عجب بازاري است اين بازار پردازندههاي گرافيکي، در يک چشم برهم زدن يک محصول جديد متولد ميشود با کلي مشخصات فني عجيب و غريب که نميداني اين همه فناوري را که هر روز در اين محصولات گنجانده ميشود، کدام بازي بيچارهاي ميتواند پشتيباني کند. اما چه کنيم، اين دنياي پررنگ و لعاب گرافيک واقعاً پاياني ندارد چون تا زماني که انسان تشنه کيفيت تصوير بهتر است، اين داستان ادامه دارد (اميدواريم همينطور هم ادامه داشتهباشد!). همه اين آسمان و ريسمانها را بافتيم که برويم سراغ اصل داستان؛ موضوع اصلي هم چيزي نيست جزء يک شاهکار جديد از شرکت معظم AMD که تحت عنوان HD 6990 به تازگي وارد بازار شدهاست. البته در اين ميان، AMD زحمت ساخت پردازندهگرافيکي و ارائه برد مرجع را بر عهده داشته و محصولي را که ما در اين مقاله قصد بررسي آن داريم، مدل GV-R699D5-4GD-B اين کارتگرافيک و محصول شرکت Gigabyte است.
پاسخ : بررسي کارت گرافيک HD6990 تشريح سطحي! ساختار ظاهري کارتگرافيک HD 6990 شرکت گيگابايت مانند برد مرجع شرکت AMD است، با اين تفاوت که روي کارتگرافيک و فن آن برچسب مخصوص گيگابايت درج شدهاست (به همين دليل در متن، به جاي نام تجاري گيگابايت از نام AMD استفاده ميکنيم). براي افزايش ميزان گردش هوا در اين کارتگرافيک، شرکت AMD يک فن هشت سانتيمتري را در بخش مياني آن درست بين دو پردازندهگرافيکي تعبيه کرده که اين موضوع باعث عبور هوا از ميان دو خنککننده و خروج از ناحيه جلويي کارتگرافيک ميشود (براي گردش بهتر هوا در انتهاي کارتگرافيک فضايي براي ورود هوا تعبيه شده که اين حالت با وجود طراحي خاص فن، حالتي توربين مانند را به وجود ميآورد). قاب روي کارتگرافيک از جنس پلاستيک متراکم است که در مقابل گرما مقاومت خوبي دارد. زير اين فريم پلاستيکي يک قاب فلزي تعبيه شده که دو خنککننده پردازندهگرافيکي و فن روي آن نصب شدهاست. خنککنندههاي در نظر گرفتهشده براي پردازندههاي گرافيکي داراي پايه مسي و پرههاي آلومينيومي است که باعث هدايت بهتر گرما ميشود. AMD براي هدايت بهتر گرماي چيپستهاي حافظههاي پشت کارتگرافيک يک صفحه فلزي را در بخش پشتي کارتگرافيک تعبيه کردهاست (اين صفحه فلزي مشکي رنگ، تمام سطح پشت کارتگرافيک به جزء فضاي پشت پردازندههاي گرافيکي را پوشش ميدهد). البته AMD براي جلوگيري از اتصال بين دو کارتگرافيکي و افزايش دماي کارتگرافيک دوم، دو قطعه فوم کوچک روي پوشش فلزي در نظر گرفتهاست که در حفظ فاصله دو کارتگرافيک در حالت Crossfire X تأثير بسزايي دارد (ما امتحان کرديم، همين طور بود). در بخش بالايي، دو کانکتور هشت پين براي تأمين توان پردازندههاي گرافيکي در نظر گرفته شده که با فاصله مناسبي از يکديگر قرار دارند. در همين بخش، يک کليد متغير هم ديدهميشود که روي آن برچسب زرد رنگي چسبانده شدهاست. روي اين برچسب نوشته شده، قبل از کندن آن، راهنماي استفاده را بخوانيد. حال حکايت اين برچسب چيست؟ راستش AMD براي اين کارتگرافيک دو پروفايل در نظر گرفتهاست. وقتي کليد متغير روي حالت اول است، پردازندههاي گرافيکي در فرکانس استاندارد 830 مگاهرتز کار ميکنند اما در حالت دوم، فرکانس پردازنده به 880 مگاهرتز ميرسد. البته براساس گفته شرکت AMD، بهتر است در صورتي که شرايط سختافزاري موجود براي تأمين توان کارتگرافيک را نداريد، از اينکار خودداري کنيد. علاوه بر اين موارد، يک کانکتور Crossfire نيز در اين بخش وجود دارد که امکان قرار دادن اين کارتگرافيک را در کنار يک HD 6990 ديگر و استفاده از آن را در حالت Crossfire X فراهم ميکند. در بخش جلويي کارتگرافيک چهار خروجي Mini Display Port نسخه 1/2 و يک پورت DVI نوع I تعبيه شدهاست که امکان اتصال حداکثر پنج صفحهنمايش را به اين کارتگرافيک ممکن ميسازد (البته براساس اطلاعات ارائهشده در سايت AMD، امکان استفاده از شش صفحهنمايش با استفاده از رابط DP نسخه 1/2 با قابليت انتقال چندگانه نيز وجود دارد).
پاسخ : بررسي کارت گرافيک HD6990 خلاصه مشخصات فني براي آشنايي با مشخصات فني کارتگرافيک GV-R699D5-4GD-B و درک بهتر تأثير تغيير فرکانس در آن، مشخصات فني محصول را دو حالت استاندارد و اورکلاک به صورت جدولي درج کرديم. اشاره: پردازندههاي گرافيکي کارت HD 6990 داراي کد رمز Antilles بوده و براساس فناوري چهل نانومتر طراحي و ساخته شدهاند. اشاره: براي کسب اطلاعات فني بيشتر درباره HD 6990 به مقاله «نبرد بیپایان!» در شماره 28 مراجعه کنيد. فناوريهاي جديد کارتگرافيک HD 6990 به امکانات و فناوريهايي مجهز است که درصد کمي از کاربران از آن مطلع هستند. يکي از ويژگيهاي جالب و در عين حال کاربردي موجود در آن، فناوري power Tune است که به جزء اين محصول در کارتهاي گرافيک HD 6970 و HD 6950 نيز وجود دارد. با وجود اين فناوري، اين امکان وجود دارد که کارتگرافيک با مصرف توان برابر در مقايسه با زماني که کارتگرافيک در فرکانس پايينتر کار ميکند، کارايي بالاتري را به کاربر ارائه دهد. در بيان ساده، اين فناوري با مديريت فرکانس پردازندهگرافيکي و تنظيم آن براساس نوع کاربرد با تنظيم توان مصرفي زير حداکثر توان قابل تحمل، باعث ثبات و ماندگاري کارتگرافيک و افزايش کارايي ميشود. البته اين فناوري يک ويژگي جالب توجه دارد که کمي براي اورکلاکرها ناخوشايند است. با وجود اين ويژگي، در صورتي که شما يکي از نرمافزارهاي به اصطلاح Extreme Burn را اجرا کنيد (مانند Furmark، OCCT و Heaven) اين فناوري بهطور هوشمند فرکانس را کاهش ميدهد تا فشاري به پردازنده و مدار رگولاتور آن وارد نشود. از ديگر ويژگيهاي اين کارتگرافيکي امکان پشتيباني از پنج صفحهنمايش بهم پيوسته (Clone) در حالت Portrait است که لذت انجام بازي را دوچندان ميکند (البته براي انجام اينکار هنوز به يک مبدل DP به DVI نوع فعال نياز خواهيدداشت). علاوه بر موارد گفتهشده HD 6990 از دو روش جديد تصحيح سطوح با نامهاي (MLAA (Morphological Anti-aliasing و (EQAA (Enhanced Quality Anti-aliasing بهره ميبرد که از راندمان بالاتري نسبت به نسل خود برخوردار است (توضيح اين فناوري را در مقالهاي کامل در شمارههاي آينده نشريه درج خواهيمکرد).
پاسخ : بررسي کارت گرافيک HD6990 سيستم تست از آنجا که HD 6990 کارتگرافيکي نيست که با هر پردازندهاي بتوان راندمان واقعي آن را محک زد، به همين دليل تصميم گرفتيم براي تست اين کارتگرافيکي از يک سيستم خوب استفاده کنيم. البته نخست تصميم داشتيم با پردازنده Core i5 2500K و مادربوردي مبتني بر چيپست Z68 اين محصول را تست کنيم اما تداخلي بين اين محصولات وجود داشت که پس از بوت شدن سيستمعامل، تصوير بهم ميريخت! در اين تستها فرکانس پردازنده روي حالت استاندارد تنظيم شدهبود اما پردازنده و قطعات به گونهاي انتخاب شدند تا بتوانند شکم اين غول را سير کند . نتايج تست در اين مرحله، دل را به دريا زديم و تستها را در دو حالت استاندارد و اورکلاک انجام داديم تا خيالتان را از اين بابت راحت کنيم که پنجاه مگاهرتز پايينتر هم تأثير چنداني در کارايي کارتگرافيک شما ندارد چون اين غول در حالت عادي هم کارايي بالايي دارد. تست دماي کارتگرافيک براي تست دماي کارتگرافيک از نرمافزار GPU Shark استفاده کرديم. در مرحله اول، دما را در حالت استاندارد و زماني که درب کيس بسته بود، انجام داديم (کارتگرافيک در کيس X9 نصب شد و سيستم در حالت بيکاري يا انجام کارهاي عادي بود). در مرحله بعد، سيستم را با نرمافزار Furmark به مدت سه دقيقه تست کرديم که نتايج آن را ميتوانيد در جدول ، مشاهده کنيد (البته در اين ميان، فناوري Power Tune تا حدودي جلوي کار ما را گرفت! ميخواستيم رکورد دما را بزنيم).