من همیشه مادربوردهای ASRock را جزء کالاهای ارزانقیمت و میانقیمت به حساب میآوردم. اما به تازگی ASRock رویه دیگری را پیش گرفته و کمکم باید افکار قدیمی را کنار گذاشت و ASRock را هم جزء سازندگان مادربوردهای رده متوسط و گرانقیمت به حساب آورد. آنچه باعث شد نظر من نسبت به ASRock تغییر کند، بررسی مادربورد P55 Extreme 4 این شرکت بود که تقریباً هر چیزی را که یک مادربورد P55 میتواند در اختیار کاربر قرار دهد، در خود دارد. در کنار قابلیتهای چیپست P55، امکانات دیگری نیز در این مادربورد وجود دارد که برای یک کاربر حرفهای کاملاً ایدهآل خواهد بود. با این حال هر محصولی مزیت و معایب خود را دارد و P55 Extreme 4 نیز از آن مستثنی نیست. پس اگر دوست دارید بیشتر با این مادربورد آشنا شوید، ادامه متن را بخوانید.
پاسخ : بررسي مادربرد ASRock P55 Extreme 4 ذرهبین اولین بخش قابل توجه این مادربورد، خنککنندههای آبی رنگ نصبشده روی مدار رگولاتور 2+8 فاز آن است. اگر به دو طرف این خنککنندهها دقت کنید، جای خالی محل قرارگیری لوله انتقال حرارت را خواهید دید. البته این خنککنندهها چندان هم گرم نمیشوند و نبود لوله انتقال حرارت آسیبی به سیستم نخواهد زد. خازنهای این بخش به همراه دیگر خازنهای استفادهشده روی مادربورد از نوع پلیمری Solid State هستند (تاکنون هر مادربورد ASRock که دیده بودم از خازنهای Solid State تنها در بخش مدار رگولاتور پردازنده آن استفاده شده بود). تصویر 1 برای نصب ماژولهای حافظه چهار اسلات در نظر گرفتهشده و به گفته ASRock میتوان حداکثر شانزده گیگابایت حافظه DDR3 2600 (در حالت اورکلاک) روی آن نصب کرد. تصویر 2 در سمت راست اسلاتهای حافظه نیز چهار پورت SATA نسل سه به صورت عمودی تعبیه شدهاست. دو عدد از این پورتها با چیپست Marvell SE9128 و دو عدد دیگر به همراه پورت eSATA3 که در پانل پشتی مادربورد قرار دارد، بهطور مشترک توسط چیپست Marvell SE9120 مدیریت میشوند. دیگر پورتهای ارتباطی مادربورد شامل شش پورت SATA نسل دو و پورتهای IDE و Floppy هستند. موارد دیگری که روی مادربورد جلب توجه میکنند، دکمههای روشن/خاموش و ریست سیستم در کنار صفحهنمایش Debug LED (که وضعیت سیستم را هنگام بوت شدن سیستم نشان میدهد) هستند. تصویر 3 ASRock برای چیپست، یک خنککننده بزرگ در نظر گرفته که برخلاف خنککنندههای مدار رگولاتور، به کمک فنر و گیره به مادربورد بسته شدهاست. هنگامی که فشار کاری سیستم بالا میرود، شاهد گرمای به نسبت زیاد این بخش هستیم (البته بخشی از کارتگرافیکی بزرگ آزمایش ما نیز روی این خنککننده را پوشانده است که میتواند در افزایش گرمای این بخش تأثیرگذار باشد). P55 Extreme 4 مانند هر مادربورد حرفهای دیگری از فناوریهای توسعهدهنده گرافیکی CrossfireX و SLI پشتیبانی میکند. روی مادربورد یک رابط PCI-E x16 به عنوان رابط اصلی و یک رابط PCI-E x8 برای استفاده از فناوریهای توسعهدهنده گرافیکی قرار دارد. خوشبختانه فاصله میان این دو رابط به اندازهای است که با نصب دو کارتگرافیک، فضای کافی برای عبور هوا میان دو کارتگرافیک وجود خواهد داشت. دیگر رابطهای مادربورد نیز شامل سه رابط PCI-E X1 و دو رابط PCI است. باتری بایوس نیز میان دو رابط کارتگرافیک قرار گرفته که البته با نصب یک کارتگرافیک دو اسلاتی روی رابط اول، بازهم میتوان به آن دسترسی داشت. تصویر 4 پایین مادربورد یک اتصال به رنگ آبی روشن قرار گرفتهاست. این اتصال مخصوص پانل اختصاصی این مادربورد است که امکان نصب دو پورت USB 3.0 را در قسمت جلوی کیس فراهم میکند. بد نبود ASRock یک براکت نیز برای نصب در قسمت پشت کیس نیز در نظر میگرفت تا کسانی که میخواهند این دو پورت USB 3.0 را پشت کیس داشته باشند، با مشکل روبهرو نشوند. این دو پورت و دو پورت USB 3.0 دیگری که در پانل پشتی قرار گرفتهاند، به کمک دو چیپست NEC UPD720200 کنترل میشوند. پورتهای موجود در پانل پشت نیز به نسبت کامل بوده و تنها جای پورت IEEE1364a خالی است. این پورتها شامل شش پورت USB 2.0، دو پورت USB 3.0، یک پورت eSATA 3.0، دو پورت PS/2 و كارت شبکه گیگابیتی است. در این قسمت یک دکمه مخصوص ریست بایوس نیز وجود دارد. تصویر 5 در بخش صدا نیز این مادربورد حرفهایی برای گفتن دارد. در کنار خروجیهای 3/5 میلیمتری و 7/1 کاناله صدا، یک خروجی S/PDIF و یک خروجی Coaxial نیز در نظر گرفته شدهاست. مدیریت خروجی صدا بر عهده چیپست Realtek ALC892 است که از استاندارد THX TruStudio PRO پشتیبانی میکند. بایوس P55 Extreme 4 مانند دیگر محصولات اخیر این شرکت، AMI BIOS بوده و برای اعمال تنظیمات مختلف برای پردازنده و حافظه گزینههای مفیدی به صورت کاملاً ساده در نظر گرفته شدهاست. اگر حافظه مورد استفاده شما دارای پروفایل XMP باشد، گزینه مربوط به آن در بایوس فعال شده و تنها با انتخاب آن پروفایل، تنظیمات بهطور خودکار اعمال خواهد شد. برای تنظیمات سیستمی میتوان سه پروفایل مختلف در نظر گرفت و برای ریست کردن بایوس، علاوه بر ریست کلی، چندین گزینه ریست دیگر مخصوص تنظیمات بخش مدیریت توان مصرفی، ریست تنظیمات RAID ،AHCI و IDE/SATA در نظر گرفته شدهاست.
پاسخ : بررسي مادربرد ASRock P55 Extreme 4 توانسنجی برای تست این مادربورد از قطعاتی که در جدول زیر درج شده است، استفاده کردیم. جدول 1 Cinebench R11.5 این نرمافزار محیطی مشابه نرمافزارهای پردازش تصاویر سهبعدی ایجاد کرده و توانایی کارتگرافیک و پردازنده را میسنجد. در تست OpenGL، توانایی کارتگرافیک در پردازش تصاویر سهبعدی توسط رابط OpenGL سنجیده میشود که این مقدار در سیستم آزمایش ما 51/82 فریم در ثانیه بود. در تست پردازنده نیز تمام هستههای پردازشی پردازنده یک تصویر سهبعدی را پردازش کردند که در این حالت امتیاز 2/81 به دست آمد. Everest Ultimate 5.5 Everest Ultimate به شما اجازه میدهد، با مشخصات فنی سیستم خود آشنا شده و بتوانیم کارایی بعضی از قسمتها از جمله هارددیسک و حافظه را بسنجید. ما از تست حافظه این نرمافزار استفاده کردیم. در این بخش نتایج جدول زیر به دست آمد. جدول 2 HD Tune 2.55 این نرمافزار نیز برای تست سرعت خواندن و نوشتن اطلاعات وسایل ذخیرهسازی از جمله هارددیسکها و حافظههای فلش استفاده میشود. هارددیسک مورد استفاده ما در این تست ADATA SSD S592 با ظرفیت 32 گیگابایت و حافظه فلش مورد استفاده TeamGroup J100 با ظرفیت هشت گیگابایت است که در این نرمافزار توانستند نتایج جدول زیر را در حالت خواندن اطلاعات ثبت کنند. جدول 3 3D Mark Vantage 3D Mark Vantage یکی از نرمافزارهای معروف برای بررسی کارایی سیستم و کارتگرافیک در بازیها است که در شرایط مختلف قابلیتها و تواناییهای کارتگرافیک را در پردازش صحنههای سهبعدی میسنجد. چندین حالت پیشفرض در این نرمافزار در نظر گرفته شدهاست که ما از دو حالت Performance و High استفاده کردیم. در این نرمافزار با سه بار تست متوالی به ترتیب در حالتهای گفتهشده امتیازهای کل 17287 و 15916 به دست آمد. PC Mark Vantage PC Mark Vantage نمایی کلی از کارایی سیستم در کارهای مختلف روزمره را نشان داده و در ضمن چندین تست اختصاصی برای قسمتهای مختلف یک کامپیوتر (مانند حافظه، هارددیسک و...) دارد. ما از سه تست Suite (تست کلی سیستم)، Gaming (تست قابلیتهای سیستم در اجرای بازیها) و Productivity (تست کارایی سیستم در نرمافزارهای اداری و تولید محتوا) استفاده کردیم که به ترتیب در این سه تست امتیاز 13711، 14635 و 14738 به دست آمد. WPrime 2 این نرمافزار به کمک محاسبه مجذور یک سری اعداد، کارایی پردازنده را میسنجد. WPrime میتواند از تمام هستههای فعال پردازنده استفاده کرده و فشار زیادی را به پردازنده وارد کند. دو حالت 32 و 1024 میلیون در این نرمافزار وجود دارد که زمان سپریشده برای محاسبه هر یک به ترتیب 14/907 و 471/563 ثانیه است. اورکلاک ASRock برای سادهترکردن اورکلاک، دو قابلیت Turbo 50 و Load CPU EZ OC Setting را در نظر گرفتهاست. در Turbo 50 با انتخاب گزینه 50%، فرکانس پردازنده پنجاه درصد افزایش مییابد و تمام تنظیمات موردنیاز برای افزایش فرکانس بهطور خودکار اعمال میشود (البته توانایی پردازنده نیز در میزان فرکانس نهایی مؤثر است). Load CPU EZ OC Setting نیز کارکردی مشابه Turbo 50 داشته و میتوان از میان فرکانسهای مختلفی که نشان میدهد، یکی را انتخاب کرد (در سیستم آزمایشی ما حداکثر فرکانس قابل انتخاب 4/4 گیگاهرتز بود). ما از حالت اول استفاده کرده و با انتخاب گزینه 50%، فرکانس پردازنده را به 4/4 گیگاهرتز رساندیم. در این حالت، مقدار فرکانس به 176، ضریب پردازنده به 25 و ولتاژ پردازنده به 1/36 ولت تغییر کرد. اما مادربورد ما امکان اورکلاک پردازنده بیش از مقدار از پیش تعریفشده را نیز دارد. با افزایش فرکانس به 180 مگاهرتز و افزایش ولتاژ به 1/376 ولت، فرکانس پردازنده به 4/5 گیگاهرتز رسید. برای بررسی ثبات سیستم در حالت اورکلاک، از نرمافزار WPrime استفاده کردیم که نتایج آن در نمودار زیر نمایش داده شدهاست. نمودار 1