی غار داده شده نيز عمل نشده است وگرنه با ايجاد امکانات رفاهی مناسب اين غار (با توجه به نزديکی به دامغان) می توانست، تفريحگاه و مکانی مناسب جهت جلب توريست به شمار آيد. ما پس از پایان درد دلهای این دو جوان اندکی در مزرعه استراحت کردیم و سپس با راهنمايي آن دو در مسير بازگشت از جاده ای خاکی (نزديکتر و سالمتر) که درمسير لوله های آب از مزرعه نصرت آباد تا دامغان امتداد داشت راه افتاديم و پس از طی مسافتی نه چندان طولانی به آب بخشان و سپس دامغان رسيديم

برج چهل دختر و بناهای تاریخی استان سمنان

برج چهل دختر در وسط هر ضلع طاق نماهایی با قوس های نیزه دار برپا گشته در بالای طاق نما و زیر سقف رس های قاب مانندی از خشت ساخته شده.سقف این برج مخروطی بوده که بر اثر سوانح طبیعی ویران شده
به عقیده مردم سمنان برج چهل دختر یکی از بناهای شوهر یاب استان سمنان است بدین صورت که دختران دم بخت برای باز شدن بخت خود و پیدا کردن شوهر به داخل برج می روند و سه یا هفت سنگ از داخل به خارج پرتاب می کنند اگر همه سنگها به بیرون بیفتند بخت آنها باز می شود و همان سال ازدواج می کنند در غیر این صورت بایدیک سال دیگر در منزل بمانند.محل قرار گرفتن برج در اواسط خیابان حکیم الهی و بر سر محلات ثلاث ( کوشمغان، زاوغان، کدیور) می باشد. عده ای از مردم سمنان معتقدند برج به وسیله چهلدختر که دست از تجملات و مادی گرایی کشیده و تارک دنیا شده بودند با خشت و گل ساختهشده و تاریخ برج مربوط به قبل از اسلام می باشد.
ارتفاع این برج 12 متر و ضخامت دیوارها 50 تا 60 سانتیمتر می باشدبرج 8 ضلعی بوده و طول هر ضلع در خارج 5/4 متر می باشد و با توجه به اینکه برج درکنار دو محله کوشمغان (کوشک مغان) و زاوغان (زاویه مغان) قرار دارد می توان اطمینان داشت برج مذکور زمانی آتشکده و از اماکن متبرکه زرتشتیان بوده است.




عکس آخر :آب انبار قدیمی با قدمتی بیش از سه قرن واقع در محله کوشمغان




استان سمنان
استان سمنان در حال حاضر داراي 4 شهرستان، 14 شهر، 10 بخش، 28 دهستان است. شهرستان هاي آن عبارتند از سمنان، شاهرود، دامغان و گرمسار. شهرهايتابعه استان نيز چنين اند سمنان مهدي شهر، شهيمرزاد، شرخه، شاهرود، بسطام، تجن كلاته ميامي بيارجمند دامغان گرمسار ايوانكي و آرادان.

ديدنيهاي استان
دروازه ارگ سمنان

​

يكي از آثار تاريخي و با ارزش دوران قاجاريه است كه در زمان سلطنت ناصرالدين شاه قاجار بنا شده است. بر سر اين تصاوير شاه قاجار بنا شده است. بر سر در اين بنا تصوير تاريخي نبرد رستم و ديو سپيد به طرز زيبايي بر كاشيهاي هفت رنگ نقش بسته است.


چشمه علي و عمارت آن
اين چشمه در 35 كيلومتري شمالي دامغان قرار دارد و از قديم الايام يكي از نقاط پرجاذبه بوده است. اين محل با صفا در قديم گردشگاه فرمانروايان و سلاطين بود بطوري كه پادشاهان اوليه قاجار علاوه بر توجه به شهر دامغان چشمه علي را نيز مورد توجه قرار دادند.
آب انبار افي آباد
در 17 كيلومتري شرق گرمسار ابتداي جاده ارتباطي به علي آباد.

​

كاروان سراي شاه سليماني آهوان
اين كاوران سرا كه در آهوان در 42 كيلومتري شرق سمنان واقع است در سال 1097 هجري در زمان شاه سليمان صفوي براي استراحت زايرين امام هشتم كه از سمنان و آهوان به مشهد مشرف مي شدند ساخته شد اما به غلط كاروان سراي شاه عباسي نام گرفت.

​

برج چهل دختران
در اواسط خيابان حكيم الهي و بر سرا راه شهر به محلات ثلاث (كوشمغان زاوغان و كديور) و بين محله كوشمغان و زاوغان سمنان برج كهنه قديمي و نيمه مخروبه اي وجود دارد كه به نام برج چهل دختر يا چهل دختران ناميده مي شود. وجه تسميه اين برج مذكور را چهل دختر كه دست از تعلقات دنيوي كشيده و تارك دنيا شده بودند با گل و خشت ساخته اند.


مسجد امام خميني

​

اين مسجد چهار ايواني در زمان فتحعلي شاه قاجار ساخته شده است. اين بنا چهار در ورودي دارد كه سردرهاي شمالي و شرقي آن با مقرنس هاي زيبا تزيين شده است. صحن وسيع مهتابيهاي متعدد و كاشيكاري زيبا بر شكوه آن افزوده است.

​

صنايع دستي و سوغاتي ها
استان سمنان از مراكز قابل توجه صنايع دستي كشور است. در اين استان انواع صنايع دستي نظير قاليبافي، گليم بافي، نمد مالي، سراميك و سفالسازي و ... وجود دارد كه هر يك از آنها سوغاتي گرانقدري براي بازديد كنندگان از استان محسوب مي شوند.
مهمترين صنايع دستي استان سمنان عبارت اند از :
گليم بافي، قاليبافي، نمد مالي، چاپ قلمكار، سفالگري و سراميك، دستبافت ها.