برای ثبت خاطرات مسافرت‌های پیش رو قصد خرید اولین دوربین دیجیتال خود را دارید، اما نمی‌دانید چه دوربینی بخرید و از کجا بخرید. به‌طور حتم برای خرید موبایل یا حتی تلویزیون کار بسیار آسان‌تر است، به راحتی می‌توانید با جست‌وجو در سایت مجله سخت‌افزار مقالات زیادی در زمینه راهنمای خرید و شناخت انواع آنها پیدا کنید. حتی می‌توانید با مشورت با دوستان و آشنایان یا با گشت‌و‌گذار در اینترنت و مطالعه بروشورهای معرفی محصولات، انتخاب خود را انجام دهید (البته میزان خوشنامی و شهرت یک مارک تجاری خاص در بازار نیز بسیار تعیین‌کننده است)، بنابراین فقط کافیست به خیابان جمهوری بروید و با در نظر داشتن چند آیتم اندازه جیب خود و اگر خیلی دقت نظر داشته باشید یکی دو سؤال از فروشنده و حتماً هم از نمایندگی مجاز خرید می‌کنید تا خیالتان کاملاً راحت باشد. در مورد خرید دوربین هم حکایت همین است، پس مشکل چیست که پایان این داستان به این خوشی نیست؟ یک دلیل این است که درباره دوربین منابع اطلاعاتی زیادی در دسترس نیست، از بین دوستان و آشنایان هم تعداد بسیار کمی هستند که در این زمینه تجربه و اطلاعات کافی داشته باشند، هرچه باشد تلویزیون ده‌ها سال است که وارد ایران شده اما تب دوربین دیجیتال تازه دو سه سالی است که همه‌گیر شده است. البته دوربین دیجیتال قبل از آن هم وارد بازار شده بود اما هنوز مورد استقبال عمومی قرار نگرفته بود. بدتر اینکه، عدم وجود تبلیغات مناسب و فراگیر برای شناخت نام‌های تجاری مطرح در این صنعت و معرفی نمایندگان فروش معتبر آنها باعث شده تا پرسش معروف «از کجا بخرم؟» تا حدود زیادی بی‌جواب بماند. خوشبختانه در چند سال اخیر با برگزاری نمایشگاه‌های تخصصی تجهیزات عکاسی، گام‌های مهمی در این زمینه برداشته شده اما هنوز مرکز خریدی برای دوربین و تجهیزات عکاسی به شکل متمرکز وجود ندارد و برای خرید باید به سراغ مراکز خرید لوازم صوتی و تصویری و کامپیوتر برویم. البته بیشتر شرکت‌های وارد‌کننده و نمایندگی‌های تجهیزات عکاسی، برای فروش محصولات خود فروشگاه‌هایی دارند که به معرفی بیشتر نیاز دارند. با وجود این، مهم‌ترین سؤالی که همچنان در پیش روی خریداران دوربین قرار دارد این است که چه پارامترهایی را باید برای خرید دوربین در نظر داشت؟ آیا تنها دانستن مگاپیکسل دوربین کافیست یا باید به پارامترهای دیگر هم اهمیت داد؟ ما به سهم خود در این راهنما سعی در پاسخ‌گویی به این سؤالات و رفع ابهام و تردید از ذهن خریداران داریم. همچنین به معرفی مارک‌های تجاری معروف در دنیای دوربین‌های عکاسی و وضعیت آنها در بازار ایران خواهیم پرداخت. دوربین‌ها را براساس نیازمندی، بودجه و کارایی دسته‌بندی کرده، مشخصاتی از دوربینی که هنگام خرید باید مورد بررسی و مقایسه قرار دهیم، تعریف میکنیم. برای آن‌که مطمئن شویم به تمامی جوانب در این راهنما پرداخته‌ایم، بهتر است کار خود را با یک سناریو شروع کنیم. دیر یا زود بالاخره در یکی از همین روزها تصمیم می‌گیرید یک دوربین دیجیتال بخرید، بعد از این موضوع سؤالات بی‌شماری از ذهنتان می‌گذرد. «چی بخرم؟ از کجا بخرم؟ چقدر باید هزینه کنم؟ و...» علت و انگیزه خرید دوربین هر چیزی می‌تواند باشد، علاقه شخصی، احساس نیاز یا حتی هیجانی که از کار کردن دوست خود با دوربین دیجیتالش به شما دست داده، مهم آن است که شما تصمیم خود را گرفته‌اید و باید برای تمامی سؤالات درون ذهن خود پاسخی پیدا کنید. در هشتاد درصد مواقع، اولین سؤال این است که قیمت یک دوربین چقدر است؟ برای یک دوربین دیجیتال و تجهیزات موردنیاز آن می‌توان از حدود یکصد هزار تومان تا حدود ده میلیون تومان هزینه کرد اما باید ببینید شما دوربین را برای چه کاری می‌خواهید. آیا می‌خواهید در جشن‌های خانوادگی و مسافرت‌ها دوربین خود را از جیبتان بیرون بیاورید و بدون سروکله زدن با تنظیمات دوربین یک عکس دسته‌جمعی بگیرید یا به عکاسی از موضوعات خاص مانند طبیعت، ورزش، آثار تاریخی و معماری علاقه‌مند هستید و می‌خواهید با استفاده از امکانات دوربین و تنظیمات آن عکس بهتری بگیرید. شاید هم در حرفه خود و برای ثبت نمونه کارهای‌تان از دوربین استفاده می‌کنید، بسیاری از پزشکان ترمیمی، متخصصان زیبایی، مهندسان و معماران و دکوراتورها از دوربین در کارهای خود استفاده می‌کنند و حتی ممکن است بخواهید عکاسی را به صورت حرفه‌ای یاد بگیرید. در هر صورت این مشکل‌ترین سؤالی است که باید به آن جواب دهید. برای آن‌که پاسخ به این سؤال را آسان کنیم، دوربین‌ها را به دو دسته Compact و SLR تقسیم میکنیم. بسیاری از مردم و حتی بیشتر فروشندگان، این تقسیم‌بندی را به نام حرفه‌ای و آماتور می‌شناسند، این نامگذاری از لحاظ فلسفی می‌تواند هم درست باشد و هم نادرست اما خوشبختانه ما در اینجا به فلسفه کاری نداریم، شما هرطور که راحت هستید، نامگذاری کنید، ما هم به شما کمک میکنیم تا با شناخت این تقسیم‌بندی بهترین دوربین را مطابق با نیاز خود انتخاب کنید. البته تقسیم‌بندی کلی دوربین‌ها را می‌توان به صورت علمی، دقیق‌تر و کامل‌تر از این انجام داد، کاری که در مقالات قبلی در مجله انجام داده‌ایم اما فراموش نکنید در این راهنما به چشم خریدار به موضوع نگاه میکنیم.
پاسخ : بدانيد و بخريد دوربین‌های Compact دوربین‌های کامپکت همان‌طور که از نامشان مشخص است، اغلب ابعاد کوچکی دارند، لنز آنها قابل تعویض نیست اما می‌توان از مبدل‌هایی (Lens Convertor) برای افزایش دامنه بزرگنمایی آنها استفاده کرد. دوربین‌های این دسته در نوع و امکانات دارای تنوع زیادی هستند و می‌توانند طیف وسیعی از نیازمندی‌های کاربران از مبتدی تا پیشرفته را پوشش دهند. قیمت دوربین‌های کامپکت اغلب کمتر از ششصد هزار تومان است. اینکه می‌گویم اغلب، به این دلیل است که برخی از مارک‌های تجاری گران‌قیمت دوربین، کامپکت‌های چندهزار دلاری دارند که البته در بازار ایران چندان مطرح نیستند. دوربین‌های کامپکت را می‌توان از نظر کاربری به صورت زیر دسته‌بندی کرد. تصویر 1 Point and Shoot: دوربین‌های ببین و بگیر، همان دوربین‌های اتوماتیک هستند و به معنای واقعی ببین و بگیر هستند یعنی؛ فقط کافیست منظره را درون منظره‌یاب یا صفحه‌نمایش دوربین ببینید و سپس با فشردن دکمه شاتر دوربین، عکس بگیرید. امکانات قابل تنظیم این دوربین‌ها بسیار محدود هستند، بنابراین کار کردن با آنها بسیار آسان است و مناسب افراد مبتدی و کاربرانی است که ترجیح می‌دهند بدون تنظیمات عکس بگیرند و انتظار خلاقانه‌ای هم از دوربین خود ندارند، این رده از دوربین‌های کامپکت در نوع خود ارزان‌ترین هستند. Medium: دوربین‌های کامپکت رده میانی ضمن آن‌که حالت عکاسی اتوماتیک را حفظ کرده‌اند، امکانات تنظیمی کاملی را نیز در اختیار شما قرار می‌دهند تا بتوانید مرزهای خلاقیت خود را گسترش دهید (البته همه این‌ها در ابعادی کوچک فراهم شده که به راحتی در جیب جای می‌گیرد). این دوربین‌ها در بین تمامی انواع دوربین‌ها، بیشترین تنوع و بیشترین طرفدار را دارند. امکانات کاملی دارند و کیفیت آنها در حد این رده از قابل قبول تا عالی متغیر است. قیمت این دوربین‌ها نیز در رده میانی است و بین دویست تا چهارصد هزار تومان قرار دارد. Professional: دوربین‌های کامپکت رده حرفه‌ای همان‌هایی هستند که نامگذاری حرفه‌ای و غیرحرفه‌ای را زیر سؤال می‌برند. این دوربین‌ها با وجود ابعاد غیرحرفه‌ای خود دارای کیفیت و عملکردی حرفه‌ای هستند. در حقیقت، این رده دارای امکانات بسیار کامل و کیفیت بسیار عالی، چه در ساخت دوربین و چه در عکس‌های تولیدی هستند. تصویر 2 این دوربین‌ها بیشتر مناسب عکاسان حرفه‌ای هستند که از دوربین‌های SLR استفاده می‌کنند و می‌خواهند یک دوربین هم در جیب خود داشته باشند و از طرفی توقعات حرفه‌ای آنها را نیز برآورده سازد. همچنین کسانی که می‌خواهند هنر عکاسی را به شکل جدی‌تر دنبال کنند اما درگیر مسائل مربوط به دوربین‌های SLR از قبیل خرید انواع لنز و تعویض آنها نشوند، می‌توانند از این رده دوربین‌ها استفاده کنند. قیمت این رده دوربین‌ها حدود چهارصد تا ششصد هزار تومان است. تصویر 3 SLR Like: این رده همان‌طور که از نامشان مشخص است، به دوربین‌های SLR بسیار شبیه هستند. در حقیقت دوربین‌های کامپکتی هستند که ظاهر آنها شبیه دوربین‌های SLR است و به نظر می‌رسد، لنز آنها قابل تعویض باشد اما این‌گونه نیست. به هر حال کار کردن با آنها تا حدودی حس شیرین کار با دوربین‌های SLR را به شما می‌دهد. این دوربین‌ها از نظر کارایی و کیفیت در حد دوربین‌های کامپکت رده میانی تا رده پیشرفته هستند اما با ابعادی بزرگ‌تر. قیمت این محصولات نیز حدود سیصد تا پانصد هزار تومان است. تصویر 4
پاسخ : بدانيد و بخريد دوربین‌های SLR اما دوربین‌های SLR یا همان‌طور که بارها گفته‌ایم، تک عدسی انعکاسی (Single Lens Reflex) دوربین‌هایی هستند که ابعاد بزرگ‌تر و ظاهری حرفه‌ای دارند چراکه برای عکاسی حرفه‌ای ساخته شده‌اند. نمی‌توانید آن را مانند یک دوربین کامپکت از جیب خود بیرون آورید، چند عکس راحت بگیرید و دوباره در جیب خود بگذارید، به این دلیل که به هیچ عنوان در جیب جا نمی‌شوند. برای بعضی‌ها تعریف دوربین عکاسی، تازه از اینجا شروع می‌شود و دوربین‌های کامپکت اسباب بازی‌هایی هستند که عکس می‌گیرند! البته شما خودتان را ناراحت نکنید، این تعریف قدری غیرمنصفانه است، فراموش نکنید اصل مهم این است که با توجه به نیاز خود مناسب‌ترین نوع دوربین را انتخاب کنید. ویژگی بارز این دوربین‌ها لنز قابل تعویض آنها است و شما می‌توانید برای مقاصد گوناگون لنز مناسبی را جداگانه خریداری و روی بدنه دوربین نصب کنید. این دوربین‌ها را می‌توان از نظر کاربری به صورت زیر دسته‌بندی کرد. Entry Level: دوربینی حرفه‌ای برای افراد مبتدی؛ این بهترین تعریف برای این رده از دوربین‌های SLR است. این دوربین برای افرادی مناسب است که می‌خواهند عکاسی حرفه‌ای را شروع کنند و کیفیت و امکانات حرفه‌ای را با قیمتی ارزان به دست آورند. دوربین‌های این رده از حدود ششصد تا یک میلیون تومان در بازار عرضه می‌شوند. Semi Pro: این دوربین‌ها نیمه‌حرفه‌ای هستند و امکانات و کیفیت بهتری نسبت به رده مبتدی دارند منظور از کیفیت، هم کیفیت عکس دوربین است و هم کیفیت ساخت بدنه آن، البته مورد دوم یک پارامتر بسیار مهم در دوربین‌های SLR است. این محصولات قدری هم بزرگ‌تر هستند و قیمتی در محدوده یک تا دو میلیون تومان دارند. با کمی چشم‌پوشی و البته هزینه بیشتر، می‌توانید در شروع عکاسی حرفه‌ای از این دوربین‌ها استفاده کنید. Professional: معنای واقعی واژه حرفه‌ای در این دوربین‌ها نهفته است. دیگر بازی با کلمات در اینجا معنایی ندارد، نیمه‌حرفه‌ای، کمی تا قسمتی حرفه‌ای! فقط و فقط حرفه‌ای محض. اغلب این دوربین‌ها برخلاف دو رده قبلی که در جعبه آن یک یا دو لنز به همراه دوربین فروخته می‌شوند، بدون لنز و به صورت بدنه تنها فروخته می‌شوند و شما باید لنز یا لنزهای موردنظر خود را جداگانه خریداری کنید یا شاید از دوربین SLR قبلی خود لنزهایی سازگار با دوربین جدید داشته باشید. به هر صورت قیمت بدنه این دوربین‌ها که از دو رده قبلی بزرگ‌تر و مستحکم‌تر است از دو تا هشت میلیون یا حتی بیشتر متغیر است. این دوربین‌ها مناسب برای کاربرانی هستند که این راهنما برای آنها مناسب نیست! اشاره: به تازگی نوع جدیدی از دوربین‌ها با قابلیت تعویض لنز ابداع شده‌اند که به (ILC (Interchangeable Lens Camera معروف هستند. این دوربین‌ها امکانات و کیفیت دوربین‌های SLR را در ابعادی به اندازه بدنه دوربین‌های کامپکت ارائه می‌کنند. در حقیقت با حذف برخی از عناصر اپتیکی که در دوربین‌های SLR استفاده می‌شود، ابعاد بدنه در این نوع دوربین‌ها کاهش یافته است. این دوربین‌ها از نظر قیمت و کاربری در حد رده مبتدی دوربین‌های SLR هستند.
پاسخ : بدانيد و بخريد برندهای مختلف اکنون که پاسخ اولین پرسش را گرفتید، می‌توانید با یک تصمیم منطقی و با در نظر گرفتن حدود قیمت، دوربین مناسب خود را انتخاب کنید. اما در اینجا سؤال دیگری مطرح می‌شود و آن این است که چه برندی بخرم؟ پاسخ به این سؤال تا حدودی سؤال بعدی شما را نیز که «از کجا بخرم؟» است، جواب می‌دهد. پس در ادامه به معرفی مارک‌های تجاری معروف و نمایندگی فروش آنها در ایران می‌پردازیم. این توضیح لازم است که در اینجا قصد هیچ‌گونه تبلیغی را روی یک مارک تجاری خاص نداریم و ترتیب نگارش این فهرست نیز هیچ اولویت خاصی ندارد و حتی ممکن است برخی از نام‌ها از قلم افتاده باشند. این قسمت فقط برای آشنایی خوانندگان با مارک‌های تجاری موجود در بازار ایران تهیه شده‌است. تصویر 8 Canon: برای بسیاری واژه کانن مترادف واژه دوربین است. شاید بی‌ربط هم نباشد زیرا کانن پرفروش‌ترین مارک تجاری دوربین دیجیتال در جهان است که نمایندگی آن را در ایران شرکت آفومار بر عهده دارد. Nikon: نیکون را هم خیلی‌ها می‌شناسند، به‌خصوص با سابقه طولانی که در تولید لنزها و دوربین‌های عکاسی باکیفیت دارد. براساس سایت رسمی نیکون، نمایندگی این مارک تجاری در ایران بر عهده شرکت نیکو‌نگرش است. Sony: سونی هم از نام‌های بسیار آشنای بازار است. البته شهرت آن بیشتر به دلیل محصولات صوتی و تصویری آن است اما بد نیست بدانید، سونی در حال حاضر یکی از بزرگ‌ترین تولید‌کنندگان دوربین‌های دیجیتال در دنیا است. شرکت بازرگانی ایران، نمایندگی محصولات این شرکت را در ایران بر عهده دارد. Samsung: سامسونگ هم مانند سونی شهرت خود را در ایران مدیون محصولات صوتی و تصویری خود است اما با سرمایه‌گذاری عظیمی که در بخش تولید دوربین دیجیتال انجام داده به رقیبی جدی در این بازار تبدیل شده‌است. نمایندگی دوربین‌های این شرکت مانند دیگر محصولات آن (به جز موبایل) بر عهده شرکت سام سرویس است. Lumix: نامی جدید در پناه پشتوانه‌ای عظیم. لومیکس نامی است که پاناسونیک برای دوربین‌های دیجیتال خود انتخاب کرده و مانند سونی و سامسونگ به لطف شهرت خود در تولید محصولات صوتی و تصویری نیم‌نگاهی (خیلی بزرگ) نیز به بازار دوربین‌های دیجیتال دارد. نمایندگی دوربین‌های شرکت پاناسونیک را در ایران، شرکت بانیان الکتریک بر عهده دارد. اشاره: بسیاری بر این باور تعصب دارند که شرکت‌هایی همچون سونی، سامسونگ و پاناسونیک به این دلیل که مانند کانن یا نیکون در تولید دوربین پیشینه‌ای ندارند و در حقیقت از ابتدا دوربین‌ساز نبوده‌اند، بنابراین نمی‌توانند دوربین‌های باکیفیتی تولید کنند اما در جواب باید بگویم، این شرکت‌ها دارای پیشینه‌ای غنی در زمینه الکترونیک و دیجیتال هستند و از طرفی هر یک با مشارکت شرکت‌های معتبر در زمینه تجهیزات عکاسی به تولید دوربین دیجیتال اقدام می‌کنند. برای مثال، سونی در بسیاری از دوربین‌های خود از لنزهای معروف کارل زایس (Carl Zeiss) استفاده می‌کند و همچنین با خرید فناوری عکاسی شرکت معروف کونیکا مینولتا و ارتقاء آن به تولید دوربین‌های SLR اقدام کرده‌است. از طرف دیگر، سونی برای بسیاری از تولید‌کنندگان خوش‌نام دوربین دیجیتال، سنسور تولید می‌کند. سامسونگ نیز در دوربین‌های کامپکت خود از لنزهای اشنایدر (Schneider) که یکی دیگر از تولید‌کنندگان معروف لنز است، استفاده می‌کند و برای تولید دوربین‌های SLR خود مشارکت تنگاتنگی با شرکت پنتاکس دارد، پنتاکس نیز به‌طور متقابل از سنسورهای ساخت سامسونگ در دوربین‌های خود استفاده می‌کند. پاناسونیک با لایکا (Leica) که از بزرگان صنعت عکاسی است، مشارکت دارد، بنابراین برای انتخاب مارک تجاری موردنظر دیگر جایی برای تعصب وجود ندارد. Fujifilm: فوجی یکی دیگر از پیشگامان صنعت عکاسی است که با ابداعات و نوآوری‌های خاص خود سهم قابل‌توجهی در تولید دوربین‌های دیجیتال دارد. نمایندگی محصولات این شرکت در ایران براساس اطلاعات سایت رسمی فوجی، در اختیار شرکت تهران فوکا قرار دارد. Olympus: الیمپوس نیز از دیگر پیشگامان صنعت عکاسی است و دوربین‌های آن علاقمندان فراوانی دارد. محصولات این شرکت را نمایندگی رسمی آن یعنی؛ شرکت نیکسان آسیا در ایران عرضه می‌کند. Pentax، Sigma ،Leica: هر کدام نام‌های بزرگی در عرصه دوربین‌های عکاسی هستند اما در ایران کمتر شناخته شده‌اند، دلیل آن نیز شاید عدم وجود نمایندگی قوی در ایران باشد. به ظاهر تا چند سال پیش شرکتی به نام سی‌گل نمایندگی این دوربین‌ها را در اختیار داشت اما من هرچه جست‌وجو کردم، اطلاعاتی در مورد این شرکت پیدا نکردم. به جز این نام‌ها، مارک‌های تجاری دیگری نیز وجود دارد اما یک وجه مشترک بین تمامی این نام‌ها وجود دارد و این که همگی آنها دوربین عکاسی هستند! در حقیقت امروزه نمی‌توان با قطعیت نسبت به برتری کلی یک مارک تجاری به مارک تجاری دیگر صحبت کرد چراکه پیشرفت فناوری و مشارکت شرکت‌های سازنده با یکدیگر سطح دوربین‌ها را بسیار نزدیک به هم قرار داده‌است و در حال حاضر رقابت بر سر به‌کارگیری نوآوری‌های خاص در تولیدات شرکت‌ها، افزایش کیفیت و کاهش قیمت است، بنابراین مقایسه اصلی باید بین دوربین‌های هم‌رده از مارک‌های تجاری مختلف صورت گیرد، یعنی ممکن است یک مدل از یک مارک تجاری خاص نسبت به مدل هم‌رده خود از مارک تجاری دیگر برتری داشته باشد اما در مدلی دیگر عکس این قضیه برقرار باشد، بنابراین انتخاب دوربین فقط از روی نام تنها جنبه سلیقه و علاقه دارد و البته نحوه پشتیبانی نمایندگی آن در ایران نیز بسیار مهم است! بسیاری از این نمایندگی‌ها حضور فعالی در ایران دارند و شما حتی برای خرید می‌توانید مستقیم به فروشگاه‌های آنها مراجعه کنید و از بابت گارانتی دوربین نیز خیالتان راحت باشد، حتی برخی از نمایندگی‌ها دوربین‌های خود را بیمه کرده‌اند اما بعضی دیگر از این مارک‌های تجاری نمایندگی چندان فعالی در ایران ندارند. از طرف دیگر شرکت‌های بازرگانی تخصصی نیز وجود دارند که تحت گارانتی خود دوربین عکاسی وارد کرده‌اند و در زمینه فروش و خدمات پس از فروش بسیار فعال هستند که از آن جمله می‌توان به شرکت نورنگار، ایده‌آل و عکسباران اشاره کرد.
پاسخ : بدانيد و بخريد مشخصات فنی اکنون که خیالتان از بابت محل خرید دوربین راحت شد، نوبت آن رسیده تا مشخصات دوربین‌ها را بررسی کنیم تا ببینیم اعداد و ارقام و اصطلاحاتی که به همراه دوربین معرفی می‌شوند، چه معنایی دارند. سؤال مهم بعدی که در ادامه سناریوی خرید دوربین مطرح می‌شود این است که چند مگاپیکسل است؟ سؤال خوبی است اما کافی نیست. حالا به ادامه سناریو توجه کنید: فروشنده می‌گوید، این مدل دوازده مگاپیکسل است و این یکی ده مگاپیکسل. ما هم می‌گوییم، همان دوازده مگاپیکسلی را می‌خواهیم اما وقتی قیمت را می‌پرسیم و می‌بینیم که مدل ده مگاپیکسلی گران‌تر از مدل دوازده مگاپیکسلی است، بسیار تعجب میکنیم و هزار و یک فکر ناجور از جنس تقلبی تا فروشنده متقلب دور سرمان چرخ می‌زند و در کل به قضیه با دیده شک و تردید نگاه میکنیم، شاید حتی از خرید دوربین منصرف شویم. اما برای آن‌که چنین مشکلی پیش نیاید باید بدانیم چه پارامترهایی برای خرید دوربین مطرح است و به آنها توجه کنیم. سنسور: این همان چیزی است که بیشتر مردم آن را به مگاپیکسل می‌شناسند. سنسور دوربین در حقیقت قسمت حساس به نور در دوربین است که عکس روی آن ثبت می‌شود. از آنجا که تصاویر دیجیتالی با پیکسل ساخته می‌شوند، سنسور دوربین دیجیتال نیز برای ثبت عکس از تعدادی پیکسل استفاده می‌کند. برای مثال، وقتی می‌گوییم دوربینی دوازده مگاپیکسل است یعنی؛ روی سنسور آن دوازده میلیون پیکسل وجود دارد. خود سنسور ابعاد کوچکی حدود چند میلی‌متر دارد، بنابراین مشخص است که گنجاندن این تعداد زیاد پیکسل در یک سطح کوچک نیازمند فناوری پیچیده‌ای است. برای یادآوری باید بگویم، پیکسل کوچک‌ترین جزء تصویر است و با قرارگیری پیکسل‌های رنگی در کنار یکدیگر کل تصویر مانند یک طرح موزاییکی ساخته می‌شود. تصویر 9 تا اینجا به نظر می‌رسد هرچه میزان پیکسل‌ها بیشتر باشد، بهتر است. در حقیقت پیکسل‌های بیشتر به سنسور امکان ثبت جزئیات بیشتری را می‌دهد، همچنین شما می‌توانید عکس‌هایی با اندازه بزرگ‌تر چاپ کنید. اما ویژگی دیگری که اهمیت زیادی دارد و اغلب نادیده گرفته می‌شود، اندازه خود سنسور است. هرچه سنسور بزرگ‌تر باشد، می‌توان همان تعداد پیکسل را اما با اندازه بزرگ‌تر روی آن قرار داد و این یعنی کیفیت بهتر عکس از نظر نور و رنگ و هرچه پیکسل‌ها کوچک‌تر باشند یعنی؛ کیفیت کمتر و نویز بیشتر در عکس. در حقیقت، تفاوت اصلی میان دوربین‌های کامپکت و SLR در اندازه سنسور آنها است. دوربین‌های SLR به نسبت دوربین‌های کامپکت از سنسور بزرگ‌تری استفاده می‌کند و به همین دلیل کیفیت عکس تولیدی آنها بسیار بهتر از دوربین‌های کامپکت است. برای مثال، یک دوربین SLR هشت مگاپیکسلی تصاویر شفاف‌تر و با نویز کمتری نسبت به یک دوربین کامپکت چهارده مگاپیکسلی ایجاد می‌کند. حتی در دوربین‌های کامپکت نیز اندازهای متفاوتی برای سنسور وجود دارد. اندازه سنسور در دوربین‌های SLR اغلب با مشخص کردن طول و عرض آن بر حسب میلی‌متر نشان داده می‌شود. سنسورهای متداول در این دوربین‌ها عبارتند از سنسور تمام کادر (Full Frame) که ابعاد آن 36×24 میلی‌متر است و در دوربین‌های SLR حرفه‌ای به‌کار می‌رود، سنسور APS که با ابعادی حدود 24×16 میلی‌متر در بیشتر دوربین‌های SLR استفاده می‌شود، سنسور چهارسوم (Four Thirds) که خاص دوربین‌های SLR الیمپوس و لومیکس است. اندازه سنسور در دوربین‌های کامپکت با اندازه قطر آن برحسب اینچ نشان داده می‌شود. برای مثال، "1/2.3 و "1/1.6. تصویر 10 همان‌طور که از توضیح مربوط به دوربین‌های ILC مشخص است، دوربین‌های SLR تمایل دارند از نظر اندازه به حد دوربین‌های کامپکت نزدیک شوند، از دیگر سو در برخی از مدل‌های دوربین‌های کامپکت نیز با افزایش اندازه سنسور، کیفیت عکس آنها به کیفیت عکس دوربین‌های SLR نزدیک شده‌است، بنابراین همیشه در کنار مگاپیکسل ابعاد سنسور را نیز در نظر داشته باشید و تعادلی میان آنها برقرار کنید. به این تعادل، چگالی پیکسل (Pixel Density) می‌گویند که عبارت است از تعداد پیکسل در سانتی‌مترمربع، هرچه این عدد کوچک‌تر باشد، پیکسل‌های بزرگ‌تری در واحد سطح قرار دارند که بهتر است. برای مثال، یک سنسور دوازده مگاپیکسل از نوع APS در دوربین SLR دارای چگالی 3.7 مگاپیکسل در سانتی‌مترمربع است اما یک سنسور دوازده مگاپیکسل به اندازه "1/1.7 در یک دوربین کامپکت دارای چگالی 28 مگاپیکسل در سانتی‌مترمربع است. مطلب دیگری که درباره سنسور باید بدانید این است که منظور از مگاپیکسل سنسور، تعداد پیکسل مؤثر (Effective Pixel) آن است، تعدادی از پیکسل‌ها روی سنسور وظیفه دیگری به جز تولید عکس دارند. سنسورها از لحاظ فناوری به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند: CCD و CMOS. بررسی تفاوت این دو نوع سنسور از لحاظ فنی مورد بحث این راهنما نیست اما اینکه در یک مدل دوربین از چه نوع سنسوری استفاده شود، بیشتر به سیاست شرکت سازنده بستگی دارد. لنز: لنز چشم دوربین است و قدرت آن قدرت بینایی دوربین را مشخص می‌کند. سؤالی که به‌طور عموم در مورد لنز دوربین هنگام خرید مطرح می‌شود، این است که لنز آن چند ایکس زوم دارد؟ پاسخ به این سؤال به این ارتباط دارد که لنز دوربین از نوع لنز زوم باشد. برای روشن شدن مطلب باید بگویم، لنزها به‌طور کلی به دو دسته تقسیم می‌شوند: Zoom و Prime. لنزهای زوم دارای فاصله کانونی (Focal Length) متغیر هستند یعنی؛ فاصله کانونی آنها از یک حداقل تا یک حداکثر قابل تنظیم است اما لنزهای پریم تنها یک فاصله کانونی ثابت دارند. از دیدگاه فیزیکی، فاصله کانونی فاصله عدسی تا نقطه همگرایی نور در جلوی عدسی است اما از دیدگاه مشتری، فاصله کانونی همان اعدادی است که هنگام معرفی لنز بیان می‌شود و واحد آن میلی‌متر است. برای مثال، وقتی گفته می‌شود یک لنز با فاصله کانونی 85 میلی‌متر یعنی؛ یک لنز پریم اما زمانی که گفته می‌شود، فاصله کانونی لنزی 108-27 میلی‌متر است یعنی؛ یک لنز زوم که حداقل فاصله کانونی آن 27 میلی‌متر و حداکثر 108 میلی‌متر است و برای آن‌که بدانیم این لنز چند ایکس زوم دارد یا به عبارت دقیق‌تر، دامنه بزرگنمایی این لنز چقدر است، کافیست این دو عدد را بر یکدیگر تقسیم کنیم (4=108/27)، در نتیجه این لنز زوم دارای بزرگنمایی چهار برابر (4x) است. اما این بدان معنی نیست که بزرگنمایی این لنز چهار برابر قدرت بینایی چشم انسان است! فاصله کانونی چشم انسان چیزی نزدیک به پنجاه میلی‌متر است، بنابراین قدرت بزرگنمایی این لنز 2/1 برابر چشم انسان است (2.1=108/50). از این رو، لنزهای با فاصله کانونی پنجاه میلی‌متر را لنز نرمال می‌گویند و لنزهای دارای فواصل کانونی بلندتر از پنجاه را لنز تله و برای فواصل خیلی بلند مانند سیصد میلی‌متر و بیشتر را سوپرتله می‌نامند. همچنین لنزهای دارای فواصل کانونی کمتر از پنجاه را لنز واید می‌نامند که زاویه دید آنها بیشتر از چشم انسان است و اگر فاصله کانونی خیلی کوتاه باشد، مانند شانزده میلی‌متر و حتی کمتر به آن لنز چشم ماهی (Fish Eye) می‌گویند. لنزهای زوم دامنه‌ای از یک فاصله واید تا یک فاصله تله را در اختیار شما قرار می‌دهند که به‌طور طبیعی فاصله نرمال را نیز شامل می‌شود یعنی؛ شما با یک لنز کار چند لنز پریم را انجام می‌دهید، بنابراین دیگر چه نیازی به لنزهای پریم است؟! پاسخ در کیفیت تصویر است. لنزهای پریم کیفیت بسیار خوبی دارند و البته گران‌تر نیز هستند. بسیاری از عکاسان حرفه‌ای ترجیح می‌دهند به جای یک لنز زوم، حداقل از سه یا چهار لنز پریم استفاده کنند؛ یک لنز نرمال، یک لنز واید، یک لنز تله و شاید هم یک لنز چشم ماهی یا یک لنز سوپرتله. البته همان‌طور که متوجه شده‌اید، امکان استفاده از چندین لنز و تعویض آنها فقط مربوط به دوربین‌های SLR است. اما تقریباً 99 درصد دوربین‌های کامپکت دارای لنز زوم هستند و فقط تعداد بسیار کمی از آنها از لنز پریم استفاده می‌کنند. این هم از مزایای دوربین‌های کامپکت است یعنی؛ امکانات بسیار زیاد، ابعاد بسیار کوچک و کیفیت خوب و این مزایا همان‌طور که قبلاً گفتیم، اقشار مختلفی از علاقمندان به عکاسی را به سوی خود جذب می‌کند، از مبتدی تا حرفه‌ای. یک نوع خاص از دوربین‌های کامپکت وجود دارد که به آنها Supper Zoom می‌گویند و بسیار مورد توجه عکاسان طبیعت و ورزشی است. تصویر 11 این دوربین‌ها اغلب از نوع SLR Like هستند و قدرت بزرگنمایی آنها بیشتر از 10x است. در حال حاضر مدل‌هایی از آنها با بزرگنمایی 24x ،26x و 30x نیز معرفی شده‌اند. شما به راحتی می‌توانید یک دوربین کامپکت بسیار خوب با بزرگنمایی 26x را با قیمتی حدود چهارصد تا پانصد هزار تومان خریداری کنید اما اگر بخواهید برای دوربین SLR خود یک لنز سوپر زوم با قدرت بزرگنمایی 10x خریداری کنید، باید مبلغی حدود دو میلیون تومان برای آن پرداخت کنید! لنز دوربین اغلب از یک فاصله معینی که برای آن لنز خاص تعریف شده نمی‌تواند بیشتر به سوژه نزدیک شود یعنی؛ در فواصل کمتر از آن لنز قادر به فوکوس روی سوژه نیست و تصویر مات می‌شود. هرچه این فاصله کمتر باشد، لنز قدرت عکاسی ماکروی بیشتری دارد. این، امکانی است که بیشتر دوربین‌های کامپکت ارائه می‌دهند اما برای دوربین‌های SLR باید لنز مخصوص ماکرو را جداگانه خریداری کرد. در بسیاری از دوربین‌های کامپکت فاصله عکس‌برداری ماکروی آنها حتی به یک سانتی‌متر نیز می‌رسد! تصور کنید، از یک گل کوچک یا یک حشره که روی گل نشسته از فاصله یک سانتی‌متری عکس بگیرید، بنابراین اگر به عکاسی از طبیعت علاقه‌مند هستید، باید میزان بزرگنمایی لنز موردنظر را در جهت تله و همچنین قدرت ماکروی آن را بررسی کنید. از طرفی، هرچه میزان بزرگنمایی لنز در جهت واید بیشتر باشد شما تعداد بیشتری از دوستان خود را می‌توانید در کادر عکس جای دهید، بدون آن‌که لازم باشد عقب‌تر بروید، برای این منظور فواصل کانونی 24 و 27 میلی‌متر بسیار مناسب هستند. اشاره: در بسیاری از دوربین‌های کامپکت، پارامتری به نام بزرگنمایی دیجیتال (Digital Zoom)، در مشخصات معرفی می‌شود و حتی میزان بزرگنمایی دوربین را به صورت ضرب بزرگنمایی نوری و بزرگنمایی دیجیتال آن بیان می‌کنند. در حقیقت، بزرگنمایی دیجیتال چیزی جز تغییر اندازه نمایش تصویر نیست و مشابه همان چیزی است که در بیشتر برنامه‌های نمایش و ویرایش تصویر وجود دارد و نتیجه آن کاهش کیفیت تصویر خواهد بود، بنابراین بهتر است این پارامتر را هنگام خرید مورد توجه قرار ندهید و پس از خرید دوربین نیز آن را استفاده نکنید. پارامتر دیگری که در مورد قدرت لنز اهمیت دارد، دیافراگم آن است. دیافراگم میزان گشودگی روزنه عبور نور از درون لنز را تعیین می‌کند. هرچه لنز دیافراگم بازتری داشته باشد، نور بیشتری می‌تواند از درون لنز عبور کرده، به سنسور برسد که در اصطلاح می‌گویند، لنز سریع‌تر است و این برای عکاسی در شرایط نور ضعیف یک مزیت مهم به شمار می‌آید و هرچه دیافراگم بسته‌تر باشد، نور کمتری به سنسور می‌رسد. دیافراگم را با عباراتی کسری به صورت f/2.8 ،f/8 ،f/11 و مانند آن نشان می‌دهند. هرچه مخرج کسر بزرگ‌تر باشد، حاصل آن کوچک‌تر می‌شود و بالعکس. به بیان ساده‌تر هرچه این اعداد بزرگ‌تر باشند، دیافراگم بسته‌تر است و نور کمتری به سنسور می‌رسد. برای مثال، در دیافراگم یازده به نسبت دیافراگم هشت، نور کمتری به سنسور می‌رسد. همان‌طور که حدس زده‌اید، f موجود در صورت کسر معرف فاصله کانونی است. پس مشخص می‌شود که توانایی گشودن دیافراگم لنز در فواصل کانونی مختلف آن متفاوت است، بنابراین یک لنز زوم برای دیافراگم دو مقدار دارد، یکی حداکثر گشودگی آن در فاصله کانونی واید و دیگری حداکثر گشودگی آن در فاصله کانونی تله. این توانایی به صورت فرمول زیر نشان داده می‌شود. تصویر 12 27-108mm 1:3.2-5.9 این یعنی یک لنز زوم با دامنه بزرگنمایی 27 تا 108 میلی‌متر که حداکثر گشودگی دیافراگم آن در فاصله کانونی 27 میلی‌متر برابر با، 3.2 است و حداکثر گشودگی دیافراگم آن در فاصله کانونی 108 میلی‌متر، 5.9 است. اگر دیافراگم این لنز 1:2.8-4.5 بود، به‌عنوان یک لنز سریع‌تر خیلی بهتر بود و البته گران‌تر. دیگر نیازی به توضیح نیست که لنزهای پریم یک دیافراگم دارند، یک لنز سریع پنجاه میلی‌متر با دیافراگم f/1.4 قیمتی حدود دو برابر یک لنز پنجاه میلی‌متر با دیافراگم f/2.8 دارد. اشاره: تقریباً هرچه لازم بود به‌عنوان یک خریدار در مورد لنز دوربین بدانید، گفتیم. این را هم بگوییم که بسیاری از دوربین‌های کامپکت به سیستم لرزشگیر مجهز هستند. این سیستم به‌خصوص در مواقعی که زوم دوربین را بالا برده‌اید و یک لرزش کوچک دوربین تأثیری به اندازه همان مقدار ایکس بزرگنمایی روی تصویر دارد، بسیار مؤثر است و تا حدود زیادی تأثیر لرزش را خنثی می‌کند. سیستم لرزشگیر دوربین یا روی لنز آن قرار دارد که به آن (Lens Shift) می‌گویند یا روی سنسور آن (Sensor Shift). مارک‌های تجاری مختلف از واژه‌های متفاوتی برای معرفی این ویژگی در دوربین خود استفاده می‌کنند. برای مثال، در دوربین‌های نیکون از سرواژه VR و در کانن از IS استفاده می‌شود. اما در دوربین‌های SLR برای داشتن این ویژگی باید لنز دارای این ویژگی را خریداری کرد که قیمت آن نیز حدود دو برابر همان لنز بدون سیستم لرزشگیر است. البته برخی از تولید‌کنندگان مانند سونی و الیمپوس در برخی از دوربین‌های SLR خود این ویژگی را روی سنسور تعبیه کرده که خود یک مزیت نسبی است. دیگر موارد: سایر پارامترهایی که باید هنگام خرید دوربین مد نظر قرار دهید، عبارتند از، نوع کارت‌حافظه‌ای که دوربین استفاده می‌کند. برخی از انواع کارت‌های حافظه عبارتند از، CF که بیشتر در دوربین‌های SLR حرفه‌ای استفاده می‌شود، SD و نوع جدیدتر آن به نام SDHC که در بیشتر دوربین‌ها از این دو نوع استفاده می‌شود، MS که خاص دوربین‌های سونی است و XD که در دوربین‌های قدیمی‌تر فوجی و الیمپوس استفاده می‌شود. دیگر اینکه آیا کارت‌حافظه به صورت پیش‌فرض به همراه دوربین در جعبه وجود دارد یا خیر. اما در هر صورت لازم است یک کارت‌حافظه جداگانه برای دوربین خود بخرید زیرا اغلب ظرفیت کارت‌های حافظه ارائه‌شده به همراه دوربین بسیار کم است. یک کارت‌حافظه حداقل چهار گیگابایتی بسیار مناسب است، شاید هم بخواهید یک کارت‌حافظه اضافی نیز خریداری کنید، هیچ چیز بدتر از آن نیست که در مسافرت آنقدر عکس بگیرید که کارت‌حافظه شما پر شود و برای گرفتن عکس جدید بخواهید از بین عکس‌های قبلی تعدادی را برای پاک کردن انتخاب کنید. باتری نیز پارامتر مهم دیگری است، اینکه دوربین مورد نظر شما از باتری لیتیومی خاص خود استفاده می نماید و یا از باتری قلمی که در صورت دوم حتما باید برای احتیاط یک یا دو مجموعه باتری قابل شارژ بهمراه شارژر مخصوص خریداری نمایید. فراموش نکنید دومین کابوس یک عکاس این است که در وسط جشن خانوادگی ناگهان هشدار اتمام باتری روی صفحه‌نمایش دوربین ظاهر شود. امکان دیگری که بسیاری از دوربین‌های عکاسی ارائه می‌دهند، قابلیت فیلم‌برداری است. تقریباً تمامی دوربین‌های کامپکت و همچنین بیشتر دوربین‌های SLR جدیدتر این امکان را دارند، فقط بحث کیفیت فیلم‌برداری آنها مطرح است که بیشتر دوربین‌های امروزی، کیفیت HD دارند. تا یادم نرفته بگویم، برای دوربین خود باید یک کیف مناسب هم خریداری کنید، کابوس سوم ضربه خوردن دوربین است که یک کیف محکم تا حدود زیادی از این اتفاق جلوگیری می‌کند. از دیگر لوازم جانبی که خرید آن را برای هر نوع دوربینی توصیه می‌کنم، سه‌پایه است. به کمک آن می‌توانید هم از خودتان عکس تکی بگیرید و هم خود را در یک عکس دسته‌جمعی میان دوستان جای دهید و مهم‌تر از آن در شرایطی که لرزش دست باعث خراب شدن عکس می‌شود، استفاده از سه‌پایه معجزه می‌کند. یک سه‌پایه خوب باید علاوه بر سبک بودن وزن دوربین را نیز تحمل کند و در جای خود کاملاً بدون لرزش قرار گیرد. جنس سه‌پایه‌ها اغلب آلومینیوم یا بهتر از آن، فیبر کربن است که البته نوع دوم بسیار گران‌قیمت است (قیمت بعضی از انواع آن حدود پانصد هزار تومان است). توانایی استقرار دوربین در جهات مختلف روی سه‌پایه یکی دیگر از مواردی است که باید به آن توجه کنید. برخی از سه‌پایه‌ها می‌توانند دوربین را تا حد زیادی به سطح زمین نزدیک کنند یا آن را در زوایای مختلف قرار دهند. تصویر 13 علاوه بر این راهنما، می‌توانید با مراجعه به سایت‌های تخصصی بررسی دوربین‌های دیجیتال و همچنین سایت شرکت‌های تولید‌کننده تجهیزات عکاسی اطلاعات کاملی در مورد دوربین انتخابی خود به دست آورید و با شناخت کامل خرید کنید.
